‘Xử lý thực phẩm bẩn đừng kiểu khua chiêng gõ trống’

(PLO) - Hôm nay, QH dành trọn một ngày làm việc để bàn về vấn đề an toàn thực phẩm. Trao đổi với PLVN, bà Phạm Khánh Phong Lan – ĐBQH TP HCM cho rằng, có rất nhiều vấn đề tồn tại cần được khắc phục trong câu chuyện thực phẩm "bẩn", nỗi ám ảnh của xã hội. 
‘Xử lý thực phẩm bẩn đừng kiểu khua chiêng gõ trống’

- Thưa bà, trong "cơn bão" thực phẩm "bẩn" hiện nay, người dân cho rằng một phần nguyên nhân là do chúng ta phạt nhẹ quá? Bà có đồng ý quan điểm này?

 - Hiện nay, việc xử lý vi phạm vệ sinh an toàn thực phẩm, nói cách khác là xử lý thực phẩm bẩn đang có nhiều tồn tại cần khắc phục. Ngay từ khâu đầu tiên, việc xử phạt đã không đơn giản. Phải rà soát, phải trình ký… rồi mới ra được quyết định. Và trong tất cả những vụ vi phạm mà chúng ta phát hiện được từ năm 2011 đến 2016, tính trung bình tiền phạt một vụ là rất ít. Tôi nghĩ nó không  tương xứng với tình trạng, hậu quả nguy hiểm hiện nay. 

Trong Luật Hình sự có quy định về chế tài tương đối có tính răn đe. Mức cao nhất có thể lên đến tù chung thân. Nhưng thực tế thì xử được bao nhiêu?. Chúng ta mới chỉ khởi tố Hình sự được 1 vụ án. Còn lại, là không thể. Bởi luật của chúng ta quy định nó phải có tính định lượng, chứng minh được hậu quả từ hành vi - những thiệt hại gây ra sau khi người dân sử dụng thực phẩm bẩn. Điều này rất khó. 

Tôi chỉ ví dụ: Những bằng chứng trong y văn thế giới cũng chứng tỏ thực phẩm ẩn có thể gây ung thư.  Người ta thống kê gần 35% số bệnh nhân ung thư là do thực phẩm bẩn. Nhưng vẫn có những kẽ hở. Nếu hỏi con số nào, những nghiên cứu nào để đưa ra căn cứ đó thì không thể. Chúng ta không thể chứng minh được thực phẩm đó ăn vào hôm nay, đến ngày nào đó thì bị ung thư, để thấy thiệt thòi của người dân, để có căn cứ xử lý hình sự. Để bắt người làm ra thực phẩm đó trả giá, thì đó là cả một vấn đề rất khó khăn.  

Khi chúng ta nâng mức xử phạt thì đó không phải là biện pháp tối ưu. Nó tương tự như những ngành khác. Tôi không loại trừ cơ chế có thể phát sinh tiêu cực, một sự bắt tay giữa người đi xử phạt và người bị xử phạt. Vấn đề không phải ở mức xử phạt, vấn đề là làm sao để chúng ta phát hiện ra tiêu cực.

Đa số các vụ vi phạm phát hiện là do kiểm hồ sơ, có giấy hay không có giấy. Chuyện đó không nói lên điều gì cả. Mà vấn đề  là phát hiện vi phạm như thế nào. Làm sao để những vụ việc không xẩy ra trên địa bàn. Tại sao có những vụ việc rất lớn mà vẫn "lọt lưới"? Nếu những vụ việc đó phát hiện ra thì mức xử phạt lớn hơn nhiều, chứ không phải chỉ là nhỏ lẻ và bản chất là chỉ đi kiểm hồ sơ thì làm sao mà xử phạt được?.

Và để xử phạt được, thực sự nắm bắt được vi phạm thì không thể làm việc kiểu như lập ra kế hoạch, chỉ đạo liên ngành, khua chiêng gõ mõ một năm bao nhiêu lần đi kiểm… Nếu cứ như thế thì không bao giờ ra được vụ việc lớn. Nó tương tự như một quá trình điều tra. Chúng ta phải đầu tư vào. Lực lượng thanh tra phải thực sự chuyên nghiệp, thực sự có tâm. Để kịp thời phát hiện ra những vụ việc như vậy, ngăn chặn thực phẩm bẩn đến với cộng đồng. 

Nếu chỉ thanh ra như hiện nay thì rất khó. Anh em thanh tra cũng bị "bó tay bó chân" rất nhiều. Bây giờ vấn đề là làm sao để cho mỗi người đang định "giở trò" làm thực phẩm bẩn lấy lợi nhuận, họ phải  biết là họ đang đối mặt với tai mắt nhân dân.  Đang phải đối mặt với cả hệ thống.

