Vụ tạm giam người dưới 18 tuổi tại Bình Phước: Luật pháp nào coi hành vi thay đổi lời khai là 'cản trở điều tra'?

(PLVN) - Lý giải về việc Cơ quan Cảnh sát điều tra (CSĐT) Công an huyện Phú Riềng (Bình Phước) bắt tạm giam bị can dưới 18 tuổi, cả Cơ quan CSĐT Công an Bình Phước và VKSND Bình Phước đều cho rằng bị can Trần Thiện Nhân (SN 2/12/2002) đã thay đổi lời khai, gây khó khăn cho điều tra nên bị áp dụng biện pháp tạm giam.

Trong khi đó, Bộ luật Tố tụng Hình sự (BLTTHS) quy định rõ, bị can được quyền “trình bày lời khai, trình bày ý kiến, không buộc phải đưa ra lời khai chống lại chính mình hoặc buộc phải nhận mình có tội”. Theo quy định này thì có thể hiểu, việc bị can thay đổi lời khai hoặc khai mâu thuẫn với bị can khác (thậm chí là giữ im lặng) là quyền của bị can chứ không thể coi đây là hành vi “cản trở, gây khó khăn” cho điều tra, để lấy làm căn cứ bắt tạm giam. 

Trong vụ án này, Nhân đã không có hành vi “cản trở điều tra”, mà bị can này còn chưa bị áp dụng biện pháp giám sát, ngăn chặn (quy định khoản 1 Điều 419 BLTTHS) nhưng vẫn bị bắt tạm giam.  

Hai điều kiện cần và đủ để tạm giam đều không có

Tại Văn bản trả lời Báo PLVN số 594/VKS-P1 ngày 3/12/2019, VKSND  Bình Phước cho biết: “Bị can Nhân sinh ngày 2/12/2002 nhưng phạm tội thuộc trường hợp rất nghiêm trọng. Quá trình làm việc tại Cơ quan điều tra (CQĐT), ban đầu bị can khai báo đúng sự thật nhưng sau đó thay đổi lời khai, gây khó khăn cho quá trình điều tra và khó khăn cho việc chứng minh hành vi phạm tội của các đồng phạm khác trong vụ án nên Công an huyện Phú Riềng áp dụng biện pháp tạm giam với bị can Nhân là có căn cứ, theo quy định tại điểm đ khoản 2 Điều 119 và khoản 3 Điều 419 BLTTHS”.

 Quan điểm của CQĐT Công an tỉnh Bình Phước và  VKSND tỉnh Bình Phước trong vụ án này bị cho là chưa đúng pháp luật

 

Một luật sư cho biết, trả lời như trên, VKSND Bình Phước đã “quên” rằng, ngay tại khoản 1 Điều 419 đã quy định rõ: “Chỉ áp dụng biện pháp ngăn chặn, biện pháp áp giải với người bị buộc tội là người dưới 18 tuổi trong trường hợp thật cần thiết. Chỉ áp dụng biện pháp tạm giữ, tạm giam với người bị buộc tội là người dưới 18 tuổi khi có căn cứ cho rằng việc áp dụng biện pháp giám sát và các biện pháp ngăn chặn khác không hiệu quả”.

Cụ thể hóa quy định trên, Điều 12 Thông tư liên tịch 06/2018/TTLT-VKSNDTC-TANDTC-BCA-BTP-BLĐTBXH về phối hợp thực hiện một số quy định của BLTTHS về thủ tục tố tụng với người dưới 18 tuổi quy định: “Trước khi quyết định áp dụng biện pháp giữ người trong trường hợp khẩn cấp, bắt, tạm giữ, tạm giam người dưới 18 tuổi, cơ quan có thẩm quyền tiến hành tố tụng, người có thẩm quyền tiến hành tố tụng phải xem xét, cân nhắc áp dụng biện pháp giám sát, cấm đi khỏi nơi cư trú hoặc tạm hoãn xuất cảnh quy định tại Điều 123, Điều 124 BLTTHS.

