Nghề ép mía “hái” ra tiền mỗi dịp xuân về

(PLVN) - Khi tiết trời heo may, mía bắt đầu cho thu hoạch cũng là lúc mùa ép mật ở một số làng ở huyện miền núi Nghệ An vào vụ. Để chế biến được một lít mật mía là cả quá trình phức tạp, công phu, đòi hỏi nhiều kinh nghiệm. Người làm phải đứng bên nồi mật nhiều giờ đồng hồ, tay liên tục đảo và canh chừng để cho ra mẻ mật mía thơm ngon, màu sắc đẹp nhất, đưa ra thị trường dịp cuối năm, tết đến.
Nghề ép mía “hái” ra tiền mỗi dịp xuân về Mật mía được tiêu thụ nhiều nhất vào dịp Tết.

Kỳ công như làm mật mía

Những ngày cuối năm, nhiều hộ gia đình ở xã Tân Hương, huyện Tân Kỳ (tỉnh Nghệ An) nhộn nhịp làm mật mía. Tân Hương được xem là một trong những làng nghề truyền thống có tiếng về sản xuất mật mía ở Nghệ An. Tận dụng nguồn đất tươi tốt, người dân áp dụng kỹ thuật để trồng mía cho năng suất cao. Khi mía đến vụ thu hoạch thay vì đem bán cho nhà máy đường, cây mía được người dân nơi đây chặt dần để ép lấy mật bán. Mùa làm mật mía thường bắt đầu từ tháng 10, thời điểm cây mía đủ độ đường và kéo dài đến tháng 3 năm sau.

Người dân cho hay, trước đây khi khoa học kỹ thuật chưa phát triển, nghề làm mật rất vất vả. Muốn làm được mật phải huy động nhiều nhân lực, trong đó có việc dùng sức kéo của trâu, bò nên năng suất kém. Những năm gần đây, bà con trong làng đã cải tiến thay sức kéo của trâu bò bằng sức của máy nổ, mô tơ nên việc ép mía dễ dàng và cho hiệu quả cao hơn. 

Nói là đơn giản nhưng để sản xuất được mẻ mật mía đạt tiêu chuẩn vừa sáng, vừa thơm ngon thì đòi hỏi nhiều kỹ năng. Anh Lê Văn Minh (SN 1978), trú xã Tân Hương cho biết, cái khó là công đoạn nấu mật mía không có thiết bị kiểm tra, đo lường chất lượng mà chỉ bằng thủ công. Nếu không có kinh nghiệm, kỹ thuật thì mật sẽ không ngon, màu sắc không đạt.

Để nấu được mẻ mật mía vừa sánh vừa thơm ngon đòi hỏi người làm phải có nhiều kinh nghiệm. 

Anh Minh bật mí, để làm nghề này đòi hỏi phải chịu khó, tỉ mỉ vì trải qua nhiều giai đoạn. Người làm phải nhanh tay bởi trong quá trình nấu mật mía khi bắt đầu sôi, nếu không vớt kịp bọt, làm nước bị trào thì mật sẽ có màu đen, mất sản lượng và kém thơm ngon. Muốn mật ngon phải đứng “canh” các chảo mật lớn trong nhiều giờ, đảo liên tục và đều tay. Đến lúc nước mía bắt đầu sền sệt chuyển sang màu nâu vàng thì mới hoàn thành việc nấu mật. Để đổ mật vào trong phi được ngon, người nấu mật tiếp tục lọc qua lớp vải màn để lọc sạch cặn. Khi mật nguội sẽ có một lớp bọt đường lên trên sản phẩm mật mới hoàn thành.

Ngoài kỹ thuật thì theo anh Minh, một điều quan trọng nữa quyết định đến việc mật có ngon hay không là nguồn nguyên liệu. Nếu cây mía càng có độ ngọt thì lượng mật thu về càng cao, mẻ mật mía đạt chất lượng phải có màu vàng au, sóng sánh. Riêng công đoạn nấu mật, người trực lò phải giữ cho vừa lửa, phải “liền tay, liền việc”.

Mỗi lò mật mía muốn hoạt động liên tục thì cần có 3 - 4 lao động làm việc ăn ý với nhau. “Trước đây, một ngày, nếu làm hết công suất, một gia đình chỉ nấu được 5 chảo mật mía. Những năm gần đây, bà con trong làng đã biết cải tiến thay sức kéo của trâu bò bằng sức của máy nổ, mô tơ nên công việc ép mía trở nên đơn giản và hiệu quả cao. Hiện nay, một lò nấu mật mía hoạt động từ 8h đến 21h mỗi ngày có thể thu được 6 tạ mật (tương đương 400 lít)”, anh Minh phấn khởi.

