Nỗi trăn trở ở một làng nghề Hà Nội

(PLO) - Nghề làm tăm hương ở xã Quảng Phú Cầu (Ứng Hòa - Hà Nội) đã gắn bó với người dân địa phương suốt bao đời nay. Những năm gần đây, nhờ đầu tư sản xuất bằng phương tiện máy móc hiện đại, nhiều hộ dân đã trở nên giàu có từ nghề. Tuy nhiên, người dân nơi đây đang canh cánh nỗi lo ô nhiễm môi trường, nếu như việc phát triển làng nghề không được quy hoạch một cách bền vững.
Nỗi trăn trở ở một làng nghề Hà Nội Nghề làm tăm nhang đã có từ lâu đời tại Quảng Phú Cầu (Hình: kinhtedothi.vn).

Tự phát theo phong trào

Đến Quảng Phú Cầu ngày nay, có thể thấy sự sầm uất của một làng nghề “ăn nên làm ra”. Toàn xã có hơn 3.500 hộ dân, trong đó có tới 70% số hộ làm nghề tăm hương. Nhờ làm nghề mà hàng nghìn lao động địa phương có mức thu nhập ổn định, trung bình từ 3 - 5 triệu đồng/người/tháng. 

Không ai biết nghề chẻ tăm hương có tự bao giờ nhưng theo bà Nguyễn Thị Luyến (69 tuổi), từ thời cụ ông, cụ bà của bà đã truyền tay nhau nghề làm tăm hương. “Nói là nghề phụ, nhưng làm tăm hương lại là nghề cho thu nhập tương đối khá, chỉ dăm năm trở lại đây thôi, số hộ đầu tư mua máy chẻ tự động, thu mua vàu sơ chế về làm tăm hương đã lên tới hàng trăm. Những người không có điều kiện đầu tư máy móc sản xuất, có tuổi như tôi thì đi làm công khoán”, bà Luyến cho hay.

Có lẽ chưa bao giờ nghề làm tăm ở Quảng Phú Cầu lại phát triển như bây giờ, khi gần như nhà nào cũng đua nhau làm. Lợi nhuận từ công việc làm tăm đã thôi thúc người dân phát triển và mở rộng quy mô sản xuất đến chóng mặt. Nhiều gia đình, ban đầu chỉ sản xuất làm nhỏ lẻ, đầu tư mua máy chẻ khoảng chục triệu đồng. Nhưng sau 5 năm đầu ra ổn định, họ đã mở xưởng sản xuất, đầu tư thiết bị cả chục tỷ đồng, thường xuyên thuê nhiều nhân công. 

Mặc dù phát triển khá nhanh nhưng hàng trăm cơ sở sản xuất tại xã Quảng Phú Cầu đều làm theo kiểu tự phát, mạnh ai nấy làm, không có sự quy hoạch bài bản, tiềm ẩn nhiều nguy cơ và hệ lụy ngày càng rõ nét. Ông Lê Văn Dịu - Chủ tịch UBND xã cho biết,  hiện nay, trên địa bàn xã chỉ có duy nhất lò sấy hơi nước của hộ gia đình anh Lê Văn Biểu tại thôn Phú Lương Thượng là đảm bảo. Còn lại, hàng chục lò sấy thủ công vẫn đang nhả khói ngày đêm và tiềm ẩn nguy cơ mất an toàn cháy nổ.

