Luật chung không lụy lệ riêng

(PLVN) - Ngày 18/10 vừa qua là một dấu mốc đặc biệt trong đời sống pháp lý quốc tế tại Liên Hợp quốc khi nó chấm dứt thời hạn hiệu lực của nghị quyết của Hội đồng Bảo an Liên Hợp quốc về cấm vận vũ khí đối với Iran. Liên Hợp quốc ra quy định cấm vận vũ khí đối với Iran từ năm 2007 nhằm buộc nước này đàm phán và chấp nhận giải pháp cho vấn đề chương trình hạt nhân. 
Luật chung không lụy lệ riêng Lệnh cấm vận vũ khí đối với Iran đã chính thức được gỡ bỏ từ ngày 18/10/2020.

Năm 2015, Iran đạt được thỏa thuận với Mỹ, Nga, Trung Quốc, Anh, Pháp và Đức về giải pháp cho vấn đề hạt nhân của Iran (JCPOA). Trong nội dung của thỏa thuận này có các điều khoản quy định Liên Hợp quốc dỡ bỏ những biện pháp chính sách trừng phạt Iran nếu Iran tuân thủ nghiêm chỉnh JCPOA và Liên Hợp quốc chấm dứt biện pháp cấm vận vũ khí đối với Iran vào ngày 18/10/2020. JCPOA sau đó được Hội đồng Bảo an Liên Hợp quốc chính thức phê chuẩn và có hiệu lực như luật pháp quốc tế. Có thể hiểu một cách đơn giản là những quy định trong JCPOA có tính ràng buộc đối với các bên tham gia ký kết như luật pháp quốc tế.

Nếu như tất cả các bên tham gia ký kết JCPOA đều tuân thủ đầy đủ và thực thi nghiêm chỉnh các điều khoản trong thoả thuận thì ở đây chỉ có chuyện luật. Luật đã quy định như vậy và các bên đều chấp nhận trách nhiệm pháp lý của họ thì luật có hiệu lực trên thực tế và chế tài hành vi của các bên liên quan.

Trên thực tế, việc thực hiện JCPOA lại không được thuận buồn xuôi gió. Vấn đề mới xuất hiện khi phía Mỹ đơn phương rút khỏi JCPOA và áp dụng trở lại những biện pháp chính sách trừng phạt Iran như ở thời trước khi có JCPOA. Mỹ tuyên bố không còn ràng buộc gì nữa vào các điều khoản của JCPOA, tức là không chịu bất kỳ trách nhiệm nào nữa trước những cam kết của Mỹ trong thỏa thuận này. Tham gia hay không tham gia, tiếp tục tham gia hay không tham gia nữa vào các thỏa thuận đa phương quốc tế là quyền quyết định riêng của các quốc gia thành viên Liên Hợp quốc. 

Nhưng trong luật pháp quốc tế, quyền lợi và trách nhiệm luôn đi cùng với nhau như hình với bóng. Theo luật, phía Mỹ có những quyền lợi và quyền hạn nhất định liên quan đến JCPOA nếu thực thi đầy đủ trách nhiệm với JCPOA. Cũng vì thế mà theo luật thì một khi Mỹ đơn phương rút khỏi JCPOA thì cũng có nghĩa là Mỹ tự từ bỏ những quyền lợi và quyền hạn có được từ JCPOA.

Nhưng phía Mỹ đã tạo ra cho mình một cái lệ riêng là dù đã đơn phương rút khỏi JCPOA vẫn đòi quyền lợi và quyền hạn đầy đủ của một bên tham gia JCPOA. Mỹ viện dẫn quy định trong thỏa thuận này cho phép các bên tham gia ký kết yêu cầu Liên Hợp quốc áp dụng lại mọi biện pháp trừng phạt Iran như trước đây và gia hạn hiệu lực của nghị quyết của HĐBA Liên Hợp quốc về cấm vận vũ khí đối với Iran. 

