Xã hội hóa một số lĩnh vực giám định tư pháp: Vì sao khó?

(PLO) - Sau 5 năm triển khai thực hiện Luật Giám định tư pháp, công tác giám định tư pháp đã có bước phát triển quan trọng. Tuy nhiên, những kết quả trên vẫn chưa thực sự đáp ứng được mục tiêu giám định tư pháp trong hoạt động tố tụng đã đề ra, nhất là việc thực hiện xã hội hóa giám định tư pháp trong một số lĩnh vực còn rất chậm. Tại sao lại như vậy trong khi Đảng và Nhà nước vẫn luôn đề cao chủ trương xã hội hóa này?
Xã hội hóa một số lĩnh vực giám định tư pháp: Vì sao khó? Xã hội hóa một số lĩnh vực giám định đang gặp khó khăn. (Hình minh họa)

Chưa có cơ chế giám sát hoạt động giám định “tư”

Theo báo cáo của Bộ Tư pháp, ngoài Văn phòng Giám định tư pháp Sài Gòn được UBND TP HCM cho phép thành lập từ năm 2013 đang hoạt động giám định về tài chính thì các lĩnh vực khác chưa có tổ chức giám định tư pháp ngoài công lập nào được thành lập. Bộ Tư pháp lý giải, công tác giám định tư pháp trong lĩnh vực ngân hàng, xây dựng, văn hóa… thời gian qua do các bộ, ngành, sở chuyên môn hoặc cơ quan, đơn vị của Nhà nước làm kiêm nhiệm nên không phát huy được tính năng động, tự chủ và trách nhiệm.

Tổ chức giám định tư pháp theo vụ việc ở khu vực ngoài nhà nước không nhiều, năng lực giám định còn hạn chế, chưa tạo được niềm tin đối với cơ quan tiến hành tố tụng. Mặt khác, các cơ quan tiến hành tố tụng chỉ tập trung trưng cầu các bộ, ngành, sở chuyên môn mà chưa chú trọng hướng đến trưng cầu các tổ chức giám định tư pháp ngoài công lập thực hiện giám định.

Còn theo giải thích của các bộ, ngành khác thì sao? Ông Lê Đức Trường (C46, Bộ Công an) cho biết, hiện nay phần lớn các vụ án, vụ việc đều được Tòa án, Viện kiểm sát yêu cầu phải giám định, hay án chờ giám định, chờ định giá cũng vô cùng nhiều, do vậy nhu cầu giám định là rất lớn. Nếu thành lập được tổ chức giám định tư pháp ngoài công lập thì rất thuận tiện.

Tuy nhiên, đại diện Bộ Công an cũng chia sẻ, vẫn có nhiều ý kiến băn khoăn rằng, nếu là cơ quan nhà nước thực hiện giám định thì có sự ràng buộc trách nhiệm cao, nhưng nếu là tư nhân thực hiện thì chưa có cơ chế giám sát hoạt động. Do đó, ông Trường đề xuất cần phải tập trung xây dựng cơ chế giám sát hoạt động của tổ chức giám định ngoài công lập để tránh xảy ra việc “chạy giám định”.

Bên cạnh cơ chế giám sát hoạt động của tổ chức giám định, cũng cần có cơ chế về tài chính, vì theo ông Nguyễn Minh Châu (Cục Giám định, Bộ Xây dựng), số lượng vụ việc trưng cầu giám định tư pháp ngành Xây dựng không nhiều (khoảng 40 vụ/năm) nên việc thành lập văn phòng giám định tư pháp không thể duy trì. Trong lĩnh vực xây dựng đã thực hiện xã hội hóa bằng các hình thức công bố các tổ chức giám định tư pháp về xây dựng, các công ty tư vấn.

Các tổ chức này có chức năng kiểm định, trưng cầu giám định tư pháp, hoàn toàn có thể tận dụng các tổ chức này. Hơn nữa, chi phí công tác giám định tư pháp về xây dựng là rất lớn bởi liên quan đến nhiều thiết bị máy móc chuyên dụng để thực hiện, thậm chí có những vụ việc chi phí giám định lớn gấp nhiều lần công trình xây dựng cần giám định. 

Đề xuất không trưng cầu giám định qua Tòa án

Cũng như các ý kiến trên, đại diện Ngân hàng Nhà nước cho rằng, việc xã hội hóa là cần thiết ở chỗ có thể đảm bảo tính khách quan. Nếu như trưng cầu các cơ quan bộ, ngành giám định lần 1, lần 2… thì đến lần 2 có thể trưng cầu giám định ngoài công lập. Tuy nhiên, ngoài cơ chế giám sát, cần có thêm quy định về tiêu chuẩn đối với giám định viên (kể cả đã nghỉ hưu), ràng buộc trách nhiệm của giám định viên khi thực hiện nhiệm vụ để cơ quan trưng cầu giám định tin tưởng, yên tâm sử dụng các kết luận giám định. 

