Công chứng và chứng thực - hiểu thế nào cho đúng?

(PLO) - Công chứng và chứng thực, khi nào áp dụng  một trong hai thủ tục này, lựa chọn đúng loại hình thủ tục thì sẽ phải “gõ cửa” cơ quan nào? Bạn đọc sẽ tiết kiệm được thời gian, công sức bằng cuộc nói chuyện với Thạc sỹ luật Nguyễn Thế Anh (Trung tâm truyền thông Pháp luật Việt Nam).
Công chứng và chứng thực - hiểu thế nào cho đúng?
- Xin ông cho biết khái niệm “công chứng” và “chứng thực”.
“Công chứng là việc công chứng viên chứng nhận tính xác thực, tính hợp pháp của hợp đồng, giao dịch khác (sau đây gọi là hợp đồng, giao dịch) bằng văn bản mà theo quy định của pháp luật phải công chứng hoặc cá nhân, tổ chức tự nguyện yêu cầu công chứng”.
“Chứng thực” là việc cơ quan Nhà nước có thẩm quyền căn cứ vào bản chính để chứng thực bản sao là đúng với bản chính, hoặc chứng thực chữ ký trong các giấy tờ, văn bản là chữ ký của người đã yêu cầu chứng thực .
- Có cách nào phân biệt công chứng và chứng thực?
Thứ nhất, về thẩm quyền, công chứng do cơ quan bổ trợ Tư pháp thực hiện (phòng công chứng, văn phòng công chứng); chứng thực do cơ quan hành chính Nhà nước, cụ thể là UBND cấp xã, huyện thực hiện.
Thứ hai, chứng thực là chứng nhận sự việc, không đề cập đến nội dung; trong khi công chứng bảo đảm nội dung của một hợp đồng, một giao dịch, công chứng viên chịu trách nhiệm về tính hợp pháp của hợp đồng, giao dịch đó và qua việc bảo đảm tính hợp pháp để giảm thiểu rủi ro. Hoạt động công chứng mang tính pháp lý cao hơn.
- Ông có thế giải thích rõ hơn về giá trị pháp lý?
Giá trị pháp lý của văn bản công chứng:
“1. Có hiệu lực thi hành đối với các bên liên quan; trong trường hợp bên có nghĩa vụ không thực hiện nghĩa vụ của mình thì bên kia có quyền yêu cầu Toà án giải quyết theo quy định của pháp luật, trừ trường hợp các bên tham gia hợp đồng, giao dịch có thoả thuận khác.
2. Có giá trị chứng cứ; những tình tiết, sự kiện trong văn bản công chứng không phải chứng minh, trừ trường hợp bị Toà án tuyên bố là vô hiệu”.
Gía trị pháp lý của văn bản được chứng thực:
“1. Bản sao được cấp từ sổ gốc, bản sao được chứng thực từ bản chính có giá trị pháp lý sử dụng thay cho bản chính trong các giao dịch.
2. Chữ ký được chứng thực có giá trị chứng minh người yêu cầu chứng thực đã ký chữ ký đó, là căn cứ để xác định trách nhiệm của người ký về nội dung của giấy tờ, văn bản”.
- Khi nào thì gọi là “phòng công chứng” và “văn phòng công chứng”?
Phòng công chứng do Uỷ ban tỉnh quyết định thành lập, là đơn vị sự nghiệp thuộc Sở Tư pháp, có trụ sở, con dấu và tài khoản riêng. Người đại diện theo pháp luật là Trưởng phòng, phải là công chứng viên và do Chủ tịch Uỷ ban tỉnh bổ nhiệm, miễn nhiệm, cách chức
Văn phòng công chứng do công chứng viên thành lập, được tổ chức và hoạt động theo loại hình doanh nghiệp tư nhân. Văn phòng công chứng do hai công chứng viên trở lên thành lập được tổ chức và hoạt động theo loại hình công ty hợp danh.
- Liên quan đến thủ tục chứng thực, có những thuật ngữ nào mà người dân cần biết để thực hiện?
1. “Bản chính" là bản do cơ quan, tổ chức có thẩm quyền cấp lần đầu tiên có giá trị pháp lý để sử dụng, là cơ sở để đối chiếu và chứng thực bản sao.
2. "Bản sao" là bản chụp, bản in, bản đánh máy, bản đánh máy vi tính hoặc bản viết tay có nội dung đầy đủ, chính xác như sổ gốc hoặc bản chính.
3. “Sổ gốc" là sổ do cơ quan, tổ chức có thẩm quyền cấp bản chính lập ra khi thực hiện việc cấp bản chính, trong đó có ghi đầy đủ những nội dung như bản chính mà cơ quan, tổ chức đó đã cấp.
4. “Cấp bản sao từ sổ gốc" là việc cơ quan, tổ chức đang quản lý sổ gốc, căn cứ vào sổ gốc để cấp bản sao. Bản sao từ sổ gốc phải có nội dung đúng với nội dung ghi trong sổ gốc.
5. “Chứng thực bản sao từ bản chính” là việc cơ quan có thẩm quyền căn cứ vào bản chính để chứng thực bản sao là đúng với bản chính.
6. "Chứng thực chữ ký" là việc cơ quan có thẩm quyền chứng thực chữ ký trong giấy tờ, văn bản là chữ ký của người đã yêu cầu chứng thực.
 - Có nhiều người hiểu rằng thẩm quyền chứng thực bản sao từ bản chính, chữ ký phụ thuộc vào nơi cư trú của người yêu cầu chứng thực?
Cách hiểu như vậy là sai. Thẩm quyền chứng thực bản sao từ bản chính, chữ ký quy định không phụ thuộc vào nơi cư trú của người yêu cầu chứng thực. Nói cách khác là người dân chứng thực ở đâu cũng được.
- Những hợp đồng, giao dịch nào theo quy định của pháp luật bắt buộc phải thực hiện thủ tục công chứng?
Hiện nay, các giao dịch, hợp đồng bắt buộc phải công chứng được quy định rải rác từ các luật chuyên ngành, chưa có văn bản quy phạm pháp luật nào quy định một cách có hệ thống. Tuy nhiên, căn cứ vào luật thực định, dấu hiệu dễ nhận biết nhất là các loại tài sản, kể cả quyền sử dụng đất mà có liên quan đến việc đăng ký quyền sở hữu thì đều bắt buộc phải công chứng.
Ví dụ: Hợp đồng mua bán nhà ở (trừ trường hợp bên bán nhà ở là tổ chức có chức năng kinh doanh nhà ở); hợp đồng thuê nhà từ 6 tháng trở lên; Hợp đồng thế chấp nhà ở; Hợp đồng chuyển đổi, chuyển nhượng, cho thuê, tặng cho, thế chấp, bảo lãnh,  quyền sử dụng đất…
- Hậu quả pháp lý trong trường hợp giao dịch, hợp đồng không thực hiện công chứng theo quy định của pháp luật?
Giao dịch, hợp đồng không tuân thủ hình thức về công chứng sẽ bị Tòa án tuyên vô hiệu. Giao dịch dân sự vô hiệu không làm phát sinh, thay đổi, chấm dứt quyền, nghĩa vụ dân sự của các bên kể từ thời điểm xác lập. Khi giao dịch dân sự vô hiệu thì các bên khôi phục lại tình trạng ban đầu, hoàn trả cho nhau những gì đã nhận; nếu không hoàn trả được bằng hiện vật thì phải hoàn trả bằng tiền, trừ trường hợp tài sản giao dịch, hoa lợi, lợi tức thu được bị tịch thu theo quy định của pháp luật. Bên có lỗi gây thiệt hại phải bồi thường”.
- Xin cảm ơn ông về cuộc trò chuyện!
P.V.

