Phải minh bạch thông tin về tình trạng pháp lý của tài sản

(PLO) - Thiết chế đăng ký tài sản có ý nghĩa quan trọng trong việc công khai, minh bạch hóa thông tin về tình trạng pháp lý của tài sản, gắn liền với quyền dân sự của mỗi cá nhân, tổ chức khi xác lập, thực hiện quyền sở hữu và các quyền khác đối với tài sản. Đây chính là một trong những mục tiêu mong muốn của Bộ Tư pháp qua quá trình nghiên cứu hoàn thiện thể chế về đăng ký tài sản tại Việt Nam.
Phải minh bạch thông tin về tình trạng pháp lý của tài sản Toàn cảnh buổi họp

Chưa điều chỉnh nhiều loại quyền, tài sản

Xuất phát từ ý nghĩa của thiết chế đăng ký tài sản, những năm vừa qua, Nhà nước Việt Nam đã có những cố gắng trong việc xây dựng pháp luật về đăng ký tài sản. Các quy định này đã bước đầu đạt được những kết quả nhất định trong việc công nhận và bảo hộ quyền sở hữu và các quyền khác đối với tài sản của tổ chức, cá nhân, qua đó, giúp Nhà nước quản lý tốt hơn thông tin về hiện trạng và tình trạng pháp lý của tài sản.

Tuy nhiên, nội dung đăng ký tài sản đang được quy định trong các văn bản pháp luật khác nhau như Bộ luật Dân sự (BLDS) năm 2015, Luật Đất đai năm 2013, Luật Nhà ở năm 2014, Bộ luật Hàng hải năm 2015, Luật Hàng không dân dụng Việt Nam năm 2006 (sửa đổi, bổ sung năm 2014), Luật Sở hữu trí tuệ năm 2005 (sửa đổi, bổ sung năm 2009), Luật Giao thông đường bộ năm 2008 và các văn bản hướng dẫn thi hành luật.

Tại Hội thảo “Hoàn thiện khuôn khổ thể chế về đăng ký tài sản tại Việt Nam” diễn ra hôm qua - 16/8 dưới sự chủ trì của Thứ trưởng Nguyễn Khánh Ngọc, với sự phối hợp của Dự án Phát triển lập pháp quốc gia tại Việt Nam (Dự án NLD), Bộ Tư pháp đánh giá: Tuy có nhiều văn bản cùng điều chỉnh như trên nhưng pháp luật hiện hành và thực tiễn đăng ký tài sản lại vẫn còn những hạn chế, bất cập. Đó thiếu nguyên tắc pháp lý chung nhất khi xây dựng các văn bản quy phạm pháp luật điều chỉnh về đăng ký tài sản; thiếu thống nhất trong chính các quy định của pháp luật hiện hành về một số nội dung cơ bản của đăng ký tài sản; thiếu cơ chế đăng ký đối với một số loại tài sản theo yêu cầu.

Chẳng hạn, Luật Đất đai năm 2013 hiện vẫn điều chỉnh vấn đề đăng ký đất đai bao gồm đăng ký lần đầu (cấp Giấy chứng nhận) và đăng ký các biến động liên quan đến quyền sử dụng đất, tài sản gắn liền với đất (các giao dịch về quyền sử dụng đất). Đối với động sản có giá trị lớn, pháp luật hiện hành chưa quy định về đăng ký sở hữu theo yêu cầu của tổ chức, cá nhân để được công nhận và bảo hộ quyền sở hữu đã được xác lập từ các căn cứ tạo lập tài sản hợp pháp, trong đó có nhận chuyển quyền hợp pháp. 

Còn đối với một số loại tài sản thì chưa có cơ chế đăng ký theo yêu cầu như tài sản gắn liền với đất là công trình tạm, công trình phụ trợ; động sản có giá trị khác; các quyền khác đối với bất động sản mới được ghi nhận trong BLDS năm 2015 (bao gồm quyền đối với bất động sản liền kề, quyền hưởng dụng, quyền bề mặt); các quyền liên quan đến tài sản (quyền cho thuê, cho mượn, quyền mua – bán tài sản có chuộc lại, quyền hưởng dụng đối với động sản được quy định trong BLDS năm 2015). Báo cáo của Cục Đăng ký quốc gia giao dịch bảo đảm (Bộ Tư pháp) dẫn 

ra hàng loạt ví dụ. Đáng chú ý là trên thực tế, rất nhiều trường hợp tổ chức tín dụng nhận thế chấp tài sản là nhà bảo vệ, nhà để xe, nhà bếp, nhà kho, nhà xưởng… Tuy nhiên, cả tổ chức tín dụng và cơ quan đăng ký đều lúng túng không biết xác định các nhà này có được coi là công trình phụ trợ nằm ngoài công trình chính hay không trong quá trình thực hiện việc đăng ký. Hay quyền sở hữu đối với những động sản có giá trị lớn như cây cảnh trị giá nhiều tỷ đồng vẫn chưa có quy định hướng dẫn cơ chế đăng ký theo yêu cầu của người dân.

