Chính sách “thuế khuyến khích” của Đan Mạch giảm phát thải các-bon

(PLVN) -  Thực tế cho thấy, việc đánh thuế đã không dẫn đến sự sụt giảm lớn về phát thải khí CO2 ở hầu hết các quốc gia Đan Mạch, Phần Lan, Na Uy và Thụy Điển. Song, chỉ có một ngoại lệ, mô hình thuế các-bon ở Đan Mạch đạt hiệu quả vượt trội hơn hẳn, thậm chí còn được coi là kiểu mẫu để các quốc gia khác học theo.


Chính sách “thuế khuyến khích” của Đan Mạch giảm phát thải các-bon

Thuế các-bon không phải là một ý tưởng mới. Đan Mạch, Phần Lan, Na Uy và Thụy Điển là những nước đầu tiên đã thực hiện chính sách thuế các-bon từ những năm 1990. 

“Tham vọng xanh” của Đan Mạch đến năm 2030

Mới đây, Hội đồng cố vấn độc lập về biến đổi khí hậu cho chính phủ Đan Mạch đã đề xuất tăng thuế các-bon trong dự thảo Luật Khí hậu mới của nước này. Đề xuất này đã ngay lập tức tạo nên hai “làn sóng” dư luận trái chiều. Phía phản đối, các đại diện doanh nghiệp cho biết sẽ buộc phải rời khỏi Đan Mạch bởi chính sách này. 

Mặt khác, các nhà hoạch định chính sách cho rằng điều này là cần thiết để đạt được mục tiêu tới năm 2030 sẽ cắt giảm được 70% lượng phát thải khí nhà kính so với năm 1990. Từ sau năm 2030, chi phí để duy trì nền kinh tế các-bon thấp ở nước này sẽ “dễ thở” hơn nhiều – rơi vào khoảng 5,35 tỷ USD hàng năm, ít hơn 1% GDP. Đây được xem là một trong những mục tiêu khí hậu tham vọng nhất thế giới hiện giờ.

Theo lý thuyết, chính sách thuế các-bon là cơ chế áp lên người dân và doanh nghiệp mức giá cố định tương ứng với sản lượng các-bon mà họ thải ra môi trường trên nguyên lý “người gây ô nhiễm phải trả tiền cho thiệt hại do mình gây ra”. Chính sách này góp phần tác động đến ý thức người gây ô nhiễm về hành động của mình và chủ động tự giảm thiểu lượng phát thải khí CO2. Đồng thời, chính phủ cũng tăng thêm khoản thu nhập để giải quyết những vấn đề khác.  

Đan Mạch phấn đấu tới năm 2030 giảm 70% lượng phát thải CO2 so với năm 1990 

Thực tế cho thấy, không phải quốc gia nào cũng thành công với mô hình thuế các-bon. Đơn cử, Na Uy cũng áp dụng thuế các-bon từ sớm nhưng lượng phát thải khí nhà kính trong nước này lại tăng 43% trên đầu người trong giai đoạn 1990–2005. Còn tại Đan Mạch, lượng khí CO2 trên đầu người giảm 25% trong giai đoạn 1990-2005 mà không cần dựa vào năng lượng hạt nhân, cũng không gây ảnh hưởng tới năng lực cạnh tranh kinh tế của nước này. Vậy điều gì đã làm nên sự khác biệt tại đất nước Đan Mạch? 

Theo nhà xã hội học Monica Prasat – Đại học Đông Bắc (Hoa Kỳ): “Có nhiều yếu tố tạo nên thành công của mô hình thuế các-bon ở Đan Mạch. Nhưng điều quan trọng nhất là phần lớn thuế này được dùng để trợ cấp cho các doanh nghiệp chấp nhận sử dụng các phương pháp sản xuất năng lượng xanh, sạch, thân thiện môi trường”. 

