Thành phố không năng lượng (Kỳ 2): Aspen và con đường đến 100% điện tái tạo

(PLVN) - Câu chuyện chàng tài tử Chris Zylka cầu hôn ngôi sao Hollywood - Paris Hilton trên đỉnh một ngọn núi phủ tuyết ở thành phố Aspen đã từng là nguồn cảm hứng lãng mạn cho rất nhiều đôi lứa tìm đến điểm đến này. Aspen (bang Colorado) vốn nổi tiếng về du lịch trượt tuyết từ khoảng thế kỷ 19, cũng là một trong những thành phố đầu tiên trên cả nước Mỹ đưa mục tiêu đạt 100% năng lượng tái tạo trong kế hoạch phát triển bền vững của thành phố.
Thành phố không năng lượng (Kỳ 2): Aspen và con đường đến 100% điện tái tạo

Từ cam kết đến hành động

Năm 2007, thành phố Aspen đã thông qua Kế hoạch hành động vì khí hậu. Theo đó, chính quyền cam kết sẽ chuyển đổi nguồn cung cấp điện năng trong thành phố thành 100% năng lượng tái tạo, bao gồm năng lượng mặt trời, gió, địa nhiệt, thuỷ điện, và trong một số trường hợp là khí bãi rác. Một lợi thế sẵn có của Aspen là thành phố này đã bắt đầu sử dụng thuỷ điện từ năm 1885.

Tư duy chiến lược tiến bộ và sự ủng hộ của cộng đồng đã giúp Aspen đạt được mục tiêu 100% điện năng sử dụng đến từ năng lượng tái tạo vào năm 2015. Thành phố này tiếp tục đặt mục tiêu giảm tổng lượng khí thải các-bon xuống 30% vào năm 2020. 

Tuy vậy, khi nhìn lại, câu chuyện trở thành thành phố không năng lượng không hề “bằng phẳng”. Năm 2007, nguyên Thị trưởng thành phố - Steve Skadron đã từng phát biểu: “Cho dù đó là Tesla, Google, Ford Motor, Toyota, Apple hay Prada, Gucci, Channel, chúng ta cùng chia sẻ một sứ mệnh bảo vệ môi trường. Tuy nhiên chúng tôi không yêu cầu mọi người phải bán xe của mình hay chuyển sang ăn chay, mà ủng hộ những giải pháp dựa trên tự nhiên để phát triển nền kinh tế bền vững”.

Mặc dù chủ trương là đúng đắn, thực tế thực hiện lại vướng phải bất cập. Đề xuất này đã tạo điều kiện cho việc đầu tư một số công trình “xám” như tuabin và máy phát điện trên các khu rừng, dòng chảy để khai thác năng lượng từ thiên nhiên. Tất nhiên điều này đã được các cử tri ở Aspen đồng thuận. Động thái này vấp phải sự phản đối gay gắt của nhiều người dân bởi sẽ để lại “dấu vết bê-tông” lên môi trường tự nhiên. Sau nhiều năm phản đối, năm 2012, chính quyền Aspen đã nhận ra hướng đi sai lệch của mình và phải “đảo ngược” toàn bộ tiến trình, cũng như bác bỏ kế hoạch nêu trên. 

 Aspen là thành phố thứ 3 đạt 100% điện năng tái tạo

Điều này dẫn đến một vấn đề khác, đó là mức năng lượng tái tạo được sản xuất tại địa phương không thể cung cấp phụ tải điện cơ bản đáng tin cậy và bền vững cho toàn bộ các hoạt động của thành phố. Nói đơn giản, phụ tải điện cơ bản là tổng công suất tiêu thụ của các thiết bị điện trong một thời điểm nhất định, ví dụ như năng lượng cần có khi người dùng bật máy tính, đèn chiếu sáng, tủ lạnh… Trước đây, năng lượng từ đốt than là nguồn cung cấp chủ yếu cho phụ tải điện cơ bản ở Aspen. 

Để tiếp tục theo đuổi mục tiêu thành phố không năng lượng, Aspen đã lựa chọn phương án mua bổ sung điện năng tái tạo từ các khu vực và tiểu bang khác, với điều kiện tiên quyết là nguồn năng lượng tái tạo. 

Sau khi “gạn đục lấy trong” một loạt các nguồn cung năng lượng tái tạo phi địa phương không đáng tin cậy, Công ty điện lực Aspen đã ký hợp đồng mua phần lớn điện năng từ Cơ quan Năng lượng Thành phố Nebraska (MEAN) – một tổ chức phi lợi nhuận về cung cấp điện được thành lập vào năm 1981. MEAN đồng thời cũng cung cấp điện cho trên 90 thành phố ở bốn bang: Colorado, Iowa, Nebraska và Wyoming. 

