Đại diện cho người dưới 18 tuổi trong vụ án hình sự

(PLVN) - Người dưới 18 tuổi là người chưa phát triển đầy đủ về thể chất và tâm thần, là những đối tượng dễ bị tổn thương, đặc biệt là khi họ tham gia tố tụng trong quá trình giải quyết các vụ án, do đó khi tham gia tố tụng hình sự phải có người đại diện hoặc người giám hộ. Tư vấn của Luật gia Bùi Đức Độ (Trung tâm Trợ giúp pháp lý Nhà nước tỉnh Kiên Giang) làm rõ thông tin về vấn đề này.
Đại diện cho người dưới 18 tuổi trong vụ án hình sự Ảnh minh họa

Theo Thông tư liên tịch số 06/2018/TTLT-VKSNDTC-TANDTC-BCA-BTP-BLĐTB&XH ngày 21/12/2018 của Viện kiểm sát nhân dân tối cao, Tòa án nhân dân tối cao, Bộ Công an, Bộ Tư pháp, Bộ Lao động – Thương binh và xã hội về phối hợp thực hiện một số quy định của Bộ luật Tố tụng Hình sự về thủ tục tố tụng đối với người dưới 18 tuổi (có hiệu lực từ ngày 05/02/2019), “người đại diện của người tham gia tố tụng là người dưới 18 tuổi là người từ đủ 18 tuổi trở lên, có đủ năng lực pháp luật, năng lực hành vi dân sự và có đủ điều kiện làm người đại diện theo quy định tại các Điều 134, 135 và 136 Bộ luật Dân sự”. 

Người đại diện của người tham gia tố tụng là người dưới 18 tuổi được xác định theo thứ tự: cha mẹ đẻ, cha mẹ nuôi; người giám hộ; người do Tòa án chỉ định.

Thứ nhất, đại diện theo pháp luật của cá nhân được quy định tại Điều 136 BLDS như sau: (1) Cha, mẹ đối với con chưa thành niên (còn gọi là người dưới 18 tuổi); (2) Người giám hộ đối với người được giám hộ (Người giám hộ của người có khó khăn trong nhận thức, làm chủ hành vi là người đại diện theo pháp luật nếu được Tòa án chỉ định); (3) Người do Tòa án chỉ định trong trường hợp không xác định được người đại diện quy định tại khoản 1 và khoản 2 Điều này; (4) Người do Tòa án chỉ định đối với người bị hạn chế năng lực hành vi dân sự.

Như vậy, người đại diện theo pháp luật của cá nhân có thể là: Cha, mẹ đối với con chưa thành niên; Người giám hộ đối với người được giám hộ (bao gồm: cá nhân chưa thành niên không còn cha mẹ hoặc không xác định được cha, mẹ hoặc người chưa thành niên có cha, mẹ nhưng cha, mẹ đều mất năng lực hành vi dân sự, cha mẹ có khó khăn trong nhận thức, làm chủ hành vi, cha, mẹ đều bị hạn chế năng lực hành vi dân sự; cha, mẹ đều bị Tòa án tuyên bố hạn chế quyền đối với con, cha, mẹ đều không có điều kiện chăm sóc, giáo dục con và có yêu cầu người giám hộ).

Thứ hai, người giám hộ của người tham gia tố tụng là người dưới 18 tuổi là người giám hộ đương nhiên hoặc người được UBND cấp xã nơi người dưới 18 tuổi cư trú cử hoặc Tòa án chỉ định theo quy định. Trường hợp người chưa thành niên không còn cha, mẹ hoặc không xác định được cha, mẹ, hoặc cha mẹ trong tình trạng như đã dẫn ở trên thì người giám hộ đương nhiên của người chưa thành niên được xác định theo thứ tự sau: (i) Anh ruột là anh cả hoặc chị ruột là chị cả là người giám hộ; nếu anh cả hoặc chị cả không có đủ điều kiện làm người giám hộ thì anh ruột hoặc chị ruột tiếp theo là người giám hộ, trừ trường hợp có thỏa thuận anh ruột hoặc chị ruột khác làm người giám hộ; (ii) Trường hợp không có người giám hộ quy định tại (i) thì ông nội, bà nội, ông ngoại, bà ngoại là người giám hộ hoặc những người này thỏa thuận cử một hoặc một số người trong số họ làm người giám hộ; (iii) Trường hợp không có người giám hộ quy định tại (i) và (ii) thì bác ruột, chú ruột, cậu ruột, cô ruột hoặc dì ruột là người giám hộ. Trường hợp người thành niên mất năng lực hành vi dân sự chưa có vợ, chồng, con hoặc có mà vợ, chồng, con đều không có đủ điều kiện làm người giám hộ thì cha, mẹ là người giám hộ.