Phát huy tối đa giá trị của tài sản

Cùng chung nhận định của Bộ Tư pháp, Phó Trưởng phòng dân sự - kinh tế (Vụ Pháp luật, Văn phòng Chính phủ) Nguyễn Văn Mạnh điểm lại hàng loạt văn bản hiện có quy định việc đăng ký tài sản. Trong bối cảnh này thì BLDS năm 2015, bên cạnh quyền sở hữu, đã ghi nhận các “vật quyền” mới, đồng thời sửa đổi, bổ sung nhiều quy định về quyền “địa dịch”. 

Do vậy, việc đăng ký công khai “vật quyền” này để làm rõ phạm vi, tính chất và thứ tự ưu tiên khi xử lý tài sản là một yêu cầu bức thiết để các quy định về “vật quyền” trong BLDS có hiệu lực trên thực tế. Ngoài ra, nhằm phát huy tối đa giá trị của tài sản, tạo thêm một kênh huy động nguồn vốn cho các chủ thể tham gia quan hệ dân sự, cần nghiên cứu để xây dựng các quy định về đăng ký chuyển quyền. Từ các lý do trên, ông Mạnh tán thành sự cần thiết triển khai nghiên cứu và soạn thảo Luật Đăng ký tài sản.

Dưới giác độ lý luận, TS Vũ Thị Hồng Yến (Trường Đại học Luật Hà Nội) thấy rằng đăng ký không chỉ liên quan đến lợi ích của các bên trong quan hệ mà còn có những ảnh hưởng đến lợi ích của các chủ thể khác có liên quan đến tài sản và liên quan đến lợi ích của Nhà nước. Bởi thế, việc đăng ký không thể tùy sự thỏa thuận của các bên trong giao dịch mà phải do Nhà nước quy định và phải coi đó là thủ tục bắt buộc. 

Bà Yến kiến nghị, trong Luật Đăng ký tài sản cần có quy định về hệ quả pháp lý đối với trường hợp chủ thể không thực hiện việc đăng ký. Nếu thống nhất chủ trương đăng ký là nghĩa vụ và bắt buộc đối với các chủ thể thì Luật Đăng ký tài sản phải xác định rõ phạm vi những loại quyền nào trên tài sản nào bắt buộc phải đăng ký, các loại giao dịch nào liên quan đến loại tài sản nào phải đăng ký mới phát sinh hiệu lực. Tuy nhiên, cũng cần quy định sao cho việc đăng ký được tiến hành với thời gian nhanh nhất, ít chi phí nhất, chính xác và hiệu quả nhất.

Thục Quyên
Cùng chuyên mục

Đọc thêm

Tiếp vụ bị cáo Võ Tuấn Hải kêu oan:  Bất thường những bút lục “siêu tốc”

Tiếp vụ bị cáo Võ Tuấn Hải kêu oan: Bất thường những bút lục “siêu tốc”

(PLVN) - Luật sư bào chữa cho bị cáo Võ Tuấn Hải cho rằng: Trong hồ sơ vụ án này, có nhiều bút lục “lập siêu tốc” khi trong vòng có 5 phút mà hoàn tất các thao tác tố tụng như niêm phong đồ vật, tài liệu, lập biên bản, đọc cho mọi người cùng nghe, ký. Thậm chí, việc kiểm đếm 1000 viên ma túy với các thủ tục lập biên bản, đọc, ký, niêm phong cũng chỉ diễn ra trong có 5 phút. 

Công ty TNHH Long Hải: Đưa nông sản Việt thăng hoa thành những sản phẩm có giá trị cao, lợi cho sức khoẻ

Công ty TNHH Long Hải: Đưa nông sản Việt thăng hoa thành những sản phẩm có giá trị cao, lợi cho sức khoẻ
(PLVN) - Việt Nam có một nền nông nghiệp đặc sắc với nhiều mặt hàng nông sản phong phú, đa dạng nhưng tận dụng những nông sản đó để chế biến, sản xuất ra những sản phẩm hữu ích cho người tiêu dùng thật hiệu quả không phải doanh nghiệp nào cũng làm được. Nhận thức được thực tế đó, Công ty TNHH Long Hải đã không ngừng tận dụng, nghiên cứu và cho ra đời những sản phẩm có chất lượng tốt gắn liền từ chính những sản phẩm nông nghiệp của người dân, vừa giúp họ tiêu thụ vừa có thể xóa đói giảm nghèo bền vững.
Cảnh giác thủ đoạn giả danh Công an lừa tập huấn PCCC

