Gian nan chuyện bảo vệ thương hiệu áo dài Việt

(PLVN) - Cách đây không lâu, dư luận bức xúc thông tin một tờ nhật báo lớn của Trung Quốc đã gọi một bộ sưu tập thời trang cao cấp (trong đó có các thiết kế giống hệt nón lá, áo dài) của thương hiệu Ne Tiger là “phong cách Trung Quốc”. Từ đó, nhiều luồng thông tin cho rằng chúng ta phải công bố áo dài là quốc phục, làm hồ sơ để được UNESCO công nhận. Song, câu chuyện bảo vệ tà áo dài Việt có lẽ không chỉ dừng ở … những danh hiệu.
Gian nan chuyện bảo vệ thương hiệu áo dài Việt Giới thiệu bộ sưu tập Áo dài Việt của NTK Minh Hạnh tại Liên bang Nga

Áo dài liên tục bị “ăn cắp”

Việc áo dài bị coi là “sáng tạo”, “cách tân” của một thương hiệu thời trang nổi tiếng của Trung Quốc không phải là lần đầu tiên trang phục truyền thống mang đậm nét văn hoá Việt Nam bị “ăn cắp”. Nhà thiết kế (NTK) Sĩ Hoàng từng kể lại, cách đây chục năm, trong một chuyến tham quan cuộc triển lãm “Lịch sử 5000 trang phục Trung Quốc” tại Bảo tàng Kimono (Tokyo, Nhật Bản), ông đã “sửng sốt” khi thấy bộ áo dài lụa Việt Nam cùng nón lá và đôi guốc gỗ được trưng bày với tên gọi “Trang phục hiện đại Trung Quốc”.

Thậm chí, trường hợp tương tự cũng xuất hiện ngay tại Bảo tàng Quốc gia Singapore. Từ đó, ông Sỹ Hoàng mới nung nấu ý tưởng, và bắt tay xây dựng Bảo tàng Áo dài tại quận 9, TP Hồ Chí Minh để bảo vệ một nét văn hoá cổ truyền của Việt Nam.

Áo dài Việt Nam bị báo China Daily cho là 'phong cách Trung Quốc' 

Nhiều năm qua, các NTK thời trang, như Minh Hạnh, Sĩ Hoàng, Đỗ Trịnh Hoài Nam, Võ Việt Chung, Công Trí, Việt Hùng, Thuận Việt… đã nỗ lực khôi phục và quảng bá hình ảnh áo dài Việt Nam trong cộng đồng người Việt và trên thế giới. Đáng nói nhất có thể kể tới NTK Minh Hạnh với rất nhiều cuộc triển lãm, trình diễn áo dài Việt Nam ở Nhật Bản, Anh, Pháp, Ý, Nga….

Còn gần đây nhất là 2 bộ sưu tập mang tên “12 mùa hoa” và “Tranh Đông Hồ” của NTK Đỗ Trịnh Hoài Nam tại trụ sở chính của UNESCO hồi đầu năm 2020; ngay sau buổi trình diễn áo dài trong khuôn khổ Tuần lễ thời trang ASEAN 2019 tại Hàn Quốc vào cuối năm 2019.

Dù rằng áo dài đã được nhiều đất nước biết tới là trang phục truyền thống của người Việt Nam, nhưng hiện tượng “ăn cắp văn hoá” vẫn xảy ra. NTK Minh Hạnh cho rằng: “Việt Nam không thể đem áo dài lên Tổ chức Sở hữu trí tuệ thế giới (WIPO) đi đăng ký sở hữu trí tuệ, bởi việc đăng ký sở hữu trí tuệ thuộc về một cá nhân cụ thể. Vì vậy, để giải quyết vấn đề, phía Việt Nam phải công bố áo dài là quốc phục”. Ý tưởng này cũng nhận được sự đồng tình của nhiều NTK, nhà văn hoá, giới văn nghệ sĩ trong nước.

Bà Lê Tú Cẩm – Chủ tịch Hội Di sản văn hoá TP HCM, việc công nhận áo dài là di sản văn hoá phi vật thể gặp phải hai rào cản lớn. Thứ nhất, theo quy định của pháp luật, chiếc áo dài không thể công nhận di sản văn hóa phi vật thể hay di sản văn hóa vật thể; mà chỉ có thể công nhận nghề may áo dài – một ngành nghề truyền thống. Thứ hai, khi công nhận ngành nghề truyền thống, trong hồ sơ lạiphải có nhiều nghệ nhân được phong tặng danh hiệu nghệ nhân nhân dân, nghệ nhân ưu tú. Như vậy, theo sau đó là một loạt hồ sơ để công nhận nghệ nhân các nghệ nhân cũng không hề dễ dàng.  

