Lão nông đam mê “thanh âm dân tộc”

(PLVN) - Chưa từng trải qua một trường lớp chuyên nghiệp nào, nhưng bao năm qua nhờ sự tự mày mò, nghiên cứu mà ông Nguyễn Đình Túc đã chơi thành thạo nhiều nhạc cụ dân tộc. Với tài năng đặc biệt và những đóng góp trong việc giữ gìn, phát huy di sản văn hóa dân tộc, ông được Chủ tịch nước tặng danh hiệu Nghệ nhân ưu tú.
Lão nông đam mê “thanh âm dân tộc” Nghệ nhân ưu tú Nguyễn Đình Túc

Đam mê nhạc cụ dân tộc

Trong căn nhà nhỏ của nghệ nhân Nguyễn Đình Túc (SN 1956), ở thôn 7, xã Diễn Kỷ, huyện Diễn Châu (Nghệ An) những cây đàn tính, đàn nhị, đàn bầu, đàn nguyệt… được treo trang trọng trên tường. Với ông, những chiếc đàn dân tộc này như báu vật của cuộc đời mình.

“Tôi vẫn còn nhớ, 10 tuổi mình đã làm quen với cây sáo; 12 tuổi chơi thuần thục đàn nhị, măng-đô-lin và ắc-mô-ni-ca. Lớn thêm chút nữa học chơi đàn bầu và chẳng mấy chốc đã thành thạo, rồi trở thành “nhạc công” của đội văn nghệ lớp, trường, thôn, xã và huyện. Cũng từ đó, những chiếc đàn trở thành những người bạn, theo bước chân quân ngũ và hành trình mưu sinh giữa cuộc sống đời thường”, ông Nguyễn Đình Túc mở đầu cuộc chuyện trò.

Sinh ra và lớn lên bên dòng sông Bùng thơ mộng, tuổi thơ gắn với những ngày tháng chơi đùa và tắm mát giữa dòng sông, có lẽ vì thế mà tâm hồn ông luôn rộng mở để đón nhận những thanh âm của thiên nhiên và cuộc sống làng quê thôn dã. Yêu thích các loại nhạc cụ dân tộc nên cứ thấy ai chơi đàn, thổi sáo là ông chỉ muốn lắng nghe hay ngắm nghía nhạc cụ không biết chán. 

May mắn hơn nữa, ông được sinh ra trong một gia đình yêu văn nghệ, mẹ là một người hát dân ca nổi tiếng trong vùng, cậu ruột lại là người thành thạo các loại nhạc cụ dân tộc. Được trời phú cho khả năng cảm thụ và đam mê âm nhạc, ông Túc học cách sử dụng các loại nhạc cụ một cách thuần thục chỉ trong một thời gian ngắn.

Nghệ nhân Nguyễn Đình Túc bên những loại nhạc cụ mà ông tự tìm tòi chơi thành thục, điêu luyện.  

Chính những yếu tố đó đã trở thành cái nôi nuôi dưỡng, bồi đắp tình yêu đối với âm nhạc trong ông. Và không biết từ lúc nào, những giai điệu ngọt ngào, sâu lắng của những nhạc cụ dân tộc đã ngấm vào người, trở thành đam mê, sở thích của người đàn ông này. 

Đam mê âm nhạc dân tộc nên khi ngồi trên ghế nhà trường, nghệ nhân Nguyễn Đình Túc luôn là một trong những hạt nhân văn nghệ tiêu biểu của trường. Đến khi vào quân ngũ, trở thành lính đặc công (năm 1974), ông thường lấy cây sáo, cây đàn làm bạn.

Cũng vì đam mê tiếng đàn, nhất là đàn bầu nên ông đã tìm các vật dụng trong rừng tự mày mò nghiên cứu, chế tác đàn bầu. Tranh thủ những phút nghỉ ngơi ít ỏi sau những trận chiến ác liệt, chàng trai trẻ lại đưa cây sáo, cây đàn bầu cất lên những giai điệu thiết tha, sâu lắng, để tạm quên đi những hiểm nguy đang rình rập.

