Phóng viên trẻ và những bấp bênh nghề nghiệp

(PLVN) - Công việc làm báo xếp thứ 5 trong 10 nghề được các bạn trẻ lựa chọn nhiều nhất hiện nay mặc dù đó là một công việc nhọc nhằn, gian nan và nguy hiểm... Trước những “màu hồng”, trước cánh cửa của làng báo như được ăn, được nói, được đi nhiều nơi thì thực tế, số phận những phóng viên trẻ có đẹp đến thế? 
Phóng viên trẻ và những bấp bênh nghề nghiệp Công việc báo chí đòi hỏi sự bản lĩnh, kiên trì và bền bỉ

Bên kia giấc mơ màu hồng?

Hiện nay trên cả nước có nhiều cơ sở đào tạo chuyên ngành báo chí như: ĐH Khoa học Xã hội và Nhân văn (ĐH Quốc gia Hà Nội), Phân viện Báo chí - Tuyên truyền (Hà Nội) và ĐH Khoa học Xã hội và Nhân văn (ĐH Quốc gia TP.HCM)... Mỗi năm, các cơ sở này đều đặn cho “ra lò” khoảng hàng ngàn cử nhân báo chí. Cứ mỗi năm, xã hội lại đón nhận hàng trăm phóng viên, nhà báo tương lai, nhưng những giấc mơ màu hồng về tương lai nghề báo có thực sự như chúng ta vẫn nghĩ?

“Một công việc như thế mới hấp dẫn, thử thách được tinh thần trẻ. Làm nhà báo được ăn, được nói, được đi nhiều, biết lắm lại có thể viết bài cộng tác với các báo và kiếm tiền ngay từ khi còn ngồi trên ghế giảng đường…” - rất đông các bạn sinh viên chuyên ngành báo chí đã tự tin phát biểu như vậy. Nhưng thực tế ra sao…?

Nguyễn Thu Hằng là sinh viên năm cuối Học viện Báo chí và Tuyên truyền, dù chưa chính thức hoàn thành chương trình Đại học nhưng cô đã có “kinh nghiệm” cộng tác với 5 tờ báo khác nhau. Dù vậy, nhưng Hằng chia sẻ chật vật và có những lúc muốn bỏ nghề vì thấy “nản”. Cô nhớ lại những ngày đầu công việc viết báo, cầm nhuật bút chỉ có vài trăm nghìn trong tháng đầu tiên nhưng cũng đầy tình yêu nghề và đam mê làm báo.

Năm cuối tốt nghiệp chật vật đi đăng ký làm cộng tác viên khắp các cơ quan báo chí từ lớn đến nhỏ. Hằng bắt đầu nản chí vì bản thân mình kiệt sức phải chạy theo tòa soạn cùng với lượng bài “nhỏ giọt” mà cô thực hiện hàng tuần. Có tuần Hằng viết 3 bài nhưng đều bị từ chối. Thế mới thấm cái câu “sự thực không như là mơ”, cô sinh viên báo chí vừa tốt nghiệp vỡ mộng với ước mơ màu hồng của mình bấy lâu nay.

“Trước đây mình nghĩ, làm báo sẽ được đi nhiều nơi, gặp gỡ nhiều người tăng mối quan hệ. Nhưng, thực tế đi làm mình vỡ mộng và nhiều chuyện không như mình nghĩ. Dù mình đi cộng tác vài báo một lúc cũng không đủ tiền xăng xe đi lại, chưa kể lượng bài cũng ít”. Hằng chia sẻ.

Giấc mơ màu hồng về sự hào nhoáng của nghề báo khiến nhiều bạn trẻ vỡ mộng

Một vị trí chính thức của phóng viên trẻ ở một tờ báo là không nhiều vì phải luôn cạnh tranh với những người đi trước đầy kinh nghiệm “trận mạc” và cả những người trẻ mới vào nghề. Nguyễn Văn Khôi (sinh viên HV Báo chí và Tuyên truyền) đã hơn một năm chật vật, lăn lộn đi rải hồ sơ khắp các tòa soạn chỉ mong có một vị trí “hợp đồng” trong một tờ báo nào đó. Dù ra trường, Khôi vẫn phải “ăn bám” bố mẹ. Số tiền ít ỏi anh đi cộng tác chỉ đủ tiền xăng xe đi lại. “Chán nản, muốn bỏ nghề”, xoay sở mãi, cuối cùng anh cũng ký được hợp đồng làm “báo” với một công ty. Một tháng nội san công ty “xuất bản” một lần, lượng bài đăng thì 2/3 được “ghim” sẵn, còn lại Khôi lại phải “nai lưng” đi viết. 

