Đặc sản thắng cố - thưởng thức một lần nhớ mãi

(PLVN) - Món ăn của mỗi vùng miền thường mang đậm những nét riêng, bản sắc riêng của người dân bản địa. Món thắng cố cũng vậy, nó như toát lên sự nồng hậu, mến khách của người dân vùng núi cao và để lại những ấn tượng khó phai trong lòng mỗi du khách khi đặt chân đến Lào Cai này.
Đặc sản thắng cố - thưởng thức một lần nhớ mãi Thắng cố - món ăn đặc biệt của vùng Tây Bắc.

Thắng cố là một món ăn truyền thống của đồng bào dân tộc H’Mông, món ăn này có lịch sử cách đây khoảng 200 năm khi người dân tộc H’Mông về cứ trú tỉnh phía bắc nước ta. Thắng cố có ở nhiều tỉnh, tuy nhiên, thắng cố ngon nhất và nổi tiếng nhất vẫn là thắng cố ngựa ở vùng Bắc Hà, Mường Khương, tỉnh Lào Cai.

Món thắng cố là một món ăn đặc biệt mà rất nhiều người không biết về ý nghĩa tên gọi này. Tên gọi “Thắng cố” có 3 ý cách hiểu như sau:“Thắng cố” bắt nguồn từ tiếng Hán, đọc theo âm Hán Việt là “thang cốt”, có nghĩa là “canh xương”; cách hiểu thứ hai: “Thắng cố” bắt nguồn từ tiếng Hán, đọc theo âm Hán Việt là “thang hoắc”  và cách hiểu thứ ba là “Thắng cố” là biến âm của “thoảng cố”, trong tiếng Mông có nghĩa là “nồi nước”

Để chế biến được món Thắng Cố, các đầu bếp bản địa phải sử dụng rất nhiều loại gia vị đặc biệt của vùng cao. Cách chế biến cũng khác nhau tùy từng vùng. Như vùng Bắc Hà sẽ sử dụng nhiều gia vị, vậy, hương vị thắng cố của từng vùng cũng khác nhau. 

Món thắng cố được nấu từ nhiều nguyên liệu nhưng khá dễ kiếm, đó là 12 loại gia vị truyền thống như: thảo quả, hoa hồi, địa điền, quế chi, mắc khén, sả, gừng và một vài loại gia vị đặc trưng của người dân tộc. Đặc biệt, cây thắng cố được xem là gia vị làm nên sức hấp dẫn của món ăn này.

 

Ngày xưa, cách chế biến thắng cố tương đối khác so với ngày nay. Xưa kia tất cả thịt và nội tạng ngựa được làm sạch sẽ rồi cho vào chảo luộc chín, thái vuông. Sau đó, người ta cho thịt vào chảo rồi cho các loại gia vị vào. Tiết ngựa cũng được luộc chín đặt lên bên trên nồi thịt rồi cho nước xâm xấp vào hầm nhừ. 

Ngày nay, thắng cố được biến tấu bằng nhiều loại thịt hơn như là: thịt trâu, thịt bò, thịt lợn và rất nhiều nguyên liệu sáng tạo khác nhau của mỗi vùng miền để phù hợp và thu hút khách du lịch. 

Phần thịt cùng nội tạng của ngựa hoặc trâu, bò được chế biến sạch sẽ và luộc chín, sau đó tẩm ướp các loại gia vị ở trên và cho vào nồi nước dùng ninh xương ngựa cùng với tiết (huyết), nội tạng và 12 loại gia vị để tăng vị đậm đà cho món ăn. Tiếp tục đun sôi các nguyên liệu trong nồi và ninh thật nhừ trong hàng tiếng đồng hồ cho thịt ngấm đều gia vị hơn. 