Năm 1981, ông Nguyễn Đình Túc rời quân ngũ, về quê làm nghề thợ hàn và sửa chữa xe đạp. Bận rộn với cuộc sống mưu sinh nhưng sau những buổi tất bật kiếm sống, ôg vẫn mang đàn bầu ra bờ sông gửi nỗi niềm với con nước và ngọn gió. Tiếng đàn được ông Túc gảy lên trong những đêm thanh bình ở làng quê, làm gắn kết tình làng nghĩa xóm. Rồi những đêm sinh hoạt văn nghệ tại địa phương, ông được mời biểu diễn cho bà con gần xa thưởng thức. Qua đó, tài năng của ông ngày một vang xa.

Món nợ với cuộc đời

Dẫu cuộc đời lúc thăng, lúc trầm, việc mưu sinh lúc thuận lợi, lúc khó khăn nhưng với ông Túc tình yêu với cây đàn, cây sáo không bao giờ thay đổi. Không có điều kiện học hành chính quy và bài bản, ông dành thời gian tự học qua sách báo, ti vi và tìm đến những nghệ nhân ở khắp các làng quê. Mỗi khi chương trình truyền hình có tiết mục độc tấu nhạc cụ dân tộc thể nào ông cũng đón xem bằng được.

Với tư chất thông minh bẩm sinh, khả năng cảm thụ âm nhạc tốt và sự tập luyện miệt mài, ông Túc đã chơi được rất nhiều nhạc cụ dân tộc, trong đó thành thạo 5 loại đàn, gồm: đàn bầu, đàn nhị, đàn nguyệt, đàn tam, đàn tứ. Đàn bầu và đàn nhị là hai loại nhạc cụ mà ông chơi điêu luyện về mặt kĩ thuật, sâu lắng về mặt cảm xúc nhất.

Tuy nhiên, ông vẫn luôn giữ vị trí số một cho đàn bầu, nhạc cụ dân tộc đặc trưng, thuần túy của người Việt. “Có người ví khi chơi đàn bầu, đàn nhị thì tay phải cầm que gẩy, cầm vĩ là “Cha sinh” ra âm thanh, tay trái cầm đàn là “Mẹ dưỡng” âm thanh, quả không sai”, ông Túc tâm sự. 

Đặc biệt với lòng yêu thích và đam mê hai cây đàn này, gần 50 năm qua, ông đã không ngừng tập luyện, học hỏi để khi gảy đàn, kéo vĩ, âm thanh phát ra nghe êm gọn, mượt mà, bàn tay trái nắn vuốt cần, rung nhấn, luyến láy sao cho tiếng đàn ngọt ngào, chuẩn xác.

Với niềm đam mê và tâm huyết, nghệ nhân Nguyễn Đình Túc tập luyện miệt mài không quản ngày đêm trên những ngón đàn để trau dồi kỹ năng. Vợ ông, bà Phan Thị Quán, chia sẻ: “Ông đánh đàn cả đêm nên người dân quanh vùng thường tới để nghe, có khi đông kín cả nhà. Gần đây, sợ ảnh hưởng tới các cháu nhỏ đang học, ông phải đưa đàn đi nơi khác để đánh”. 

Ông cho biết: “Có khi đang làm việc mà nghe trên đài hay ti vi có một bản nhạc hay là thả việc đó đi để xem, để nghe và lấy giấy bút ghi lại”. Lâu dần, ông Túc đã trở thành nghệ nhân đàn bầu nổi tiếng với các ngón đàn điêu luyện. Hiện tại, ngoài tham gia dàn nhạc tế lễ phục vụ ngày giỗ các dòng họ, tang lễ -  những việc ông cho là nghề kiếm gạo để nuôi đam mê, ông luôn có mặt trong các cuộc thi, hội diễn với các tiết mục độc tấu đàn bầu hoặc đệm đàn cho các tiết mục trong các cuộc thi, hội diễn.

