Nâng chất lượng giám định tư pháp trong giải quyết tranh chấp sở hữu trí tuệ

(PLVN) - Những năm gần đây, giải quyết các tranh chấp liên quan tới sở hữu trí tuệ (SHTT) không chỉ tăng lên về số lượng vụ, việc mà còn thu hút được sự quan tâm của đông đảo quần chúng. Theo đó, hoạt động giám định tư pháp về SHTT được kỳ vọng sẽ góp phần nâng cao hiệu quả giải quyết tranh chấp tố tụng, đẩy lùi nạn xâm phạm bản quyền chất xám.
Nâng chất lượng giám định tư pháp trong giải quyết tranh chấp sở hữu trí tuệ Một hình ảnh trong vụ tranh chấp tác quyền vở diễn thực cảnh Thuở ấy xứ Đoài (ảnh minh họa)

Nhu cầu thiết yếu, khẩn cấp

Hiện, giám định về sở hữu trí tuệ (SHTT) bao gồm ba lĩnh vực cơ bản: giám định về quyền tác giả, quyền liên quan; giám định về quyền sở hữu công nghiệp; giám định về quyền đối với giống cây trồng.

Pháp luật Việt Nam cũng có một số văn bản quy định về giám định như Luật Giám định tư pháp năm 2012; Nghị định số 119/2010; Nghị định số 105/2006; Thông tư số 15/2012 quy định về “việc giám định quyền tác giả, quyền liên quan thuộc thẩm quyền của ngành văn hóa, thể thao và du lịch”. Mới đây nhất là Thông tư 02/2019 quy định quy trình giám định tư pháp về quyền tác giả, quyền liên quan sẽ chính thức có hiệu lực từ ngày 1/9/2019, được kỳ vọng sẽ góp phần đẩy lùi vấn nạn xâm phạm bản quyền.

 Tranh chấp tác quyền các nhân vật trong truyện Thần đồng đất Việt thu hút sự quan tâm lớn của dư luận

Có thể thấy, đã có thông tư riêng hướng dẫn thủ tục giám định quyền tác giả và quyền liên quan nhưng lại chưa có thông tư riêng hướng dẫn thủ tục giám định quyền sở hữu công nghiệp và quyền đối với giống cây trồng. Trong khi đó, các vi phạm quyền SHTT, các tranh chấp liên quan tới SHTT đều rất đa dạng, ngày càng có diễn biến tinh vi và phức tạp hơn, đặc biệt trong thời đại công nghệ số.

Viện Khoa học sở hữu trí tuệ thuộc Bộ Khoa học và Công nghệ, hiện nay là tổ chức giám định sở hữu công nghiệp duy nhất, cũng thường xuyên cung cấp ý kiến giám định cho các cơ quan bảo vệ quyền SHTT cũng như các doanh nghiệp và cá nhân.

 Phải đảm bảo chất lượng giám định 

Đối với quyền SHTT là một lĩnh vực có nhiều đối tượng khác nhau, đa dạng ở mọi ngành nghề, tầng lớp xã hội. Tuy nhiên, nhu cầu giám định thường phát sinh khi xảy ra các hành vi xâm phạm đến các đối tượng này, cần trưng cầu giám định để thu thập chứng cứ.

Tuy nhiên, thực tế cho thấy, số lượng đội ngũ giám định viên, trình độ của giám định viên còn hạn chế nên không thể đáp ứng được yêu cầu của thực tế làm ảnh hưởng tới hiệu quả của quá trình tố tụng. Nhiều đối tượng của quyền SHTT có tính đặc thù cao đòi hỏi đội ngũ giám định viên bên cạnh trình độ chuyên môn còn phải có kiến thức chuyên sâu về đối tượng giám định. Đồng thời, phải có trang thiết bị, phương tiện phục vụ cho quá trình giám định.

