Thiêng liêng tục giã bánh dày dâng nữ tướng ở Phú Thọ

(PLVN) - Ngày mùng 8 tháng Giêng, các làng tại thị trấn Hưng Hóa (Tam Nông, Phú Thọ) lại vang lên những tiếng chày giã bánh dày bên cạnh tiếng trống cổ vũ hô hào của dân làng để tưởng nhớ bà Hồ Thiên Hương- người có công đánh giặc cứu nước.

Tục giã bánh dày truyền thống.

Tương truyền hai chị em Hồ Thiên Hương và Hồ Tông là hai tướng thời của Tản Viên có công lớn trong cuộc chiến Phù Hùng đánh Thục sau là đánh Tần và Triệu. Khi Triệu Đà xâm lược nước ta, nhân dân Âu Lạc và các tướng lĩnh yêu nước đã nổi dậy chống lại. Hai chị em bà Hồ Thiên Hương và em trai, ông Hồ Tông đã chiêu binh đánh giặc. Bà Hồ Thiên Hương trở thành một trong những vị tướng tài giỏi của An Dương Vương.

Khi Đinh Công Tuấn – một vị tướng khác của An Dương Vương đóng quân ở Á Nguyên (nay là xã Bản Nguyên, huyện Lâm Thao) bị quân Triệu Đà vây hãm, bà Hồ Thiên Hương đã thu nhận lương khô là: Bánh dày, cơm nắm, cá khô… do dân làng Trúc Phê ủng hộ đem tiếp tế cho nghĩa quân Đinh Công Tuấn.

Từ đó đến nay, hàng năm vào ngày mùng 8 tháng Giêng, người dân Trúc Phê tổ chức hội làng, đặc biệt trong hội có thi giã bánh giày ôn lại việc bà Thiên Hương tiếp lương giải vây cho Đinh Công Tuấn khi xưa. Dân ở quanh vùng còn truyền lại câu ca:

Trúc Phê có tiệc bánh dày

Bên Á há miệng bên này chày đâm

Nghi thức giã bánh dày dâng Mẫu

Mùng 8 tháng Giêng năm nay, khắp các làng ở Hưng Hóa lại vang lên những tiếng chày giã bánh dày cùng tiếng trống, tiếng hò reo cổ vũ của người dân.

Gạo được chọn lựa kỹ lưỡng sau đó ngâm rồi mang lên đồ xôi

“Đến bây giờ người dân chúng tôi vẫn giữ được nét đẹp của ông cha để lại là giã bánh dày để tưởng nhớ công lao tướng Hồ Thiên Hương", ông Nguyễn Văn Tiễu (78 tuổi) cho biết. "Để làm ra được một chiếc bánh dày phải chuẩn bị kỹ lưỡng các công đoạn từ cách chọn gạo, ngâm gạo, cách chọn chày và điều quan trọng là phải chế tạo ra một loại dầu bôi vào cối và chày để khi giã, bánh không dính vào hai thứ đó”.

Theo phong tục, trước khi vào giã bánh, các thanh niên tham gia đội giã bánh phải làm thủ tục theo sự hướng dẫn của chủ tế, mỗi lần chủ tế hô to, theo nhịp thì các thành viên giãn đều, cầm chày dâng ngang, cao ngang vai bái theo mệnh lênh: Nhất thiên bái (bái trời), Nhị địa bái (bái đất), Tam thánh bái (bái người được thờ) và Lễ hội bái.

Sau đó, một hồi trống vang lên, xôi được đưa vào cối, tiếng hò reo ca múa hừng hực, khí thế của những nam thanh nữ tú xen lẫn tiếng chày nhịp nhàng nâng lên hạ xuống khối bột nếp trắng mịn tinh khiết. 

Một hồi trống vang lên, xôi được đưa vào cối giã
Dân làng reo hò theo tiếng giã
Sau công đoạn giã, ông Tiễu tỉ mỉ cắt bánh 
Nặn bánh phải khéo léo để bánh có hình chân tượng mới đạt tiêu chuẩn

“Mỗi cối giã từ 2 đến 4 kg gạo xôi. 5 người, gồm 2 người giã, 2 người vén bánh, 1 người bắt bánh. Trong lúc giã, chày luôn luôn giữ ở thế đứng thẳng, để chày không dính, bánh càng mịn. Thời gian giã khoảng 15- 20 phút là được. Mỗi bánh giày ở làng Trúc Phê khi nặn có chiều cao 5cm, đường kính 15- 20cm. Bánh giày nặn phải có hình chân tượng mới đạt tiêu chuẩn", ông Tiễu cho biết thêm.

