Càng sửa luật, án ma túy càng… tồn đọng

(PLO) - Hôm qua (19/7), lãnh đạo liên ngành các cơ quan tư pháp Trung ương đã tổ chức hội nghị nhằm thống nhất quan điểm giải quyết án ma túy. Bí thư Trung ương Đảng, Chánh án TANDTC Nguyễn Hòa Bình, Viện trưởng VKSNDTC Lê Minh Trí chủ trì hội nghị.
Càng sửa luật, án ma túy càng… tồn đọng Tang vật ma túy trong một vụ án bị phát giác tại Thái Nguyên.

“Mê trận” quy định

Trước đây, để thực hiện thống nhất các quy định tại Chương VIII “Các tội phạm về ma túy” của Bộ luật Hình sự (BLHS) năm 1999, ngày 2/12/2007, liên ngành các cơ quan tư pháp Trung ương đã ban hành Thông tư liên tịch số 17/2007/TTLT-BCA-VKSNDTC-TANDTC-BTP (TTLT 17) hướng dẫn áp dụng một số quy định tại Chương này. 

Sau khi TTLT 17 được ban hành, trong quá trình thực hiện, cơ quan tố tụng đã gặp nhiều khó khăn, vướng mắc do chưa có sự thống nhất về nhận thức khi giám định hàm lượng chất ma túy thu giữ, về một số tình tiết định khung hình phạt… VKSNDTC đã tổ chức hội nghị tổng kết và có những đề xuất, kiến nghị gửi Bộ Công an là cơ quan chủ trì soạn thảo đề nghị xem xét sửa đổi, bổ sung TTLT 17. 

Về phần mình, TANDTC đã ban hành Công văn số 234/TANDTC ngày 17/9/2014 hướng dẫn các Tòa án địa phương giải quyết án ma túy, trong đó có nội dung bắt buộc phải giám định hàm lượng các chất thu giữ nghi là ma túy để lấy đó làm căn cứ kết tội bị cáo. 

Tiếp đến, ngày 29/10/2014, TANDTC tiếp tục ban hành Thông báo số 264/TANDTC-TB, trong đó quy định việc giám định hàm lượng chất ma túy là bắt buộc đối với các chất thu giữ được nghi là chất ma túy, để từ đó xác định trọng lượng chất ma túy làm căn cứ xử phạt bị cáo (trọng lượng ma túy tinh chất, nguyên chất). 

Thế nhưng, các văn bản trên sau khi được ban hành cũng đã gặp phải khó khăn, vướng mắc trong quá trình điều tra, truy tố tội phạm, khiến số vụ án bị tồn đọng khá nhiều.

Trước những khó khăn, vướng mắc từ thực tiễn giải quyết các vụ án ma túy và thực hiện Nghị quyết của Quốc hội về tăng cường các biện pháp phòng, chống oan sai trong tố tụng hình sự, Bộ Công an đã chủ trì phối hợp với các cơ quan tư pháp Trung ương sửa đổi TTLT 17 bằng Thông tư 08. 

Thông tư 08 chỉ bắt buộc giám định hàm lượng chất ma túy với 4 trường hợp: chất ma túy, tiền chất dùng vào việc sản xuất chất ma túy ở thể rắn, được hòa thành dung dịch; chất ma túy, tiền chất dùng vào việc sản xuất chất ma túy ở thể lỏng đã được pha loãng; xái thuốc phiện; thuốc gây nghiện, thuốc hướng thần.

Tuy nhiên, việc hướng dẫn triển khai thực hiện Thông tư 08 của các cơ quan tố tụng Trung ương còn chưa thống nhất. Chẳng hạn, Công văn 315/TANDTC-PC ngày 11/12/2015 của TANDTC quy định thêm các trường hợp phải giám định hàm lượng để tính trọng lượng chất ma túy mà Thông tư 08 không quy định, gồm những vụ án người phạm tội có khung hình phạt từ 20 năm, chung thân hoặc tử hình; những vụ án mà trong giai đoạn xét xử, Tòa án xét thấy có đủ căn cứ xác định người có hành vi phạm tội đã pha trộn vào ma túy các chất không phải là ma túy, tiền chất… 

Tổng cục trưởng Tổng cục Cảnh sát (Bộ Công an) Phan Văn Vĩnh phản ánh tội phạm ma túy hiện hết sức nghiêm trọng, là thách thức rất lớn đối với lực lượng công an. 