Điều đáng trân quý ở ông là luôn mong muốn nhiều người biết đến các nhạc cụ dân tộc. Trong bối cảnh lên ngôi của nhạc hiện đại, nhạc dân tộc đang bị mai một theo thời gian, số người đam mê nhạc cụ dân tộc ngày càng hiếm. Điều đó làm ông luôn trăn trở, canh cánh trong lòng, thôi thúc ông truyền dạy nhạc cụ dân tộc cho thế hệ trẻ. Bởi vậy, khi có ai xin học đàn, ông luôn sẵn sàng, thậm chí ông đến tận nhà để truyền dạy. 

Đến nay, ông đã truyền dạy cho 15 người, cả người lớn và các cháu nhỏ tuổi. Quý nhất là có cháu còn nhỏ tuổi mà đã yêu nhạc cụ dân tộc, đánh thành thạo, điêu luyện và đạt nhiều giải cao như Ngô Hoàng Anh (sinh năm 2005) đạt giải A độc tấu đàn bầu tại Liên hoan Tiếng hát Làng Sen năm 2011. Với ông, việc truyền dạy và biểu diễn nhạc cụ dân tộc không chỉ là tình yêu mà còn là trách nhiệm đối với việc giữ gìn, phát huy di sản văn hóa của quê hương, dân tộc.

Với tình yêu, lòng nhiệt tình và những đóng góp trong việc bảo tồn dụng cụ âm nhạc dân tộc, nghệ nhân Nguyễn Đình Túc đã được trao tặng giải A tại Hội diễn Tiếng hát Làng Sen năm 2006; Huy chương Vàng tại Liên hoan nghệ thuật quần chúng lực lượng vũ trang toàn tỉnh năm 2006; Huy chương Bạc tại Hội diễn nghệ thuật quần chúng Quân khu 4 năm 2007; giải A tại Hội diễn Công đoàn tỉnh. Năm 2019, ông được Chủ tịch nước vinh danh Nghệ nhân ưu tú. 

Bằng tình yêu và tâm huyết, những “thanh âm dân tộc” đã theo ông đi qua chiến trường lửa đạn, qua những gian nan của cuộc sống. Cho đến hôm nay, khi tóc đã ngả màu hoa râm, ông vẫn ngày đêm miệt mài với các nhạc cụ dân tộc với mong muốn góp phần giữ gìn, phát huy, và trao truyền những giai điệu bản sắc dân tộc để những thanh âm đó được mãi ngân xa.

Kim Long
Loading...

Ý kiến bạn đọc

Ý kiến của bạn sẽ được biên tập trước khi đăng. Xin vui lòng gõ tiếng Việt có dấu

Cùng chuyên mục

Đọc thêm

Khi tụi nhỏ tất bật “gánh” giấc mơ của cha mẹ

Khi tụi nhỏ tất bật “gánh” giấc mơ của cha mẹ
(PLVN) - Những đứa trẻ ấy, nhìn vào thì rất sung sướng, đủ đầy vật chất, được cha mẹ lo lắng, bảo bọc. Thế nhưng, không mấy ai biết đằng sau đó là những áp lực vô hình đang đè nặng. Bởi giấc mơ các bậc sinh thành quá lớn, đặt lên vai những đứa trẻ bé bỏng...

Nhiều trẻ mơ hồ trước… nguy cơ bị lạm dụng tình dục

Nhiều trẻ mơ hồ trước… nguy cơ bị lạm dụng tình dục
(PLVN) - Một cô cháu gái bị người chú để ý quá mức tới cơ thể. Một cô bé bị các anh học cùng trường đón đường trêu chọc, đụng chạm. Một cậu bé nhờ anh hàng xóm giảng bài nhưng thường xuyên bị anh ta “vô tình” chạm vào “vùng nhạy cảm” trên cơ thể... Đây chính là sự khởi đầu của nạn lạm dụng tình dục. Thế nhưng, hiện không ít thanh thiếu niên, trẻ em không hề biết “sự khởi đầu” thú tính này...

