Công ty đại chúng và công ty niêm yết phải luôn minh bạch để đảm bảo quyền lợi của cổ đông

(PLVN) - Hoạt động quản trị đối với doanh nghiệp không chỉ dừng lại ở việc tuân thủ các quy định của pháp luật theo hướng mọi việc quyết định bởi cổ đông đa số mà còn là hướng tới thực hiện những thông lệ tốt nhằm “nâng tầm” giá trị doanh nghiệp, đem lại lợi ích cho cổ đông và nhà đầu tư, góp phần giúp nâng hạng thị trường.
Công ty đại chúng và công ty niêm yết phải luôn minh bạch để đảm bảo quyền lợi của cổ đông

Xuất phát điểm thấp, còn nặng tính hình thức

Tham gia đánh giá theo Thẻ điểm quản trị công ty khu vực ASEAN kể từ năm 2011, kết quả chấm điểm các doanh nghiệp niêm yết (DNNY) trên TTCK Việt Nam qua nhiều năm vẫn cho thấy chất lượng áp dụng quản trị còn thấp và chưa đạt được các chuẩn mực mà ASEAN hướng tới.

Trong giai đoạn năm 2017 - 2018, mức điểm quản trị trung bình ở Việt Nam đạt 41,3 điểm, tăng đáng kể so với mức khởi đầu của năm 2012 là 28,42 điểm. Tuy nhiên, nếu so với điểm trung bình của toàn khu vực ASEAN là 71,01 điểm, khoảng cách về chất lượng quản trị trong nước và khu vực vẫn còn khá xa.

Còn trong khảo sát đối với 485 doanh nghiệp niêm yết trên sàn HOSE năm 2018 được công bố vào tháng 2/2019, nhiều công ty dù trong nhóm dẫn đầu vẫn chưa hoàn toàn đáp ứng những yêu cầu cơ bản trong quản trị doanh nghiệp, thậm chí có cả những doanh nghiệp bị điểm “liệt” trong việc bảo đảm quyền cổ đông và đối xử công bằng giữ các cổ đông.

Đáng lưu ý, tại nhiều doanh nghiệp, việc tập trung quyền lực vào một nhóm người trong khi các “tuyến phòng thủ” để giám sát và phòng ngừa rủi ro phần lớn vẫn mang tính hình thức.

Theo IFC, nhiều công ty đại chúng ở Việt Nam được kiểm soát bởi một cổ đông duy nhất hoặc một nhóm cổ đông, những người chi phối các hoạt động và kiểm soát việc quản lý công ty . Các chủ sở hữu còn lại thường được “đẩy” vào vị thế thứ yếu, thiếu nguồn lực và thông tin để giám sát các hoạt động quản lý, bảo vệ mình trước sự lạm dụng có thể xảy ra từ phía cổ đông lớn.

Tương tự, trong báo cáo công bố vào năm 2016, VCCI cũng cho biết thực trạng ở nhiều doanh nghiệp trong nước rằng việc tổ chức quản lý và điều hành dựa theo cơ chế tập quyền.

Rủi ro là hiện hữu khi quyền lực tập trung vào một người hoặc một số ít người, nguy cơ lạm dụng vị thế được giao để phục vụ cho lợi ích của cổ đông nắm quyền kiểm soát.

Trong thời gian qua, các cơ quan quản lý cũng xác định và đưa ra những quy định pháp lý về quản trị công ty, báo cáo và công bố thông tin, giao dịch của cổ đông nội bộ, cổ đông lớn, đồng thời đưa ra các biện pháp giám sát thực thi, xử phạt đối với các hành vi vi phạm để điều chỉnh việc tổ chức quản trị tại doanh nghiệp, nhất là các công ty niêm yết. Tuy nhiên, ở nhiều doanh nghiệp, việc tuân thủ vẫn chỉ mang tính chất hình thức, sự tuân thủ thông lệ tốt phần nhiều chỉ là “khẩu hiệu”.

Cái giá phải trả tính ngay vào “túi tiền” của cổ đông

Giới chuyên môn vẫn cho rằng, hoạt động quản trị công ty tốt cần phải tạo được sự hài hoà về mặt lợi ích, ở đó, có một cơ chế để nhà đầu tư, cổ đông có thể kiểm soát việc điều hành công ty nhằm đem lại hiệu quả cao nhất. Lúc này, điều các cổ đông thứ yếu tại công ty có thể mong chờ là sự làm việc hiệu quả, thúc đẩy minh bạch trong quản trị công ty từ các “tuyến phòng thủ” như HĐQT (có sự tham gia của Thành viên HĐQT độc lập), Ban Kiểm soát.

