Nhiều quy định mới “gỡ khó” cho thị trường chứng khoán phái sinh

(PLVN) -Được ban hành "đón trước" thị trường chứng khoán phái sinh gần 2 năm, Nghị định 42/2015/NĐ-CP ngày 5/5/2015 (Nghị định 42) về chứng khoán phái sinh  và thị trường chứng khoán phái sinh vừa được thay thế bằng Nghị định 158/2020/NĐ-CP (Nghị định 158) ngày 31/12/2020  với nhiều quy định mới đã “gỡ khó” cho thị trường sau 3 năm vận hành...
Nhiều quy định mới “gỡ khó” cho thị trường chứng khoán phái sinh Sau 3 năm vận hành, hoạt động giao dịch Hợp đồng tương lai trên chỉ số VN30 tăng trưởng mạnh ở tất cả các chỉ tiêu.

Từ khuôn khổ pháp lý đầu tiên...

Có hiệu lực thi hành từ ngày 01/7/2015,  Nghị định 42 được đánh giá là đã đóng vai trò quan trọng trong việc tạo dựng nền tảng pháp lý đầu tiên để triển khai thị trường chứng khoán phái sinh (TTCKPS) tại Việt Nam, góp phần giúp TTCKPS đạt được kết quả thành công ban đầu.

Theo Ủy ban Chứng khoán nhà nước (UBCKNN), đến nay, sau hơn 3 năm đi vào vận hành kể từ ngày 10/8/2017, TTCKPS hoạt động thông suốt với 2 sản phẩm giao dịch là hợp đồng tương lai  chỉ số cổ phiếu VN30 và Hợp đồng tương lai trái phiếu Chính phủ 5 năm.

Trong đó, hoạt động giao dịch Hợp đồng tương lai trên chỉ số VN30 tăng trưởng mạnh ở tất cả các chỉ tiêu. Khối lượng giao dịch (khối lượng giao dịch bình quân/phiên năm 2020 đạt 158.390 hợp đồng/phiên, tăng 78,49% so với năm 2019, gấp 2 lần so với năm 2018 và gấp hơn 14 lần so với năm 2017. Khối lượng hợp đồng mở (OI) tính đến cuối năm 2020 đạt 40.339 hợp đồng, tăng 142,64% so thời điểm cuối năm 2019 và gấp 5 lần so với thời điểm cuối năm 2017. Số lượng tài khoản giao dịch của nhà đầu tư đạt 173.395 tài khoản, tăng 88% so với cuối năm 2019.

Tính đến cuối năm 2020, TTCKPS đã có 20 thành viên đều là công ty chứng khoán (CTCK) và đã có gần 80 triệu hợp đồng được giao dịch

Tuy nhiên, do Nghị định 42 được ban hành trước khi TTCKPS được vận hành chính thức nên quá trình thực thi Nghị định cũng đã bộc lộ một số vướng mắc, hạn chế cần được sửa đổi, bổ sung, hoàn thiện. Bên cạnh đó, trong bối cảnh Luật Chứng khoán 2019 đã được Quốc hội thông qua vào tháng 11/2019, có hiệu lực thi hành từ ngày 01/01/2021 đòi hỏi sự cần thiết phải có những hướng dẫn mới về chứng khoán phái sinh (CKPS) và TTCKPS phù hợp với quy định tại Luật Chứng khoán. Đó là lý do Nghị định 158 ra đời thay thế Nghị định 42.

Những sửa đổi quan trọng...

Ngoài kế thừa những quy định còn phù hợp với thực tiễn, có tác động tích cực đối với sự phát triển của TTCKPS, Nghị định 158 có nhiều sửa đổi, bổ sung phù hợp với thực tiễn vận hành thị trường, đảm bảo xử lý được những vướng mắc, hạn chế hiện nay và tạo khả năng tiếp tục phát triển và hoàn thiện các sản phẩm của thị trường trong giai đoạn tiếp theo. 

Theo đó, đối tượng áp dụng của Nghị định bao gồm các tổ chức, cá nhân trong nước và nước ngoài tham gia đầu tư CKPS và hoạt động trên TTCKPS tại Việt Nam; cơ quan quản lý nhà nước và cơ quan, tổ chức, cá nhân khác có liên quan. 