Mặt khác, thành phố cũng giới thiệu “Building IQ” – một giải pháp giúp tiết kiệm năng lượng và nước dựa trên việc đưa ra một hệ thống “điểm chuẩn”. Nói nôm na, các kỹ thuật viên sẽ theo dõi việc sử dụng năng lượng và nước của một toà nhà trong một khoảng thời gian nhất định và so sánh với các toà nhà cùng loại. Quá trình này cung cấp thông tin cho thành phố nắm được thói quen và mức độ sự dủng năng lượng trong lĩnh vực xây dựng nói riêng và người tiêu dùng nói chung, từ đó đưa ra các khuyến cáo các chủ toà nhà, chủ nhà có thể áp dụng để tối ưu năng lượng và nước sử dụng trong các hoạt động sinh hoạt, sản xuất và kinh doanh.

Bài học cho Việt Nam

Sau rất nhiều nỗ lực, năm 2015, Aspen trở thành đô thị thứ ba trên toàn đất Mỹ duy trì được cơ cấu 100% điện năng tái tạo và giữ một mức giá điện ổn định cho người dân.  Ngày nay, 46% điện năng trong thành phố là thuỷ điện, chủ yếu đến từ đập Ruedi và nhà máy thủy điện Maroon Creek. 53% là điện gió, theo đó chính quyền địa phương có kế hoạch mua thêm điện gió trong tương lai. Có 1% còn lại đến từ khí bãi rác, chủ yếu để sưởi ấm các ngôi nhà trong mùa tuyết phủ.

Nguồn năng lượng mặt trời mặc dù chưa chiếm tỉ trọng cao nhưng đang góp phần giúp thành phố sưởi nóng các nguồn nước sinh hoạt, điển hình có thể kể tới dự án Solar Voltaic. Năng lượng từ việc đốt nhiên liệu hoá thạch được sử dụng chủ yếu với mục đích dự trữ hoặc khi không còn bất kỳ giải pháp thay thế nào khác.

Theo website chính thức của thành phố Aspen, để đạt được mục tiêu đã đề ra, chính quyền thành phố Aspen đã luôn xác định mũi nhọn là các chiến lược tập hợp toàn bộ các nguồn lực cần thiết để xây dựng và phát triển các nguồn cung cấp năng lượng tái tạo bền vững. Điều này yêu cầu họ phải làm việc trực tiếp với các nhà cung cấp điện uy tín, sẵn sàng chấp nhận rủi ro khi đầu tư vào công nghệ mới, đi kèm với sự kiên trì kêu gọi cộng đồng tham gia, cùng chung tay nâng cao chất lượng cuộc sống và nền kinh tế địa phương.

Kể từ khi Aspen đặt mục tiêu thành phố không năng lượng, đến nay đã gần 2 thập kỷ, chính quyền thành phố đã luôn nhấn mạnh: quan trọng hơn hết, chính sự kiên trì đã làm nên thành công của họ. Mục tiêu của thành phố này không chỉ dừng ở 100% năng lượng tái tạo mà còn phải là 100% năng lượng sạch và bền vững, cam kết hướng tới một thành phố không các-bon trong nhiều thập kỉ tiếp theo. 

  1. Tiết kiệm và tối ưu năng lượng là một chiến lược của thành phố

Các chuyên gia đánh giá, Việt Nam có tiềm năng đặc biệt lớn ở việc khai thác các nguồn năng lượng tái tạo như thủy điện, điện gió, điện mặt trời, điện sinh khối. Tuy nhiên trong đó, thủy điện được tập trung phát triển gần như tối đa ở nước ta, chiếm tới hơn 40% tổng công suất điện quốc gia (số liệu tính đến cuối năm 2018). Đáng nói, vào tháng 10/2018, có khoảng 474 dự án thủy điện đã bị loại bỏ vì những những tác động tiêu cực của những dự án này tới môi trường và xã hội vượt xa những lợi ích có thể mang lại về mặt kiểm soát lũ lụt, thủy lợi và sản xuất điện. 

Mặt khác, tính đến cuối tháng 06/2019, đã 82 nhà máy điện mặt trời, với tổng công suất khoảng 4.464 MW, đã được đóng lưới thành công bởi Trung tâm điều độ hệ thống điện Quốc gia A0. Điện gió đang có một mùa khởi sắc năm 2019, mặc dù không phát triển ngoạn mục như điện mặt trời. Tính đến hết ngày 31/05/2019, 7 nhà máy điện gió đã được vận hành với tổng công suất là 331 MW, công suất này vẫn còn nhỏ so với các thị trường phát triển khác.