Cho dù đã nỗ lực như thế nào thì Mỹ cũng đã bị thất bại trong cả hai chuyện ấy. Liên Hợp quốc đã không để cho luật chung bị lụy lệ riêng trong chuyện này. Trên thực tế, Mỹ đơn phương rút ra khỏi JCPOA nhưng thoả thuận này vẫn tồn tại và vẫn được các bên khác tham gia ký kết tiếp tục thực thi. Liên Hợp quốc không áp dụng trở lại những biện pháp chính sách trừng phạt Iran như ở thời trước khi có JCPOA và Liên Hợp quốc cũng không gia hạn hiệu lực của nghị quyết về cấm vận vũ khí đối với Iran. 

Chuyện này đáng được chú ý về luật pháp quốc tế vì nó phản ánh cuộc so găng giữa luật pháp quốc tế và mưu tính lợi ích chính trị riêng của quốc gia. Câu trả lời cho những câu hỏi như ai thắng ai, ai lấn lướt ai, ai chi phối hay dẫn dắt ai... giữa luật pháp quốc gia và luật pháp quốc tế tác động mạnh mẽ và sâu sắc tới cục diện quan hệ quốc tế trong thế giới hiện đại. 

Chuyện luật lệ này cũng hàm chứa một phần bản chất của mối quan hệ giữa Mỹ và Liên Hợp quốc. Luật pháp quốc tế mà để cho luật pháp quốc gia, lợi ích quốc gia hay chính trị quốc gia lấn át hay chi phối thì đâu còn giữ được giá trị và vai trò bẩm sinh được hợp pháp hóa bởi chính sứ mệnh lịch sử của nó nữa.

Hạ Nham / Pháp luật 4 Phương
Ý kiến bạn đọc

Ý kiến của bạn sẽ được biên tập trước khi đăng. Xin vui lòng gõ tiếng Việt có dấu

Cùng chuyên mục

Đọc thêm

Cá nhân nhận cổ tức bằng chứng khoán: Chỉ thu thuế khi chuyển nhượng

Cá nhân nhận cổ tức bằng chứng khoán: Chỉ thu thuế khi chuyển nhượng
(PLVN) - Trả lời báo chí về việc có “thuế chồng thuế” hay không khi cơ quan thuế thu thuế của cá nhân nhận cổ tức bằng chứng khoán rồi lại thu thuế khi giao dịch chứng khoán, ông Đặng Ngọc Minh, Phó Tổng cục trưởng Tổng cục Thuế khẳng định không có chuyện “thuế chồng thuế” và chỉ khi cá nhân chuyển nhượng cổ tức mới phải nộp thuế...

Nghiên cứu lồng ghép vốn ngân sách 3 Chương trình mục tiêu quốc gia

Nghiên cứu lồng ghép vốn ngân sách 3 Chương trình mục tiêu quốc gia
(PLVN) - Theo đó, xem xét, nghiên cứu lồng ghép nguồn vốn ngân sách Trung ương của 3 Chương trình mục tiêu quốc gia (MTQG) là Chương trình phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi, Chương trình giảm nghèo và an sinh xã hội và Chương trình xây dựng nông thôn mới.

Họp nhóm đối tác y tế về phòng, chống Covid-19: Đầu tư, hợp tác để sản xuất vaccine

Họp nhóm đối tác y tế về phòng, chống Covid-19: Đầu tư, hợp tác để sản xuất vaccine
(PLVN) - Cuộc họp Nhóm đối tác y tế năm 2020 với chủ đề “Hợp tác và đối tác trong phòng, chống đại dịch Covid-19 và sẵn sàng ứng phó với các làn sóng tiếp theo” diễn ra hôm qua (3/12), tại Hà Nội. GS.TS.Nguyễn Thanh Long, Bộ trưởng Bộ Y tế Việt Nam và TS. Kidong Park, Trưởng đại diện WHO tại Việt Nam đồng chủ trì.
Từ ngày 4-6/12, chỉ số UV có nguy cơ gây hại cao tại nhiều địa phương

Từ ngày 4-6/12, chỉ số UV có nguy cơ gây hại cao tại nhiều địa phương

(PLVN) - Trung tâm Dự báo khí tượng thủy văn Quốc gia vừa cho biết, chỉ số tia cực tím (UV) cực đại tiềm năng từ ngày 4-6/12 tại Bắc Bộ đều có nguy cơ gây hại cao; Trung Bộ phổ biến ở mức có nguy cơ gây hại trung bình, riêng TP Hội An (Quảng Nam) trong ngày 4/12 có nguy cơ gây hại cao; từ Nha Trang đến Cà Mau đều có nguy cơ gây hại cao.