Phần còn lại được sử dụng để khắc phục những vấn đề môi trường khác. Phần tài chính này được công bố công khai cho toàn dân, tạo động lực tích cực cho các bên tham gia vào cơ chế chi trả này. Từ việc nộp thuế, các công ty Đan Mạch có xu hướng chuyển sang sử dụng nhiên liệu sạch. Phía chính phủ cũng đẩy mạnh đầu tư vào năng lượng tái tạo nhằm giảm thiệu sự phụ thuộc vào tài nguyên than như trước đây.

Ở nhiều nước, thuế các-bon được quảng bá gần như là “thuốc chữa bách bệnh”. Tuy nhiên, nếu mục đích là giảm lượng khí thải nhà kính thì điều cần đạt được không phải là thu nhiều thuế hơn mà là tác động các nhà sản xuất, người tiêu dùng thay đổi hành vi của họ. 

“Thuế khuyến khích”

Vào cuối những năm 1980, Cơ quan Môi trường Đan Mạch đã giới thiệu chính sách thuế môi trường như là một loại “thuế khuyến khích” trước Nghị viện và đạt được sự đồng thuận cao. Năm 1991, chính sách thuế các-bon được chính phủ thông qua. 

Theo đó, chính sách thuế nêu rõ 4 mục tiêu chính. Một là giảm lượng khí thải các-bon từ 61,1 triệu tấn (năm 1988) xuống còn 48,9 triệu tấn trước năm 2005 (giảm ít nhất 20%). Hai là tránh sự “cám dỗ” tối đa hóa doanh thu thuế cho ngân sách chính phủ bằng cách trả lại cho các ngành công nghiệp như một khoản trợ cấp dành cho đổi mới môi trường. Ba là khuyến khích các doanh nghiệp “tránh xa” các-bon càng nhiều càng tốt và hướng tới các loại nhiên liệu thay thế sạch hơn. Cuối cùng là khuyến khích tất cả những người sử dụng năng lượng bao gồm các hộ gia đình và các công ty thay đổi hành vi của họ để giảm phát thải các-bon.

Đến năm 1992, thuế các-bon được áp dụng song với với thuế năng lượng hiện hành trên các loại nhiên liệu than, dầu, khí đốt và điện. Để giữ mức thuế hiệu quả, chính phủ đã giảm mức thuế năng lượng khi thuế các-bon được thiết lập. Thuế các-bon lần đầu tiên được áp dụng đối với các hộ gia đình vào năm 1992, các hộ gia đình đã bị tính phí 7,50 USD trên mỗi tấn CO2. Hệ thống thuế được mở rộng để bao gồm các công ty vào năm 1993. Các công ty đã phải trả 14,30 USD mỗi tấn CO2 thải ra môi trường.

Doanh thu thuế được công khai với người dân, có chiều hướng tăng lên qua các năm nhưng lượng khí thải CO2 lại giảm đi. Chính phủ Đan Mạch thu được 485,7 triệu USD vào năm 1994, sau đó là 585,5 triệu USD năm 1995 và 905 triệu USD vào năm 2008. Theo đó, khoảng 40% doanh thu thuế được sử dụng cho trợ cấp môi trường và 60% được trả lại cho ngành công nghiệp. 

  Phần lớn thuế các-bon sẽ được tái đầu tư vào giải pháp, công nghệ xanh

Tuy nhiên, có một số trường hợp ngoại lệ bao gồm các lĩnh vực vận chuyển đường biển, vận tải hàng không, điện và khí đốt. Điều này nhằm đảm bảo các nguồn năng lượng đang sử dụng trong các ngành chính này không bị “áp đảo” bởi yêu cầu năng lượng tái tạo khi vẫn chưa đủ tiềm lực để chuyển đổi. Chính phủ cũng đề nghị giảm 25% thuế năng lượng và thuế các-bon cho các công ty ký thỏa thuận tiết kiệm năng lượng với Bộ Giao thông Vận tải và Năng lượng. 