Các “danh hiệu” có thực sự bảo vệ  được áo dài?

Trong khi dư luận bức xúc áo dài vẫn chưa được văn bản pháp lý nào công nhận là quốc phục, nhiều nhà nghiên cứu tỏ ra không đồng tình, cho rằng việc công bố này sẽ hạn chế đa dạng văn hoá trên mảnh đất hình chữ S. Việt Nam có 54 dân tộc, trong đó nhiều dân tộc thiểu số đông dân như Dao, Thái, Tày, Nùng, H’Mông, Mường, Chăm, Lự … đều có trang phục truyền thống của họ.

“Nếu chọn áo dài là quốc phục, trong những dịp lễ tết đặc biệt hoặc sự kiện quốc gia, nó phải được tất cả các dân tộc thiểu số mặc. Điều đó khiến cho việc mặc áo dài trở thành áp đặt với phụ nữ các dân tộc thiểu số. Như thế cũng không phải tôn trọng đa dạng văn hóa” – Nhà nghiên cứu dân tộc học TS. Mai Thanh Sơn – Viện Hàn lâm khoa học xã hội nêu quan điểm với báo chí.

Nhiều ý kiến cho rằng Việt Nam nên đề nghị UNESCO công nhận Áo dài Việt là quốc phục. Trong ảnh là trang phục cưới của người Tlemcen (Algeria) đã được UNESCO công nhận

Quả thực áo dài là một trang phục có tầm ảnh hưởng, nhưng áo dài có thực sự đại diện cho trang phục của toàn thể 54 dân tộc anh em trên đất nước Việt Nam hay không?

Mặt khác, với các ý kiến cho rằng cần phải làm hồ sơ đề áo dài được UNESCO công nhận, quả thực, việc công nhận trang phục truyền thống đã có tiền lệ. Năm 2012, UNESCO đã công nhận các nghi thức và nghề thủ công liên quan đến truyền thống trang phục cướiTlemcen (Chedda of Tlemcen) của Algeria là di sản văn hoá phi vật thể đại diện của nhân loại.

Toàn bộ trang phục bao gồm chiếc váy lụa màu vàng được đan thủ công, một chiếc khăn nhung, một chiếc mũ hình nón, áo caftan, đồ nữ trang và các chuỗi hạt ngọc trai hình thù lạ mắt tượng trưng cho thiên chức của người vợ.

Lại có ý kiến cho rằng nếu công bố áo dài là quốc phục có thể áp đặt lên sự trang phục truyền thống của các dân tộc thiểu số

Trong tiệc cưới, sẽ có các nghi lễ bảo vệ thân thể nhằm mang đến điều tốt lành cho cô dâu chú rể, biểu tượng về kết nối giữa các gia đình, thế hệ. Đáng nói, các cô gái ở Tlemcen đều sẽ tham gia truyền thống liên quan tới trang phục cưới này từ rất trẻ, nghệ thuật chế tác được truyền lại từ thế hệ này sang thế hệ khác, nhằm duy trì dấu ấn của cộng đồng dân cư ở Tlemcen.

Cũng có ý kiến cho rằng, người Việt Nam cần bảo vệ tà áo dài Việt như người Nhật với Kimono. Song, thực tế, một khảo sát cho thấy không phải cô gái Việt Nam nào cũng luôn có áo dài trong tủ đồ của mình, thậm chí có những người không bao giờ mặc áo dài vì cảm thấy không tự tin với hình thể của họ. Được biết, người Nhật mặc kimono tối thiểu 4 lần trong đời đó là: ngày lễ 753, lễ trưởng thành, kết hôn và lễ tang.

Áo dài là một dạng văn hoá mặc, mà muốn phát huy văn hoá mặc, trước khi có được danh hiệu nào đó, áo dài cần phải được bảo tồn, phát huy giá trị trong chính đời sống hàng ngày của người dân.  Thiết nghĩ, đó mới là câu hỏi nan giải nhất.