Khắc phục những điểm chưa được đầy đủ và cụ thể so với thực tiễn yêu cầu, Nghị định 158/2020/NĐ-CP đã quy định rất cụ thể về tổ chức kinh doanh CKPS và tổ chức cung cấp dịch vụ bù trừ CKPS: các điều kiện về vốn; yêu cầu lợi nhuận, báo cáo tài chính, an toàn tài chính, điều kiện về hạ tầng công nghệ… 

Đặc biệt, quy định về các điều kiện để thực hiện các hoạt động kinh doanh, cung cấp dịch vụ bù trừ thanh toán CKPS ở mức cao hơn so với các điều kiện trên thị trường cơ sở với những bổ sung mới như: Đưa các quy định về điều kiện và các yêu cầu trình tự, hồ sơ thủ tục để phù hợp với quy định tại Luật Chứng khoán 2019 và Luật ban hành văn bản quy phạm pháp luật, đảm bảo tính pháp lý và hiệu lực thực thi của quy định; Tách biệt quy định về điều kiện kinh doanh CKPS đối với CTCK và công ty quản lý quỹ; Bổ sung quy định điều kiện về vốn được cấp của chi nhánh ngân hàng nước ngoài muốn thực hiện bù trừ, thanh toán giao dịch CKPS cho chính mình. 

Đáng chú ý, liên quan đến vấn đề tổ chức thị trường giao dịch CKPS, Nghị định mới quy định cho phép Sở Giao dịch chứng khoán được áp dụng một số biện pháp để ổn định thị trường và bảo vệ nhà đầu tư như: thay đổi thời gian giao dịch, áp dụng và điều chỉnh giới hạn lệnh, giới hạn vị thế, biên độ dao động giá, ngắt mạch thị trường và hạn chế mở vị thế mở mới... Trong đó, áp dụng và thay đổi biên độ dao động giá và ngắt mạch thị trường là biện pháp mới được bổ sung vào Nghị định để phù hợp và đồng bộ với biện pháp điều chỉnh biên độ giá cổ phiếu và ngắt mạch thị trường trên thị trường cơ sở khi thị trường cơ sở có biến động mạnh. Các quy định này phù hợp với các quy định mới của Luật Chứng khoán 2019. 

Liên quan đến vấn đề bù trừ, thanh toán CKPS, Nghị định mới cho phép CTCK và ngân hàng thương mại (NHTM), chi nhánh ngân hàng nước ngoài có thể đăng ký làm thành viên bù trừ của Tổng công ty bù trừ và thanh toán chứng khoán Việt Nam (TCTBTVTTCKVN) khi đáp ứng được một số yêu cầu nhất định. Trong đó, CTCK có thể đăng ký làm thành viên bù trừ chung (thanh toán cho giao dịch CKPS của chính CTCK, khách hàng của CTCK và CTCK khác không phải là thành viên bù trừ) hoặc thành viên bù trừ trực tiếp (thanh toán cho giao dịch CKPS của chính CTCK và khách hàng của CTCK). NHTM, chi nhánh ngân hàng nước ngoài chỉ có thể đăng ký làm thành viên bù trừ thực hiện thanh toán cho giao dịch của chính mình.

Như vậy, so với Nghị định 42, quy định đối với NHTM, chi nhánh ngân hàng nước ngoài tại Nghị định mới bị thu hẹp hơn (trước đây NHTM có thể đăng ký làm thành viên bù trừ chung, cung cấp dịch vụ bù trừ, thanh toán cho thành viên không bù trừ và khách hàng) để phù hợp với quy định của Luật Chứng khoán 2019.

Nghị định mới cũng bổ sung các quy trình, thủ tục và hồ sơ trở thành thành viên bù trừ (trước đây được quy định tại Quy chế của Trung tâm lưu ký chứng khoán Việt Nam). 

Theo lãnh đạo UBCKNN, TTCKPS là một thị trường có nhiều yếu tố rủi ro nên thành viên bù trừ phải thực hiện một số nghĩa vụ nhất định về ký quỹ thành viên, đóng góp vào quỹ bù trừ để đảm bảo nghĩa vụ thanh toán cho giao dịch CKPS cho TCTBTVTTCKVN. Bên cạnh đó, TCTBTCTTCKVN cũng có quyền xử lý, thanh lý tài sản ký quỹ của thành viên trong trường hợp cần thiết khi thành viên bị mất khả năng thanh toán; Nghị định mới cũng cho phép TCTBTVTTCKVN  sử dụng các cơ chế phòng ngừa rủi ro trong thanh toán...