Những nồi thắng cố ở các phiên chợ vùng cao thường rất lớn, đủ cho vài chục người ăn. Những bát thắng cố được múc ra phục vụ thực khách từ những chảo lớn sóng sánh thịt nạc, thịt mỡ và lục phủ ngũ tạng. Nội tạng ngựa được chế biến sạch có mùi thơm, giòn giòn, quyện với mùi cay nồng của các loại rau nhúng như cải mèo, cải ngồng, cải lẩu,... chấm với loại nước chấm đặc biệt làm từ ớt Mường Khương có vị cay nồng, thơm nức không thể lẫn vào đâu được.

Thắng cố nguyên bản của người dân tộc ở các phiên chợ thường hơi khó ăn, còn trong các nhà hàng, thắng cố đã được cải biên đi nhiều để phù hợp với khẩu vị người Kinh.

Thắng cố có thể ăn cùng với mèn mén, bánh ngô nướng và đặc biệt, đừng bỏ qua rượu ngô thơm lừng. Ăn thắng cố phải nhâm nhi với rượu ngô Bắc Hà hoặc rượu San Lùng, thứ rượu nồng ấm, thơm phức, được kết tinh từ tinh hoa của núi rừng. Trong tiết trời se lạnh ngày đông, ngồi quây quần cùng bạn bề bên nồi thắng cố đậm tình dân tộc, vừa tận hưởng vị cay tê nơi đầu lưỡi của rượu vùng cao để mà thấy yêu hơn vùng núi rừng Tây Bắc thơ mộng này.

Những nồi thắng cố ở phiên chợ vùng cao Sa Pa thường rất lớn, đủ cho vài chục người ăn. Những bát thắng cố được múc ra phục vụ thực khách từ những chảo lớn sóng sánh thịt và lục phủ ngũ tạng. Khi ăn, người thưởng thức có thể thêm một chút ớt, tiêu hoặc muối cho vừa khẩu vị. Nội tạng ngựa sau khi được chế biến sạch và nấu chín ăn có mùi thơm, rất giòn và ngọt bùi, ăn kèm với rau cải mèo và chấm với loại nước chấm đặc biệt làm từ ớt Mường Khương nổi tiếng cay nồng sẽ giúp thực khách xua tan đi cái lạnh vùng cao. 

Thắng cố thường được làm vào các ngày lễ hội, lễ ăn thề bảo vệ rừng, những ngày có đông người như hội làng, dòng họ, hay ở chợ phiên. Ngày nay, món ăn nơi chợ phiên ấy đã được đưa vào những nhà hàng nơi đô thị lớn. Để phù hợp với khẩu vị của từng thực khách các thành phần gia vị đã được biến tấu lại khiến cho hương vị trở nên khác biệt rõ rệt. 

Tuy là đặc sản nhưng nhiều người không ăn nổi món thắng cố “chính gốc” được làm bởi người dân tộc tại tỉnh miền núi, được bán trong các chợ phiên vùng cao, bởi thắng cố “chính gốc” có mùi hôi lại có vị đắng hơi khó ăn.

Nhưng với một số người, khi nếm một miếng thắng cố, đặc biệt là phần nội tạng, sẽ cảm nhận được hương vị đặc trưng của món ăn núi rừng, rất thơm, bùi và ngọt. Ăn một lần là nhớ mãi, ăn 2 lần sẽ thèm thuồng, nếu lỡ ăn lần thứ 3 chắc chắn sẽ bị “nghiện”.

Ngoài ra, thắng cố còn đặc biệt bởi cách thưởng thức món ăn dân dã tới mức mà chỉ có vùng cao mới có. Thực khách từ người dân địa phương, cho tới du khách không cần nhiều bàn, ghế, chén, bát, chỉ cần một khu đất bằng phẳng, hoặc một tấm gỗ kê thành bàn để trên đó là một chậu nhựa, bát tô cũng bằng nhựa cùng nhau quây quần quanh đó.