Đưa mật mía xuất ngoại

Hiện không riêng chỉ tại xã Tân Hương mà các xã lân cận như Nghĩa  Bình, Giai Xuân, Tân Xuân của huyện Tân Kỳ người dân cũng khá lên nhờ nghề làm mật mía. Được biết, trung bình mỗi tấn mía sau khi hoàn thành sẽ cho cho 1,4 tạ mật cô đặc. Với mức giá 15.000- 20.000 đ/lít bán ngay tại nhà, người làm mật đã khấm khá lên.

Nhiều gia đình đã dành toàn bộ đất sản để trồng mía, trung bình mỗi hộ nấu mật, trừ chi phí sản xuất thu về từ 40- 60 triệu đồng/năm. So với trồng lúa, ngô, khoai thì làm mật mía cho thu nhập cao hơn nhiều. Nghề làm mật còn tận dụng nguồn nguyên liệu bã mía làm thức ăn cho trâu bò… Hiện nay, sản phẩm mật nơi đây đậm chất “quê” không chỉ tiêu thụ trong nước mà còn xuất khẩu sang Lào, Thái Lan…mang lại nguồn thu nhập khá cho bà con.

Mật được làm từ những cây mía đủ tuổi, đủ độ ngọt. 

Chủ tịch UBND xã Tân Hương, ông Chu Văn Lợi cho biết, trước đây người dân chủ yếu làm mật mía bằng cách thủ công nên khá vất vả. Hiện nay, việc áp dụng máy móc từ công đoạn thu hoạch, làm sạch mía, vớt bọt… đến giai đoạn cho thành phẩm đã rút gọn đi được nhiều công đoạn. Theo ông Lợi, hiện xã đang lựa chọn mật mía là sản phẩm chủ lực của địa phương để tham gia chương trình “mỗi xã, phường một sản phẩm” (OCOP).

Ông Nguyễn Công Trung - Trưởng phòng NN&PTNN huyện Tân Kỳ cho biết, huyện Tân Kỳ đã lựa chọn 4 sản phẩm chủ lực của địa phương để chấm điểm, tiêu chuẩn hóa các sản phẩm tiến tới gắn sao.Theo đó, huyện dành kinh phí 1,25 tỷ đồng để tổ chức đánh giá và công nhận các sản phẩm; xây dựng sản phẩm đạt tiêu chí sản phẩm nông nghiệp tốt; hỗ trợ bao bì, nhãn mác; tổ chức các hoạt động xúc tiến thương mại; thành lập các tổ hợp tác, hợp tác xã.

Theo Trưởng phòng NN&PTNN huyện Tân Kỳ, sản phẩm mật mía Tân Kỳ chủ yếu được thương lái thu mua rồi bán lại cho các cơ sở sản xuất bánh kẹo, bên cạnh đó còn chế biến các món ăn khác trong thực đơn mỗi gia đình. Nhất là vào dịp cuối năm, người tiêu dùng thường mua mật mía để làm bánh, phục vụ nhu cầu nấu nướng….

Nhờ chất lượng tốt, nhiều thương lái đã đến thu gom mật để xuất bán cho nước bạn Lào. Nắm bắt thời cơ này, nhiều hộ gia đình đã dành toàn bộ đất sản xuất để trồng mía, nấu mía. Mỗi hộ trồng, nấu mật mía sau khi trừ chi phí sản xuất thu về từ 40-60 triệu đồng/năm. So với trồng lúa, ngô, khoai thì làm mật mía cho thu nhập cao hơn nhiều.

Làm mật mía vừa mang lại kinh tế vừa mang lại niềm vui cho người dân. Bởi mỗi khi vào vụ, không chỉ người lớn mà các công việc nhỏ nhẹ như: đun lửa, vớt bọt mía nhiều thành viên trong nhà cùng tham gia, phụ giúp bố mẹ. Điều đó tạo nên sự gắn kết của các thành viên trong gia đình. Đó cũng là cách bố mẹ dạy con cái quý trọng đồng tiền từ nghề truyền thống. 

Trong cái rét ngọt cuối năm, trong hương thơm ngọt đậm đà của mật mía lẩn quất trong gió ngỡ như tết đã về sớm hơn với bà con nơi đây.

Kim Long / Câu chuyện Pháp luật
Ý kiến bạn đọc

Ý kiến của bạn sẽ được biên tập trước khi đăng. Xin vui lòng gõ tiếng Việt có dấu

Cùng chuyên mục
Ghen tuông mù quáng, chồng tàn tật sát hại vợ tảo tần sau 15 năm chung sống

Ghen tuông mù quáng, chồng tàn tật sát hại vợ tảo tần sau 15 năm chung sống

(PLVN) - Anh là người đàn ông khuyết tật, gia cảnh nghèo khó. Chị là người phụ nữ xinh đẹp, nết na. Bỏ qua những khiếm khuyết, thiếu thốn về vật chất, họ đến với nhau bằng tình yêu chân thành, tha thiết. Sau đó, chị sinh cho anh những đứa con đẹp như thiên thần. Những tưởng hạnh phúc ấy sẽ theo họ đến tận khi “đầu bạc răng long”, nào ngờ bi kịch ập xuống, chỉ vì cơn ghen mù quáng, người chồng đã ra tay sát hại vợ.