Thanh Thanh
Cùng chuyên mục
Thị trường cổ phiếu niêm yết HNX tháng 1/2021: Diễn biến sôi động với nhiều chỉ số tăng

Thị trường cổ phiếu niêm yết HNX tháng 1/2021: Diễn biến sôi động với nhiều chỉ số tăng

(PLVN) - Thông tin từ Sở Giao dịch Chứng khoán Hà Nội (HNX) cho biết, trong tháng đầu tiên của năm 2021, thị trường cổ phiếu niêm yết tại HNX có diễn biến sôi động khi cả HNX Index, chỉ số giá cổ phiếu các ngành, giá trị giao dịch và khối lượng giao dịch đều tăng so với thời điển cuối tháng trước...

Đọc thêm

Dự án đường sắt đô thị Cát Linh - Hà Đông bước vào giai đoạn bàn giao

Dự án đường sắt đô thị Cát Linh - Hà Đông bước vào giai đoạn bàn giao
(PLVN) - Đại diện Công ty TNHH MTV Đường sắt Hà Nội (Hanoi Metro) cho biết, các cơ quan, đơn vị của thành phố Hà Nội và Bộ Giao thông Vận tải (GTVT) cùng tổng thầu đã và đang khẩn trương triển khai các công việc để sớm đưa dự án vào vận hành khai thác như ý kiến chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ.

Cty CP BOT Bắc Giang – Lạng Sơn: Chậm trễ đền bù thiệt hại cho hàng trăm hộ dân

Cty CP BOT Bắc Giang – Lạng Sơn: Chậm trễ đền bù thiệt hại cho hàng trăm hộ dân
(PLVN) - Dự án Đường cao tốc Bắc Giang - Lạng Sơn đoạn qua huyện Hữu Lũng (Lạng Sơn) đã được đưa vào sử dụng thu phí từ 18/2/2020. Tuy nhiên, đến nay chủ đầu tư dự án là Cty CP BOT Bắc Giang – Lạng Sơn vẫn chưa chi trả tiền đền bù thiệt hại cho các hộ dân có diện tích đất bị ngập úng, xô sạt không thể canh tác.
13 địa phương có dịch Covid-19: Gộp kỳ chi trả lương hưu, trợ cấp BHXH tháng 3 và 4

13 địa phương có dịch Covid-19: Gộp kỳ chi trả lương hưu, trợ cấp BHXH tháng 3 và 4

(PLVN) - Bảo hiểm xã hội Việt Nam (BHXH) vừa có văn bản đề nghị Tổng Công ty Bưu điện Việt Nam (BĐVN) và BHXH 13 tỉnh, thành phố (TP Hà Nội, TP Hồ Chí Minh, TP Hải Phòng, Hải Dương, Quảng Ninh, Gia Lai, Bắc Ninh, Bắc Giang, Hòa Bình, Hà Giang, Điện Biên, Bình Dương, Hưng Yên) thực hiện chi trả lương hưu, trợ cấp BHXH tháng 3 và tháng 4/2021 vào cùng một kỳ chi trả.

Dùng công nghệ 4.0 để theo dõi việc quản lý và chăm sóc cây xanh

Dùng công nghệ 4.0 để theo dõi việc quản lý và chăm sóc cây xanh
(PLVN) - Theo Bộ trưởng Bộ TN&MT Trần Hồng Hà, để hưởng ứng Chương trình trồng mới 1 tỷ cây xanh trong 5 năm tới, Bộ TN&MT đã xây dựng trình Thủ tướng Chính phủ Đề án phục hồi, phát triển hệ thống cây xanh nhằm ứng phó với tình trạng khẩn cấp về biến đổi khí hậu và ô nhiễm môi trường.

Việc nghĩa

Việc nghĩa
(PLVN) - Trong cơn hoạn nạn của đại dịch, nhiều hành động và việc làm nhân nghĩa được thể hiện. Thấy rõ nhất là sự chung tay của cả cộng đồng lớn và nhỏ, giúp đỡ và bao bọc nhau, không để đói rét và thiếu thốn với bất kỳ người nào. “Không để ai bị bỏ rơi lại phía sau” đã trở thành tâm thức của cộng đồng chứ không chỉ là khẩu hiệu.