Mô hình thuế các-bon tại Đan Mạch đã dẫn đến việc giảm lượng khí thải các-bon đáng kể. Lượng phát thải các-bon trên đầu người đã giảm 25% từ năm 1990 đến năm 2005. Lượng khí thải các-bon công nghiệp cũng giảm 23% trong những năm 1990 sau khi các doanh nghiệp bị buộc phải tái cơ cấu công nghiệp bằng thuế các-bon. Có thể nói, chính sách này đã góp phần không nhỏ trong việc thay đổi diện mạo của nước này, hướng tới một nền công nghiệp xanh bền vững.

Còn tại Việt Nam, ô nhiễm không khí đã và đang là vấn nạn nhức nhối của nước ta nhiều năm nay. Theo số liệu về kiểm kê khí nhà kính , năm 1998 nước ta phát thải 121 triệu tấn CO2 và tăng gấp đôi 247 triệu tấn CO2 vào năm 2010. Dù vậy Việt Nam vẫn được đánh giá là nước có tổng lượng phát thải thấp trên toàn cầu. Cụ thể, năm 2013 nước ta chỉ phát thải khoảng 259 triệu tấn CO2 trong tổng số 36 tỉ tấn CO2 phát thải của thế giới (khoảng 0,72%).

Tuy nhiên, xu hướng ngày càng gia tăng lượng phát thải khí nhà kính nay đã là một vấn đề nan giải, đặc biệt gây áp lực rất lớn tại các đô thị đông dân cư. Trước tình hình đó, một số chuyên gia đã đề xuất áp dụng mô hình thuế các-bon nhằm giảm thải phát thải các-bon trong nước, hướng tới tham gia thị trường các-bon thế giới. 

Đáng nói, thuế các-bon không phải là một ý tưởng mới. Thực tế cũng cho thấy mô hình này không phải lúc nào cũng đạt hiệu quả. Câu chuyện thành công của đất nước Đan Mạch là toàn bộ nỗ lực của chính quyền và người dân, cũng là mong muốn của họ hướng tới lối sống xanh. 

Chính vì thế, các nhà hoạch định chính sách của Đan Mạch đã luôn nhắc nhở chính phủ, doanh nghiệp và người dân rằng thuế các-bon chỉ là một dạng thuế “khuyến khích thay đổi hành vi” chứ không đặt nặng thêm áp lực cho xã hội. Công khai, minh bạch việc phân phối doanh thu thuế chính là điểm mấu chốt của chính sách này, tạo niềm tin và động lực cho người dân tham gia. 

Chú thích ảnh

  1. A1: Dự thảo Luật Khí hậu mới đây tại Đan Mạch có thể điều chỉnh tăng mức thuế các-bon

  2. A2: Đan Mạch phấn đấu tới năm 2030 giảm 70% lượng phát thải CO2 so với năm 1990

  3. A3: Phần lớn thuế các-bon sẽ được tái đầu tư vào giải pháp, công nghệ xanh

  4. A4: Người dân Đan Mạch ưu tiên sử dụng phương tiện ít phát thải khí CO2

Đỗ Trang / Pháp luật 4 Phương
Ý kiến bạn đọc

Ý kiến của bạn sẽ được biên tập trước khi đăng. Xin vui lòng gõ tiếng Việt có dấu

Cùng chuyên mục
Thay đổi chính phủ ở Nhật Bản: Tân quan nhưng chưa tân chính sách!

Thay đổi chính phủ ở Nhật Bản: Tân quan nhưng chưa tân chính sách!

(PLVN) - Việc Thủ tướng Nhật Bản Shinzo Abe từ chức vì lý do sức khoẻ đã buộc Đảng Dân chủ Tự do (LDP) cầm quyền phải nhanh chóng bầu Chủ tịch mới và đồng thời cũng là chọn người thay ông Abe đảm trách cương vị đứng đầu chính phủ. Nhật Bản có sự thay đổi thủ tướng và chính phủ.