Nhiều năm qua, CTCP Sữa Việt Nam (Vinamilk - Mã CK: VNM) luôn là doanh nghiệp đi đầu điển hình cho sự chuyên nghiệp, minh bạch thông tin trong hoạt động quản trị. Năm 2017, VNM là một trong số ít DNNY trong nước tiên phong chuyển đổi cơ cấu quản trị từ mô hình Ban Kiểm soát sang mô hình Tiểu ban Kiểm toán (trực thuộc HĐQT).

Đây là mô hình tiên tiến được các chuyên gia đánh cao nhằm giúp cổ đông có khả năng giám sát tốt hơn HĐQT và Ban giám đốc, tạo tiền đề gia tăng giá trị cho công ty. Nhờ đó, VNM đã trở thành lựa chọn đầu tư ưu tiên hàng đầu đối với nhiều nhà đầu tư nước ngoài.

Ở chiều hướng ngược lại, thị trường cũng không thiếu các ví dụ cho thấy sự quản trị thiếu minh bạch khiến các nhà đầu tư e ngại, mà cái giá phải trả có thể thấy ngay từ sự sụt giảm của thị giá cổ phiếu.

Trong năm tài chính 2017, CTCP Tập đoàn Hoa Sen (Mã CK: HSG) khiến nhiều nhà đầu tư băn khoăn với những giao dịch bán hàng quy mô tới hơn 4.100 tỷ đồng với bên liên quan là Công ty TNHH Đầu tư Hoa Sen - cổ đông lớn nắm giữ hơn 25% vốn của HSG và do ông Lê Phước Vũ - Chủ tịch HSG sở hữu. Những “dị nghị” về động cơ và sự minh bạch đằng sau những giao dịch “nội bộ” khiến thị giá cổ phiếu sụt giảm dần và hiện giao dịch ở mức gần 8.000 đồng/cổ phiếu, cách xa so với thời đỉnh cao.

Những biến cố ở Eximbank gần đây rất điển hình cho một mô hình quản trị phi pháp luật do sự mâu thuẫn nội bộ ở nhóm các cổ đông lớn. HĐQT bãi nhiệm chức danh Chủ tịch với ông Lê Minh Quốc vào cuối tháng 3/2019 sau đó bầu bà Lương Thị Cẩm Tú - nguyên CEO Nam A Bank thay thế giữa tin đồn Nam A Bank sẽ sáp nhập vào Eximbank. Sự việc rùm beng khi ông Lê Minh Quốc có tâm thư gửi báo chí và đơn kêu cứu gửi Ngân hàng Nhà nước tố cáo việc bổ nhiệm bà Tú không có giá trị pháp lý và xin can thiệp khẩn cấp.

Ngay sau đó, Toà án đã huỷ quyết định bầu bà Cẩm Tú làm chủ tịch và miễn nhiệm ông Lê Minh Quốc. Ngân hàng này cũng nhanh chóng bầu ông Cao Xuân Ninh làm chủ tịch và bầu ông Nguyễn Cảnh Vinh làm Quyền Tổng giám đốc. Trong khi đó, họp đại hội cổ đông của nhà băng này liên tục bị hoãn đến nay vẫn chưa thực hiện được. Những lộn xộn thượng tầng ở Eximbank vẫn chưa kết thúc khi Toà án cho biết đã nhận được đơn yêu cầu đình chỉ nghị quyết bầu HĐQT mới của Eximbank.

Biến cố ở Eximbank là một bài học về quản trị không minh bạch dẫn đến những hệ luỵ khôn lường, giống như hai chú dê đi trên một chiếc cầu, nếu chỉ biết húc nhau mà không biết nhường chỗ cho nhau để cả hai cùng sang cầu được thì chỉ có nước "rơi xuống sông”. Chừng nào Eximbank còn chưa ổn định được hệ thống quản trị cấp cao thì những sự việc như vợ của “vua tôm” Minh Phú bị phó giám đốc chi nhánh “cuỗm” mất 245 tỷ rồi bỏ trốn như vừa qua sẽ còn xảy ra.