Thắng cố là món ăn dân dã, mang tính cố kết cộng đồng, làm cho người ta nhanh gần nhau và dễ hiểu nhau hơn. Đó còn là nét văn hoá mà qua đấy, ta thấy rõ những chuẩn mực ứng xử, tập tục và truyền thống văn hoá của một dân tộc giữa nhiều dân tộc, trong một phạm vi không gian giao tiếp rộng rãi và khoáng đạt... Thưởng thức và cách chế biến thắng cố là một nét văn hóa đặc biệt của người dân tộc vùng cao.

Lê Dung – Khánh Linh / Câu chuyện Pháp luật
Ý kiến bạn đọc

Ý kiến của bạn sẽ được biên tập trước khi đăng. Xin vui lòng gõ tiếng Việt có dấu

Cùng chuyên mục
Làng chài cổ nơi Bác Hồ về thăm 62 năm trước

Làng chài cổ nơi Bác Hồ về thăm 62 năm trước

(PLVN) - Cuối tháng 3 - đầu tháng 4 năm 1959, Bác Hồ đến thăm làng cá Cái Bèo - Cát Bà (Hải Phòng). Đứng trước mênh mông biển đảo Tổ quốc, Bác đã căn dặn: “Biển bạc của ta do dân ta làm chủ. Cán bộ phải lo cho đời sống của nhân dân”. Lời dạy của Bác khi ấy như thấm vào lòng biển mẹ, nương theo làn gió mặn mãi mãi nhắc nhở đến lớp người kế thừa xây dựng nghề cá Việt Nam...

Đọc thêm

Tập đoàn TH trao tặng Bộ Y Tế 39.000 ly sữa tươi sạch tiếp sức các y bác sĩ tuyến đầu

Tập đoàn TH trao tặng Bộ Y Tế 39.000 ly sữa tươi sạch tiếp sức các y bác sĩ tuyến đầu
(PLVN) - Cả nước đang dồn mọi nguồn lực khẩn trương xử lý các ổ dịch COVID-19 vừa bùng phát trở lại tại nhiều tỉnh thành trong đó tập trung ở khu vực miền Bắc. Tiếp tục sát cánh cùng lực lượng tuyến đầu trong hành trình chống dịch, chiều 17/5, Tập đoàn TH gửi tặng Công đoàn Y tế Việt Nam 39.000 ly sữa tươi sạch để tiếp sức các cán bộ y tế trong đợt dịch thứ 4 bùng phát này.

Nơi địa đầu tổ quốc với ngày hội của toàn dân

Nơi địa đầu tổ quốc với ngày hội của toàn dân
(PLVN) - Hướng đến ngày bầu cử ĐBQH khóa XV và đại biểu HĐND các cấp nhiệm kỳ 2021 – 2026, tỉnh Hà Giang đã thực hiện công tác chuẩn bị bầu cử với tinh thần nghiêm túc, triển khai toàn diện, kịp thời, đúng quy định của pháp luật.

Lực lượng CSGT sẽ xử phạt người không đeo khẩu trang

Lực lượng CSGT sẽ xử phạt người không đeo khẩu trang
(PLVN) - Cảnh sát giao thông toàn quốc sẽ tăng cường kiểm tra, xử lý người tham gia giao thông vi phạm các quy định về áp dụng các biện pháp phòng chống dịch COVID-19,Đặc biệt là hành vi không thực hiện biện pháp bảo vệ cá nhân đối với người tham gia chống dịch và người có nguy cơ mắc bệnh dịch theo hướng dẫn của cơ quan y tế.

WHO: Thời gian làm việc dài hơn thì tuổi thọ ngắn đi

WHO: Thời gian làm việc dài hơn thì tuổi thọ ngắn đi
(PLVN) - Làm việc nhiều giờ liền đang giết chết hàng trăm nghìn người mỗi năm, thế nhưng xu hướng tồi tệ này có thể tăng nhanh hơn nữa do đại dịch COVID-19, Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) hôm nay – 17/5 cho biết.