Chỉ áp dụng biện pháp tạm giữ, tạm giam theo quy định tại khoản 1 Điều 419 BLTTHS trong trường hợp người bị buộc tội là người dưới 18 tuổi đã được áp dụng biện pháp giám sát, biện pháp ngăn chặn khác quy định tại khoản 1 Điều này nhưng bỏ trốn và bị bắt theo quyết định truy nã, có dấu hiệu bỏ trốn, tiếp tục phạm tội, có dấu hiệu tiếp tục phạm tội hoặc có các hành vi khác quy định tại khoản 2 Điều 418 BLTTHS”.

Đối chiếu với vụ án này, có thể thấy CQĐT đã có hai dấu hiệu vi phạm liên tiếp khi bắt tạm giam Nhân. Đó là Nhân chưa bị áp dụng biện pháp giám sát, cấm đi khỏi nơi cư trú hoặc tạm hoãn xuất cảnh và Nhân không có dấu hiệu bỏ trốn, tiếp tục phạm tội, có dấu hiệu tiếp tục phạm tội hoặc có các hành vi quy định tại khoản 2 Điều 418 BLTTHS.

Không được tạm giam để thay thế biện pháp điều tra

Lý giải việc bắt giam Nhân, VKSND Bình Phước trích dẫn quy định tại  điểm đ khoản 2 Điều 119 và khoản 3 Điều 419 BLTTHS. 

Luật sư cho rằng có thể thấy cả hai căn cứ này là không chính xác bởi Điều 119 BLTTHS là quy định áp dụng cho các bị can, bị cáo nói chung. Trong vụ án này, Nhân dưới 18 tuổi nên cần phải thực hiện theo các điều luật tại chương 28 BLHS (thủ tục tố tụng với người dưới 18 tuổi).

Còn khoản 3 Điều 419 BLTTHS quy định về việc có thể tạm giam người từ đủ 16 đến dưới 18 tuổi nếu có một số điều kiện nhất định. Như vậy, đây là quy định “tùy nghi”, tức là dù có các điều kiện này thì việc “tạm giam” có thể được áp dụng, hoặc cũng có thể không cần áp dụng. Nhưng khi đã áp dụng tạm giam thì buộc phải tuân thủ thêm các quy định khác (trong đó có quy định ngay tại khoản 1 Điều 419).  

Liên quan việc áp dụng biện pháp tạm giam với bị can, bị cáo nói chung, mục 19 Công văn số 5024/VKSTC-V14 (19/11/2018) của VKSND Tối cao đã nêu rõ “việc các bị can không khai báo, không nhận các quyết định tố tụng của CQĐT không thuộc các trường hợp quy định tại điểm đ khoản 2 Điều 119 BLTTHS cũng như các điểm khác tại Điều luật này, do đó, không thể áp dụng biện pháp tạm giam với bị can trong trường hợp này.

Các cơ quan có thẩm quyền tiến hành tố tụng không được tạm giam để phục vụ, thay thế cho biện pháp điều tra nếu không có căn cứ áp dụng, kể cả bị can phạm các tội xâm phạm sở hữu, ma túy...”.

Theo văn bản trên, VKSND Tối cao đã quán triệt rõ việc “không được tạm giam để phục vụ, thay thế cho biện pháp điều tra nếu không có căn cứ áp dụng”. Nhưng trong vụ án này, dường như việc tạm giam đã được áp dụng như một biện pháp để chống bị can “thay đổi lời khai” trong khi việc khai báo như thế nào là quyền của bị can.

Đoàn Đại biểu Quốc hội đề nghị Công an huyện Phú Riềng báo cáo

Ngày 25/11/2019, Đoàn Đại biểu Quốc hội (ĐBQH) tỉnh Bình Phước có văn bản (do ông Điểu Huỳnh Sang, Phó Trưởng đoàn ký), gửi Trưởng Công an huyện Phú Riềng với nội dung: “Trong thời gian diễn ra Kỳ họp thứ 8, Quốc hội khóa XIV, Đoàn ĐBQH tỉnh nhận được một số ý kiến, kiến nghị của cử tri và phóng viên Báo PLVN liên quan vụ hỗn chiến tại xã Long Bình, huyện Phú Riềng giữa các đối tượng Chu Văn Hùng, Lê Thùy Anh. Vụ việc đã được Cơ quan CSĐT Công an huyện Phú Riềng khởi tố vụ án và bắt tạm giam các đối tượng. Tuy nhiên, cử tri cho rằng việc điều tra, bắt giữ các đối tượng trong vụ án là thiếu khách quan và trái quy định pháp luật”.

