Vì sao thần Bast thường gắn với hình ảnh con mèo kề bên?

(PLVN) - Thần Bast là nữ thần mèo trong thần thoại Ai Cập. Nàng là con gái của thần mặt trời Ra và được coi là một trong những vị thần gần gũi với con người nhất. Trái ngược với người chị gái Sekhmet (nữ thần chiến tranh) tính tình khát máu hung bạo, nữ thần Bast hiện thân cho sự vui vẻ, ấm cúng, tình cảm trìu mến. 
Vì sao thần Bast thường gắn với hình ảnh con mèo kề bên? Tạo hình nhân vật nữ thần Bast

Vị thần của gia đình

Bast (Bastet, Ubaste, hay Baset) là một trong những vị thần được người dân Ai Cập cổ đại tôn sùng nhất, mang hình dáng một người phụ nữ có cái đầu mèo. Ptah- thần sáng tạo và quyền lực được xem là chồng của của nữ thần Bast. Họ có 2 người con là thần Nefertem- vị thần của y học, sắc đẹp và thần Maahes- vị thần của chiến tranh với đầu sư tử đực. 

Tên của nữ thần Bast thường được người Ai Cập cổ đặt kèm cho những loại nước hoa tỏa mùi thơm (ngày nay còn được gọi là nước hoa), vì thế Bast được coi là nữ thần bảo hộ cho hương thơm, nữ thần chống lại các bệnh truyền nhiễm và xua đuổi ma quỷ. Có lẽ chính vì vậy mà người dân Ai Cập rất quý trọng loài mèo. Họ coi loài mèo là một linh vật và thường xuất hiện trong các nghi lễ thiêng liêng của họ. Đối với các vị vua, thần Bast và loài mèo được tôn thờ như vị thần hộ vệ cho hoàng gia.

Bast còn được biết đến như một nữ thần chiến tranh ở Hạ Ai Cập trong thời kỳ Ai Cập vẫn bị chia rẽ. Khi Thượng và Hạ Ai Cập thống nhất, tầm quan trọng của cô như một nữ thần chiến tranh giảm đi một chút, với Sekhmet trở thành vị thần nổi bật hơn trong chiến trận và chiến tranh. Đồng thời, các nền văn hóa ở Thượng Ai Cập đã vinh danh Sekhmet một nữ thần chiến đấu tương tự như mèo.

 
Tượng đồng Gayer-Anderson Cat, hiện thân của thần Bastet trưng bày tại bảo tàng Anh

 

 

Nữ thần Bast được mô tả với mèo con bên cạnh, như tỏ lòng kính trọng với vai trò của mình như là một nữ thần của khả năng sinh sản. Vì vậy, Bast cũng được xem là một nữ thần bảo vệ các bà mẹ và con cái mới sinh của họ. Trong các văn bản ma thuật của Ai Cập , một phụ nữ bị vô sinh có thể đưa ra lời đề nghị với nữ thần Bast với hy vọng rằng điều này sẽ giúp cô thụ thai.

Trong những năm sau đó, Bast trở nên mạnh mẽ khi kết nối với Mut và với Artemis của Hy Lạp. Trong hình dáng con mèo, Bast kết nối sức mạnh với Khonsu-  vị thần Mặt trăng. Còn trong hình dạng sư tử cái, nữ thần sẽ kết nối sức mạnh với người cha Ra – vị thần Mặt trời. Biểu tượng của nữ thần Bast là nhạc cụ “sistrum” (một loại nhạc cụ của Ai Cập cổ đại) dùng trong các điệu múa tôn giáo. Chính vì thế mà bà được xem là nữ thần của niềm vui, âm nhạc và lễ hội. Ngoài ra, người phụ nữ nào muốn có con thường đeo một chiếc bùa hình nữ thần với đàn mèo con nên bà cũng được xem là vị thần của gia đình.

Nhiều người cho rằng, chính người Ai Cập cổ đại là những cư dân đầu tiên thuần hóa mèo. Bức hình vẽ một người đàn ông với mèo có niên đại từ cách đây 6000 năm đã được tìm thấy bên trong khu mộ Mostegedda. Dù không chắc đây có phải một con mèo đã được thuần hóa hay không vì các nhà sử học cho biết thời gian mèo được thuần hóa là cách đây 2,000 năm, nhưng chắc chắn, loài động vật này chiếm 1 vị trí quan trọng trong lịch sử Ai Cập.

