Đường về quê “lận đận” của ngôi đình liên quan đến Nguyễn Du

(PLVN) - Xã Bùi La Nhân (Đức Thọ, Hà Tĩnh) vừa có tờ trình gửi chính quyền và các cơ quan chức năng tỉnh Hà Tĩnh để “xin lại” ngôi đình 260 tuổi đã được tỉnh trưng dụng làm nhà trưng bày hiện vật trong Khu di tích Nguyễn Du (Nghi Xuân, Hà Tĩnh) từ 55 năm trước.  
Đường về quê “lận đận” của ngôi đình liên quan đến Nguyễn Du Đình Chợ Trổ khi mới tháo dỡ theo quy hoạch

Sau hơn nửa thế kỷ ngôi đình này rời quê đi làm “nhiệm vụ văn hóa”, người dân Bùi La Nhân muốn xin lại đình để làm nơi thờ tự và duy trì các bản sắc văn hóa tâm linh địa phương. Thế nhưng, nguyện vọng chính đáng này vấp phải nhiều khó khăn, vừa về tiền, vừa về thủ tục.

Muốn lấy lại đình, phải tự bỏ chi phí

Lãnh đạo xã cho biết: Đình Chợ Trổ được xây dựng năm 1760 ở làng Chợ Trổ, xã Đức Nhân (cũ), nay đã sáp nhập vào xã Bùi La Nhân. Đình là nơi thờ thành hoàng làng, sau là nơi hội họp của các cụ cao niên và sinh hoạt cộng đồng địa phương.

Năm 1965, ngành văn hóa có chủ trương xây dựng Khu di tích đại thi hào Nguyễn Du tại xã Tiên Điền, huyện Nghi Xuân nhân kỷ niệm 200 năm năm sinh Nguyễn Du và được UNESCO công nhận là Danh nhân văn hóa thế giới. Các nhà nghiên cứu muốn tìm một công trình có kiến trúc cùng thời với Nguyễn Du để làm nhà trưng bày các hiện vật. 

Thời điểm đó tỉnh còn khó khăn, các công trình kiến trúc từ thời Nguyễn Du còn lại cũng rất hiếm hoi. Cán bộ văn hóa tỉnh đi tìm khắp nơi và phát hiện đình Chợ Trổ có những điều kiện hoàn toàn phù hợp. Theo yêu cầu của các ban ngành cấp tỉnh lúc đó, địa phương đã nhường lại ngôi đình Chợ Trổ chuyển về xã Tiên Điền, huyện Nghi Xuân để làm nơi tưởng niệm, trưng bày một số hình ảnh đại thi hào Nguyễn Du dưới hình thức “cho mượn”.

Nửa thế kỷ đã qua. Khu lưu niệm Nguyễn Du đã được công nhận là Khu di tích cấp quốc gia đặc biệt và được quy hoạch mới. Đình Chợ Trổ không còn vai trò nhà trưng bày, nhưng vẫn không được đưa về “quê cũ”.

Xã Bùi La Nhân cho rằng, vì điều kiện lịch sử trước đây tỉnh còn khó khăn nên mới đồng ý “cho mượn” đình. Nay cơ sở vật chất hạ tầng của Khu di tích đã được Nhà nước đầu tư xây dựng đầy đủ, nên thể theo nguyện vọng của người dân, xã gửi tờ trình đề nghị các sở, ngành xem xét hoàn trả đình Chợ Trổ để địa phương tiếp tục có nơi thờ tự và duy trì các bản sắc văn hóa tâm linh.

Ông Hoàng Xuân Việt, nguyên Chủ tịch UBND xã Đức Nhân (cũ), nay là Chủ tịch HĐND xã Bùi La Nhân, cho biết: “Đây không phải lần đầu tiên xã xin lại ngôi đình này. Khoảng năm 2014, địa phương đã có tờ trình gửi các cấp ngành tỉnh Hà Tĩnh với nội dung tương tự. Sở Văn hóa Thể thao và Du lịch (VHTT&DL) Hà Tĩnh đã họp giữa đại diện xã với nhiều bên liên quan, bày tỏ quan điểm ủng hộ, nhưng khẳng định: Xã phải lo tài chính. Con số ước tính lên đến tiền tỷ khiến xã “giật mình” vì không biết lấy tiền từ đâu ra.

Đó là còn chưa kể các chi phí cho tu bổ, bảo tồn cho ngôi đình cổ; các thủ tục về giấy tờ phải gửi lên các cấp Trung ương... Nếu không có sự ủng hộ mạnh mẽ toàn diện từ cấp trên thì xã “bó tay”. Tâm nguyện của xã vẫn dở dang từ đó đến nay.

Hiện xã Đức Nhân đã sáp nhập với hai xã khác thành xã Bùi La Nhân, chính quyền và nhân dân xã một lần nữa khởi động lại hành trình đòi lại ngôi đình. Tân Chủ tịch xã Bùi La Nhân tuy là người làng khác nhưng cũng khẳng định quyết tâm trên của lãnh đạo và nhân dân địa phương. 