- Hầu hết những vụ vi phạm an toàn thực phẩm đều được xử phạt vì không đủ giấy tờ. Nhưng người dân lại cho rằng tấm giấy đó chỉ là hình thức...?

-  Tôi đã nghe tâm sự của một số doanh nghiệp khi họ làm đúng, họ muốn làm đúng nhưng họ thấy giấy tờ, họ cũng sợ, họ cũng không biết là gặp ai, gặp cơ quan nào làm những đâu. Hàng chục, thậm chí hàng trăm loại giấy tờ từ phần của bộ đến phân cấp cho các địa phương là cả một ma trận. Và chúng ta đừng nghĩ cấp giấy xong là xong. Làm sao để cấp xong tờ giấy là mỗi ngày người được cấp giấy phải nhìn vào đó và cố gắng làm thật tốt. 

Giấy chỉ là vấn đề đầu tiên. Phải tăng cường hậu kiểm, phải tung lực lượng ra xem việc thực hiện đó như thế nào. Và theo tôi nghĩ, việc hậu kiểm thường xuyên trên địa bàn là nhắc nhở, để những người có ý định vi phạm trùn bước. Những nơi kiểm tra thường xuyên tái phạm thì chúng ta tập trung thanh tra. Khi tập trung thanh tra thấy vi phạm lớn là xử, xử một lần để làm gương luôn.

Không nên tồn tại cách làm việc kiểu lực lượng thanh tra cứ đưa đi lẻ mẻ. Rồi lại đến kiểm xem anh có cái giấy chúng tôi cấp hay chưa, nếu chưa có tôi phạt tiền thế này thế kia. Còn hành vi vi phạm thì không xem xét đến. 

- Cái khó nào khiến cho lực lượng thanh tra 'mướt mồ hôi' mà thực phẩm bẩn vẫn tràn lan?

Giống như một trận đánh. Quân đã ít lại đủ thứ ràng buộc. Nếu không đúng thì bị kiện lại. Chúng tôi cũng phải bảo vệ lực lượng của mình. Đã làm là phải đúng. 

Một hạn chế là kết quả kiểm nghiệm theo quy trình hiện nay rất hạn chế đối với những trường hợp thực phẩm tươi sống. Nếu phải chờ mấy ngày mới có kết quả thì không còn ý nghĩa gì cả. Nếu chúng ta ngưng lại, chưa cung cấp ra thị trường nếu kết quả đó tốt không vi phạm thì rất tội cho người ta.  

Cho nên, phải tăng cường những test nhanh, xét nghiệm nhanh. Nó không chính xác hết 100%, nhưng  ít ra, nó có kết quả trong thời gian ngắn, và nó có ý nghĩa sàng lọc. Để ta tập trung, làm cho tốt. 

- Vậy theo bà, mấu chốt của việc loại trừ thực phẩm bẩn ở đâu?

- Theo tôi chỉ có hai vấn đề: Chúng ta đã làm gì để ngăn chặn thực phẩm bẩn, và làm những gì để khuyến khích thực phẩm sạch?

Trên giấy tờ, văn bản pháp luật  tương đối đầy đủ, nhưng áp dụng thì rất khó khăn. Đó là chưa kể những cái khó khăn, bất cập về  lực lượng thanh tra, kiểm tra, lực lượng an toàn thực phẩm. Nó có một số chênh lệch giữa các địa phương, phối hợp với nhau thì lại rất khó. 

- Xin cám ơn bà!

Nhật Thanh
Ý kiến bạn đọc

Ý kiến của bạn sẽ được biên tập trước khi đăng. Xin vui lòng gõ tiếng Việt có dấu

Cùng chuyên mục

Đọc thêm

Đưa hơn 350 công dân Việt Nam từ Australia và New Zealand về nước

Đưa hơn 350 công dân Việt Nam từ Australia và New Zealand về nước
(PLVN) - Bộ Ngoại giao cho hay, ngày 3/7, các cơ quan chức năng Việt Nam, các cơ quan đại diện Việt Nam tại Australia, New Zealand và hãng Hàng không Quốc gia Việt Nam đã phối hợp với các cơ quan chức năng Australia đưa hơn 350 công dân Việt Nam từ Australia và New Zealand về nước an toàn. 