Đề cao và tôn thờ loài mèo

Người Ai Cập cổ đại rất tôn sùng nhiều loài động vật nhưng không có loài nào được sủng ái như mèo. Thời đó, mèo được gọi bằng cái tên “Mau” và người Ai Cập nghĩ đây là loài vật có thể giúp họ giải quyết các vấn đề như chuột, bọ, rắn phá hoại mùa màng. Mèo là loài động vật thiêng liêng nhất, đóng vai trò quan trọng trong đời sống tâm linh của người dân nơi đây trong suốt một thời gian dài. Sở dĩ như vậy là vì dưới hình thức con mèo thần, dân Ai Cập cổ đại tôn thờ nữ thần Bast.

Bên cạnh đó, mèo còn được coi là bán thần với người Ai Cập cổ đại và chỉ các vị Vua Pharaoh mới có quyền nuôi chúng như thú cưng. Vì vậy, tất cả mèo đều được bảo vệ theo luật. Nếu ai làm hại mèo, dù cố ý hay không, đều bị xử tử. Việc giết mèo chỉ được tiến hành khi chúng sinh sôi quá nhiều và người ta sẽ hiến tế mèo cho nữ thần Bast.

Rất nhiều tác phẩm nghệ thuật khắc họa con mèo thần cầm dao cắt đầu con rắn Apep – ác thần Bóng tối (con rắn khổng lồ cố tình lật ngược chiếc thuyền thần thánh của thần Ra khi đi qua âm phủ). Ở đây, con mèo biểu trưng cho sức mạnh và sự khéo léo của giống mèo mà nữ thần giám hộ sai khiến phục vụ con người, giúp loài người chiến thắng kẻ thù ẩn nấp.

Đối với người Ai Cập, đôi mắt sáng của mèo trong đêm cũng giống như ánh trăng trong đêm mù âm u. Và nếu như có hỏa hoạn xảy ra trong nhà thì mèo sẽ là ưu tiên hàng đầu được cứu ra. Khi một con mèo chết, mọi thành viên trong gia đình sẽ để tang bằng cách cạo một bên lông mày của mình. Họ làm như vậy nhằm thể hiện nỗi buồn đau khi con vật linh thiêng qua đời. Ngoài ra, người Ai Cập còn ướp xác và chôn cất mèo chết tại một nghĩa trang dành cho loài mèo cùng với xác ướp của những con chuột. Những con mèo cũng được chôn cùng với một bát sữa để nó sử dụng trong trường hợp sang thế giới bên kia bị đói khát.

Nếu ai đó giết chết một con mèo, thậm chí một cách vô ý, người đó cũng sẽ phải đối mặt với sự giận dữ của đám đông dân chúng Ai Cập. Theo đó, người này sẽ bị trừng phạt bằng cách bị ném xuống một hố đầy rắn độc. Sự sùng bái nữ thần Bast ban đầu mọc lên xung quanh thị trấn Bubastis. Trong vai trò là người bảo vệ - không chỉ của các hộ gia đình, mà là của tất cả Ai Cập- vị thần bảo vệ dân gian, nông thôn và quý tộc. Vì vậy, lễ hội hàng năm của nữ thần Bast là một sự kiện lớn, được tham dự bởi hơn nửa triệu tín đồ.

Theo nhà sử học Hy Lạp Herodotus, phụ nữ tham dự lễ hội tham gia vào rất nhiều ca hát và nhảy múa, hy sinh đã được thực hiện trong danh dự của Bast, và có rất nhiều đồ uống đang diễn ra. Ông viết: “Khi mọi người đang trên đường đến Bubastis, họ đi ngang qua sông, một con số lớn trong mỗi thuyền, đàn ông và đàn bà cùng nhau. Một số phụ nữ tạo ra tiếng động với tiếng chuông, những người khác chơi sáo suốt quãng đường, trong khi những người phụ nữ còn lại, và những người đàn ông, hát và vỗ tay. “Khi ngôi đền của Bast ở Per-Bast được khai quật, xác chết còn sót lại của hơn một phần tư triệu con mèo đã được phát hiện. Trong thời hoàng kim của Ai Cập cổ đại, mèo bị đắm chìm trong đồ trang sức bằng vàng và được phép ăn từ đĩa của chủ nhân. Khi một con mèo chết, nó đã được vinh danh với một buổi lễ phức tạp, ướp xác và can thiệp vào Per-Bast.

