Gian nan chuyện bảo vệ thương hiệu áo dài Việt

(PLVN) - Cách đây không lâu, dư luận bức xúc thông tin một tờ nhật báo lớn của Trung Quốc đã gọi một bộ sưu tập thời trang cao cấp (trong đó có các thiết kế giống hệt nón lá, áo dài) của thương hiệu Ne Tiger là “phong cách Trung Quốc”. Từ đó, nhiều luồng thông tin cho rằng chúng ta phải công bố áo dài là quốc phục, làm hồ sơ để được UNESCO công nhận. Song, câu chuyện bảo vệ tà áo dài Việt có lẽ không chỉ dừng ở … những danh hiệu.
Gian nan chuyện bảo vệ thương hiệu áo dài Việt Giới thiệu bộ sưu tập Áo dài Việt của NTK Minh Hạnh tại Liên bang Nga

Áo dài liên tục bị “ăn cắp”

Việc áo dài bị coi là “sáng tạo”, “cách tân” của một thương hiệu thời trang nổi tiếng của Trung Quốc không phải là lần đầu tiên trang phục truyền thống mang đậm nét văn hoá Việt Nam bị “ăn cắp”. Nhà thiết kế (NTK) Sĩ Hoàng từng kể lại, cách đây chục năm, trong một chuyến tham quan cuộc triển lãm “Lịch sử 5000 trang phục Trung Quốc” tại Bảo tàng Kimono (Tokyo, Nhật Bản), ông đã “sửng sốt” khi thấy bộ áo dài lụa Việt Nam cùng nón lá và đôi guốc gỗ được trưng bày với tên gọi “Trang phục hiện đại Trung Quốc”.

Thậm chí, trường hợp tương tự cũng xuất hiện ngay tại Bảo tàng Quốc gia Singapore. Từ đó, ông Sỹ Hoàng mới nung nấu ý tưởng, và bắt tay xây dựng Bảo tàng Áo dài tại quận 9, TP Hồ Chí Minh để bảo vệ một nét văn hoá cổ truyền của Việt Nam.

Áo dài Việt Nam bị báo China Daily cho là 'phong cách Trung Quốc' 

Nhiều năm qua, các NTK thời trang, như Minh Hạnh, Sĩ Hoàng, Đỗ Trịnh Hoài Nam, Võ Việt Chung, Công Trí, Việt Hùng, Thuận Việt… đã nỗ lực khôi phục và quảng bá hình ảnh áo dài Việt Nam trong cộng đồng người Việt và trên thế giới. Đáng nói nhất có thể kể tới NTK Minh Hạnh với rất nhiều cuộc triển lãm, trình diễn áo dài Việt Nam ở Nhật Bản, Anh, Pháp, Ý, Nga….

Còn gần đây nhất là 2 bộ sưu tập mang tên “12 mùa hoa” và “Tranh Đông Hồ” của NTK Đỗ Trịnh Hoài Nam tại trụ sở chính của UNESCO hồi đầu năm 2020; ngay sau buổi trình diễn áo dài trong khuôn khổ Tuần lễ thời trang ASEAN 2019 tại Hàn Quốc vào cuối năm 2019.

Dù rằng áo dài đã được nhiều đất nước biết tới là trang phục truyền thống của người Việt Nam, nhưng hiện tượng “ăn cắp văn hoá” vẫn xảy ra. NTK Minh Hạnh cho rằng: “Việt Nam không thể đem áo dài lên Tổ chức Sở hữu trí tuệ thế giới (WIPO) đi đăng ký sở hữu trí tuệ, bởi việc đăng ký sở hữu trí tuệ thuộc về một cá nhân cụ thể. Vì vậy, để giải quyết vấn đề, phía Việt Nam phải công bố áo dài là quốc phục”. Ý tưởng này cũng nhận được sự đồng tình của nhiều NTK, nhà văn hoá, giới văn nghệ sĩ trong nước.