Lương hợp đồng hàng tháng chỉ đủ “sống ở Thủ đô” với mức tối thiểu, nhuận bút từ các bài viết thu được không đáng kể, thời gian để viết cho các tờ báo khác không nhiều bởi “giờ hành chính” đã chiếm gần hết “quỹ giờ” của anh. 

Nhìn các bạn thành đạt, chuyển nghề kinh doanh, Khôi chỉ biết tự lắc đầu: “Làm báo nội bộ công ty rất bó buộc, nội dung, chủ đề bị hạn chế nhiều. Nhìn lại đam mê, hoài bão khi xưa vào trường bay đi đâu hết. Chả biết đến bao giờ mới có thẻ nhà báo với mác “phóng viên nội bộ” thế này”.

Tốt nghiệp, sinh viên báo chí ở lại các thành phố lớn và đầu quân được vào các tờ báo có tiếng tăm chỉ đếm được trên đầu ngón tay. Số còn lại chủ yếu làm báo dạng thử việc, hợp đồng ngắn hạn, tạm tuyển nên “thâm niên” mấy tháng làm cho một tờ báo là chuyện thường tình. 

“Những chú chim non” đã vội bơ vơ, lạc lõng ngay những ngày tháng mới bay ra “biển lớn”.

Nhọc nhằn cầm cự hay chuyển nghề?

Theo con số thống kê từ một lớp báo chí (Trường ĐHKHXH&NV, ĐHQGHN) đã ra trường thì trong 100 sinh viên có khoảng 30 người theo nghề báo, 19 sinh viên làm PR (quan hệ công chúng cho các công ty), 11 sinh viên làm trái nghề, 12 người vẫn thất nghiệp và khoảng 8 người “theo chồng bỏ cuộc chơi”… 

Nhiều sinh viên mới ra trường, với tấm bằng loại ưu nhưng không thể “chen chân” vào được một tòa soạn báo “cho ra hồn”. Người cố gắng cầm cự theo nghề được 1 năm rồi bỏ, người vài tháng phải chuyển việc. Sau 04 năm miệt mài trên ghế nhà trường, khoảnh khắc tốt nghiệp chính là lúc chúng ta bước ra một cuộc chơi mới.

Theo thống kê, chỉ có 1/3 số sinh viên báo chí tốt nghiệp vào được các báo, đài, 2/3 còn lại đi làm đủ thứ nghề để kiếm sống, đó là thực tiễn khắc nghiệt. Xã hội càng phát triển, đòi hỏi người làm báo phải thích ứng nhanh nhạy với nghề và bắt kịp thời đại. Nghề báo vốn dĩ có quy luật đào thải khắc nghiệt, ai thực sự có khả năng mới có thể bám trụ lại với nghề. Chính vì vậy, không ít phóng viên trẻ mới vào nghề chưa kịp “nóng chân” đã vội vàng bỏ nghề đi tìm các cơ hội mới.

Giống trường hợp của bạn Cao Thị Duyên (Chuyên ngành Báo chí, ĐH Văn hóa Nghệ thuật Quân đội), từng có thời gian cộng tác cho một số báo nhỏ. Duyên ra trường với mong mỏi được có một công việc chính thức tại tòa soạn mà cô đam mê. Tuy nhiên, khi bước vào nghề lại đủ mọi gian nan. Duyên chia sẻ, nhiều kĩ năng nghiệp vụ chưa vững, việc học ở trường chưa áp dụng được vào công việc buộc cô phải bắt đầu lại. Dần dần khiến Duyên chán nản và bỏ nghề sau hơn 6 tháng chật vật đi tìm kiếm cơ hội tại các toà soạn. Chính thức gác lại hoài bão làm phóng viên sau 4 năm nung nấu dưới mái trường, Duyên về nhà và tìm bến đỗ cho riêng mình. Không ít phóng viên trẻ có sự lựa chọn như Duyên, họ tạm gác những ước mơ để tìm kiếm lựa chọn khác. 