Năm 1888, một nông dân phát hiện 80.000 xác ướp mèo trong một ngôi mộ lớn. Đây là một trong những hiện vật có giá trị vô cùng lớn để phục vụ công tác nghiên cứu, tìm hiểu cuộc sống của người dân Ai Cập thời xưa.

Thành Trung
Ý kiến bạn đọc

Ý kiến của bạn sẽ được biên tập trước khi đăng. Xin vui lòng gõ tiếng Việt có dấu

Cùng chuyên mục
Ann Wolfe - người sở hữu cú knock-out mạnh nhất lịch sử quyền anh nữ (kỳ cuối)

Ann Wolfe - người sở hữu cú knock-out mạnh nhất lịch sử quyền anh nữ (kỳ cuối)

(PLVN) - Từ một phụ nữ đơn thân vô gia cư, mưu sinh cơ cực với nghề phá dỡ nhà để kiếm tiền nuôi hai con nhỏ, cơ duyên đã đưa Ann Wolfe đến với quyền anh và chói sáng trên thảm đỏ boxing. Ngoài thi đấu, cô còn tham gia với vai trò huấn luyện viên đào tạo võ sĩ trẻ. Ann cũng xuất hiện trong bộ phim Wonder Woman năm 2017 trong vai phụ của Amazon Artemis.

Đọc thêm

Chuẩn y Ủy viên Thường vụ Tỉnh ủy Thừa Thiên Huế

Chuẩn y Ủy viên Thường vụ Tỉnh ủy Thừa Thiên Huế
(PLVN) - Thượng tá Ngô Nam Cường, Tỉnh ủy viên, Chỉ huy Trưởng Bộ Chỉ huy Quân sự tỉnh Thừa Thiên Huế, vừa được trao quyết định chuẩn y giữ chức vụ Ủy viên Thường  vụ Tỉnh ủy Thừa Thiên Huế, nhiệm kỳ 2015 - 2020.

Giá vàng trong nước tăng cao, vượt vàng thế giới 440.000 đồng/lượng.

Giá vàng trong nước tăng cao, vượt vàng thế giới 440.000 đồng/lượng.
(PLVN) -Kết thúc phiên cuối tuần, giá vàng thế giới đứng yên ở mức 1.774,4 USD/Ounce (quy đổi theo tỷ giá ngân hàng Vietcombank (23.110), tương đưog 49,46 triệu đồng/lượng). Trong khi đó, giá vàng trong nước tăng cao, áp sát 50 triệu đồng/lượng, cao hơn vàng thế giới 440.000 đồng/lượng.
Bộ trưởng Bộ Quốc phòng: Nghiên cứu bố sung về xây dựng lực lượng Quân báo

Bộ trưởng Bộ Quốc phòng: Nghiên cứu bố sung về xây dựng lực lượng Quân báo

(PLVN) - Đại tướng Ngô Xuân Lịch, Bộ trưởng Bộ Quốc phòng, yêu cầu Tổng cục II phát huy dân chủ, trí tuệ, nghiên cứu bổ sung phương hướng, mục tiêu, giải pháp thực hiện cơ chế lãnh đạo, chỉ đạo phối hợp xây dựng tổ chức và hoạt động của lực lượng Quân báo - Trinh sát toàn quân và Quân báo nhân dân.

Công an Quảng Ninh đã xây dựng được gần 5000 “Tổ nhân dân tự quản ANTT”

Công an Quảng Ninh đã xây dựng được gần 5000 “Tổ nhân dân tự quản ANTT”
(PLVN) - Thượng tá Phạm Đức Hòa, Phó trưởng Phòng Xây dựng phong trào bảo vệ an ninh Tổ quốc (Công an tỉnh Quảng Ninh), cho biết: Thời gian tới, đơn vị tiếp tục theo dõi sát các mô hình, tăng cường xuống cơ sở để kiểm tra, đánh giá, hướng dẫn công an các địa phương, nhất là cấp xã, xây dựng và triển khai phong trào toàn dân bảo vệ an ninh Tổ quốc sao cho thực sự hiệu quả.