Sự bền vững bị đe dọa

Hiện nay, trung bình mỗi ngày có khoảng 300 tấn vầu, tre, nứa từ các nơi được chuyển về Quảng Phú Cầu để sản xuất tăm hương. Theo kinh nghiệm của người làm nghề, cứ 100kg nguyên liệu thì thu được 25kg tăm hương thành phẩm, còn lại là phế liệu. Trung bình mỗi ngày, các xưởng sản xuất tăm hương thải ra hàng trăm tấn mùn vầu, tre, nứa. Nếu trước đây, lượng chất thải này được chủ sản xuất bán lại với mục đích đốt lò, làm vật liệu đun bếp thì nay nhu cầu tái sử dụng đã không còn giá trị. Dù trên địa bàn xã có gần 50 gia đình lắp đặt lò sấy nguyên liệu, song hoạt động của các lò này lại xuất hiện những vấn đề không ổn. Những lò sấy thủ công thường có ống khói thấp, nằm xen lẫn khu dân cư nên hơi nóng, khói và tro bụi vẫn xả ra không khí ngùn ngụt mỗi khi hoạt động. Do đó, người dân nơi đây đang phải chấp nhận sống chung với ô nhiễm.

Tại các xưởng tăm, ô nhiễm tiếng ồn, đặc biệt là bụi mùn gỗ rất đậm đặc, trong khi các cơ sở này không có máy hút xử lý bụi mùn gỗ. Người lao động gần như không có thiết bị bảo hộ, không có chuyên môn, kiến thức về vận hành máy móc, tiềm ẩn nguy xảy ra tai nạn lao động. Chưa kể, hàng nghìn lao động từ nhiều nơi đổ về Quảng Phú Cầu làm nghề, nhưng việc quản lý lao động ở các cơ sở sản xuất chưa đồng bộ, khiến cho quyền lợi của người lao động không được đảm bảo, ảnh hưởng đến an ninh trật tự địa phương.

Đặc biệt, làng nghề sản xuất tăm với nguyên liệu vàu thô rất dễ gây cháy nhưng công tác phòng cháy, chữa cháy ở đây rất hạn chế, nhiều cơ sở chỉ trang bị phương tiện phòng, chữa cháy theo kiểu tùy hứng của các ông chủ. Theo người dân địa phương, hầu như năm nào cũng có hỏa hoạn xảy ra, khiến nhiều gia đình lâm vào cảnh trắng tay.

Theo các hộ dân nơi đây, nếu sấy nguyên liệu tăm hương bằng công nghệ hơi nước sẽ ít gây ô nhiễm môi trường. Nhưng chi phí để xây dựng một lò sấy hơi nước lên tới 400 triệu đồng khiến người dân e dè quyết định đầu tư. Mới đây, Quảng Phú Cầu được huyện Ứng Hòa phê duyệt quy hoạch xây dựng cụm công nghiệp làng nghề tập trung, diện tích 10ha để di dời các hộ sản xuất ra khỏi khu dân cư. 

Song, đến nay, xã mới huy động được một vài hộ đến cụm công nghiệp làng nghề tập trung hoạt động. Cùng với đó, huyện Ứng Hòa đã triển khai dự án “Xây dựng lò đốt rác thải làng nghề” với công suất 5 tấn/ngày tại Quảng Phú Cầu. Tuy nhiên, dự án vẫn đang trong giai đoạn thí điểm nên chỉ đáp ứng được một phần nhu cầu xử lý rác thải của làng nghề. Do đó, để cải thiện môi trường ở Quảng Phú Cầu, người dân mong được các cấp chính quyền quan tâm, tạo điều kiện hỗ trợ kinh phí xây dựng và chuyển giao công nghệ lò sấy hơi nước cho các hộ làm nghề. Chỉ khi công nghệ cao được áp dụng trong sản xuất, làng nghề mới phát triển bền vững với môi trường trong lành.

Hoa Nguyễn
Cùng chuyên mục
Hữu Lũng, Lạng Sơn: Chi nhánh Văn phòng Đăng ký đất đai bị phản ánh gây khó dễ cho công dân

Hữu Lũng, Lạng Sơn: Chi nhánh Văn phòng Đăng ký đất đai bị phản ánh gây khó dễ cho công dân

(PLVN) - Chi nhánh Văn phòng Đăng ký đất đai (VPĐKĐĐ) huyện Hữu Lũng  hướng dẫn người dân làm thủ tục chuyển đổi mục đích sử dụng đất và khẳng định hồ sơ đủ điều kiện tách thửa. Thế nhưng khi người dân làm xong thủ tục thì Chi nhánh này lại trả hồ sơ từ chối việc tách thửa. Cách giải quyết “bất nhất” khiến người dân cho rằng đã thiệt hại cả về vật chất, công sức, thời gian.