Đại diện VKSNDTC đề xuất tới đây phải thành lập thí điểm văn phòng giám định ngoài công lập theo các tiêu chí mới về quản lý, về cơ chế. Sau khi thí điểm xong sẽ cân nhắc với tổ chức giám định theo vụ việc, nếu tổ chức nào có chi phí phù hợp hơn thì sẽ cân nhắc việc nhân rộng. 

Còn theo đại diện của Văn phòng Ban Chỉ đạo Cải cách tư pháp Trung ương, cần dự báo được nhu cầu trưng cầu thì mới tính được việc thành lập các tổ chức giám định tư pháp ngoài công lập. Đồng thời, phải xác định rõ việc chậm kết quả giám định có phải là do thiếu văn phòng giám định, hay do ách tắc ở một khía cạnh nào khác.

Vị đại diện phân tích, từ nhiều năm trước Luật Tố tụng Dân sự đã quy định về nghĩa vụ chứng minh của đương sự, kết quả giám định là một trong những tài liệu quan trọng để chứng minh thì vẫn đề nghị giám định qua Tòa án. 

Do vậy, nên chăng tính đến lộ trình sửa cơ chế liên quan đến vấn đề này. Cụ thể, đương sự có quyền đề nghị trưng cầu giám định luôn và kết quả giám định là một trong những chứng cứ để chứng minh, chứ không phải thông qua Tòa án để có kết quả giám định, từ đó sẽ tạo ra thị trường cho hoạt động giám định.

“Điều này giống như trong hoạt động công chứng, khi người dân được tự do sử dụng văn bản công chứng trong nhiều hoạt động thì lúc đó tự nhiên sẽ tự tạo ra thị trường mà chúng ta không phải ngồi nghĩ ra thị trường cho việc giám định” – đại diện Văn phòng Ban Chỉ đạo đúc rút.

Thục Quyên

Cùng chuyên mục

Đọc thêm

Bà Nà Hills “phục dụng” lại sắc màu rêu phong cho Cầu Vàng sau sự cố du khách vẽ bậy

Bà Nà Hills “phục dụng” lại sắc màu rêu phong cho Cầu Vàng sau sự cố du khách vẽ bậy
(PLVN) - Ngày 22/4, một fanpage cộng đồng nổi tiếng đã chia sẻ loạt hình ảnh một du khách trẻ dùng bút xoá viết lên bàn tay nâng đỡ cây Cầu Vàng tại khu du lịch Bà Nà Hills (Đà Nẵng). Sau sự việc tương tự tại Fansipan và nhiều nơi khác, đến lúc này, rất cần một giải pháp mạnh để ý thức của người đi du lịch được cải thiện.
Huế đẹp lung linh trong ánh sáng cầu Trường Tiền

Huế đẹp lung linh trong ánh sáng cầu Trường Tiền

(PLVN) - Thành phố Huế đã đầu tư hơn 10 tỷ đồng lắp đặt hệ thống 210 bộ đèn LED nhiều màu, được điều khiển lập trình trên máy tính, có khả năng tạo ra tất cả mọi hiệu ứng ánh sáng màu cho cây cầu lịch sử này.

Vẻ quyến rũ của 'Hoa hậu nghèo nhất trong các Hoa hậu'

Vẻ quyến rũ của 'Hoa hậu nghèo nhất trong các Hoa hậu'
Gia nhập mái nhà VTV24, Hoa hậu Đỗ Mỹ Linh dần bị cuốn hút bởi "mối duyên" với truyền hình đầy thú vị nhưng cũng không ít áp lực. Người đẹp được ví là “Hoa hậu nghèo nhất trong các Hoa hậu” có sự tiến bộ từng ngày về phong cách sau khi trở thành MC, BTV nhà đài.

Huawei chọn “đứng sau” những chiếc xe hơi số

Huawei chọn “đứng sau” những chiếc xe hơi số
(PLVN) - Huawei khẳng định, người khổng lồ công nghệ này sẽ không sản xuất ô tô mà tập trung vào công nghệ thông tin – viễn thông (ICT) để hỗ trợ các nhà sản xuất thiết bị gốc (OEM) xe hơi chế tạo những chiếc xe tốt hơn.

Bảo Thắng (Lào Cai): Nghi vấn “dàn xếp” đấu thầu, gắn mác dự án để “ăn chia” ngân sách?