Đỗ Trang
Ý kiến bạn đọc

Ý kiến của bạn sẽ được biên tập trước khi đăng. Xin vui lòng gõ tiếng Việt có dấu

Cùng chuyên mục
Thâm nhập điểm kinh doanh Đại tràng Ông Lạc của Công ty CP Usan Việt Nam: Hé lộ “giáo án” thổi phồng công dụng, giả danh bác sĩ (Kỳ 2)

Thâm nhập điểm kinh doanh Đại tràng Ông Lạc của Công ty CP Usan Việt Nam: Hé lộ “giáo án” thổi phồng công dụng, giả danh bác sĩ (Kỳ 2)

(PLVN) -Như đã phản ánh ở bài trước, hai sản phẩm Đại tràng Nhiệt Ông Lạc và Đại tràng Hàn Ông Lạc (gọi tắt là Đại tràng Ông Lạc) là thực phẩm chức năng nhưng lại được quảng cáo, tư vấn như thuốc điều trị các bệnh lý về dạ dày. Trong vai người xin việc, PV đã thâm nhập vào cơ sở kinh doanh của đơn vị này để lột tả chân thực bức tranh buôn bán sản phẩm này của Công ty CPTM Dược phẩm USAN Việt Nam (gọi tắt là Cty USAN). 

Đọc thêm

Hà Nội dừng các hoạt động, sự kiện tập trung đông người không cần thiết

Hà Nội dừng các hoạt động, sự kiện tập trung đông người không cần thiết
(PLVN) - Thực hiện ý kiến chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ về việc tăng cường thực hiện công tác phòng, chống dịch Covid-19, ngày 3-12, Chủ tịch UBND thành phố Hà Nội Chu Ngọc Anh ký, ban hành Công văn hỏa tốc và Công điện khẩn số 08, chỉ đạo các biện pháp cấp thiết phòng, chống dịch Covid-19 trên địa bàn Hà Nội.


Vì sao “đại gia Thiện soi” bị bắt?

Vì sao “đại gia Thiện soi” bị bắt?
(PLVN) - Công an Thị xã Phú Mỹ đã thi hành lệnh bắt tạm giam 02 tháng đối với hai cha con ông Lê Thái Thiện và Lê Thái Phong để điều tra về hành vi cho vay nặng lãi trong giao dịch dân sự và rửa tiền.
Sẽ tiến hành khởi tố bị can đối với BN 1342

Sẽ tiến hành khởi tố bị can đối với BN 1342

(PLVN) - Tại cuộc họp giao ban công tác phòng, chống dịch Covid-19 diễn ra chiều tối nay (3/12), ông Nguyễn Thành Phong, Chủ tịch UBND TP Hồ Chí Minh nhấn mạnh: "TP sẽ xử lý nghiêm, xem xét khởi tố hình sự đối với các trường hợp vi phạm quy định phòng, chống dịch trên địa bàn."

Ra mắt Trang thông tin daihoidang.vn

Ra mắt Trang thông tin daihoidang.vn
(PLVN) -  Đây là Trang thông tin đặc biệt, đa loại hình và đa ngôn ngữ, phục vụ Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIII của Đảng (địa chỉ: http://daihoidang.vn) được chính thức khai trường ngày 3/12, tại Hà Nội.

Sơ khảo Cuộc thi Duyên dáng nữ sinh trường Đại học Luật Hà Nội

Sơ khảo Cuộc thi Duyên dáng nữ sinh trường Đại học Luật Hà Nội
(PLVN) -Tiếp nối truyền thống và thành công của các cuộc thi Law Elegant 2009, Beauty of Law 2011, Charm of Law 2014, Charm of Law 2016, Charm of Law 2018, Đoàn trường Đại học Luật Hà Nội long trọng tổ chức cuộc thi “Duyên dáng Nữ sinh Đại học Luật Hà Nội – Charm of Law 2020”. Cuộc thi là sân chơi sắc đẹp, tài năng và trí tuệ bổ ích, không chỉ mang đến cơ hội khẳng định bản thân mà còn là nơi hội tụ và lan tỏa nét đẹp nữ sinh trường Đại học Luật Hà Nội.

Năm 2021: Dự án đầu tư nào nằm trong “tầm ngắm” của Kiểm toán Nhà nước?