Theo số liệu thống kê của cơ quan này, chỉ riêng trong giai đoạn từ năm 2009 – 2016, đã có 3.829 vụ, việc giám định được thực hiện, trong đó 416 vụ theo trưng cầu của cơ quan có thẩm quyền mà chủ yếu là các cơ quan bảo vệ quyền (383 yêu cầu, trong đó 57,7% từ cơ quan quản lý thị trường, 29% từ cơ quan công an, số còn lại từ các cơ quan khác, như thanh tra khoa học và công nghệ, hải quan, tòa án nhân dân).  Pháp luật quy định, kết luận giám định cũng là một nguồn chứng cứ quan trọng giúp ích cho quá trình tố tụng và giải quyết tranh chấp được chuẩn xác, khách quan, minh bạch.

(Ảnh minh họa)  

Theo báo cáo của Cục Sở hữu trí tuệ thì hiện nay mới chỉ có một số cá nhân được cấp Thẻ giám định viên sở hữu công nghiệp. Như vậy, đối với các đối tượng khác của quyền SHTT thì chưa có các văn bản pháp luật hướng dẫn về việc thành lập và hoạt động của các tổ chức và cá nhân giám định về SHTT trong lĩnh vực đó.

Cũng có tình trạng, việc cử người làm giám định của các ban, ngành chuyên môn được trưng cầu thường rất lâu, không kịp thời, có nhiều vụ việc kéo dài trong nhiều tháng, thậm chí kéo dài hàng năm, làm chậm tiến độ giải quyết vụ án. Một số cơ quan, đơn vị được trưng cầu còn từ chối tiếp nhận trưng cầu giám định với lý do không có chức năng, nhiệm vụ giám định. Chưa kể, chi phí giám định thường đắt đỏ nhưng lại được quy định cơ quan nào trực tiếp trưng cầu giám định thì cơ quan đó phải thanh toán chi phí giám định.

Trên thực tế đã phát sinh trường hợp phải chi trả số tiền lớn để trưng cầu giám định SHTT. Về nguyên nhân khách quan, nhiều hoạt động giám định SHTT yêu cầu trang thiết bị, máy móc,hiện đại mà nếu thiếu sẽ ảnh hưởng lớn đến chất lượng và độ chính xác của kết quả giám định.

Mặt khác, mức chi phí giám định về sở hữu trí tuệ chưa hề được quy định cụ thể tại bất kỳ văn bản nào nên người áp dụng cũng thường thấy “lúng túng”. Trong khi đó, kinh phí cấp cho giải quyết vụ án dân sự, hình sự lại hạn hẹp. Điều này đã dẫn đến hiện tượng đùn đẩy trách nhiệm trưng cầu giám định giữa các cơ quan tiến hành tố tụng.

Lại nói, vẫn còn “lỗ hổng” về quy định về thời hạn giám định tư pháp. Có ý kiến cho rằng, đối với nội dung giám định tư pháp đơn giản thì từ 10 đến 15 ngày; phức tạp thì thời hạn từ 02 đến 03 tháng, có thể gia hạn nhưng không quá 06 tháng. Có như vậy, giám định viên tích cực làm việc hơn và người quản lý sẽ dựa vào đó để có cơ chế quản lý, chế tài phù hợp, tránh trường hợp có những vụ án phải tạm đình chỉ, chờ kết quả giám định trong thời gian dài, thậm chí tới hàng năm, ảnh hưởng đến thời hạn điều tra, truy tố, xét xử.

Thiết nghĩ, giám định tư pháp về SHTT là một hoạt động quan trọng giúp cho quá trình tố tụng, giải quyết tranh chấp liên quan tới SHTT. Song, hoạt động này trên thực tế vẫn bị chi phối bởi nhiều yếu tố như số lượng tổ chức giám định, trình độ giám định viên, hệ thống pháp luật về quyền SHTT nói chung và giám định về SHTT nói riêng… Đó là thực tế, cũng là thách thức trong quá trình Việt Nam hội nhập sâu rộng với thế giới./.