Hay như trường hợp của Tổng CTCP Xuất nhập khẩu và Xây dựng Việt Nam (Vinaconex - Mã CK: VCG) cũng là một ví dụ điển hình.

Khu đô thị Trung Hòa - Nhân Chính gắn liền với tên tuổi của Vinaconex

Sau khi nhóm cổ đông An Quý Hưng sở hữu 57,7% vốn và nắm 5/7 ghế HĐQT, việc áp dụng quy chế tài chính và quy chế về tổ chức, hoạt động của HĐQT cho phép Chủ tịch, Tổng giám đốc duyệt chi cả nghìn tỷ đồng mà không cần thông qua HĐQT cũng như việc chia nhau nắm quyền kiểm soát nhiều vị trí khác tại công ty mẹ và doanh nghiệp thành viên của nhóm cổ đông An Quý Hưng khiến cho những cổ đông khác không khỏi bất an.

Thêm vào đó, những thông tin về tình hình sức khoẻ tài chính của An Quý Hưng – với thương vụ thâu tóm ngược “cá lớn” Vinaconex, danh tính không rõ ràng của những nhà đầu tư thực sự đứng sau An Quý Hưng   - được thông tin trên báo chí thời gian gần đây, cũng khiến cho các nhà đầu tư thêm lo ngại. Báo cáo tài chính năm 2018 của An Quý Hưng cho thấy, công ty này không trực tiếp vay ngân hàng để thực hiện thương vụ 7.400 tỷ đồng thâu tóm Vinaconex, họ được “thu xếp” bởi bên thứ ba.

Theo bảng cân đối kế toán, An Quý Hưng đột ngột “phình ra” sau thương vụ thôn tính và đang hạch toán 11.250 tỷ đồng vào "các khoản phải trả khác" cả ngắn và dài hạn. Nếu vấn đề minh bạch thông tin và quản trị công ty chưa được giải quyết thì Đại hội đồng cổ đông của Vinaconex được thông báo triệu tập vào 28-6, liệu có diễn ra suôn sẻ như ông chủ tịch mới tuyên bố với báo giới

 

PV
Loading...

Cùng chuyên mục

Đọc thêm

The Lotus Center không gian sống, tiêu chuẩn sống của giới trí thức ngày nay

The Lotus Center không gian sống, tiêu chuẩn sống của giới trí thức ngày nay
(PLVN) - Lịch sử là một dòng chảy nhưng bao giờ cũng có khởi nguồn, cái khởi đầu tốt đẹp từ trí tuệ và nhân văn sẽ hứa hẹn một tương lai tươi sáng và Vimefulland đã có một khởi nguồn như vậy. Với Vimefulland, giá trị của một căn biệt thự tại The Lotus Center bao hàm bởi hai nền tảng giá trị.
Loading...
Nhiều giải pháp giảm ùn ứ nông sản tại cửa khẩu Tân Thanh

Nhiều giải pháp giảm ùn ứ nông sản tại cửa khẩu Tân Thanh

(PLVN) - Nhằm giải quyết vướng mắc hàng trăm container nông sản đang ùn ứ tại cửa khẩu Tân Thanh, UBND tỉnh Lạng Sơn đã đưa ra hàng loạt biện pháp, trong đó có việc đề nghị phía Trung Quốc không kiểm tra tại cổng cửa khẩu mà chỉ thực hiện khi xe hàng đã vào bãi tập kết.

Quyết truy trách nhiệm 79 CSGT, TTGT trong vụ mua bán 'logo xe vua'

Quyết truy trách nhiệm 79 CSGT, TTGT trong vụ mua bán 'logo xe vua'
HĐXX cấp phúc thẩm cho rằng, có việc các bị cáo đưa hối lộ nhưng không có người nhận hối lộ là chưa phù hợp. Do đó, tòa phúc thẩm hủy án để điều tra trách nhiệm của 79 CSGT, TTGT bị các bị cáo khai có việc nhận hối lộ trong vụ án mua bán “logo xe mua” này.