Bà Lê Tú Cẩm – Chủ tịch Hội Di sản văn hoá TP HCM, việc công nhận áo dài là di sản văn hoá phi vật thể gặp phải hai rào cản lớn. Thứ nhất, theo quy định của pháp luật, chiếc áo dài không thể công nhận di sản văn hóa phi vật thể hay di sản văn hóa vật thể; mà chỉ có thể công nhận nghề may áo dài – một ngành nghề truyền thống. Thứ hai, khi công nhận ngành nghề truyền thống, trong hồ sơ lạiphải có nhiều nghệ nhân được phong tặng danh hiệu nghệ nhân nhân dân, nghệ nhân ưu tú. Như vậy, theo sau đó là một loạt hồ sơ để công nhận nghệ nhân các nghệ nhân cũng không hề dễ dàng.  

Các “danh hiệu” có thực sự bảo vệ  được áo dài?

Trong khi dư luận bức xúc áo dài vẫn chưa được văn bản pháp lý nào công nhận là quốc phục, nhiều nhà nghiên cứu tỏ ra không đồng tình, cho rằng việc công bố này sẽ hạn chế đa dạng văn hoá trên mảnh đất hình chữ S. Việt Nam có 54 dân tộc, trong đó nhiều dân tộc thiểu số đông dân như Dao, Thái, Tày, Nùng, H’Mông, Mường, Chăm, Lự … đều có trang phục truyền thống của họ.

“Nếu chọn áo dài là quốc phục, trong những dịp lễ tết đặc biệt hoặc sự kiện quốc gia, nó phải được tất cả các dân tộc thiểu số mặc. Điều đó khiến cho việc mặc áo dài trở thành áp đặt với phụ nữ các dân tộc thiểu số. Như thế cũng không phải tôn trọng đa dạng văn hóa” – Nhà nghiên cứu dân tộc học TS. Mai Thanh Sơn – Viện Hàn lâm khoa học xã hội nêu quan điểm với báo chí.

Nhiều ý kiến cho rằng Việt Nam nên đề nghị UNESCO công nhận Áo dài Việt là quốc phục. Trong ảnh là trang phục cưới của người Tlemcen (Algeria) đã được UNESCO công nhận

Quả thực áo dài là một trang phục có tầm ảnh hưởng, nhưng áo dài có thực sự đại diện cho trang phục của toàn thể 54 dân tộc anh em trên đất nước Việt Nam hay không?

Mặt khác, với các ý kiến cho rằng cần phải làm hồ sơ đề áo dài được UNESCO công nhận, quả thực, việc công nhận trang phục truyền thống đã có tiền lệ. Năm 2012, UNESCO đã công nhận các nghi thức và nghề thủ công liên quan đến truyền thống trang phục cướiTlemcen (Chedda of Tlemcen) của Algeria là di sản văn hoá phi vật thể đại diện của nhân loại.

Toàn bộ trang phục bao gồm chiếc váy lụa màu vàng được đan thủ công, một chiếc khăn nhung, một chiếc mũ hình nón, áo caftan, đồ nữ trang và các chuỗi hạt ngọc trai hình thù lạ mắt tượng trưng cho thiên chức của người vợ.

Lại có ý kiến cho rằng nếu công bố áo dài là quốc phục có thể áp đặt lên sự trang phục truyền thống của các dân tộc thiểu số

Trong tiệc cưới, sẽ có các nghi lễ bảo vệ thân thể nhằm mang đến điều tốt lành cho cô dâu chú rể, biểu tượng về kết nối giữa các gia đình, thế hệ. Đáng nói, các cô gái ở Tlemcen đều sẽ tham gia truyền thống liên quan tới trang phục cưới này từ rất trẻ, nghệ thuật chế tác được truyền lại từ thế hệ này sang thế hệ khác, nhằm duy trì dấu ấn của cộng đồng dân cư ở Tlemcen.

Cũng có ý kiến cho rằng, người Việt Nam cần bảo vệ tà áo dài Việt như người Nhật với Kimono. Song, thực tế, một khảo sát cho thấy không phải cô gái Việt Nam nào cũng luôn có áo dài trong tủ đồ của mình, thậm chí có những người không bao giờ mặc áo dài vì cảm thấy không tự tin với hình thể của họ. Được biết, người Nhật mặc kimono tối thiểu 4 lần trong đời đó là: ngày lễ 753, lễ trưởng thành, kết hôn và lễ tang.

Áo dài là một dạng văn hoá mặc, mà muốn phát huy văn hoá mặc, trước khi có được danh hiệu nào đó, áo dài cần phải được bảo tồn, phát huy giá trị trong chính đời sống hàng ngày của người dân.  Thiết nghĩ, đó mới là câu hỏi nan giải nhất.

