Luật đỡ Lệ

(PLVN) - Theo giới quan sát, với phát ngôn của vua Bỉ Philippe xin lỗi chính thức về việc thực dân Bỉ đã làm thuở trước ở châu Phi, nhân vụ việc người da màu bị sát hại ở Mỹ, lệ đã làm cho việc vận dụng luật trở nên linh hoạt và sát thực tế hơn. Ở đây, lệ đỡ cho luật chứ không hề lấn lướt luật. 
Luật đỡ Lệ Vua Bỉ Philippe xin lỗi về việc thực dân Bỉ đã làm thuở trước ở châu Phi.

Vụ việc cảnh sát người da trắng ghì cổ đến chết ngạt người đàn ông 46 tuổi da mầu ở Minneapolis (Mỹ) đã làm bùng phát làn sóng biểu tình rầm rộ trên khắp nước Mỹ phản đối phân biệt sắc tộc và bạo lực của cảnh sát người da trắng đối với người da mầu ở đất nước này.

Làn sóng ấy lan rộng ra cả thế giới bên ngoài nước Mỹ. Ở châu Âu, nước Anh và nước Bỉ bị ảnh hưởng nặng nhất. Mỹ và châu Âu bị đẩy vào tình trạng phải chịu tác động của quá khứ lịch sử và phải xử lý di sản của quá khứ lịch sử - thời chiếm hữu và buôn bán nô lệ, thời chế độ thực dân áp bức, bóc lột và tàn sát người da mầu ở Mỹ và ở châu Âu.

Ở Bỉ, Vua Philippe mới đây, vào dịp 60 năm Công-gô trở thành quốc gia độc lập, thoát khỏi chế độ thực dân của Bỉ, đã làm động thái bất ngờ khi công khai thể hiện thái độ cầu thị để nhìn nhận trách nhiệm của Bỉ về thời kỳ đô hộ các nước thuộc địa ở châu Phi từ thế kỷ 19.

Thời vua Bỉ Leopold II. đã có hàng triệu người bản xứ ở các nước thuộc địa trên châu lục này bị sát hại. Vua Philippe lấy làm tiếc về những gì đã xảy ra trong thời kỳ quá khứ lịch sử của chính quyền thực dân Bỉ ở châu Phi. Vị quân chủ này không nói lời xin lỗi chính thức, nhưng ít ra cũng ám chỉ chính quyền Bỉ ngày nay hối hận về những gì mà thực dân Bỉ đã làm thuở trước ở châu Phi.

Về chính trị, sự thể hiện quan điểm thái độ này là rất đúng đắn và thức thời, rất thiện chí và cầu thị. Nhưng về phương diện pháp lý thì lại có chuyện để tranh luận. Năm ngoái, thủ tướng Bỉ Michel đã nhân danh đất nước, nhà nước và nhân dân Bỉ nói lời xin lỗi về thời kỳ quá khứ nói trên. Thủ tướng Bỉ hiện tại, bà Sophie Wilmes, vào dịp sôi động chính trị xã hội hiện tại chưa thể hiện quan điểm thái độ gì mà phải sau khi có phát ngôn nói trên của Vua Philippe mới tuyên bố rằng đấy cũng là quan điểm của chính phủ, tức là không xin lỗi mà chỉ lấy làm tiếc.

Chuyện ở đây là theo Hiến pháp hiện hành ở Bỉ thì nhà vua không được can thiệp vào chuyện cầm quyền của chính phủ và mọi sự thể hiện quan điểm của nhà vua về đối ngoại phải được tham vấn và nhất trí trước đó với chính phủ. Nhưng vừa rồi, Vua Philippe thể hiện sự nhìn nhận lại quá khứ lịch sử trước khi phía hành pháp thể hiện thái độ.

Đương nhiên, bà thủ tướng không thể phản bác nhà vua mà phải phụ hoạ để tránh cảm nhận là vị quân vương đã vượt quá quyền hạn, tức là không phạm luật. Ở nền quân chủ lập hiến nào trên thế giới này mà chẳng có cái lệ là phía lập hiến phải giữ thể diện cho phía quân chủ, phía thực quyền không thể bất chấp phía chỉ có quyền hành tượng trưng, kể cả khi trong thâm tâm không muốn vậy.

Nhưng ở sự thể hiện quan điểm thái độ của Vua Bỉ Philippe theo cách nói trên còn có chủ ý phân vai giữa nhà vua và thủ tướng. Cả ở đây cũng có chuyện lệ đỡ luật. Phát ngôn của nhà vua không có được tính ràng buộc về pháp lý quốc gia và quốc tế như phát ngôn của người đứng đầu chính phủ.

Chủ ý của nhà nước Bỉ ở đây là dùng sự thể hiện quan điểm thái độ của nhà vua để tạo hiệu ứng mập mờ giữa chính thức và không chính thức khiến cho cả trong nước lẫn bên ngoài hiểu theo kiểu gì cũng được và chính phủ biện minh theo chiều hướng nào cũng được.