Cẩn thận 101 nguyên nhân gây thương vong cho trẻ ngày hè

Cẩn thận 101 nguyên nhân gây thương vong cho trẻ ngày hè
(PLVN) - Những ngày hè, số lượng trẻ đến cấp cứu vì đuối nước, bỏng, thậm chí là rắn, bọ cạp cắn, ngã từ trên tòa nhà cao tầng, ngộ độc thức ăn, tai nạn giao thông…  nhiều hơn. Hàng ngàn đứa trẻ bị cướp đi sinh mạng, thương vong vì tai nạn thương tích mỗi năm khiến dư luận bàng hoàng, nhức nhối và gây nên nỗi đau tột độ của các gia đình nạn nhân.
Loading...
Phú Thọ hỗ trợ cho người dân gặp khó khăn do dịch Covid-19

Phú Thọ hỗ trợ cho người dân gặp khó khăn do dịch Covid-19

(PLVN) - Thực hiện Nghị quyết 42/NQ-CP, Quyết định số 15/2020/QQĐ-TTg, Sở Lao động - Thương binh và Xã hội đã chỉ đạo các địa phương tiến hành chi trả tiền hỗ trợ cho các nhóm gia đình chính sách, người có công, người hưởng bảo trợ xã hội, người nghèo, cận nghèo gặp khó khăn.

Những ông bố, bà mẹ ác hơn hổ dữ

Những ông bố, bà mẹ ác hơn hổ dữ
(PLVN) - Đánh bầm tím khắp người, gí sắt nóng vào mặt, đánh đến nứt sọ não, gãy xương sườn, thậm chí tử vong… đây là những hành động tàn bạo của một số cha mẹ trút lên người những đứa trẻ tội nghiệp khiến dư luận rùng mình căm phẫn và xót xa. 

Đứa trẻ buộc phải ra tòa để tìm lại sự bình yên cho chính mình

Đứa trẻ buộc phải ra tòa để tìm lại sự bình yên cho chính mình
(PLVN) - Cũng như bao bạn bè cùng trang lứa, K từng có một gia đình đầy đủ cha mẹ. Nhưng rồi người lớn không thể ở được với nhau, chị em K buộc phải chia lìa.  K ở với cha, chị gái ở với mẹ. Sống cùng cha, những tháng ngày bình yên của cậu bé đã bị chính đấng sinh thành tước mất. Để đến ngày hôm nay cậu bé buộc phải ra tòa để đi tìm lại sự yên bình cho chính mình. 

Việt Nam đồng hành cùng bộ luật quốc tế cho trẻ em

Việt Nam đồng hành cùng bộ luật quốc tế cho trẻ em
(PLVN) - Ba mươi mốt năm trước, vào năm 1989, các nhà lãnh đạo thế giới đã đưa ra cam kết mang tính lịch sử cho trẻ em bằng việc thông qua Công ước Liên Hợp quốc về Quyền trẻ em - một bộ luật quốc tế cho trẻ em. Việt Nam là nước đầu tiên ở châu Á và nước thứ hai trên thế giới phê chuẩn Công ước Liên Hợp quốc về Quyền trẻ em vào năm 1990. 
Một tháng thế giới có thêm hơn 3 triệu người nhiễm virus corona

Một tháng thế giới có thêm hơn 3 triệu người nhiễm virus corona

(PLVN) - Số lượng các trường hợp nhiễm virus corona mới đã vượt qua 6 triệu trên toàn thế giới, theo ước tính của TASS dựa trên các tuyên bố chính thức của chính phủ cùng với các kết luận của các chuyên gia và giới truyền thông ở các nước bị ảnh hưởng do dịch COVID-19.