Cùng chuyên mục

Đọc thêm

1.600 người bị ghi hình ở các khách sạn tình yêu Hàn Quốc: Dịch vụ “tẩy rửa kỹ thuật số” đối phó “đại dịch” quay lén

1.600 người bị ghi hình ở các khách sạn tình yêu Hàn Quốc: Dịch vụ “tẩy rửa kỹ thuật số” đối phó “đại dịch” quay lén
(PLVN) - Chính phủ Hàn Quốc năm ngoái cấp 4,5 triệu USD cho các chính quyền địa phương để tăng cường kiểm tra nhà vệ sinh và phòng thay đồ công cộng. Cảnh sát và các tình nguyện viên gồm nữ sinh và bà nội trợ dành nhiều giờ sử dụng máy quét hồng ngoại để tìm kiếm camera giấu kín. 

Xứ nghệ - Điểm đến mới cho các bạn trẻ yêu khám phá

Xứ nghệ - Điểm đến mới cho các bạn trẻ yêu khám phá
(PLVN) - Nghệ An, miền đất mới cho những tâm hồn yêu du lịch. Nơi đây đâu chỉ có những danh thắng mang giá trị tâm linh, văn hoá mà còn có muôn vàn góc nhỏ đặc biệt dành cho những bạn trẻ yêu dịch chuyển, thích khám phá những miền đất mới. Những địa danh này hứa hẹn sẽ mang đến kỳ nghỉ lễ 30/4 trọn vẹn. Đặc biệt, với mức giá vé siêu ưu đãi 149.000 VND cho chặng bay từ Hà Nội – Vinh của hãng hàng không Bamboo Airways, chuyến hành trình của bạn sẽ phần phần lý thú.
Các luật sư nhận định việc thua lỗ triền miên, gây thiệt hại hơn 4.000 tỷ đồng của Hãng hàng không Jestar Pacific gần giống như trong vụ án Trịnh Xuân Thanh