Căn cứ Luật Hoạt động giám sát của Quốc hội và HĐND; Nghị quyết số 228/NQ-UBTVQH 10 ngày 15/11/1999 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội, để có cơ sở tiếp thu, giải trình cho cử tri, Đoàn ĐBQH tỉnh Bình Phước đề nghị Công an huyện Phú Riềng báo cáo Kết quả vụ việc để Đoàn ĐBQH tỉnh có cơ sở thông báo cho cử tri được biết.

Khoa Nguyên
Loading...

Ý kiến bạn đọc

Ý kiến của bạn sẽ được biên tập trước khi đăng. Xin vui lòng gõ tiếng Việt có dấu

Cùng chuyên mục

Đọc thêm

“Lận đận” một vụ xin cấp “sổ đỏ” tại Phú Yên

“Lận đận” một vụ xin cấp “sổ đỏ” tại Phú Yên
(PLVN) - Rất nhiều lần đề nghị chính quyền địa phương cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất (GCN) cho thửa đất mà gia đình đã quản lý, sử dụng từ năm 1978 đến nay nhưng một người dân ở thị xã Sông Cầu (Phú Yên) liên tục bị từ chối với lý do đất đang có tranh chấp. 
Loading...
Từng bước xã hội hóa cơ chế tống đạt giấy tờ của nước ngoài

Từng bước xã hội hóa cơ chế tống đạt giấy tờ của nước ngoài

(PLVN) - Hiện nay, số lượng các vụ việc dân sự được giải quyết tại các tòa án cấp tỉnh là rất lớn trong khi nguồn lực cán bộ và ngân sách không được bổ sung. Để giảm tải áp lực cho hệ thống các cơ quan tố tụng, việc tạo cơ chế để từng bước xã hội hóa hoạt động tống đạt giấy tờ của nước ngoài là vô cùng cấp thiết.

Thủ đoạn mới của các đối tượng buôn ma túy

Thủ đoạn mới của các đối tượng buôn ma túy
(PLVN) - Theo lực lượng chức năng công an, biên phòng, hải quan, qua các vụ án vận chuyển ma túy lớn thời gian gần đây cho thấy, các đối tượng thường ngụy trang ma túy theo dạng đóng gói bao bì các loại trà, cà phê, hạt nhựa, block linh kiện điện tử, bỏ vào loa thùng…

Hà Giang lý giải hiện tượng hơn 8000 tấn cam sành tự rụng

Hà Giang lý giải hiện tượng hơn 8000 tấn cam sành tự rụng
(PLVN) - Theo báo cáo của Sở NN&PTNT Hà Giang, những ngày gần đây, lượng cam sành bị rụng trên địa bàn tỉnh lên đến hơn 8.000 tấn. Huyện Bắc Quang và huyện Quang Bình có số lượng cam sành bị rụng nhiều nhất, lần lượt là 7.000 tấn và 1.200-1.300 tấn. Nhiều hợp tác xã và nhà vườn thiệt hại khoảng 30-40%, thậm chí có vườn lên đến 70%.
Đón cơ hội từ EVFTA: Thách thức nguồn nhân lực

Đón cơ hội từ EVFTA: Thách thức nguồn nhân lực

(PLVN) - Theo khảo sát của Phòng Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI), có tới 50% doanh nghiệp (DN) cho rằng khó tuyển dụng lao động chất lượng cao, 85% DN khó khăn trong tuyển dụng nhân sự cấp cao, kỹ sư hàng đầu... Chất lượng nguồn nhân lực đang là điểm nghẽn lớn nhất để Việt Nam tận dụng cơ hội từ Hiệp định Thương mại tự do Việt Nam - Liên minh châu Âu (EVFTA)…

Kỹ năng thoát nạn khi mắc kẹt trong thang máy

Kỹ năng thoát nạn khi mắc kẹt trong thang máy
(PLVN) - Thực tế đã xảy ra những trường hợp bị mắc kẹt trong thang máy, làm cho người trong thang máy bị va đập, dẫn đến chấn thương. Vậy, để tránh những hậu quả đáng tiếc xảy ra, chúng ta cần làm gì khi gặp phải sự cố trong thang máy? 