Lời hồi đáp thanh xuân

Lời hồi đáp thanh xuân
(PLVN) - “Rồi ngày nào đó tuổi thanh xuân tươi đẹp này cũng sẽ rời xa/Tựa như những cánh hoa chớm nở rồi cũng sẽ tàn phai/Tuổi trẻ của tôi trôi qua mỗi đêm trăng/Giống như một bản tình ca đượm buồn/Tôi đưa tay cố giữ lại những tháng ngày đang trôi đi/Thời gian đã qua đi như thế/Tôi sẽ tha thứ cho ai đó bỏ tôi lại một mình/ Nhưng cả thời gian cũng dần rời bỏ tôi”… 

Chuyện của mỗi nhà?

Chuyện của mỗi nhà?
(PLVN) - Một cặp vợ chồng mãi mãi là vợ chồng son, không phải vì họ không thể sinh con, mà đơn giản chỉ vì họ không thích đẻ. Chuyện đó giờ đây không còn hiếm và xa lạ trong xã hội nữa. Hay nói cách khác, đẻ hay không là chuyện của mỗi nhà và pháp luật tiến tới cũng sẽ tôn trọng sự quyết định về con cái của mỗi cặp vợ chồng…
Hãy để lòng trắc ẩn thức tỉnh những yêu thương

Hãy để lòng trắc ẩn thức tỉnh những yêu thương

(PLVN) - Những ngày này là những ám ảnh, bàng hoàng khi có hai em nhỏ đã mãi mãi ra đi trên sân trường: Một nam sinh lớp 9 bị điện giật khi nhận lệnh chặt cây đổ ở Hải Dương và một bé trai 12 tuổi tử nạn bởi phượng đổ trong buổi sáng định mệnh 26/5. Cùng với đó, là sự việc đau lòng khi người lớn mải mê đổ lỗi tìm nguyên cớ, mà phớt lờ những tổn thương quá lớn của cô bé 7 tuổi đứng ngoài cổng trường…

Biến chứng nguy hiểm do virus Zika

Biến chứng nguy hiểm do virus Zika
(PLVN) - Những trường hợp mắc bệnh do virus Zika có thể gây ra biến chứng nghiêm trọng như tật đầu nhỏ ở trẻ sơ sinh và vô sinh ở nam giới.

[Truyện ngắn] Vịn vào ngọn lúa bay lên

[Truyện ngắn] Vịn vào ngọn lúa bay lên
(PLVN) - “Nếu không có những gã săn bắt, thì loài cò sẽ gần gũi với con người biết bao nhiêu. Gần gũi như cây lúa với con người. Cây lúa được con người bảo vệ. Lúa trĩu hạt vàng thì người vui. Còn cò, loài chim trời không phải lúc nào cũng được bảo vệ hay thoát khỏi cảnh truy đuổi, dù cò vạc thân thương, làm đẹp cho đồng điền và cuộc sống con người”.
Luật lệ thua thời thế

Luật lệ thua thời thế

(PLVN) - Ủy ban Liên minh châu Âu (EU) vừa mới có động thái không chỉ xưa nay chưa từng có mà còn rất có thể làm thay đổi rất cơ bản bản chất của liên minh này...

Báo điện tử Pháp luật Việt Nam

Giấy phép xuất bản số 303/GP-BTTTT ngày 8/5/2015

Cơ quan chủ quản: Bộ Tư pháp

Tổng biên tập: Tiến sỹ Đào Văn Hội

Phó TBT: Trần Đức Vinh

Trưởng ban Báo Điện tử: Xuân Bính

Tòa soạn: Số 42/29 Nguyễn Chí Thanh, phường Ngọc Khánh, quận Ba Đình, Hà Nội

E-mail: baodientuphapluat@gmail.com

Hotline: 0353.63.63.55

Liên hệ quảng cáo: 0971.741.666‬