Thủ tướng Việt Nam và Nhật Bản điện đàm trao đổi về vấn đề Biển Đông

Thủ tướng Việt Nam và Nhật Bản điện đàm trao đổi về vấn đề Biển Đông
(PLVN) - Ngày 17/5, tại trụ sở Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính  đã có cuộc điện đàm với Thủ tướng Nhật Bản Suga Yoshihide. Trong bầu không khí hữu nghị, tin cậy và hợp tác, hai nhà lãnh đạo đã trao đổi các biện pháp cụ thể thúc đẩy quan hệ đối tác chiến lược sâu rộng Việt Nam-Nhật Bản trong thời gian tới.
Ủng hộ Quỹ phòng, chống dịch COVID-19 của TP Hà Nội

Ủng hộ Quỹ phòng, chống dịch COVID-19 của TP Hà Nội

(PLVN) - Hưởng ứng Thư kêu gọi của  Ủy ban MTTQ Việt Nam TP Hà Nội, nhiều cơ quan, đơn vị, tổ chức, doanh nghiệp, nhà hảo tâm và các tầng lớp nhân dân Thủ đô đã đồng lòng, chung tay, góp sức phòng, chống dịch bệnh COVID-19. 

Khởi tố vụ đột nhập, khóa cửa phòng ngủ gia chủ rồi trộm vàng

Khởi tố vụ đột nhập, khóa cửa phòng ngủ gia chủ rồi trộm vàng
(PLVN) - Ngày 17/5, Cơ quan CSĐT Công an tỉnh Bình Định đã khởi tố vụ án hình sự, khởi tố bị can Lê Đức Hoàng để tiếp tục điều tra, làm rõ về hành vi trộm cắp tài sản. Hoàng là đối tượng đột nhập một tiệm vàng trên địa bàn lấy trộm nhiều đồ trang sức, ước tổng trị giá hơn 5 tỷ đồng vào ngày 12/5.

Thủ tướng tặng bằng khen cho ngành y tế Đà Nẵng

Thủ tướng tặng bằng khen cho ngành y tế Đà Nẵng
(PLVN) - Chiều 17/5, thừa ủy quyền của Thủ tướng chính phủ, Chủ tịch UBND TP Đà Nẵng đã trao Bằng khen cho Trung tâm Kiểm soát bệnh tật TP Đà Nẵng (CDC Đà Nẵng), Sở Y tế TP Đà Nẵng đã có thành tích trong công tác phòng, chống dịch Covid-19. 

Hà Nội ghép các điểm dân cư bị phong tỏa và cách ly y tế vào các khu vực bỏ phiếu phù hợp

Hà Nội ghép các điểm dân cư bị phong tỏa và cách ly y tế vào các khu vực bỏ phiếu phù hợp
(PLVN) -  “Thường trực Thành ủy giao Ủy ban Bầu cử TP, các tiểu ban liên quan, đặc biệt là bí thư các quận, huyện, thị ủy chịu trách nhiệm toàn diện về thành công của công tác bầu cử trên địa bàn”, Phó Bí thư Thường trực Thành ủy, Chủ tịch HĐND TP, Chủ tịch Ủy ban Bầu cử TP Hà Nội Nguyễn Ngọc Tuấn nhấn mạnh.

Báo điện tử Pháp luật Việt Nam

Giấy phép xuất bản số 303/GP-BTTTT ngày 8/5/2015

Cơ quan chủ quản: Bộ Tư pháp

Tổng biên tập: Tiến sỹ Đào Văn Hội

Phó Tổng biên tập: Trần Đức Vinh

Tòa soạn: Số 42/29 Nguyễn Chí Thanh, phường Ngọc Khánh, quận Ba Đình, Hà Nội

E-mail: baodientuphapluat@gmail.com

Hotline: 0353.63.63.55

Liên hệ quảng cáo: 0888 033 376