Sức bật sau khủng hoảng từ đầu tư bền vững

Sức bật sau khủng hoảng từ đầu tư bền vững
(PLVN) - Khi nền kinh tế gần như tê liệt vì đại dịch, khu vực sản xuất thiết yếu như thực phẩm và điện năng được Chính phủ chỉ đạo phải duy trì phục vụ cuộc sống người dân. Lúc này, sách lược đầu tư vào nông nghiệp và năng lượng sạch của một số doanh nghiệp lớn đã cho thấy tầm nhìn dài hạn.


Tiếp bài “Heo lậu chiếm lĩnh thị trường Đồng Nai“: Cần địa điểm giết mổ tập trung để giải quyết vấn đề tận gốc

Tiếp bài “Heo lậu chiếm lĩnh thị trường Đồng Nai“: Cần địa điểm giết mổ tập trung để giải quyết vấn đề tận gốc
(PLVN) - Sau khi Báo Pháp luật Việt Nam phản ánh tình trạng giết mổ heo lậu tràn lan, tiềm ẩn nhiều nguy cơ mất an toàn vệ sinh thực phẩm, gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến môi trường của hàng ngàn hộ dân sinh sống ở phường Long Bình, TP Biên Hòa, tỉnh Đồng Nai, sáng ngày 3/7, UBND TP Biên Hòa đã có cuộc họp khẩn để chỉ đạo cơ quan chức năng kiểm tra và nhanh chóng xử lý.

Vòng 8 V.League chiều 5/7: Derby Thủ đô

Vòng 8 V.League chiều 5/7: Derby Thủ đô
(PLVN) - Tâm điểm của vòng 8 V.League 2020 là trận đấu giữa hai người anh em thủ đô nhưng đầy duyên nợ: CLB Hà Nội và Viettel. Trận derby thủ đô này được đánh giá là khắc nghiệt khi cả hai đang ở trong thái cực khác nhau. 

Các Bộ trưởng Ngoại giao ASEAN chia buồn vụ sạt lở mỏ khai thác ngọc tại Myanmar

Các Bộ trưởng Ngoại giao ASEAN chia buồn vụ sạt lở mỏ khai thác ngọc tại Myanmar
(PLVN) - Theo Bộ Ngoại giao, trước việc mưa lớn nhiều ngày gây sạt lở mỏ khai thác ngọc tại bang Kachin, miền Bắc Myanmar gây thương vong lớn, theo đề xuất của Việt Nam với tư cách Chủ tịch ASEAN, ngày 4/7, các Bộ trưởng Ngoại giao ASEAN đã ra tuyên bố bày tỏ cảm thông và chia buồn sâu sắc tới chính phủ và nhân dân Myanmar. 

Chưa xác định được người làm lộ đề môn Ngữ văn lớp 9 ở Pleiku

Chưa xác định được người làm lộ đề môn Ngữ văn lớp 9 ở Pleiku

(PLVN) - Sau khi kiểm tra tin nhắn và hình ảnh, xác định đề Ngữ văn lớp 9 đã bị lộ, phòng GD&ĐT thành phố Pleiku (tỉnh Gia Lai) đã yêu cầu ngừng chấm môn ngữ văn lớp 9 và niêm phong tại trường. Đến thời điểm hiện tại vẫn chưa xác định được người làm lộ đề thi Ngữ văn lớp 9.

Báo điện tử Pháp luật Việt Nam

Giấy phép xuất bản số 303/GP-BTTTT ngày 8/5/2015

Cơ quan chủ quản: Bộ Tư pháp

Tổng biên tập: Tiến sỹ Đào Văn Hội

Phó TBT: Trần Đức Vinh

Trưởng ban Báo Điện tử: Xuân Bính

Tòa soạn: Số 42/29 Nguyễn Chí Thanh, phường Ngọc Khánh, quận Ba Đình, Hà Nội

E-mail: baodientuphapluat@gmail.com

Hotline: 0353.63.63.55

Liên hệ quảng cáo: 0971.741.666‬