Thiêng liêng tục giã bánh dày dâng nữ tướng ở Phú Thọ

(PLVN) - Ngày mùng 8 tháng Giêng, các làng tại thị trấn Hưng Hóa (Tam Nông, Phú Thọ) lại vang lên những tiếng chày giã bánh dày bên cạnh tiếng trống cổ vũ hô hào của dân làng để tưởng nhớ bà Hồ Thiên Hương- người có công đánh giặc cứu nước.

Tục giã bánh dày truyền thống.

Tương truyền hai chị em Hồ Thiên Hương và Hồ Tông là hai tướng thời của Tản Viên có công lớn trong cuộc chiến Phù Hùng đánh Thục sau là đánh Tần và Triệu. Khi Triệu Đà xâm lược nước ta, nhân dân Âu Lạc và các tướng lĩnh yêu nước đã nổi dậy chống lại. Hai chị em bà Hồ Thiên Hương và em trai, ông Hồ Tông đã chiêu binh đánh giặc. Bà Hồ Thiên Hương trở thành một trong những vị tướng tài giỏi của An Dương Vương.

Khi Đinh Công Tuấn – một vị tướng khác của An Dương Vương đóng quân ở Á Nguyên (nay là xã Bản Nguyên, huyện Lâm Thao) bị quân Triệu Đà vây hãm, bà Hồ Thiên Hương đã thu nhận lương khô là: Bánh dày, cơm nắm, cá khô… do dân làng Trúc Phê ủng hộ đem tiếp tế cho nghĩa quân Đinh Công Tuấn.

Từ đó đến nay, hàng năm vào ngày mùng 8 tháng Giêng, người dân Trúc Phê tổ chức hội làng, đặc biệt trong hội có thi giã bánh giày ôn lại việc bà Thiên Hương tiếp lương giải vây cho Đinh Công Tuấn khi xưa. Dân ở quanh vùng còn truyền lại câu ca:

Trúc Phê có tiệc bánh dày

Bên Á há miệng bên này chày đâm

Nghi thức giã bánh dày dâng Mẫu

Mùng 8 tháng Giêng năm nay, khắp các làng ở Hưng Hóa lại vang lên những tiếng chày giã bánh dày cùng tiếng trống, tiếng hò reo cổ vũ của người dân.

Gạo được chọn lựa kỹ lưỡng sau đó ngâm rồi mang lên đồ xôi

“Đến bây giờ người dân chúng tôi vẫn giữ được nét đẹp của ông cha để lại là giã bánh dày để tưởng nhớ công lao tướng Hồ Thiên Hương", ông Nguyễn Văn Tiễu (78 tuổi) cho biết. "Để làm ra được một chiếc bánh dày phải chuẩn bị kỹ lưỡng các công đoạn từ cách chọn gạo, ngâm gạo, cách chọn chày và điều quan trọng là phải chế tạo ra một loại dầu bôi vào cối và chày để khi giã, bánh không dính vào hai thứ đó”.

Theo phong tục, trước khi vào giã bánh, các thanh niên tham gia đội giã bánh phải làm thủ tục theo sự hướng dẫn của chủ tế, mỗi lần chủ tế hô to, theo nhịp thì các thành viên giãn đều, cầm chày dâng ngang, cao ngang vai bái theo mệnh lênh: Nhất thiên bái (bái trời), Nhị địa bái (bái đất), Tam thánh bái (bái người được thờ) và Lễ hội bái.

Sau đó, một hồi trống vang lên, xôi được đưa vào cối, tiếng hò reo ca múa hừng hực, khí thế của những nam thanh nữ tú xen lẫn tiếng chày nhịp nhàng nâng lên hạ xuống khối bột nếp trắng mịn tinh khiết. 