Thứ ba, Tòa án chỉ định người giám hộ được thực hiện khi người chưa thành niên, người mất năng lực hành vi dân sự không có người giám hộ đương nhiên mà UBND cấp xã nơi cư trú của người được giám hộ không cử được người giám hộ do có tranh chấp giữa những người giám hộ về người giám hộ hoặc tranh chấp về việc cử người giám hộ. Việc cử, chỉ định người giám hộ cho người chưa thành niên từ đủ sáu tuổi trở lên thì phải xem xét nguyện vọng của người này. 

Trường hợp không có người giám hộ theo quy định trên, Tòa án chỉ định người giám hộ hoặc đề nghị một pháp nhân thực hiện việc giám hộ (Bộ luật Dân sự năm 2015).

Bùi Đức Độ

Ý kiến bạn đọc

Ý kiến của bạn sẽ được biên tập trước khi đăng. Xin vui lòng gõ tiếng Việt có dấu

Cùng chuyên mục

Có được đóng BHXH tự nguyện một lần để hưởng lương hưu?

Có được đóng BHXH tự nguyện một lần để hưởng lương hưu?

(PLVN) - Có được đóng Bảo hiểm xã hội (BHXH) tự nguyện một lần cho nhiều năm để hưởng lương hưu? Mức đóng như thế nào? Có được hưởng hỗ trợ khi đóng BHXH tự nguyện? Câu trả lời từ Bảo hiểm xã hội Việt Nam sẽ giải đáp những thắc mắc của bạn đọc về vấn đề này.

Đọc thêm

Vụ doanh nghiệp tố bị 'xã hội đen', 'tín dụng đen' bức tử: Công an TP Thái Bình hủy tài liệu quan trọng, bắt giữ ô tô trái pháp luật?

Vụ doanh nghiệp tố bị 'xã hội đen', 'tín dụng đen' bức tử: Công an TP Thái Bình hủy tài liệu quan trọng, bắt giữ ô tô trái pháp luật?
(PLVN) - Sau buổi làm việc, trao đổi thông tin với đại diện Công an TP Thái Bình ngày 7/5 kết hợp nghiên cứu kỹ lưỡng các tài liệu mà gia đình người có đơn cầu cứu cung cấp, đồng thời tham vấn ý kiến của luật sư, nhóm PV báo Pháp luật Việt Nam phát hiện ra một số dấu hiệu vi phạm pháp luật tố tụng hết sức nghiêm trọng của cán bộ thuộc cơ quan điều tra.

NovaWorld Phan Thiết thu hút giới đầu tư

NovaWorld Phan Thiết thu hút giới đầu tư
(PLVN) - Nhắc đến Phan Thiết, người ta không còn xa lạ gì với “thiên đường du lịch biển” của miền duyên hải Nam Trung Bộ, là “đỉnh” quan trọng của tam giác vàng du lịch quốc gia: Bình Thuận - Lâm Đồng - TP HCM. 
Tập toàn TKV không lùi thời hạn thoái vốn tại Công ty VTTC, hé lộ toan tính của công ty con

Tập toàn TKV không lùi thời hạn thoái vốn tại Công ty VTTC, hé lộ toan tính của công ty con

(PLVN) - Sau khi Báo Pháp luật Việt Nam có loạt bài phản ánh về việc Công ty cổ phần Thương mại du lịch Vinacomin (VTTC) thuộc Tập đoàn công nghiệp Than – Khoán sản Việt Nam (TKV) làm trái quyết định của Thủ tướng Chính phủ về tái cơ cấu TKV, Tập đoàn này đã lên tiếng khẳng định, sẽ không có chuyện lùi thời hạn thoái hết vốn tại công ty “con” này. Nhưng, việc đại diện của TKV bỏ phiếu để cho HĐQT Công ty VTTC đưa thêm “người mới” vào công ty cũng “nguy hiểm” không kém việc lùi thời hạn thoái vốn.