Đọc thêm

Pháp ghi nhận kỷ lục về số ca mắc mới Covid-19

Pháp ghi nhận kỷ lục về số ca mắc mới Covid-19
(PLVN) - Pháp đã báo cáo 13.498 trường hợp mắc Covid-19 mới được xác nhận trong 24 giờ tính đến cuối ngày 19/9, lập kỷ lục về số ca nhiễm bệnh mới hàng ngày kể từ khi đại dịch bắt đầu.

Hội LHPN Việt Nam phát động sự kiện “Tử tế vì môi trường”

Hội LHPN Việt Nam phát động sự kiện “Tử tế vì môi trường”
(PLVN) - Sự kiện truyền thông trực tuyến “Tử tế vì môi trường” được Hội LHPN Việt Nam tổ chức vào sáng 20/9/2020 để hưởng ứng chiến dịch “Làm cho thế giới sạch hơn” năm 2020 với chủ đề - “Cùng hành động để thay đổi thế giới” (“Every small action makes a world of difference”).
Tiền ảo OCB - lợi nhuận siêu khủng hay chỉ là chiêu trò đa cấp tài chính?

Tiền ảo OCB - lợi nhuận siêu khủng hay chỉ là chiêu trò đa cấp tài chính?

Tại Việt Nam, tiền ảo không được pháp luật công nhận là phương thức thanh toán hay hàng hóa hợp pháp nhưng do ham lời lớn nên các nhà đầu tư vẫn đổ tiền vào sàn tiền ảo OCB, một trong những sàn tiền ảo núp bóng dưới danh nghĩa công nghệ tài chính (fintech), cam kết lãi suất siêu hấp dẫn lên đến vài chục %/tháng. Chính vì vậy, nhiều nhà đầu tư đã đổ tiền vào Tập đoàn tài chính OCB mà không hề biết tiền của mình sẽ chảy vào đâu?

Ninh Bình vẫn còn 8 trường hợp phải cách ly tập trung

Ninh Bình vẫn còn 8 trường hợp phải cách ly tập trung
(PLVN) - Tính đến ngày 19/9, 8 trường hợp (là các chuyên gia, người lao động tay nghề cao, nhà quản lý nhập cảnh từ nước ngoài vào Ninh Bình làm việc) hiện cách ly tập trung tại khách sạn Đồng Nê, xã Ninh Thắng (huyện Hoa Lư).

Điện sáng lấp khoảng “lõm“

Điện sáng lấp khoảng “lõm“
(PLVN) - Tính đến nay, Quảng Ngãi đạt tỉ lệ 99,61% hộ dân có điện. Đây là một nỗ lực không ngừng nghỉ hàng chục năm qua của chính quyền, của ngành Điện nói chung và PC Quảng Ngãi nói riêng.

Cựu Phó Chủ tịch TP HCM bị tuyên phạt 8 năm tù

Cựu Phó Chủ tịch TP HCM bị tuyên phạt 8 năm tù
(PLVN) - Sau 5 ngày đưa ra xét xử, sáng 20/9, TAND TP HCM đã tiến hành tuyên án với vụ án liên quan tới ông Nguyễn Thành Tài - nguyên Phó Chủ tịch Thường trực UBND Thành phố và các đồng phạm đã vi phạm các quy định về quản lý, sử dụng tài sản nhà nước gây hậu quả nghiêm trọng xảy ra tại khu đất vàng 8-12 Lê Duẩn, Quận 1.
Máy bay chiến đấu đáng sợ của Nga phá kỷ lục thế giới

Máy bay chiến đấu đáng sợ của Nga phá kỷ lục thế giới

(PLVN) - Máy bay ném bom siêu thanh Tu-160 của Nga đã phá kỷ lục thế giới về chuyến bay thẳng dài nhất cho loại máy bay này, hãng tin TASS dẫn lời Trung tướng Sergey Kobylash - Tư lệnh Hàng không tầm xa của Lực lượng Hàng không Vũ trụ Nga – cho hay.