Thực tế cho thấy, điện tái tạo dù được đánh giá là một thị trường tiềm năng ở nước ta song nhiều thách thức nổi cộm liên quan đến các hợp đồng đồng mua bán điện, kinh nghiệm của các nhà đầu tư, vấn đề hạ tầng cũng như việc gắn kết giữa các bên liên quan là những yếu tố cản trở ngành này bứt phá tại Việt Nam. Thiết nghĩ, nếu muốn có những thành phố không năng lượng, không các-bon và một nền kinh tế vì khí hậu, bài toán năng lượng tái tạo sẽ cần được giải quyết trước tiên. 

Đỗ Trang / Pháp luật 4 Phương
Ý kiến bạn đọc

Ý kiến của bạn sẽ được biên tập trước khi đăng. Xin vui lòng gõ tiếng Việt có dấu

Cùng chuyên mục
Lạ kỳ chuyện chúc phúc bằng cách sỉ nhục và lăng mạ cô dâu trong đám cưới

Lạ kỳ chuyện chúc phúc bằng cách sỉ nhục và lăng mạ cô dâu trong đám cưới

(PLVN) - Trong lễ cưới của người Massai, bố của cô dâu chúc phúc cho con gái bằng cách nhổ nước bọt vào đầu và ngực của cô. Khi tới nhà chú rể, cô dâu sẽ nhận được những lời chê bai, xúc phạm và bị ném phân bò vào người như một sự chúc phúc và may mắn. Mọi thứ liên quan đến cuộc đời của một người phụ nữ Maasai đều do bố mẹ sắp đặt.

Đọc thêm

Thủ tướng yêu cầu "chạy đua với thời gian", không để người dân "màn trời chiếu đất"

Thủ tướng yêu cầu "chạy đua với thời gian",  không để người dân "màn trời chiếu đất"
(PLVN) - “Chúng ta phải tiếp tục thực hiện mục tiêu kép thành công hơn nữa. Trước hết, các bộ, ngành, địa phương tập trung, dồn “cả tâm cả sức” khẩn trương có phương án chạy đua với thời gian, khắc phục hậu quả mưa lũ miền Trung, cứu người là ưu tiên cao nhất, không để người dân bị đói, rét, màn trời chiếu đất.

[Live] Tạm dừng tìm kiếm nạn nhân ở Trà Mai vì mưa to

[Live] Tạm dừng tìm kiếm nạn nhân ở Trà Mai vì mưa to
(PLVN) - Theo Phó Chủ tịch UBND tỉnh Quảng Nam Hồ Quang Bửu, con số nạn nhân trong các vụ sạt lở tại huyện Nam Trà My gồm: thôn 2 Trà Leng là 1 người chết, 4 người bị thương; tại thôn 1 là 6 người chết, 16 người mất tích, 22 người bị thương; tại xã Trà Mai có 1 người mất tích, 2 người bị thương; tại xã Trà Vân là 8 người chết, 12 người bị thương.

Tiếp vụ tranh chấp đất tại xã Tân Lập, Đan Phượng (Hà Nội): Nguyên đơn kháng cáo, giữ nguyên yêu cầu khởi kiện

Tiếp vụ tranh chấp đất tại xã Tân Lập, Đan Phượng (Hà Nội): Nguyên đơn kháng cáo, giữ nguyên yêu cầu khởi kiện
(PLVN) - Theo bản án sơ thẩm số 15/2020/ DS-ST ngày 29/9/2020 của TAND huyện Đan Phượng (Hà Nội), Hội đồng xét xử tuyên chấp nhận yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn, xác định diện tích đất thổ cư 635,7m2 thuộc quyền sử dụng hợp pháp của cụ Nguyễn Văn Ích và cụ Nguyễn Thị Tuân - là cha mẹ đẻ của các nguyên đơn và các đồng thừa kế. 

Báo điện tử Pháp luật Việt Nam

Giấy phép xuất bản số 303/GP-BTTTT ngày 8/5/2015

Cơ quan chủ quản: Bộ Tư pháp

Tổng biên tập: Tiến sỹ Đào Văn Hội

Phó TBT: Trần Đức Vinh

Tòa soạn: Số 42/29 Nguyễn Chí Thanh, phường Ngọc Khánh, quận Ba Đình, Hà Nội

E-mail: baodientuphapluat@gmail.com

Hotline: 0353.63.63.55

Liên hệ quảng cáo: 0971.741.666‬