Tại các địa bàn trọng điểm, cuộc chiến với ma túy hết sức cam go. Các đối tượng sẵn sàng sử dụng băng nhóm, vũ khí nóng để chống trả cán bộ công an, kiểm sát như ở Sơn La. Đường dây tội phạm vận chuyển ma túy từ các vùng tam giác vàng về Việt Nam rất nhiều. Theo hồ sơ quản lý, có khoảng 203 ngàn đối tượng. “Đấy là chưa kể còn số lượng lớn chưa lập được danh sách”, ông Vĩnh nói. 

Ông Vĩnh nêu quan điểm: “Đối với xét xử tội phạm, chúng ta phải thượng tôn pháp luật. Các công văn trên đều thể hiện ý chí tấn công tội phạm của các cơ quan tố tụng, song cần lựa chọn một văn bản chung (là văn bản quy phạm pháp luật) để liên ngành thực hiện. Nếu để xung đột pháp luật, không xử lý được, tình trạng tội phạm sẽ phức tạp hơn”.

Phải sửa từ BLHS

Ở góc nhìn thực tiễn xét xử, ông Phạm Đức Tuyên (TAND TP Hải Phòng) cho rằng, từ khi có Công văn 234, thì thấy rằng một số trường hợp chất ma túy có trong những bánh heroin là rất ít. Theo ông Tuyên, yêu cầu giám định hàm lượng chất ma túy là cần thiết và Thông tư 08 chỉ đưa ra 4 trường hợp phải giám định là không đủ. Ông Tuyên đề nghị liên ngành thống nhất giám định trọng lượng ma túy, chứ không phải chứa chất ma túy.

Trong khi đó, đại diện VKSND TP HCM phân tích, nếu việc thực hiện TTLT 17 suôn sẻ thì từ khi có Công văn 234 lại vướng mắc, dẫn đến tỷ lệ giải quyết án rất thấp, chỉ được 33%. Rồi từ khi áp dụng Thông tư 08, tỷ lệ giải quyết án ma túy tăng lên 65%. 

Ở góc độ kỹ thuật, đại diện Viện Khoa học Hình sự (Bộ Công an) cho biết, qua áp dụng Thông tư 08, thấy có một số mâu thuẫn như giám định có ra chế phẩm hay không, giám định các chất khác có làm chậm tiến độ hay không… “Mấu chốt của vấn đề là BLHS phải giải thích cần xác định hàm lượng hay trọng lượng. Trong khi đó việc giám định hàm lượng để tính trọng lượng hiện mới có khoảng 30 tỉnh, thành làm được. Mẫu chuẩn cũng rất khó khăn, trong khi có khoảng 50 loại ma túy ở dạng nước thì chúng ta mới có được khoảng 8 mẫu”, vị này nói.

Thứ trưởng Bộ Tư pháp Đinh Trung Tụng nhận định, qua các ý kiến, cho thấy sự áp dụng Thông tư 08 không thống nhất, ảnh hưởng đến công tác đấu tranh phòng chống tội phạm và tiến độ xét xử các vụ án, đòi hỏi phải có sự thống nhất chỉ đạo liên ngành. 

Đồng tình, đại diện Ban Nội chính Trung ương nhận định đây là vấn đề khó và kiến nghị tới đây khi sửa BLHS phải khắc phục những bất cập này. 

Trước mắt, từ nay đến hết năm, Chánh án TANDTC Nguyễn Hòa Bình đề nghị: Khi thực thi, tất cả các cơ quan yêu cầu giám định phải nói rõ nội dung giám định đó có phải là chất ma túy hay không.  