Bảng giới thiệu về đình Chợ Trổ trước khi tháo dỡ tại Khu di tích Nguyễn Du 

Hết vướng chi phí, lại vướng thủ tục

Động thái của chính quyền xã Bùi La Nhân đã nhận được sự ủng hộ lớn của con em xã ở khắp mọi miền đất nước và nhiều người quan tâm đến văn hóa lịch sử. Tuy nhiên, việc “đòi lại” ngôi đình vào thời điểm này đã “phức tạp” hơn.

Khi trước đây, chủ đầu tư dự án bảo tồn, tôn tạo Khu lưu niệm Nguyễn Du là Sở VHTT&DL Hà Tĩnh. Nay việc triển khai dự án đã chuyển đơn vị khác. Hành trình “xin lại” ngôi đình của xã Bùi La Nhân một lần nữa được xem xét lại từ đầu.

Theo một cán bộ Sở từng tham gia trực tiếp quá trình quy hoạch: Năm 2012, Khu lưu niệm được xếp hạng Di tích cấp quốc gia đặc biệt. Năm 2013, được sự đồng ý của Thủ tướng, tỉnh chỉ đạo Sở lập Quy hoạch tổng thể bảo tồn, tôn tạo Khu lưu niệm.

Vì là di tích cấp quốc gia đặc biệt nên quy trình lập, thẩm định phê duyệt rất chặt chẽ, kéo dài gần 3 năm. Trong quá trình này, xã Đức Nhân (cũ) đã gửi tờ trình xin lại đình. Có ít nhất hai lần việc này được đưa ra họp bàn. 

Do ngôi đình vốn không phù hợp quy hoạch mới nên cơ quan chuyên môn Hà Tĩnh rất ủng hộ xã. Trong buổi làm việc năm 2014, Sở đã trả lời rất rõ ràng quan điểm và khuyến cáo địa phương cần chuẩn bị lượng tiền nhất định vì ngân sách tỉnh không cho phép bỏ ra để thực hiện việc di dời. Ngôi đình đã rất cổ xưa, sau khi hạ giải cần trùng tu ngay mới bảo tồn được.

Phía xã khẳng định “tiền tỷ thì thôi, xã không có tiền đưa về”. Từ đó, ngành Văn hóa Hà Tĩnh tiếp tục hoàn thiện phương án quy hoạch mới, không tính đến chuyện đưa đình về “quê cũ”.

Theo quy hoạch này, đình Chợ Trổ sẽ được đưa về vị trí đình xã (hay còn gọi đình Tiên) nằm trong Khu lưu niệm Nguyễn Du.  

Hồ sơ dự án muốn khôi phục đình Xã nên đã quy hoạch di dời đình Chợ Trổ về vị trí này và tôn tạo thành đình Xã. Ý tưởng này do đơn vị tư vấn trong quá trình nghiên cứu lập quy hoạch và trên cơ sở ý kiến tư vấn nhiều nhà chuyên môn.

Theo vị cán bộ này, đây là một quy hoạch đặc thù, rất khó về chuyên môn, hội đồng thẩm định toàn các chuyên gia hàng đầu về di sản, họp thẩm định đến 3 lần rồi Bộ VHTT&DL mới trình Thủ tướng phê duyệt vào năm 2015. Trong Quyết định số 2169/QĐ-TTg ngày 3/12/2015, tại mục 2: Phân vùng chức năng điểm a vùng bảo tồn, phát huy giá trị di tích có ghi rõ “di chuyển đình Chợ Trổ về vị trí đình xã và tu bổ, tôn tạo đình”. 

Thủ tướng đã ra Quyết định như vậy, nên nay nếu muốn “hồi hương” đình Chợ Trổ, sự việc cũng sẽ phải buộc trình lên Thủ tướng quyết định.

Thế nhưng xét về tình, người Bùi La Nhân không đồng ý với quy hoạch do ngành Văn hóa Hà Tĩnh lập ra hồi năm 2015. “Đình xã vốn là đình của một làng xã Tiên Điền. Khi Nhà nước không cần đình Chợ Trổ phục vụ Khu lưu niệm Nguyễn Du nữa thì phải đưa về nơi cũ là Bùi La Nhân, chứ sao lại biến đình Chợ Trổ vốn của nơi này thành đình địa phương khác”, một người dân cho hay.

Dư luận tại địa phương phản ứng ra sao về sự việc này và cơ quan chức năng có hướng xử lý như thế nào? Mời bạn đọc xem tiếp kỳ sau.

Từ lần đầu tiên xã Đức Nhân (cũ) đến nay là xã Bùi La Nhân gửi tờ trình “xin lại” đình Chợ Trổ, nhiều yếu tố đã thay đổi.