Đọc thêm

Bắc Giang có 2 tân Phó Chủ tịch UBND tỉnh

Bắc Giang có 2 tân Phó Chủ tịch UBND tỉnh
(PLVN) - Chiều 18/9, tại Trung tâm Hội nghị tỉnh Bắc Giang, HĐND tỉnh Bắc Giang khóa XVIII, nhiệm kỳ 2016 - 2021 đã tổ chức Kỳ họp thứ 11 (Kỳ họp chuyên đề) để thảo luận, quyết định một số nội dung về công tác cán bộ và xem xét, thảo luận thông qua một số nghị quyết quan trọng về KT-XH. 
Nhạc sĩ Phó Đức Phương qua đời

Nhạc sĩ Phó Đức Phương qua đời

(PLVN) - Tác giả của Những cô gái quan họ, Hồ trên núi, Một thoáng Tây Hồ, Nha Trang thu, Trên đỉnh Phù Vân, Huyền Thoại Hồ Núi Cốc... qua đời trưa nay, 19/9, sau một thời gian chữa trị ung thư tụy.

Bộ Chính trị làm việc với Ban Thường vụ Thành ủy Hà Nội

Bộ Chính trị làm việc với Ban Thường vụ Thành ủy Hà Nội
Sáng 19/9, tại Trụ sở Trung ương Đảng, tập thể Bộ Chính trị đã làm việc với Ban Thường vụ Thành ủy Hà Nội về công tác chuẩn bị Đại hội XVII Đảng bộ thành phố, nhiệm kỳ 2020-2025. Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Nguyễn Phú Trọng chủ trì cuộc làm việc.

Hà Nam: Tiêu huỷ số lượng lớn vũ khí thô sơ, súng tự chế

Hà Nam: Tiêu huỷ số lượng lớn vũ khí thô sơ, súng tự chế
(PLVN) -Mới đây, Hội đồng tiêu hủy vũ khí, công cụ hỗ trợ gồm Công an huyện Kim Bảng, Ban Chỉ huy quân sự huyện, Viện Kiểm sát nhân dân huyện, phòng Tài nguyên môi trường và UBND thị trấn Quế, huyện Kim Bảng đã tổ chức tiêu hủy hơn 300 vũ khí thô sơ, súng tự chế, công cụ hỗ trợ.

José Aldo – Võ sĩ hạng lông vĩ đại nhất trong lịch sử võ thuật tổng hợp (Kỳ 1)

José Aldo – Võ sĩ hạng lông vĩ đại nhất trong lịch sử võ thuật tổng hợp (Kỳ 1)
(PLVN) - José Aldo da Silva Oliveira Júnior (còn gọi là Jose Aldo) là một võ sĩ hỗn hợp người Brazil, thi đấu tại UFC (Giải vô địch đối kháng đỉnh cao). Anh là nhà vô địch hạng Featherweight (hạng lông) thứ tư và cũng là nhà vô địch cuối cùng của WEC, sau đó trở thành nhà vô địch hạng Featherweight đầu tiên của UFC sau sự hợp nhất của UFC / WEC. 

Báo điện tử Pháp luật Việt Nam

Giấy phép xuất bản số 303/GP-BTTTT ngày 8/5/2015

Cơ quan chủ quản: Bộ Tư pháp

Tổng biên tập: Tiến sỹ Đào Văn Hội

Phó TBT: Trần Đức Vinh

Tòa soạn: Số 42/29 Nguyễn Chí Thanh, phường Ngọc Khánh, quận Ba Đình, Hà Nội

E-mail: baodientuphapluat@gmail.com

Hotline: 0353.63.63.55

Liên hệ quảng cáo: 0971.741.666‬