Pháp luật “ra tay” để duy trì đạo đức sinh học

Pháp luật “ra tay” để duy trì đạo đức sinh học
(PLVN) - Khi virus Corona bùng phát toàn cầu, không ít giả thuyết cho rằng đây là một dạng vũ khí sinh học và virus đã thoát ra từ một phòng thí nghiệm. Để khẳng định tính đúng sai của nhận định này, cần có thời gian. Tuy nhiên, cũng cần biết rằng trong lịch sử từ cổ chí kim đã từng có những cuộc chiến tranh sử dụng vũ khí sinh học. Và vì tính nguy hiểm đặc biệt của mình mà vũ khí sinh học bị pháp luật nghiêm cấm trên toàn cầu và ở nhiều quốc gia.

Lịch sử kinh hoàng của chiến tranh sinh học

Lịch sử kinh hoàng của chiến tranh sinh học
(PLVN) - Từ thời cổ đại, con người đã biết sử dụng xác người bệnh hoặc động vật thối rữa làm nguồn lây lan dịch bệnh, phục vụ cho chiến tranh. Đó là những tín hiệu sơ khai nhất của chiến tranh sinh học. 
Nhà tiên tri Vanga và những tiên đoán về dịch bệnh

Nhà tiên tri Vanga và những tiên đoán về dịch bệnh

(PLVN) - Vanga là nhà tiên tri, nhà nghiên cứu thảo dược nổi tiếng của Bulgaria. Bà sinh ngày 31/1/1911 và mất ngày 11/8/1996. Tên khai sinh của bà là Vangelia Pandeva Dimitrova, sau khi kết hôn đổi thành Vangelia Gushcherova…

Khuyến cáo hạn chế đưa hàng lên biên giới

Khuyến cáo hạn chế đưa hàng lên biên giới
(PLVN) - Mặc dù chính quyền các tỉnh Quảng Tây, Vân Nam (Trung Quốc) đã đồng ý về chủ trương khôi phục lại hoạt động thương mại hàng hóa tại biên giới nhưng Bộ Công Thương Việt Nam tiếp tục đưa ra khuyến cáo hạn chế đưa hàng lên biên giới. 
Vụ án “hi hữu” tại Từ Sơn (Bắc Ninh): Án chưa có hiệu lực, địa phương vẫn cưỡng chế bất chấp

Vụ án “hi hữu” tại Từ Sơn (Bắc Ninh): Án chưa có hiệu lực, địa phương vẫn cưỡng chế bất chấp

(PLVN) - Quyết định thu hồi đất của UBND TX Từ Sơn, Bắc Ninh bị khởi kiện. Sau khi có bản án sơ thẩm, nguyên đơn kháng cáo. Trong khi chờ phán quyết của Tòa án cấp phúc thẩm, UBND Từ Sơn đã thực hiện việc cưỡng chế thu hồi đất và có văn bản gửi Tòa án xin vắng mặt tại tất cả các buổi làm việc và cả phiên xử phúc thẩm.

Báo điện tử Pháp luật Việt Nam

Giấy phép xuất bản số 303/GP-BTTTT ngày 8/5/2015

Cơ quan chủ quản: Bộ Tư pháp

Tổng biên tập: Tiến sỹ Đào Văn Hội

Phó TBT: Trần Đức Vinh

Trưởng ban Báo Điện tử: Xuân Bính

Tòa soạn: Số 42/29 Nguyễn Chí Thanh, phường Ngọc Khánh, quận Ba Đình, Hà Nội

E-mail: baodientuphapluat@gmail.com

Hotline: 0353.63.63.55

Liên hệ quảng cáo: 0971.741.666‬