Đỗ Trang - Phạm Kiều
Ý kiến bạn đọc

Ý kiến của bạn sẽ được biên tập trước khi đăng. Xin vui lòng gõ tiếng Việt có dấu

Cùng chuyên mục
Lời nhắn nhủ của con nghiện, sử dụng “hàng trắng” suốt đêm để chăm vợ “ở cữ”

Lời nhắn nhủ của con nghiện, sử dụng “hàng trắng” suốt đêm để chăm vợ “ở cữ”

(PLVN) - “Những ai đang dính vào ma túy thì nên quyết liệt dứt bỏ ngay. Còn với những người sắp hay mới sa vào ma túy hãy đừng bao giờ thử”, đó là lời nhắn nhủ của bị cáo nghiện ma túy. Anh ta nghiện nặng đến mức mỗi ngày có thể dùng đến 10 cữ. Nguy hiểm hơn, trong thời gian vợ anh ta ở cữ, Hiếu cho biết đã sử dụng ma túy suốt đêm để “có sức khỏe, tỉnh táo chăm vợ”.

Đọc thêm

Độc đáo nghề nặn tượng ông Táo ở xứ Huế

Độc đáo nghề nặn tượng ông Táo ở xứ Huế
(PLVN) - Vào dịp giáp Tết Nguyên đán, làng nghề Địa Linh (xã Hương Vinh, thị xã Hương Trà, Thừa Thiên-Huế) lại vào vụ nặn tượng ông Táo để kịp đưa ra thị trường cho các gia đình rước về thờ tự. Làng nghề nặn tượng ông Táo đã có tự lâu đời, đến nay người dân ở đây vẫn cần mẫn bám lấy nghề để mưu sinh và lưu giữ nghề truyền thống của cha ông...

Các thành viên PVN: Tích cực thực hiện chuỗi liên kết giá trị

Các thành viên PVN: Tích cực thực hiện chuỗi liên kết giá trị
(PLVN) - Nhiều đơn vị thành viên của Tập đoàn Dầu khí Việt Nam (PVN) đã ký các thỏa thuận và hợp đồng hợp tác lâu dài về cung cấp dầu thô và tiêu thụ sản phẩm dầu. Đây là một trong những bước đi cụ thể trong chiến lược xây dựng chuỗi liên kết giá trị giữa các đơn vị thành viên của PVN.
Phấn đấu tiêm chủng mở rộng cho 95% trẻ dưới 1 tuổi

Phấn đấu tiêm chủng mở rộng cho 95% trẻ dưới 1 tuổi

(PLVN) - Theo Viện Vệ sinh dịch tễ Trung ương, giai đoạn 2016-2020, Dự án tiêm chủng mở rộng (TCMR) được Chính phủ giao là một trong những dự án ưu tiên thuộc Chương trình mục tiêu y tế - dân số. Nhờ TCMR, Việt Nam đã khống chế được nhiều bệnh truyền nhiễm như bại liệt hoang dại, sởi, rubella, bạch hầu...

Năm 2021: Hải quan quyết liệt chống buôn lậu, gian lận thương mại

Năm 2021: Hải quan quyết liệt chống buôn lậu, gian lận thương mại
(PLVN) - Tổng cục trưởng Tổng cục Hải quan mới đây đã ký ban hành Chỉ thị số 215/CT-TCHQ về việc thực hiện đồng bộ, quyết liệt các giải pháp tạo thuận lợi thương mại, nâng cao hiệu lực quản lý nhà nước, chống thất thu trong triển khai nhiệm vụ thu ngân sách nhà nước năm 2021. 

Không tổ chức lễ hội khai ấn đền Trần năm 2021

Không tổ chức lễ hội khai ấn đền Trần năm 2021
(PLVN) - UBND tỉnh Nam Định đã có công văn đồng ý dừng tổ chức lễ hội khai ấn đền Trần (phường Lộc Vượng, thành phố Nam Định) theo đề nghị của UBND thành phố Nam Định, Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch, Sở Y tế để thực hiện các biện pháp phòng, chống dịch Covid-19 dịp Tết Nguyên đán Tân Sửu và mùa lễ hội Xuân năm 2021. 