Các luật sư nhận định việc thua lỗ triền miên, gây thiệt hại hơn 4.000 tỷ đồng của Hãng hàng không Jestar Pacific gần giống như trong vụ án Trịnh Xuân Thanh

Mặc dù Hãng hàng không Jestar Pacific làm ăn thua lỗ, dẫn tới thiệt hại hơn 4.000 tỷ đồng. Nhưng, những cán bộ lãnh đạo của Jestar Pacific trong thời gian làm ăn thua lỗ hiện nay lại trở thành lãnh đạo cấp cao tại Tổng Công ty Hàng không Việt Nam (Vietnam Airlines). Điều này không khỏi khiến dư luận băn khoăn và đặt nhiều dấu hỏi về quy trình bổ nhiệm cán bộ tại Vietnam Airlines.... Liên quan đến vụ việc này, báo điện tử Tổ Quốc đã ghi nhận ý kiến của một số luật sư.

Du lịch Quảng Ninh: Cần cơ chế để doanh nghiệp tư nhân tiếp tục phát triển

Du lịch Quảng Ninh: Cần cơ chế để doanh nghiệp tư nhân tiếp tục phát triển
(PLVN) - "Đưa du lịch thành ngành kinh tế mũi nhọn của Quảng Ninh, nếu tư nhân đóng vai trò quyết định thì rất cần cơ chế thích hợp để doanh nghiệp tư nhân tiếp tục phát triển", ông Trịnh Văn Quyết, Chủ tịch Tập đoàn FLC nhận định tại  hội thảo “Du lịch Quảng Ninh - Vươn tầm di sản" do UBND tỉnh Quảng Ninh và Hiệp hội các tổ chức dịch vụ và phát triển kinh doanh Việt Nam (VABO) phối hợp tổ chức ngày 19/4/2019 tại Trung tâm Hội nghị Quốc tế FLC Hạ Long, Quảng Ninh.

Cổ phiếu ngân hàng chờ những nhân tố mới

Cổ phiếu ngân hàng chờ những nhân tố mới
(PLVN) - Sau một thời gian dài lặng sóng và suy giảm, dòng cổ phiếu ngân hàng trên thị trường chứng khoán Việt Nam đang chờ đợi những nhân tố mới, sức hấp dẫn mới. Tâm điểm kỳ vọng đặt vào quý 3/2019 khi có ngân hàng đang rục rịch nộp hồ sơ chào sàn.
Đồng Nai: Tranh cãi chuyện xe quá tải tàn phá “con đường nhà họ Hà”

Đồng Nai: Tranh cãi chuyện xe quá tải tàn phá “con đường nhà họ Hà”

(PLVN) - Gọi là “con đường nhà họ Hà” vì đây là khu đất của cụ Lang, tám hộ gia đình sinh sống trên đó đều là con cháu cụ. Con đường do cụ Lang xây đi qua khu đất nhà mình cũng khó xếp thuộc dạng nào trong sáu loại đường quy định trong Luật Giao thông đường bộ. Tranh cãi xảy ra khi cụ Lang bán dải đất cuối khu đất cho người khác và xe quá tải ầm ầm lưu thông tàn phá.

Vì sao nhiều di sản đìu hiu du khách?

Vì sao nhiều di sản đìu hiu du khách?
(PLVN) - Theo khảo sát của Tổng cục Du lịch, hơn 70% khách quốc tế đến nước ta để khám phá những nét văn hóa độc đáo thông qua các di sản. Đây là tín hiệu đáng mừng, nhưng du lịch di sản Việt Nam vẫn còn nhiều thách thức về xây dựng bản sắc, thương hiệu, nhất là ở các đô thị lớn.
Sắp tổ chức diễn đàn thương mại Việt Nam - Đông Âu

Sắp tổ chức diễn đàn thương mại Việt Nam - Đông Âu

(PLVN) - Tin từ Bộ Công Thương cho biết, ngày 08/5/2019 Bộ sẽ phối hợp cùng các bên liên quan tổ chức Diễn đàn Thương mại Việt Nam - Đông Âu, với chủ đề “Thúc đẩy xuất khẩu nông sản, dệt may và da giày Việt Nam vào các nước Đông Âu trong tình hình mới”. Diễn đàn sẽ diễn ra tại TP Hồ Chí Minh. 

31.1°C

Hà Nội

SJC Hà Nội

Mua vào 36.520

Bán ra 36.520

VNIndex

3.41 0.37%