Cuộc gặp gỡ cảm động của người sĩ quan Phái bộ Gìn giữ Hòa bình với người phụ nữ Việt tha hương 70 năm trên đất Trung Phi

Cuộc gặp gỡ cảm động của người sĩ quan Phái bộ Gìn giữ Hòa bình với người phụ nữ Việt tha hương 70 năm trên đất Trung Phi
(PLVN) -“Hôm đó, tôi gặp một người phụ nữ Trung Phi đứng tuổi. Nhìn thấy trên ngực áo quân phục của tôi có in hai chữ “Việt Nam”, cô ấy tiến lại hỏi chuyện. Thì ra, bà ngoại cô ấy là người Việt. Lúc đó, tôi ngạc nhiên lắm. Chính hai chữ ‘Việt Nam’ thiêng liêng kết nối chúng tôi”, Trung tá Vũ Văn Hiệp thuộc Phái bộ Gìn giữ hòa bình Liên Hợp quốc tại Cộng hòa Trung Phi nói về cơ duyên gặp gỡ với cụ bà người Việt duy nhất đang sinh sống tại Thủ đô Bangui của nước này. 

Thay đổi chính phủ ở Nhật Bản: Tân quan nhưng chưa tân chính sách!

Thay đổi chính phủ ở Nhật Bản: Tân quan nhưng chưa tân chính sách!
(PLVN) - Việc Thủ tướng Nhật Bản Shinzo Abe từ chức vì lý do sức khoẻ đã buộc Đảng Dân chủ Tự do (LDP) cầm quyền phải nhanh chóng bầu Chủ tịch mới và đồng thời cũng là chọn người thay ông Abe đảm trách cương vị đứng đầu chính phủ. Nhật Bản có sự thay đổi thủ tướng và chính phủ.

Nam Á Bank: “Cố” giải ngân khi không có mặt bên thế chấp?

Nam Á Bank: “Cố” giải ngân khi không có mặt bên thế chấp?
(PLVN) - Kết quả tư vấn xác thực chữ ký vào ngày 17/9/2020 về một hợp đồng tín dụng tại Ngân hàng Thương mại Cổ phần Nam Á (Nam Á Bank) cho thấy, chữ ký ở mục “Đại diện bên thế chấp” có dấu hiệu bị làm giả. Có thủ tục liên quan hợp đồng tín dụng này được thực hiện khi không có sự hiện diện của bên thế chấp tài sản.

Nhà đầu tư cần cẩn trọng khi trái phiếu doanh nghiệp tăng trưởng nóng

Nhà đầu tư cần cẩn trọng khi trái phiếu doanh nghiệp tăng trưởng nóng
(PLVN) - Hiện nay trên thị trường, các doanh nghiệp đang có xu hướng tăng huy động vốn từ phát hành trái phiếu doanh nghiệp (TPDN) khiến thị trường TPDN có dấu hiệu tăng trưởng nóng. Bộ Tài chính khuyến cáo các nhà đầu tư cá nhân phải cân nhắc về các rủi ro khi đầu tư TPDN, thận trọng đối với việc chào mời và cam kết lãi suất cao.

Đưa thêm hơn 340 công dân Việt Nam từ Mỹ về nước

Đưa thêm hơn 340 công dân Việt Nam từ Mỹ về nước
(PLVN) - Trong các ngày 19-20/9, các cơ quan chức năng Việt Nam, các cơ quan đại diện Việt Nam tại Mỹ, hãng Hàng không Quốc gia Việt Nam đã phối hợp với các cơ quan chức năng Mỹ đưa hơn 340 công dân Việt Nam trở về nước an toàn. 

Báo điện tử Pháp luật Việt Nam

Giấy phép xuất bản số 303/GP-BTTTT ngày 8/5/2015

Cơ quan chủ quản: Bộ Tư pháp

Tổng biên tập: Tiến sỹ Đào Văn Hội

Phó TBT: Trần Đức Vinh

Tòa soạn: Số 42/29 Nguyễn Chí Thanh, phường Ngọc Khánh, quận Ba Đình, Hà Nội

E-mail: baodientuphapluat@gmail.com

Hotline: 0353.63.63.55

Liên hệ quảng cáo: 0971.741.666‬