Chủ đầu tư thực hiện dự án tu bổ, tôn tạo các di tích gốc và xây dựng cơ sở hạ tầng Khu di tích quốc gia đặc biệt Đại thi hào Nguyễn Du đã chuyển từ Sở VHTT&DL Hà Tĩnh sang BQL ĐTXD công trình dân dụng và công nghiệp tỉnh Hà Tĩnh. Đơn vị trước đây phụ trách việc này ở Sở VHTT&DL Hà Tĩnh đã giải thể, các cán bộ từng theo sát quá trình này đã nghỉ hưu hoặc chuyển công tác khác.

Tuyết Lan
Ý kiến bạn đọc

Ý kiến của bạn sẽ được biên tập trước khi đăng. Xin vui lòng gõ tiếng Việt có dấu

Cùng chuyên mục
Cổ đông đề nghị ĐH Kinh doanh - Công nghệ Hà Nội chuyển đổi mô hình theo đúng quyết định của thủ tướng

Cổ đông đề nghị ĐH Kinh doanh - Công nghệ Hà Nội chuyển đổi mô hình theo đúng quyết định của thủ tướng

(PLVN) - Mặc dù đã có quyết định chuyển đổi sang mô hình tư thục từ tháng 6.2019, song một bộ phận điều hành Trường Đại học Kinh doanh và Công nghệ Hà Nội vẫn cố tình trì hoãn, nhằm loại bỏ những cổ đông tâm huyết, vốn là các nhà giáo tâm huyết, đã bỏ tiền đầu tư xây dựng trường từ ngày thành lập cách đây 26 năm.

Đọc thêm

Bắt 2 đối tượng đốt nhà dân nghi giết người

Bắt 2 đối tượng đốt nhà dân nghi giết người
(PLVN) - Cơ quan cảnh sát điều tra Công an tỉnh An Giang đang tạm giữ hình sự Bùi Tấn Quang, sinh năm 1972 và Nguyễn Tất Linh, sinh năm 1981, cùng trú Ấp Vĩnh Bình A, xã Vĩnh Thạnh, huyện Lấp Vò, tỉnh Đồng Tháp về hành vi đốt nhà dân có dấu hiệu “Giết người”.

Chết khổ vì trại heo ô nhiễm tại Hương Khê – Hà Tĩnh

Chết khổ vì trại heo ô nhiễm tại Hương Khê – Hà Tĩnh
(PLVN) - Gần 6 năm qua, người dân tại thôn Phố Cường, xã Gia Phố, huyện Hương Khê, tỉnh Hà Tĩnh phải “gồng mình” sống trong cảnh bức bối, ngột ngạt bởi mùi hôi thối từ trang trại chăn nuôi heo của ông Nguyễn Xuân Hiệp. Không chỉ vậy, đất đai không thể canh tác được do ô nhiễm từ nước thải từ các cơ sở chăn nuôi này.

Tách rời thành công hai bé dính nhau

Tách rời thành công hai bé dính nhau
(PLVN) - Sau 9 tiếng tiến hành phẫu thuật, 14h10, kíp mổ đã phẫu thuật viên cắt xương, tách rời thành công Trúc Nhi và Diệu Nhi và tiếp tục phẫu thuật tạo hình cho hai cháu.
Biểu dương công nhân, viên chức, lao động tỉnh Phú Thọ

Biểu dương công nhân, viên chức, lao động tỉnh Phú Thọ

(PLVN) - Ngày 14/7, Liên đoàn lao động tỉnh Phú Thọ tổ chức hội nghị biểu dương điển hình tiên tiến trong công nhân, viên chức, lao động giai đoạn 2016-2020. Dự và chỉ đạo hội nghị có đồng chí Ngọ Duy Hiểu - Phó Chủ tịch Tổng Liên đoàn lao động Việt Nam.

Mỹ bất ngờ hủy bỏ quy định cấm sinh viên nước ngoài tiếp tục ở lại

Mỹ bất ngờ hủy bỏ quy định cấm sinh viên nước ngoài tiếp tục ở lại
(PLVN) - Trong một sự đảo ngược chính sách bất ngờ, chính quyền của Tổng thống Mỹ Donald Trump ngày 14/7 đã từ bỏ một kế hoạch sẽ buộc hàng chục ngàn sinh viên nước ngoài rời khỏi nước này sau khi động thái này vấp phải sự chỉ trích rộng rãi và áp lực từ các trường đại học và các doanh nghiệp lớn. 

Báo điện tử Pháp luật Việt Nam

Giấy phép xuất bản số 303/GP-BTTTT ngày 8/5/2015

Cơ quan chủ quản: Bộ Tư pháp

Tổng biên tập: Tiến sỹ Đào Văn Hội

Phó TBT: Trần Đức Vinh

Trưởng ban Báo Điện tử: Xuân Bính

Tòa soạn: Số 42/29 Nguyễn Chí Thanh, phường Ngọc Khánh, quận Ba Đình, Hà Nội

E-mail: baodientuphapluat@gmail.com

Hotline: 0353.63.63.55

Liên hệ quảng cáo: 0971.741.666‬