Đọc thêm

Việt Nam tái đề cử ứng viên vào Ủy ban Luật pháp quốc tế

Việt Nam tái đề cử ứng viên vào Ủy ban Luật pháp quốc tế
(PLVN) - Vừa qua, Phái đoàn thường trực của Việt Nam tại Liên hợp quốc ở New York, Hoa Kỳ và Geneva, Thụy Sĩ, đã gửi công hàm thông báo ứng cử của Đại sứ Nguyễn Hồng Thao vào Ủy ban Luật pháp quốc tế (ILC) nhiệm kỳ 2023-2027 đến Liên hợp quốc và các quốc gia.
Hỗn chiến vì “xin dừng uống bia”

Hỗn chiến vì “xin dừng uống bia”

(PLVN) - Công an huyện Chợ Gạo (Tiền Giang) đang điều tra xác minh để xử lý vụ cố ý gây thương tích xảy ra trên địa bàn huyện chỉ vì mâu thuẫn trong nhóm nhậu.

Hải Phòng sẽ xét nghiệm miễn phí Covid- 19 cho người dân

Hải Phòng sẽ xét nghiệm miễn phí Covid- 19 cho người dân
(PLVN) -  Tại Hội nghị trực tuyến về công tác phòng, chống dịch bệnh Covid-19 trên địa bàn TP Hải Phòng, chiều 25/2, Chủ tịch UBND TP Nguyễn Văn Tùng khẳng định, đối với các trường hợp được Sở Y tế yêu cầu hoặc chỉ định xét nghiệm sẽ được TP hỗ trợ phí xét nghiệm toàn phần.

Chú trọng đẩy mạnh tuyên truyền an toàn điện trong dân

Chú trọng đẩy mạnh tuyên truyền an toàn điện trong dân
(PLVN) - Công tác tuyên truyền an toàn điện trong dân luôn là nhiệm vụ trọng tâm hàng đầu, vì vừa giúp ngăn ngừa sự cố lưới điện vừa giảm thiểu tai nạn điện trong nhân dân. Chính vì thế, ngoài việc đảm bảo điều kiện an toàn cho CBCNV khi làm việc, PC Quảng Ngãi luôn chú trọng đẩy mạnh công tác tuyên truyền, cảnh báo, hướng dẫn cách thức phòng tránh tai nạn điện và an toàn điện trong dân bằng nhiều hình thức đa dạng.
Gian nan hành trình bảo vệ an toàn hành lang tuyến

Gian nan hành trình bảo vệ an toàn hành lang tuyến

(PLVN) - Những ngày đầu xuân mới, tôi có chuyến công tác lên huyện vùng cao Sơn Tây (Quảng Ngãi). Nhớ anh em Điện lực nên liền bấm số gọi, cốt muốn ngồi với nhau tâm sự vài lời, anh Bùi Đình Thi bốc máy, trả lời rằng: Anh về Sơn Hà rồi, không còn ở đó nữa.

Thí sinh nào được tuyển thẳng vào ĐH Nội vụ Hà Nội?

Thí sinh nào được tuyển thẳng vào ĐH Nội vụ Hà Nội?
(PLVN) - Trường Đại học Nội vụ Hà Nội vừa có thông báo tuyển sinh đại học hệ chính quy năm 2021. Theo đó, những t
2 tháng đầu năm, thu hút FDI đạt 5,46 tỷ USD

2 tháng đầu năm, thu hút FDI đạt 5,46 tỷ USD

(PLVN) - Cục Đầu tư nước ngoài (Bộ Kế hoạch và Đầu tư) vừa cho biết, theo báo cáo nhanh, tính đến ngày 20/02/2021, tổng vốn đăng ký cấp mới, điều chỉnh và góp vốn, mua cổ phần (GVMCP) của nhà đầu tư nước ngoài (ĐTNN) đạt 5,46 tỷ USD, bằng 84,4% so với cùng kỳ năm 2020. Vốn thực hiện của dự án đầu tư trực tiếp nước ngoài ước đạt 2,5 tỷ USD, tăng 2% so với cùng kỳ năm 2020.

Báo điện tử Pháp luật Việt Nam

Giấy phép xuất bản số 303/GP-BTTTT ngày 8/5/2015

Cơ quan chủ quản: Bộ Tư pháp

Tổng biên tập: Tiến sỹ Đào Văn Hội

Phó TBT: Trần Đức Vinh

Tòa soạn: Số 42/29 Nguyễn Chí Thanh, phường Ngọc Khánh, quận Ba Đình, Hà Nội

E-mail: baodientuphapluat@gmail.com

Hotline: 0353.63.63.55

Liên hệ quảng cáo: 0971.741.666‬