Năm 2021: Dự án đầu tư nào nằm trong “tầm ngắm” của Kiểm toán Nhà nước?
(PLVN) - Theo Kế hoạch kiểm toán năm 2021 vừa được Tổng Kiểm toán nhà nước (KTNN) Hồ Đức Phớc ký ban hành,  năm 2021, KTNN sẽ tổ chức thực hiện 181 cuộc kiểm toán trên các lĩnh vực, tăng 23 cuộc so với kế hoạch kiểm toán năm 2020,trong số đó có một số chuyên đề có phạm vi rộng, được dư luận xã hội quan tâm…

TIN BUỒN

TIN BUỒN
Ban chấp hành công đoàn Trường Đại Học Khoa Học Tự Nhiên, Ban lãnh đạo, Ban chấp hành khoa Toán cơ – Tin học và gia đình vô cùng thương tiếc báo tin.

Hậu Giang: Nâng cao chất lượng dân số để góp phần phát triển đất nước nhanh và bền vững

Hậu Giang: Nâng cao chất lượng dân số để góp phần phát triển đất nước nhanh và bền vững
(PLVN) - Hậu Giang vừa tổ chức Lễ phát động Tháng hành động quốc gia về dân số và Ngày dân số Việt Nam (26/12), Hội nghị tổng kết Chiến dịch truyền thông dân số năm 2020, Tháng hành động quốc gia về dân số trên địa bàn tỉnh Hậu Giang năm nay với chủ đề “Nâng cao chất lượng dân số để góp phần phát triển đất nước nhanh và bền vững”.

Formosa Hà Tĩnh đạt Chứng nhận Tiêu chuẩn quốc tế về môi trường

Formosa Hà Tĩnh đạt Chứng nhận Tiêu chuẩn quốc tế về môi trường
(PLVN) - Hôm nay (3/12), Công ty Gang thép Formosa Hà Tĩnh vừa được Tổ chức chứng nhận quốc tế - Viện Tiêu chuẩn Anh Quốc (BSI) trao Chứng nhận Tiêu chuẩn quốc tế ISO 14001:2015 (Hệ thống quản lý môi trường) và ISO 45001:2018 (Hệ thống quản lý an toàn sức khỏe nghề nghiệp).

Việt Nam yêu cầu Trung Quốc hủy bỏ, chấm dứt các chuyến du lịch ra quần đảo Hoàng Sa

Việt Nam yêu cầu Trung Quốc hủy bỏ, chấm dứt các chuyến du lịch ra quần đảo Hoàng Sa
(PLVN) - "Mọi hoạt động tại quần đảo Hoàng Sa và Trường Sa, nếu không có sự cho phép của Việt Nam là vi phạm chủ quyền của Việt Nam, vi phạm luật pháp quốc tế và không có giá trị pháp lý", người phát ngôn Bộ Ngoại giao Lê Thị Thu Hằng khẳng định như vậy khi được hỏi về việc Trung Quốc nối lại các chuyến tàu du lịch ra quần đảo Hoàng Sa của Việt Nam từ tháng 12/2020

Trung tâm Y tế huyện Tân Lạc (Hòa Bình): Nỗ lực vượt khó để hoàn thành tốt các chương trình Y tế

Trung tâm Y tế huyện Tân Lạc (Hòa Bình): Nỗ lực vượt khó để hoàn thành tốt các chương trình Y tế
(PLVN) - Trung tâm Y tế huyện Tân Lạc là bệnh viện công lập Hạng 3 với nhiệm vụ đảm bảo chuyên môn và hạ tầng để đảm nhận chức năng thăm khám tại địa phương. Bên cạnh hoạt động thăm khám,Trung tâm còn hỗ trợ các công tác đào tạo, nghiên cứu y học, là địa chỉ vàng trong thăm khám và điều trị tại tỉnh Hòa Bình.

Báo điện tử Pháp luật Việt Nam

Giấy phép xuất bản số 303/GP-BTTTT ngày 8/5/2015

Cơ quan chủ quản: Bộ Tư pháp

Tổng biên tập: Tiến sỹ Đào Văn Hội

Phó TBT: Trần Đức Vinh

Tòa soạn: Số 42/29 Nguyễn Chí Thanh, phường Ngọc Khánh, quận Ba Đình, Hà Nội

E-mail: baodientuphapluat@gmail.com

Hotline: 0353.63.63.55

Liên hệ quảng cáo: 0971.741.666‬