Duyên đã quyết định chuyển nghề và quay về tìm bến đỗ sau 1 năm chật vật theo nghề báo

Giống như Duyên, nhiều bạn trẻ học báo chí nhưng không theo nghề mà chuyển hướng sang PR, quảng cáo, sự kiện hay kinh doanh. Đa số họ cho rằng bản thân không thể duy trì mức sống ít ỏi thời gian đầu đi làm báo và sẽ đi làm công việc lương ổn hơn. Mặt khác, nhiều bạn mới ra trường bị “ngợp” trước thực tế làm báo không như suy nghĩ “màu hồng” ngồi trên ghế nhà trường khiến bản thân nhanh chán nản và tuyệt vọng. Cùng với sự cạnh tranh khốc liệt tại các tòa soạn khiến những phóng viên trẻ bơ vơ giữa đôi dòng nước “ở lại hoặc ra đi”.

Ở một góc độ nghề nghiệp, nghề báo không hẳn là quá khó khăn trong cơ hội việc làm. Hàng năm nó vẫn được xếp vào top các công việc có triển vọng nghề nghiệp tốt nhất khối ngành Xã hội – Nhân văn.  Tuy nhiên, để được thành quả nhất định trong nghề, người phóng viên trẻ phải “bền gan, vững chí”. Nhiều nhà báo từng chia sẻ đó là “độ lì” với nghề, sự kiên trì và cố gắng không ngừng nghỉ để học hỏi và cống hiến.

“Một nghề dễ thấy vinh quang thì cũng phải chấp nhận rất nhiều rủi ro, thách thức. Nếu bạn là người không thực sự có khả năng và tố chất thì đừng chọn báo chí, đừng ảo vọng vào những điều mà thượng đế dành cho người khác chứ không phải cho mình…” - một cựu sinh viên báo chí từng chia sẻ như vậy.

Có lẽ sẽ có những chông gai trước mắt, tuy vậy, nghề báo vẫn sẽ rộng mở với những ai ưa thử thách yêu nghề, có sự kiên trì và bản lĩnh để bám trụ với nghề.

Minh Hải
Loading...

Ý kiến bạn đọc

Ý kiến của bạn sẽ được biên tập trước khi đăng. Xin vui lòng gõ tiếng Việt có dấu

Cùng chuyên mục

Nga nói về việc hợp tác với Ukraine sau bầu cử

Nga nói về việc hợp tác với Ukraine sau bầu cử

(PLVN) - Các liên lạc giữa nghị viện Nga và Ukraine phải được khởi động lại để hàn gắn mối quan hệ giữa Kiev và Moscow, Chủ tịch Ủy ban các vấn đề quốc tế của Duma Quốc gia Nga Leonid Slutsky nhấn mạnh.

Đọc thêm

Nghĩ về hành trình 'trả nợ dân' của Bộ trưởng Đào Ngọc Dung

Nghĩ về hành trình 'trả nợ dân' của Bộ trưởng Đào Ngọc Dung
Giải quyết hồ sơ tồn đọng chưa bao giờ là dễ khi mà hồ sơ, giấy tờ gốc không còn; người giao nhiệm vụ, người biết sự việc và làm chứng đã mất... thì con số hơn 2.000 liệt sĩ và 2.600 thương binh được xác nhận mà phần đa là từ thời kỳ chống Pháp thật ý nghĩa dẫu cho có muộn mằn.

Đơn giản hóa thủ tục thanh toán lương với giải pháp mới của VPBank

Đơn giản hóa thủ tục thanh toán lương với giải pháp mới của VPBank
(PLVN) - Ngân hàng TMCP Việt Nam Thịnh Vượng (VPBank) vừa giới thiệu ra thị trường dịch vụ thanh toán lương sử dụng chứng từ điện tử dành cho khách hàng doanh nghiệp (DN), cho phép DN đơn giản hóa các thủ tục kế toán và tiết kiệm thời gian cũng như nguồn lực cho sự phát triển.
Loading...