Năm bài học lớn

Năm bài học lớn
(PLVN) - Đại hội XIII của Đảng diễn ra đúng vào thời điểm Đảng ta, đất nước ta đã qua 35 năm đổi mới. Thành tựu của 35 năm qua, nhất là nhiệm kỳ 5 năm (2016 – 2020), không chỉ tạo được dấu ấn nổi bật, mà còn góp phần củng cố niềm tin, tạo ra động lực mới, khí thế mới để toàn Đảng, toàn dân, toàn quân ta vững vàng vượt qua khó khăn, thách thức, tận dụng thời cơ, thuận lợi, đưa đất nước bước vào một thời kỳ phát triển mới. Thời kỳ của những hy vọng.

Tết ấm tình người

Tết ấm tình người
(PLVN) - Những ngày giáp Tết này, sôi động và liên tục các hoạt động thiện nguyện của các tổ chức, cá nhân tới những vùng xa xôi, hẻo lánh để tặng quà, quần áo ấm cho các em nhỏ, các gia đình khó khăn. Lãnh đạo các bộ, ngành, địa phương đích thân đi trao quà tết cho các gia đình chính sách, tri ân những người có công.

Sách Tết - lời thủ thỉ nhung nhớ Tết xưa

Sách Tết - lời thủ thỉ nhung nhớ Tết xưa
(PLVN) - Những năm gần đây, sách Tết như một món ăn tinh thần độc đáo trong đời sống người Việt mỗi mùa xuân. Mỗi cuốn sách, những câu chữ lắng đọng và đầy tình cảm là lời thủ thỉ với bao nhung nhớ về Tết xưa. Những chiêm nghiệm, đôi khi là hồi ức về tục lệ xưa, không khí đón Tết xưa làm sống lại tuổi thơ của bao người. 

Điều hành trực tuyến chăm sóc sức khỏe cán bộ dự Đại hội Đảng

Điều hành trực tuyến chăm sóc sức khỏe cán bộ dự Đại hội Đảng
(PLVN) - Liên quan đến công tác y tế phục vụ Đại hội XIII của Đảng, PGS.TS Nguyễn Trường Sơn đề nghị các thành viên Hội đồng chuyên môn và các tổ y tế thực hiện đúng nhiệm vụ, vị trí của mình được phân công; theo dõi và báo cáo thường xuyên hoạt động của các tổ tại các Khách sạn và Trung tâm Hội nghị Quốc gia.

Hoàn thiện pháp luật về quyền sở hữu tài sản

Hoàn thiện pháp luật về quyền sở hữu tài sản
(PLVN) - Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc vừa phê duyệt Đề án "Thể chế hóa đầy đủ quyền sở hữu tài sản của tổ chức, cá nhân đã được quy định trong Hiến pháp 2013, bảo đảm quyền tài sản được giao dịch thông suốt, hiệu lực thực thi và bảo vệ có hiệu quả".

Ấm áp những món quà xuân

Ấm áp những món quà xuân
(PLVN) - Ngày 26/1, Liên đoàn Lao động (LĐLĐ) huyện Tiền Hải, Thái Bình tổ chức chương trình “Tết sum vầy - Kết nối yêu thương”, tặng quà đoàn viên, người lao động (NLĐ) có hoàn cảnh khó khăn, giảm sâu thu nhập do dịch bệnh Covid-19.

Báo điện tử Pháp luật Việt Nam

Giấy phép xuất bản số 303/GP-BTTTT ngày 8/5/2015

Cơ quan chủ quản: Bộ Tư pháp

Tổng biên tập: Tiến sỹ Đào Văn Hội

Phó TBT: Trần Đức Vinh

Tòa soạn: Số 42/29 Nguyễn Chí Thanh, phường Ngọc Khánh, quận Ba Đình, Hà Nội

E-mail: baodientuphapluat@gmail.com

Hotline: 0353.63.63.55

Liên hệ quảng cáo: 0971.741.666‬