Bà Rịa - Vũng Tàu: Khiếu nại thu hồi đất vì giá đền bù chưa thỏa đáng?

Bà Rịa - Vũng Tàu: Khiếu nại thu hồi đất vì giá đền bù chưa thỏa đáng?
(PLVN) - Cho rằng bị thu hồi đất thực hiện dự án với mức đền bù thấp nên bà Nguyễn Thị Hòe (SN 1943, trú tại đường Ba Cu, TP Vũng Tàu, tỉnh Bà Rịa - Vũng Tàu) khiếu nại hơn 10 năm nay. Trong khi chờ phán xét của tòa án, bà Hòe đề nghị tạm hoãn cưỡng chế thu hồi đất song không được chấp thuận.

Quận Nam Từ Liêm tăng cường xử lý vi phạm vệ sinh môi trường sau phản ảnh của Báo PLVN

Quận Nam Từ Liêm tăng cường xử lý vi phạm vệ sinh môi trường sau phản ảnh của Báo PLVN
(PLVN) - Ngày 5/4/2019, Báo Pháp luật Việt Nam đăng tải bài viết “Rác vẫn tràn lan trên Đại lộ Thăng Long” phản ánh tình trạng đổ trộm rác thải tại khu vực chùa Giao Quang (nằm trên đường Đại lộ Thăng Long – phường Đại Mỗ - quận Nam Từ Liêm-TP Hà Nội) gây ô nhiễm môi trường, mất mỹ quan đô thị.

Chuyện 'di cư' người chết ở nơi đất mộ có giá 600 ngàn USD/ngôi

Chuyện 'di cư' người chết ở nơi đất mộ có giá 600 ngàn USD/ngôi
(PLVN) - Khi mẹ của cô Cecilia Chan mất hồi tháng 11 năm ngoái, nữ giáo sư ngành xã hội tại đại học Hong Kong này đã quyết định hỏa táng và rải tro của mẹ mình tại một khu vườn trong một nghi thức được gọi là "an táng xanh". Cô Chan cho rằng cách an táng này "là một trong những sự lựa chọn thực tế nhất tại một nơi đông đúc và đắt đỏ như Hong Kong". Tuy nhiên, đây không phải là lựa chọn phổ biến.

Nga cảnh báo tân Tổng thống Ukraine Zelensky

Nga cảnh báo tân Tổng thống Ukraine Zelensky
(PLVN) - Việc tăng cường các biện pháp trừng phạt chống Nga sẽ không giúp tân Tổng thống Ukraine Vladimir Zelensky và đội ngũ của ông ta giải quyết cuộc xung đột ở miền Đông Ukraine.

Có được đóng BHXH tự nguyện một lần để hưởng lương hưu?

Có được đóng BHXH tự nguyện một lần để hưởng lương hưu?
(PLVN) - Có được đóng Bảo hiểm xã hội (BHXH) tự nguyện một lần cho nhiều năm để hưởng lương hưu? Mức đóng như thế nào? Có được hưởng hỗ trợ khi đóng BHXH tự nguyện? Câu trả lời từ Bảo hiểm xã hội Việt Nam sẽ giải đáp những thắc mắc của bạn đọc về vấn đề này.
Bất cập trong quản lý xây dựng tại Bắc Từ Liêm: Nhiều hộ dân bị quy hoạch cũ 'giăng bẫy'?

Bất cập trong quản lý xây dựng tại Bắc Từ Liêm: Nhiều hộ dân bị quy hoạch cũ 'giăng bẫy'?

(PLVN) - Theo quy hoạch do UBND TP Hà Nội phê duyệt vào năm 2015 thì nhà ở khu Gốc Sữa (phường Xuân Đỉnh, quận Bắc Từ Liêm, Hà Nội) cao từ 3 tầng đến 45 tầng. Thế nhưng suốt nhiều năm nay, các hộ dân ở đây chỉ được chính quyền cho xây nhà cao 3 tầng. Đằng sau câu chuyện này có gì bất thường?

31.1°C

Hà Nội

SJC Hà Nội

Mua vào 36.520

Bán ra 36.520

VNIndex

3.41 0.37%