Bảo Thắng (Lào Cai): Nghi vấn “dàn xếp” đấu thầu, gắn mác dự án để “ăn chia” ngân sách?
(PLVN) - Hàng loạt dự án sử dụng vốn ngân sách nhà nước hàng chục tỷ đồng tại huyện Bảo Thắng (tỉnh Lào Cai) do Ban quản lý dự án đầu tư xây dựng huyện Bảo Thắng làm chủ đầu tư bị nghi vấn đấu thầu bất minh nhằm “dàn xếp” cho một nhóm nhà thầu “sân sau” liên tiếp trúng thầu để “ăn chia”, rút ruột ngân sách?

Khánh thành Nhà máy nước sạch có công nghệ hiện đại và quy mô lớn nhất khu vực Đồng bằng sông Cửu Long

Khánh thành Nhà máy nước sạch có công nghệ hiện đại và quy mô lớn nhất khu vực Đồng bằng sông Cửu Long
(PLVN) - Sau 12 tháng thi công thần tốc, ngày 20/04/2019, Nhà máy nước sạch Nhị Thành (Long An) – một trong những dự án nhà máy xây mới có quy mô lớn nhất khu vực Đồng bằng Sông Cửu Long, góp phần trực tiếp giải quyết vấn đề sử dụng nước ngầm, gây ra tình trạng sụt lún nghiêm trọng ở khu vực này đã chính thức khánh thành và đưa vào vận hành cấp phát nước. Đây là dự án nước sạch trọng điểm của tỉnh Long An với dự phòng cấp nước lên đến 80.000 m3/ngày đêm, có tổng số vốn đầu tư 653 tỉ đồng.
Ca sĩ Đan Trường “đốn tim” khán giả tại lễ mở bán TMS Hotel Quy Nhon Beach

Ca sĩ Đan Trường “đốn tim” khán giả tại lễ mở bán TMS Hotel Quy Nhon Beach

(PLVN) - Sự hiện diện của “anh Bo” Đan Trường tại lễ mở bán dự án TMS Hotel Quy Nhon Beach vừa diễn ra khiến hàng trăm khách mời tham dự chương trình dâng trào cảm xúc. Giọng ca vàng của làng giải trí Việt không chỉ đốn tim khán giả bởi những bản hit đình đám một thời mà còn lưu lại những khoảnh khắc đáng nhớ cùng các khán giả của chương trình.

“Tín dụng đen”, “xã hội đen” lộng hành ở Thái Bình: Xót xa những phận đời ngang trái

“Tín dụng đen”, “xã hội đen” lộng hành ở Thái Bình: Xót xa những phận đời ngang trái
(PLVN) - Chỉ vì trực tiếp hay gián tiếp trót vướng vào một ổ nhóm "tín dụng đen" số má, cuộc sống của nhiều gia đình tại tỉnh Thái Bình đã bị đảo lộn. Các nạn nhân đồng loạt thốt lên rằng: "Giá như ngay từ đầu các cơ quan chức năng làm hết trách nhiệm, hết mình bảo vệ, quan tâm và gần dân hơn, thì đâu nên nỗi".

Trung tướng Trần Đình Nhã: Tướng của VNA được điều sang nhưng Jetstar vẫn lỗ, cách dùng người của VNA có vấn đề?

Trung tướng Trần Đình Nhã: Tướng của VNA được điều sang nhưng Jetstar vẫn lỗ, cách dùng người của VNA có vấn đề?
(PLVN) - Tiếp tục câu chuyện lãnh đạo Vietnam Airline (VNA) được thăng chức cho dù trong thời gian lãnh đạo Hãng hàng không Jetstar Pacific (JPA) đã góp phần tạo nên khoản lỗ lũy kế hơn 4000 tỷ đồng, Báo Pháp luật Việt Nam đã có cuộc trao đổi với PGS.TS Trung tướng Trần Đình Nhã, nguyên Phó Chủ nhiệm Ủy ban Quốc phòng An ninh của Quốc hội về vấn đề này.
Thủ tướng sắp dự Diễn đàn 'Vành đai và Con đường' tại Trung Quốc

Thủ tướng sắp dự Diễn đàn 'Vành đai và Con đường' tại Trung Quốc

(PLVN) - Bộ Ngoại giao ngày 22/4 ra thông cáo cho biết, nhận lời mời của Tổng Bí thư , Chủ tịch nước Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa Tập Cận Bình, Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc sẽ dẫn đầu Đoàn đại biểu cấp cao Việt Nam tham dự Diễn đàn cấp cao hợp tác “Vành đai và Con đường” lần thứ hai tại Bắc Kinh, Trung Quốc từ ngày 25 đến 27/4/2019.

31.1°C

Hà Nội

SJC Hà Nội

Mua vào 36.520

Bán ra 36.520

VNIndex

3.41 0.37%