Về giải pháp lâu dài, ông Bình thống nhất đề nghị sửa BLHS theo hướng thêm các tiền chất ma túy và VKSNDTC có trách nhiệm thay mặt các cơ quan tố tụng xây dựng Tờ trình báo cáo Ủy ban Thường vụ Quốc hội để sửa. “Trong tố tụng hình sự, ma túy là chất phải bắt buộc giám định trong mọi trường hợp. Việc trình tự, thủ tục giám định như thế nào thì sửa TTLT 17 phải quy định rõ”, ông Bình nhấn mạnh.

Hoàng Thư
Cùng chuyên mục

Đọc thêm

Vợ nghỉ việc chăm chồng sống thực vật sau khi kẻ gây tai nạn bỏ chạy

Vợ nghỉ việc chăm chồng sống thực vật sau khi kẻ gây tai nạn bỏ chạy
(PLVN) - Cuộc sống của gia đình anh Hợi đang bình yên bỗng bị đảo lộn sau vụ tai nạn giao thông mà kẻ gây tai nạn bỏ chạy. Để níu giữ mạng sống cho chồng, người vợ tảo tần đành phải xin công ty tạm nghỉ, vay mượn tiền bạc khắp nơi để chang chải cuộc sống. Bố nằm bất tỉnh trên giường bệnh, mẹ phải vào bệnh viện, 3 đứa con thơ nheo nhóc như ong vỡ tổ.

Tiền lệ mới

Tiền lệ mới
(PLVN) - Ở nước Pháp, tòa án đã tạo tiền lệ pháp lý mới với việc tuyên phạt cựu Tổng thống Nicolas Sarkozy án tù 3 năm. Tiền lệ ở đây không phải là có cựu Tổng thống bị tòa đưa ra xét xử mà ở bản án đã được tuyên. Ông Sarkozy bị tòa tuyên phạt vì tội xảy ra năm 2014, tức là vào thời điểm không còn cầm quyền nữa, đã hối lộ một viên chánh án để biết thông tin về tiến trình một vụ án nhằm vào mình. 

Phú Yên: Dân kêu trời vì doanh nghiệp chế biến hạt điều gây ô nhiễm nghiêm trọng

Phú Yên: Dân kêu trời vì doanh nghiệp chế biến hạt điều gây ô nhiễm nghiêm trọng
(PLVN) - Nhiều năm qua, hàng chục hộ dân ở thôn Mậu Lâm Bắc (xã Hòa Quang Bắc, huyện Phú Hòa, tỉnh Phú Yên) luôn sống trong không khí đầy bụi bẩn và nguồn nước ô nhiễm vì Công ty TNHH chế biến hạt điều Quang Sơn (gọi tắt là Công ty Quang Sơn) gây ra. Mặc dù người dân đã nhiều lần kiến nghị lên các cấp chính quyền, ngành chức năng nhưng cho đến nay sự việc vẫn chưa được giải quyết. 
Độc đáo thuyền Kagor dành cho người đã khuất của đồng bào Raglai

Độc đáo thuyền Kagor dành cho người đã khuất của đồng bào Raglai

(PLVN) - Đồng bào Raglai ở tỉnh Khánh Hòa quan niệm, người đã khuất sẽ được con thuyền Kagor đưa về cõi trời biển vĩnh hằng, đó là nơi đoàn tụ cuối cùng cũng là nơi xuất phát của tổ tiên. Và, con thuyền này là một công trình nghệ thuật, kiến trúc độc đáo của người Raglai.

Án để ngỏ

Án để ngỏ
(PLVN) - Tổ chức Nhà báo không biên giới đã gửi tới Viện Công tố nhà nước Đức yêu cầu truy tố trước tòa án Đức một số quan chức cao cấp của chính quyền Ả-rập Xê-út, trong đó có cả thái tử Mohammed bin Salman, người được coi là uy quyền nhất hiện tại và sẽ trở thành vua của vương triều trong tương lai ở Ả-rập Xê-út. 

Hà Nội dự kiến giới thiệu 59 người tham gia ứng cử

Hà Nội dự kiến giới thiệu 59 người tham gia ứng cử
(PLVN) - Thông tin đưa ra tại Hội nghị hướng dẫn các cơ quan, tổ chức, đơn vị giới thiệu người ứng cử đại biểu Quốc hội (ĐBQH) khóa XV, nhiệm kỳ 2021-2026 do Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam thành phố Hà Nội tổ chức chiều 8/3.