Nga nói về việc hợp tác với Ukraine sau bầu cử

Nga nói về việc hợp tác với Ukraine sau bầu cử
(PLVN) - Các liên lạc giữa nghị viện Nga và Ukraine phải được khởi động lại để hàn gắn mối quan hệ giữa Kiev và Moscow, Chủ tịch Ủy ban các vấn đề quốc tế của Duma Quốc gia Nga Leonid Slutsky nhấn mạnh.

Nguồn cơn không ai ngờ dẫn đến căn bệnh “mèo nhảy nhót”

Nguồn cơn không ai ngờ dẫn đến căn bệnh “mèo nhảy nhót”
(PLVN) - Mọi việc bắt đầu khá đơn giản, với việc những chú mèo bỗng dưng “nhảy nhót” trên đường phố, đôi khi gục luôn xuống và tử vong. Còn ở trong những ngôi nhà ở một làng chài tại Nhật Bản, một vài thành viên trong gia đình tự nhiên hét lên một cách không kiểm soát hay đang ăn bỗng ném đũa xuống mâm. 

Bí ẩn ngôi miếu thờ “cô dâu ma”, ma nữ nổi tiếng của người Thái

Bí ẩn ngôi miếu thờ “cô dâu ma”, ma nữ nổi tiếng của người Thái
(PLVN) - Nếu có dịp đặt chân tới Bangkok, hẳn nhiều người sẽ thấy cái tên Sukhumvit khá nổi tiếng. Vốn là một trong những con đường dài nhất Thái Lan, Sukhumvit gắn với loạt tụ điểm ăn uống, tham quan du lịch, trung tâm mua sắm, khách sạn sang trọng hay quán bar, hộp đêm sôi động...

Vụ thu hồi sổ đỏ tại chung cư Mường Thanh: Chính quyền cấp sai, người dân chịu thiệt hại?

Vụ thu hồi sổ đỏ tại chung cư Mường Thanh: Chính quyền cấp sai, người dân chịu thiệt hại?
(PLVN) -Mới đây, Sở Tài nguyên Môi trường Hà Nội (Sở TN&MT) đã có các thông báo và các quyết định về việc thu hồi, hủy Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà ở (gọi tắt là sổ đỏ) tại 14 tòa chung cư do Tập đoàn Mường Thanh đầu tư xây dựng do không đúng quy định pháp luật về đất đai. Việc thu hồi này đã gây bức xúc trong cộng đồng dân cư sinh sống ở đây. Họ cho rằng như vậy quá vô lý, vì chủ đầu tư nếu có sai phạm thì không thể bắt ép người dân nộp lại sổ đỏ.

Tập trung tư vấn, dạy nghề, hỗ trợ nông dân

Tập trung tư vấn, dạy nghề, hỗ trợ nông dân
(PLVN) - Ngày 22/7, tại Hà Nội, Trung ương Hội Nông dân Việt Nam đã khai mạc Hội nghị Ban Chấp hành khóa VII lần thứ 3. Ủy viên Trung ương Đảng, Bí thư Đảng đoàn, Chủ tịch Trung ương Hội Nông dân Việt Nam Thào Xuân Sùng chủ trì hội nghị.
Lâm Đồng thu hồi 195 dự án liên quan đến rừng, đất rừng

Lâm Đồng thu hồi 195 dự án liên quan đến rừng, đất rừng

(PLVN) - Tỉnh Lâm Đồng hiện có 329 dự án của 312 DN được chính quyền địa phương giao gần 53.000 ha liên quan đến rừng và đất rừng. Tuy nhiên, phần lớn dự án không được triển khai hoặc triển khai chậm tiến độ, không tổ chức, bố trí lực lượng quản lý bảo vệ rừng, khiến rừng bị phá hoặc bị lấn chiếm trái phép nhưng không có biện pháp ngăn chặn.

31.1°C

Hà Nội

SJC Hà Nội

Mua vào 36.520

Bán ra 36.520

VNIndex

3.41 0.37%