Ann Wolfe - Chiến binh vĩ đại trong lịch sử quyền anh nữ

Ann Wolfe - Chiến binh vĩ đại trong lịch sử quyền anh nữ
(PLVN) - Ann Wolfe là một cựu võ sĩ người Mỹ, từng giữ các danh hiệu thế giới ở ba hạng cân khác nhau cùng một lúc. Wolfe được nhiều người trong môn thể thao coi là chiến binh vĩ đại nhất trong lịch sử quyền anh nữ. Cô cũng là một huấn luyện viên cá nhân và huấn luyện viên của một số võ sĩ chuyên nghiệp, bao gồm cả cựu ứng cử viên hạng trung, hạng nhẹ James Kirkland. Cô xuất hiện trong bộ phim Wonder Woman năm 2017 trong vai phụ của Amazon Artemis.

Tích cực chăm lo lợi ích của người lao động trong dịch Covid-19

Tích cực chăm lo lợi ích của người lao động trong dịch Covid-19
(PLVN) - Hôm qua (3/7), tại Hội nghị Ban Chấp hành Tổng Liên đoàn Lao động (LĐLĐ) Việt Nam lần thứ 6 (khóa XII), Chủ tịch Tổng LĐLĐ Việt Nam Nguyễn Đình Khang nhấn mạnh, dịch bệnh Covid-19 đã ảnh hưởng tới Việt Nam từ tháng 1 và nhất là từ tháng 3/2020.

Vai trò lãnh đạo của Đảng trong ngành công nghiệp khai khoáng

Vai trò lãnh đạo của Đảng trong ngành công nghiệp khai khoáng
(PLVN) - Đại hội Đại biểu Đảng bộ Tập đoàn Công nghiệp Than - Khoáng sản Việt Nam lần thứ III, nhiệm kỳ 2020 - 2025 đã thành công tốt đẹp. Đây là Đại hội được Đảng bộ Khối Doanh nghiệp Trung ương lựa chọn là Đại hội điểm cấp trên cơ sở.

6 tháng Nam Định xảy ra 9 vụ cháy

6 tháng Nam Định xảy ra 9 vụ cháy
(PLVN) - Theo Phòng Cảnh sát Phòng cháy, chữa cháy và cứu hộ cứu nạn (PCCC-CHCN) tỉnh Nam Định, 6 tháng đầu năm 2020, trên địa bàn tỉnh đã xảy ra 9 vụ cháy, tập trung ở cả địa bàn thành thị và nông thôn.

Giá vàng trong nước và thế giới ít biến động

 Giá vàng trong nước và thế giới ít biến động
(PLVN) -Mở đầu phiên giao dịch sáng nay 4/7, giá vàng thế giới biến động nhẹ, hiện đang ở mức 1.774,4 USD/Ounce. Trong khi đó, giá vàng trong nước đi ngang, nhưng vẫn ở mức cao, gần 50 triệu đồng/lượng.

Mưa lớn gây thiệt hại tại Lào Cai

Mưa lớn gây thiệt hại tại Lào Cai
(PLVN) - Tại một số nơi trên địa bàn tỉnh Lào Cai có mưa to đến rất to làm xuất hiện điểm ngập úng và lũ ống gây thiệt hại về tài sản, hoa màu của nhân dân.
Giải pháp đối với biên chế sự nghiệp giáo dục và y tế

Giải pháp đối với biên chế sự nghiệp giáo dục và y tế

(PLVN) - Chính phủ vừa ra Nghị quyết về giải pháp đối với biên chế sự nghiệp giáo dục và y tế, nêu rõ, mặc dù Chính phủ đã bổ sung 20.300 biên chế giáo viên mầm non cho 14 tỉnh có mức tăng dân số cơ học cao và 5 tỉnh Tây Nguyên nhưng vẫn phát sinh một số khó khăn, vướng mắc, ảnh hưởng đến chất lượng cung ứng dịch vụ sự nghiệp giáo dục và y tế, thực hiện chủ trương “có học sinh thì phải có giáo viên đứng lớp”, “có bệnh nhân thì phải có viên chức y tế”.

Báo điện tử Pháp luật Việt Nam

Giấy phép xuất bản số 303/GP-BTTTT ngày 8/5/2015

Cơ quan chủ quản: Bộ Tư pháp

Tổng biên tập: Tiến sỹ Đào Văn Hội

Phó TBT: Trần Đức Vinh

Trưởng ban Báo Điện tử: Xuân Bính

Tòa soạn: Số 42/29 Nguyễn Chí Thanh, phường Ngọc Khánh, quận Ba Đình, Hà Nội

E-mail: baodientuphapluat@gmail.com

Hotline: 0353.63.63.55

Liên hệ quảng cáo: 0971.741.666‬