Đừng “hồn nhiên” với di tích

Đừng “hồn nhiên” với di tích
(PLVN) - Câu chuyện “kim cổ giao duyên”, “đông tây y kết hợp… cúng” liên quan chiếc cổng ở đình Tây Đằng, càng cho thấy dù ở bất kỳ công việc gì, lĩnh vực gì, dù là kinh tế hay văn hóa, cũng cần phải biết luật trước khi “động thủ”.
Mô hình chính quyền đô thị tại Đà Nẵng thí điểm thế nào?

Mô hình chính quyền đô thị tại Đà Nẵng thí điểm thế nào?

(PLVN) - Đầu tháng 3 vừa qua, Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Xuân Phúc đã chủ trì cuộc họp Thường trực Chính phủ về dự thảo các nghị định quy định chi tiết thi hành các nghị quyết của Quốc hội về thí điểm tổ chức mô hình chính quyền đô thị và một số cơ chế, chính sách đặc thù phát triển TP Đà Nẵng. Việc thí điểm mô hình chính quyền đô thị tại Đà Nẵng tổ chức ra sao đang được dư luận quan tâm.

Vụ án táo tợn phá xe trộm tiền giữa ban ngày

Vụ án táo tợn phá xe trộm tiền giữa ban ngày
(PLVN) - Công an quận Kiến An (Hải Phòng) vừa ra quyết định khởi tố bị can lệnh tạm giam 4 tháng với Phạm Hùng Quân (SN 1970, ngụ phường Vị Xuyên, TP Nam Định, tỉnh Nam Định) để điều tra hành vi trộm cắp tài sản.

Tăng cường kiểm tra, xử lý việc buôn bán lợn bệnh, chết

Tăng cường kiểm tra, xử lý việc buôn bán lợn bệnh, chết
(PLVN) - Theo Bộ NN&PTNT, vừa qua, các phương tiện thông tin đại chúng đã liên tục phản ánh việc vận chuyển, buôn bán, giết mổ lợn nghi mắc bệnh, lợn bệnh, lợn chết tại một số địa phương như: Hải Dương, Đồng Nai, Hà Nội… Đây là những hành vi vi phạm nghiêm trọng pháp luật Việt Nam về thương mại, an toàn thực phẩm, thú y và môi trường.

​Phá vụ án sản xuất phân bón giả: Hiệu quả hợp tác liên ngành

​Phá vụ án sản xuất phân bón giả: Hiệu quả hợp tác liên ngành
(PLVN) - Cơ quan cảnh sát điều tra Bộ Công an vừa khởi tố vụ án "Sản xuất, buôn bán hàng giả" là phân bón. Đây là vụ án điểm trong công tác đấu tranh với nạn sản xuất phân bón giả trên cả nước được Tổng cục Quản lý thị trường phối hợp với Cục Cảnh sát điều tra tội phạm về tham nhũng, kinh tế, buôn lậu triệt phá mới đây.
Biến dòng kênh đen trở thành “sông Seine của Sài Gòn”

Biến dòng kênh đen trở thành “sông Seine của Sài Gòn”

(PLVN) - Một thập kỉ trôi qua, người dân TP HCM dường như vẫn còn “ngỡ ngàng” bởi sự thay đổi diện mạo một cách thần kì của con kênh Nhiêu Lộc. Còn có những dự án đang được triển khai trong thời gian sắp tới nhằm đưa dòng kênh đen ngày nào trở thành “sông Seine của Sài Gòn”.

Báo điện tử Pháp luật Việt Nam

Giấy phép xuất bản số 303/GP-BTTTT ngày 8/5/2015

Cơ quan chủ quản: Bộ Tư pháp

Tổng biên tập: Tiến sỹ Đào Văn Hội

Phó TBT: Trần Đức Vinh

Tòa soạn: Số 42/29 Nguyễn Chí Thanh, phường Ngọc Khánh, quận Ba Đình, Hà Nội

E-mail: baodientuphapluat@gmail.com

Hotline: 0353.63.63.55

Liên hệ quảng cáo: 0971.741.666‬