Bánh được gói bằng lá chuối và trang trí rất bắt mắt
Sau khi giã bánh xong dân làng đội lễ dâng lên tướng Hồ Thiên Hương

Có thể nói, phong tục giã bánh dày của người Hưng Hóa là trò diễn hội làng mang ý nghĩa diễn lại thần tích lịch sử, đồng thời mang đậm dấu ấn gắn liền với tín ngưỡng nông nghiệp của vùng Đất Tổ.

Hà Hạnh

Ý kiến bạn đọc

Ý kiến của bạn sẽ được biên tập trước khi đăng. Xin vui lòng gõ tiếng Việt có dấu

Cùng chuyên mục

Đọc thêm

Gian lận thi cử không khác gì những kẻ cướp giật ngoài đường

Gian lận thi cử không khác gì những kẻ cướp giật ngoài đường
(PLVN) -Bà Nguyễn Thị Bích Ngà, Ủy viên Ủy ban Kiểm tra Trung ương (UBKTTW) cho rằng, những người thực hiện sửa điểm và những người có con, cháu và những học sinh được sửa điểm đã có những hành động xấu xa về mặt đạo đức không khác gì những kẻ cướp giật ngoài đường.

Thủ tướng Chính phủ: Không được yêu cầu doanh nghiệp, người dân bổ sung hồ sơ, tài liệu quá 1 lần

Thủ tướng Chính phủ: Không được yêu cầu doanh nghiệp, người dân bổ sung hồ sơ, tài liệu quá 1 lần
(PLVN) -Thủ tướng Chính phủ yêu cầu Bộ trưởng, Thủ trưởng cơ quan ngang bộ, cơ quan thuộc Chính phủ, Chủ tịch UBND các tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương rà soát thủ tục hành chính theo hướng tinh giản, loại bỏ ngay các thủ tục không cần thiết, rườm rà...Sau khi tiếp nhận hồ sơ, thủ tục hành chính theo quy định, không được yêu cầu doanh nghiệp, người dân bổ sung hồ sơ, tài liệu quá 1 lần.

Siêu động đất sắp xảy ra ở Mỹ?

Siêu động đất sắp xảy ra ở Mỹ?
(PLVN) - Nhóm nghiên cứu từ Học viện Công nghệ California ở Pasadena, bang California, Mỹ vừa lên tiếng cảnh báo về khả năng một trận siêu động đất sắp xảy ra ở nước này.
Sử dụng vốn ngắn hạn cho vay trung, dài hạn: HoREA đề nghị giữ trần 40% đến hết năm 2020

Sử dụng vốn ngắn hạn cho vay trung, dài hạn: HoREA đề nghị giữ trần 40% đến hết năm 2020

(PLVN) - Đồng tình với chủ trương của Ngân hàng nhà nước (NHNN) về lộ trình hạn chế tín dụng đối với các lĩnh vực tiềm ẩn rủi ro như chứng khoán, bất động sản (BĐS), tín dụng tiêu dùng, song Hiệp hội BĐS TP HCM (HoREA) đề nghị cần lùi thời hạn áp dụng tỷ lệ tối đa 40% vốn ngắn hạn cho vay trung, dài hạn đến 31/12/2020 để DN có thời gian chuẩn bị...

Nghịch cảnh và nghịch lý

Nghịch cảnh và nghịch lý
(PLVN) - Một biệt thự hoành tráng bên cạnh một công trình hoang tàn hết sức tương phản nhau, nhưng có cùng một ông chủ là hình ảnh thường thấy trên các phương tiện truyền thông để minh họa khi phản ảnh những dự án nghìn tỷ “đắp chiếu” hoặc ở các địa phương còn nghèo mà lãnh đạo đã thích phô trương.
Bình luận dạo lừa đảo cướp Facebook tăng gấp 3 lần

Bình luận dạo lừa đảo cướp Facebook tăng gấp 3 lần

(PLVN) - Theo nghiên cứu mới nhất của Bkav, bất chấp nỗ lực của Facebook trong chiến dịch xóa tài khoản ảo, tại Việt Nam hình thức dùng các tài khoản ảo có hình đại diện sexy để comment dạo nhằm lừa đảo, cướp tài khoản Facebook vẫn tiếp tục gia tăng. Thống kê của Bkav cho thấy, sau 3 tháng, số lượng comment dạo lừa đảo trên Facebook đã tăng gấp 3 lần so với số liệu cuối tháng 12/2018.

31.1°C

Hà Nội

SJC Hà Nội

Mua vào 36.520

Bán ra 36.520

VNIndex

3.41 0.37%