Nghẹn ngào lễ tưởng nhớ Thứ trưởng Lê Hải An tại ĐH Mỏ Địa chất

Nghẹn ngào lễ tưởng nhớ Thứ trưởng Lê Hải An tại ĐH Mỏ Địa chất
Nhiều cán bộ, giảng viên cùng hàng trăm sinh viên có mặt tại Hội trường 300 của trường Đại học Mỏ - Địa chất chiều nay, 21/10, đã cùng xem lại những hình ảnh về người thầy, vị Hiệu trưởng đáng kính của mình - Thứ trưởng Bộ GDĐT Lê Hải An - trong niềm tiếc thương và xúc động vô hạn.

Đề xuất tăng lương cơ sở lên 1,6 triệu đồng/tháng

Đề xuất tăng lương cơ sở lên 1,6 triệu đồng/tháng
(PLVN) - Trình bày Báo cáo thẩm tra về tình hình thực hiện ngân sách nhà nước năm 2019, dự toán ngân sách nhà nước và phân bổ ngân sách trung ương năm 2020 tại Quốc hội chiều nay, 21/10, Chủ nhiệm Ủy ban Tài chính, Ngân sách của Quốc hội (TCNS) Nguyễn Đức Hải cho biết, đa số ý kiến trong Ủy ban TCNS nhất trí với đề xuất tăng lương cơ sở lên 1,6 triệu đồng/tháng. 

Doanh thu "khủng" nhưng Facebook, Google… không nộp thuế tại Việt Nam!

Doanh thu "khủng" nhưng Facebook, Google… không nộp thuế tại Việt Nam!
(PLVN) - Sự phát triển lớn mạnh của hoạt động thương mại xuyên biên giới những năm gần đây đang đặt ra rất nhiều thách thức đối với các cơ quan thuế Việt Nam. Những doanh nghiệp trong lĩnh vực này, mà điển hình như các “đại gia” Facebook, Google, Youtube… đạt doanh thu ước tính lên đến hàng trăm triệu USD nhưng cơ quan thuế Việt Nam gần như không thu được đồng thuế nào.

BBI Việt Nam ra mắt phần mềm quản lý bán hàng BSS nhân dịp sinh nhật tròn 2 tuổi

BBI Việt Nam ra mắt phần mềm quản lý bán hàng BSS nhân dịp sinh nhật tròn 2 tuổi
(PLVN) - Vừa qua, tại Trung tâm hội nghị Quốc gia, Công ty CP Công nghệ Internet BBi Việt Nam đã cho ra mắt phần mềm quản lý bán hàng BSS nhân dịp sinh nhật công ty tròn 2 tuổi (16/10/2017 – 16/10/2019). Tham dự chương trình có Ban lãnh đạo Cty BBi Việt Nam; ông Trịnh Minh Anh – Chánh văn phòng Ban chỉ đạo liên ngành Hội nhập quốc tế về kinh tế; ông Phạm Thanh Hưng – Phó chủ tịch Tập đoàn Cen Group... cùng đại diện hơn 4000 doanh nghiệp, khách hàng trên cả nước.

Bạc Liêu bàn giải pháp nâng cao chất lượng nguồn lực cán bộ nữ trong tình hình mới

Bạc Liêu bàn giải pháp nâng cao chất lượng nguồn lực cán bộ nữ trong tình hình mới
(PLVN) - Sáng 18/10, Hội Liên hiệp Phụ nữ tỉnh Bạc Liêu tổ chức Hội thảo bàn giải pháp nâng cao chất lượng nguồn lực cán bộ nữ lãnh đạo quản lý tỉnh Bạc Liêu thời kỳ công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước. Đến dự có bà Lâm Thị Sang - Phó Chủ tịch UBND tỉnh Bạc Liêu, Trưởng ban Vì sự tiến bộ phụ nữ tỉnh.
Sức sống “Tân Châu Cảng” nơi biên giới An Giang

Sức sống “Tân Châu Cảng” nơi biên giới An Giang

(PLVN) - Đường biên giới trên đất liền giữa Việt Nam và Campuchia có chiều dài khoảng 1.245 km, đi qua địa giới hành chính 10 tỉnh của Việt Nam gồm: Kon Tum, Gia Lai, Đắk Lắk, Đắk Nông, Bình Phước, Tây Ninh, Long An, Đồng Tháp, An Giang và Kiên Giang và đi qua 9 tỉnh của Campuchia gồm: Rattanakiri, Mondulkiri, Kratié, Tboung Khmum, Svay Rieng, Prey Veng, Kandal, Takeo và Kampot.