“Văn hóa khẩu trang”

“Văn hóa khẩu trang”
(PLVN) - Như vậy, từ sự khinh suất, thiếu ý thức của một một vài người đã khiến dịch Covid-19 có nguy cơ bùng phát trở lại. Thiệt hại về các mặt kinh tế - xã hội, tinh thần khó có thể đếm đo được.

Bảo đảm tuyệt đối an toàn cho SEA Games 31 và Para Games 11

Bảo đảm tuyệt đối an toàn  cho SEA Games 31 và Para Games 11
(PLVN) - Đó là nhấn mạnh của Trung tướng Lương Tam Quang, Thứ trưởng Bộ Công an tại phiên họp thứ nhất của Tiểu ban An ninh, trật tự Đại hội thể thao Đông Nam Á lần thứ 31 (SEA Games 31), Đại hội Thể thao khuyết tật Đông Nam Á lần thứ 11 (Para Games 11) năm 2021, vừa mới diễn ra tại Hà Nội.

Bị quấy rối trên xe buýt: Không thể coi là chuyện bình thường

Bị quấy rối trên xe buýt: Không thể coi là chuyện bình thường
(PLVN) - Quấy rối và xâm hại tình dục trên xe bus và nơi công cộng như nhà chờ xe bus, công viên, rạp chiếu phim… đang gây bức xúc khi 31% trong số 1.128 các em gái được hỏi đã từng bị quấy rối tình dục khi đi xe buýt. Chỉ có 13% em gái và 8% em trai cho rằng các em gái luôn luôn cảm thấy an toàn nơi công cộng.

Không gian Danko Square - địa điểm check-in mới lạ “hút” giới trẻ Thái Nguyên

Không gian Danko Square - địa điểm check-in mới lạ “hút” giới trẻ Thái Nguyên
(PLVN) - Từ trước tới nay, Thái Nguyên chỉ được biết đến bởi những nương chè rộng bát ngát,  phong cảnh thiên nhiên hữu tình và những địa danh lịch sử. Gần đây, Thái Nguyên có một địa điểm mới, thu hút người dân địa phương cũng như du khách, đặc biệt là giới trẻ tới tham quan, trải nghiệm và “check-in”. Đó chính là không gian Danko Square – Lễ hội phong cách Châu Âu lần đầu tiên có mặt tại Thái Nguyên.

Hà Nội dừng các hoạt động, sự kiện tập trung đông người không cần thiết

Hà Nội dừng các hoạt động, sự kiện tập trung đông người không cần thiết
(PLVN) - Thực hiện ý kiến chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ về việc tăng cường thực hiện công tác phòng, chống dịch Covid-19, ngày 3-12, Chủ tịch UBND thành phố Hà Nội Chu Ngọc Anh ký, ban hành Công văn hỏa tốc và Công điện khẩn số 08, chỉ đạo các biện pháp cấp thiết phòng, chống dịch Covid-19 trên địa bàn Hà Nội.


Vì sao “đại gia Thiện soi” bị bắt?

Vì sao “đại gia Thiện soi” bị bắt?
(PLVN) - Công an Thị xã Phú Mỹ đã thi hành lệnh bắt tạm giam 02 tháng đối với hai cha con ông Lê Thái Thiện và Lê Thái Phong để điều tra về hành vi cho vay nặng lãi trong giao dịch dân sự và rửa tiền.

Báo điện tử Pháp luật Việt Nam

Giấy phép xuất bản số 303/GP-BTTTT ngày 8/5/2015

Cơ quan chủ quản: Bộ Tư pháp

Tổng biên tập: Tiến sỹ Đào Văn Hội

Phó TBT: Trần Đức Vinh

Tòa soạn: Số 42/29 Nguyễn Chí Thanh, phường Ngọc Khánh, quận Ba Đình, Hà Nội

E-mail: baodientuphapluat@gmail.com

Hotline: 0353.63.63.55

Liên hệ quảng cáo: 0971.741.666‬