Đỗ Trang
Loading...

Ý kiến bạn đọc

Ý kiến của bạn sẽ được biên tập trước khi đăng. Xin vui lòng gõ tiếng Việt có dấu

Cùng chuyên mục

Thịnh vượng nhờ nghề đúc kim loại ở Ý Yên

Thịnh vượng nhờ nghề đúc kim loại ở Ý Yên

(PLVN) - Nghề đúc kim loại ở huyện Ý Yên của tỉnh Nam Định từ lâu đã vang danh khắp chốn bởi sự tinh xảo, tài hoa thể hiện trên từng sản phẩm. Trải qua những thăng trầm của lịch sử, đến nay những làng nghề ở huyện vẫn giữ được hồn cốt nghiệp cha ông để lại, đồng thời mở rộng, ứng dụng thêm những kiến thức mới để sản phẩm làm ra thêm phần phong phú và đa dạng hơn.

Đọc thêm

Dừng giải quyết thủ tục hưởng hưu trí nếu phát hiện có vi phạm pháp luật

Dừng giải quyết thủ tục hưởng hưu trí nếu phát hiện có vi phạm pháp luật
(PLVN) - Những cán bộ, công chức, viên chức (CBCCVC) đang làm thủ tục hưởng chế độ hưu trí mà bị phát hiện có hành vi vi phạm pháp luật trong thời gian thi hành nhiệm vụ thì cơ quan, tổ chức, đơn vị dừng việc giải quyết thủ tục hưởng chế độ hưu trí cho đến thời điểm có quyết định kỷ luật hoặc có kết luận CBCCVC không vi phạm pháp luật của người có thẩm quyền xử lý kỷ luật.
Loading...

Bố trí phiên dịch hỗ trợ công tác tác kiểm dịch y tế tại cửa khẩu

Bố trí phiên dịch hỗ trợ công tác tác kiểm dịch y tế tại cửa khẩu

(PLVN) - Bộ Y tế đề nghị UBND các tỉnh cử các cán bộ có khả năng phiên dịch tiếng Anh, Trung Quốc và Hàn Quốc đến làm việc tại cửa khẩu để hỗ trợ các đơn vị Kiểm dịch y tế trong việc hướng dẫn người thực hiện khai báo y tế, sàng lọc tờ khai y tế cũng như thực hiện các biện pháp kiểm dịch theo quy định.

Quy định tổ chức và quản lý hội nghị, hội thảo quốc tế tại Việt Nam

Quy định tổ chức và quản lý hội nghị, hội thảo quốc tế tại Việt Nam
(PLVN) - Nếu việc tổ chức hội nghị, hội thảo quốc tế có dấu hiệu vi phạm quy định, Bộ Ngoại giao, Bộ Công an hoặc cơ quan quản lý các lĩnh vực liên quan đến nội dung hội nghị, hội thảo quốc tế, địa phương nơi tổ chức hội nghị, hội thảo quốc tế có trách nhiệm đề nghị cơ quan của người có thẩm quyền xem xét đình chỉ việc tổ chức và xử lý theo quy định pháp luật về xử lý vi phạm hành chính.

Cơm rang Paella - “Quốc hồn quốc túy” của Tây Ban Nha

Cơm rang Paella - “Quốc hồn quốc túy” của Tây Ban Nha
(PLVN) - Tây Ban Nha là đất nước nổi tiếng với nhiều món ăn đặc sắc. Một trong những món ăn mà nhiều người nghĩ ngay đến là món cơm trộn truyền thống Paella với màu sắc bắt mắt, nguyên liệu đa dạng và hương vị vô cùng đậm đà, cuốn hút.

Báo điện tử Pháp luật Việt Nam

Giấy phép xuất bản số 303/GP-BTTTT ngày 8/5/2015

Cơ quan chủ quản: Bộ Tư pháp

Tổng biên tập: Tiến sỹ Đào Văn Hội

Phó TBT: Trần Đức Vinh

Trưởng ban Báo Điện tử: Xuân Bính

Tòa soạn: Số 42/29 Nguyễn Chí Thanh, phường Ngọc Khánh, quận Ba Đình, Hà Nội

E-mail: baodientuphapluat@gmail.com

Hotline: 0353.63.63.55

Liên hệ quảng cáo: 0971.741.666‬