Đồng thời, làm như thế còn giúp phía chính phủ giữ được dư địa cho cả tiếp tục tiến hay quyết định thoái trong thời gian tới tuỳ theo mức độ và chiều hướng diễn biến của làn sóng phản đối ở trong nước. Như thế mới đảm bảo được sự vẹn toàn cả về đối nội lẫn đối ngoại. Như thế, lệ làm cho việc vận dụng luật trở nên linh hoạt và sát thực tế hơn. Ở đây, lệ đỡ cho luật chứ không hề lấn lướt luật. 

Hạ Nham
Ý kiến bạn đọc

Ý kiến của bạn sẽ được biên tập trước khi đăng. Xin vui lòng gõ tiếng Việt có dấu

Cùng chuyên mục

Đọc thêm

Tặng 34 tủ sách cho các trường học ở quận 9 TP HCM

Tặng 34 tủ sách cho các trường học ở quận 9 TP HCM
(PLVN) - Sáng 23/9, lễ ký kết liên tịch về việc phát triển văn hóa đọc giữa Hội Xuất bản Việt Nam, Công ty TNHH Đường sách TP HCM, Trung tâm Phát triển Khoa học & Công nghệ trẻ (Thành đoàn TP HCM) và UBND quận 9 diễn ra tại TP HCM.

38 tên đường ở TP HCM bị đặt sai

38 tên đường ở TP HCM bị đặt sai
Nhiều tên đường như Kha Vạn Cân, Lương Nhữ Học, Trương Quốc Dung… bị đặt sai từ nhiều năm qua được Sở Văn hoá – Thể thao đề xuất điều chỉnh lại.

Địa phương đầu tiên của Tây Nguyên tổ chức Đại hội đại biểu Đảng bộ tỉnh

 Địa phương đầu tiên của Tây Nguyên tổ chức Đại hội đại biểu Đảng bộ tỉnh
(PLVN) - Sáng 23/9, tại Hội trường Ngọc Linh, Đảng bộ tỉnh Kon Tum tổ chức khai mạc Đại hội đại biểu lần thứ XVI, nhiệm kỳ 2020-2025. Kon Tum là địa phương đầu tiên của Tây Nguyên tổ chức Đại hội đại biểu Đảng bộ tỉnh. Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Trung ương Đảng, Trưởng Ban Kinh tế Trung ương Nguyễn Văn Bình dự và phát biểu chỉ đạo.

Góc nhìn pháp lý từ hai vụ “nâng khống giá” thiết bị y tế (bài 3): Vi phạm quy định về đấu thầu hay tham nhũng?

Góc nhìn pháp lý từ hai vụ “nâng khống giá” thiết bị y tế (bài 3): Vi phạm quy định về đấu thầu hay tham nhũng?
(PLVN) - Ngày 26/5, tại cuộc họp Thường trực Ban Chỉ đạo Trung ương về phòng, chống tham nhũng đã thống nhất đưa vụ án “Vi phạm quy định về đấu thầu gây hậu quả nghiêm trọng” xảy ra tại Trung tâm kiểm soát bệnh tật (CDC) TP Hà Nội thuộc Sở Y tế Hà Nội, Công ty cổ phần định giá và bán đấu giá tài sản Nhân Thành, Công ty TNHH vật tư khoa học và thương mại Việt Nam và các đơn vị liên quan vào diện Ban Chỉ đạo theo dõi, chỉ đạo.

Sâm Ngọc Linh huyền thoại và sự thực (Kỳ 9): Liên kết, mở rộng diện tích trồng sâm Ngọc Linh

Sâm Ngọc Linh huyền thoại và sự thực (Kỳ 9): Liên kết, mở rộng diện tích trồng sâm Ngọc Linh
(PLVN) - Giá bán sâm củ Ngọc Linh ngày càng tăng cao, nhờ thế đời sống người trồng sâm được cải thiện, nhiều hộ thu được hàng tỷ đồng từ sâm Ngọc Linh. Cũng vì vậy mà người dân đã biết liên kết, mở rộng diện tích trồng sâm. Dù vậy, lâu nay sâm Ngọc Linh vẫn chưa được khai thác hết giá trị vốn có của nó. 
Đẩy nhanh xuất khẩu để tận dụng ưu đãi của các FTA

Đẩy nhanh xuất khẩu để tận dụng ưu đãi của các FTA

(PLVN) - Đây là một trong những đề xuất của Ủy viên Bộ Chính trị, Phó Chủ tịch Thường trực Quốc hội Tòng Thị Phóng khi chủ trì buổi làm việc của Đoàn giám sát của Ủy ban Thường vụ Quốc hội về “Việc thực hiện các hiệp định thương mại tự do (FTA) mà Việt Nam là thành viên” với Thường trực Chính phủ và các bộ, ngành có liên quan vào chiều 23/9.

Báo điện tử Pháp luật Việt Nam

Giấy phép xuất bản số 303/GP-BTTTT ngày 8/5/2015

Cơ quan chủ quản: Bộ Tư pháp

Tổng biên tập: Tiến sỹ Đào Văn Hội

Phó TBT: Trần Đức Vinh

Tòa soạn: Số 42/29 Nguyễn Chí Thanh, phường Ngọc Khánh, quận Ba Đình, Hà Nội

E-mail: baodientuphapluat@gmail.com

Hotline: 0353.63.63.55

Liên hệ quảng cáo: 0971.741.666‬