Cảnh giác thủ đoạn giả danh Công an lừa tập huấn PCCC

(PLVN) - Ngày 18/1, Cơ quan CSĐT Công an thị xã Bến Cát (Bình Dương), cho biết: Gần đây, trên địa bàn thị xã Bến Cát xuất hiện đối tượng giả danh cán bộ Công an gọi điện thoại thông báo kiểm tra doanh nghiệp kinh doanh ngành nghề có điều kiện về ANTT và an toàn phòng cháy chữa cháy (PCCC).

Vườn địa đàng Đại Lải – Nơi nâng bước tình yêu lứa đôi

Vườn địa đàng Đại Lải – Nơi nâng bước tình yêu lứa đôi
(PLVN) - Lễ cưới hoàn hảo là bước mở đầu cho một cuộc hôn nhân hạnh phúc, mang theo nhiều ước vọng về tương lai viên mãn của các cặp đôi. Với vẻ đẹp hút hồn của rừng xanh, đồi cỏ, hồ nước, bán đảo nên thơ, Flamingo Đại Lải Resort là tấm phông nền hoàn hảo cho ngày chung đôi của những tân lang, tân nương.
Xuất hiện ca siêu lây nhiễm “1 lây 102” ở Cát Lâm (Trung Quốc)

Xuất hiện ca siêu lây nhiễm “1 lây 102” ở Cát Lâm (Trung Quốc)

(PLVN) - Trung Quốc lại trở thành một trong những điểm nóng COVID-19 khi tình hình dịch bệnh ở nước này trở lại diễn biến phức tạp với các ca lây nhiễm trong cộng đồng. Đáng chú ý, nước này vừa xuất hiện một ca “siêu lây nhiễm” ở tỉnh Cát Lâm, 1 người lây nhiễm cho 102 người.

Tâm sự của phi công trẻ đi ship đồ ăn qua ngày

Tâm sự của phi công trẻ đi ship đồ ăn qua ngày
Từng là nghề “hot” nhất, song Covid-19 đã biến phi công trở thành nghề mất giá nhất thế giới chỉ sau 1 năm bùng phát. Cơn ác mộng của những người đeo đuổi giấc mơ bầu trời dự báo sẽ còn kéo dài thêm nhiều năm nữa.

Những thần đồng “chết yểu”- (Bài 8): Thần đồng Thái Lan kết thúc mối tình đầu bằng thủ đoạn tàn độc

Những thần đồng “chết yểu”- (Bài 8):  Thần đồng Thái Lan kết thúc mối tình đầu bằng thủ đoạn tàn độc
(PLVN) - Tức giận bởi bạn gái nói chia tay, Serm Sakhonrat trong giây phút không kìm chế bản thân đã cầm súng tước đi mạng sống của cô. Từng được tung hô là thần đồng Thái Lan nhờ nhiều thành tích học tập đáng ngưỡng mộ nhưng Serm Sakhonrat đã khiến cả đất nước Thái Lan sợ hãi khi đã nhẫn tâm giết và phi tang thi thể bạn gái một cách man rợ.

Mắc mật - nét tinh hoa của ẩm thực Xứ Lạng

Mắc mật - nét tinh hoa của ẩm thực Xứ Lạng
(PLVN) - Mắc mật được biết đến như một nguyên liệu không thể thiếu trong văn hóa ẩm thực của đồng bào dân tộc Xứ Lạng. Các món ăn có mắc mật đều trở thành đặc sản của vùng đất này.
Bé gái đuối nước dưới hồ ở Lâm Đồng

Bé gái đuối nước dưới hồ ở Lâm Đồng

(PLVN) - Đang đi chơi cùng nhóm bạn thì cháu H bị trượt chân rơi xuống một hồ nước trong khu vực đang phân lô bán nền trên địa bàn thôn 13 (xã Đam B’ri, TP Bảo Lộc) tử vong thương tâm.

Báo điện tử Pháp luật Việt Nam

Giấy phép xuất bản số 303/GP-BTTTT ngày 8/5/2015

Cơ quan chủ quản: Bộ Tư pháp

Tổng biên tập: Tiến sỹ Đào Văn Hội

Phó TBT: Trần Đức Vinh

Tòa soạn: Số 42/29 Nguyễn Chí Thanh, phường Ngọc Khánh, quận Ba Đình, Hà Nội

E-mail: baodientuphapluat@gmail.com

Hotline: 0353.63.63.55

Liên hệ quảng cáo: 0971.741.666‬