Một hồi trống vang lên, xôi được đưa vào cối giã
Dân làng reo hò theo tiếng giã
Sau công đoạn giã, ông Tiễu tỉ mỉ cắt bánh 
Nặn bánh phải khéo léo để bánh có hình chân tượng mới đạt tiêu chuẩn

“Mỗi cối giã từ 2 đến 4 kg gạo xôi. 5 người, gồm 2 người giã, 2 người vén bánh, 1 người bắt bánh. Trong lúc giã, chày luôn luôn giữ ở thế đứng thẳng, để chày không dính, bánh càng mịn. Thời gian giã khoảng 15- 20 phút là được. Mỗi bánh giày ở làng Trúc Phê khi nặn có chiều cao 5cm, đường kính 15- 20cm. Bánh giày nặn phải có hình chân tượng mới đạt tiêu chuẩn", ông Tiễu cho biết thêm.

Bánh được gói bằng lá chuối và trang trí rất bắt mắt
Sau khi giã bánh xong dân làng đội lễ dâng lên tướng Hồ Thiên Hương

Có thể nói, phong tục giã bánh dày của người Hưng Hóa là trò diễn hội làng mang ý nghĩa diễn lại thần tích lịch sử, đồng thời mang đậm dấu ấn gắn liền với tín ngưỡng nông nghiệp của vùng Đất Tổ.

Hà Hạnh

Ý kiến bạn đọc

Ý kiến của bạn sẽ được biên tập trước khi đăng. Xin vui lòng gõ tiếng Việt có dấu

Cùng chuyên mục

Đọc thêm

Chơi bầu cua tôm cá có bị xử phạt?

Chơi bầu cua tôm cá có bị xử phạt?
(PLVN) - Tết nguyên đán Kỷ Hợi 2019, làng tôi có tổ chức lễ hội truyền thống, tôi dự định sẽ tổ chức trò chơi bầu, tôm, cua, cá có thưởng trong hội làng. Nhưng có nhiều ý kiến khuyên ngăn tôi không nên sẽ bị pháp luật “sờ gáy”. Xin hỏi trò vui chơi có thưởng này có vi phạm pháp luật hay không? (Ông Đồng Vĩnh A, 47 tuổi ở Vĩnh Phúc) 
Vietcombank khởi động dự án “Chuyển đổi mô hình ngân hàng bán lẻ”

Vietcombank khởi động dự án “Chuyển đổi mô hình ngân hàng bán lẻ”

(PLVN) - Ngân hàng TMCP Ngoại thương Việt Nam (Vietcombank) và Công ty The Boston Consulting Group (BCG) vừa tổ chức “Lễ khởi động dự án Chuyển đổi mô hình Ngân hàng bán lẻ (RTOM)”. Đây là một trong những bước đi quan trọng nhằm hiện thực hóa mục tiêu của Vietcombank trở thành Ngân hàng bán lẻ số 1 tại Việt Nam, đứng đầu về mức độ hài lòng của khách hàng.

Sơn La: Tăng cường phối hợp trong công tác THADS

Sơn La: Tăng cường phối hợp trong công tác THADS
(PLVN) - 4 tháng đầu năm 2019, Cục THADS Sơn La cho biết, Cục tiếp tục duy trì tốt mối quan hệ phối hợp với cấp ủy, chính quyền địa phương và công tác phối hợp liên ngành trong THADS, đặc biệt với các cơ quan nội chính. 
Không gian xanh, chuẩn đáng sống cho cư dân đô thị

Không gian xanh, chuẩn đáng sống cho cư dân đô thị

(PLVN) - Với mật độ xây dựng chỉ 29,3%, FLC Tropical City Ha Long là một trong số ít những khu đô thị sở hữu môi trường sống trong lành giữa trung tâm thành phố, bắt kịp xu hướng “xanh hóa” không gian sống đang nở rộ trên khắp thế giới.

31.1°C

Hà Nội

SJC Hà Nội

Mua vào 36.520

Bán ra 36.520

VNIndex

3.41 0.37%