Dành tối thiểu 500 tỷ đồng để mua vắc xin phòng ngừa Covid-19 và tiêm phòng

Dành tối thiểu 500 tỷ đồng để mua vắc xin phòng ngừa Covid-19 và tiêm phòng
(PLVN) - Ngày 24/2, tại cuộc họp của Thường trực Chính phủ với Ban Chỉ đạo quốc gia về phòng, chống Covid-19 và các địa phương trong toàn quốc, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Quảng Ninh Nguyễn Thị Hạnh đã báo cáo: Quảng Ninh sẽ dành tối thiểu 500 tỷ đồng để mua vắc xin phòng ngừa Covid-19 và triển khai tiêm phòng cho toàn dân trên địa bàn tỉnh.
Doanh nghiệp vùng dịch “đỏ mắt” ngóng nguyên liệu

Doanh nghiệp vùng dịch “đỏ mắt” ngóng nguyên liệu

(PLVN) - Không chỉ tiêu thụ nông sản bị ách tắc do dịch Covid-19, nhiều doanh nghiệp khác trên địa bàn tỉnh Hải Dương cũng gặp nhiều khó khăn khi không được cung cấp linh kiện, nguyên liệu kịp thời cho công tác sản xuất. 

Người dân giám sát Cảnh sát giao thông ra sao cho đúng luật?

Người dân giám sát Cảnh sát giao thông ra sao cho đúng luật?
(PLVN) - Hiện có nhiều ý kiến trái chiều về việc một nhóm người dân lấy lý do “giám sát công vụ” để ghi hình và phát trực tiếp cảnh làm nhiệm vụ của Đội Cảnh sát giao thông Phú Lâm thuộc Phòng Cảnh sát giao thông đường bộ - đường sắt (PC08 - Công an TP HCM) vào sáng 22/2, tại khu vực gần Khu công nghiệp Vĩnh Lộc, quận Bình Tân. 
TP Hồ Chí Minh: Cân nhắc mở lại một số dịch vụ không thiết yếu

TP Hồ Chí Minh: Cân nhắc mở lại một số dịch vụ không thiết yếu

(PLVN) - Sáng 24/2, tại cuộc họp trực tuyến của Thường trực Chính phủ với Ban Chỉ đạo Quốc gia phòng, chống dịch Covid-19, Phó Chủ tịch UBND TP HCM Dương Anh Đức cho biết đã qua 14 ngày thành phố không ghi nhận ca bệnh trong cộng đồng. Toàn bộ địa điểm liên quan ca bệnh trên địa bàn TP HCM đã được dỡ phong tỏa.

Xu thế cúng dường online, cầu an trực tuyến

Xu thế cúng dường online, cầu an trực tuyến
(PLVN) - Tết Nguyên đán là dịp người dân có nhu cầu đi chùa lễ Phật, cầu bình an cho bản thân và gia đình. Đúng thời điểm này, dịch bệnh Covid-19 lại bùng phát khiến cho nhu cầu tín ngưỡng, tâm linh của người dân phần nào bị hạn chế. 

Nhiều người bị khởi tố về tội “Làm lây lan dịch bệnh truyền nhiễm”: Luật sư khẳng định có đủ căn cứ pháp lý

Nhiều người bị khởi tố về tội “Làm lây lan dịch bệnh truyền nhiễm”: Luật sư khẳng định có đủ căn cứ pháp lý
(PLVN) - Thời gian qua, một số người vi phạm về công tác phòng chống dịch bệnh Covid-19 như trốn khỏi nơi cách ly, khai báo không trung thực hoặc không khai báo để tránh cách ly… đã bị khởi tố điều tra. Theo luật sư, việc khởi tố các vụ việc trên là có căn cứ pháp luật và cần thiết.

Việt Nam quyết tâm thực hiện các cam kết quốc tế về biến đổi khí hậu

Việt Nam quyết tâm thực hiện các cam kết quốc tế về biến đổi khí hậu
(PLVN) - Ngày 23/2/2021, nhận lời mời của Thủ tướng Anh Boris Johnson, Chủ tịch luân phiên của Hội đồng Bảo an (HĐBA) Liên Hợp quốc (LHQ) trong tháng 2/2021, Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Xuân Phúc đã tham dự và phát biểu tại phiên Thảo luận mở Cấp cao trực tuyến của Hội đồng Bảo an LHQ với chủ đề “Giải quyết các nguy cơ đối với hòa bình và an ninh quốc tế liên quan đến khí hậu”.

Báo điện tử Pháp luật Việt Nam

Giấy phép xuất bản số 303/GP-BTTTT ngày 8/5/2015

Cơ quan chủ quản: Bộ Tư pháp

Tổng biên tập: Tiến sỹ Đào Văn Hội

Phó TBT: Trần Đức Vinh

Tòa soạn: Số 42/29 Nguyễn Chí Thanh, phường Ngọc Khánh, quận Ba Đình, Hà Nội

E-mail: baodientuphapluat@gmail.com

Hotline: 0353.63.63.55

Liên hệ quảng cáo: 0971.741.666‬