Quảng cáo thuốc lá đến khi nào hết 'lách luật'?

(PLO) - Luật Phòng, chống tác hại thuốc lá quy định cấm các hành vi quảng cáo, khuyến mại thuốc lá; tiếp thị thuốc lá trực tiếp tới người tiêu dùng dưới mọi hình thức; tài trợ của tổ chức, cá nhân kinh doanh thuốc lá. Thế nhưng trên thực tế, phần lớn các chủ đại lý kinh doanh và bán lẻ thuốc lá trên cả nước đều vi phạm về trưng bày và quảng cáo trong kinh doanh thuốc lá.
Quảng cáo thuốc lá đến khi nào hết 'lách luật'? Quy định cho phép trưng bày thuốc lá tại điểm bán chính là “kẽ hở” để các công ty thuốc lá tiếp tục quảng bá hình ảnh của các loại thuốc lá

Đủ chiêu lách luật

Đến nay, Việt Nam đã hoàn toàn cấm các hoạt động quảng cáo, khuyến mại thuốc lá công khai trên báo đài, truyền hình, pano, áp phích quảng cáo. Tuy nhiên, hình ảnh các loại thuốc lá vẫn đến được với người tiêu dùng bởi các “chiêu” lách luật quảng cáo rất tinh vi.

Điển hình nhất là hình thức trưng bày bắt mắt tại các điểm bán thuốc lá. Các điểm bán này đã phớt lờ quy định “tại mỗi điểm bán không được phép trưng bày quá một bao/gói hoặc trưng bày quá một tút/hộp của một nhãn hiệu thuốc lá” theo Thông tư số 78/2008/TT-BVHTTDL.

Có thể thấy, quy định cho phép trưng bày thuốc lá tại điểm bán chính là kẽ hở để các công ty thuốc lá tiếp tục quảng bá hình ảnh của các loại thuốc lá đến người tiêu dùng. Họ nghĩ ra đủ chiêu trò để lách quy định trên.

Ví  dụ, trưng bày nhiều sản phẩm của một nhãn hiệu thuốc lá tạo thành các điểm quảng cáo hấp dẫn, dễ nhận biết tại điểm bán. Dùng mô hình sản phẩm quảng bá mặt hàng thuốc lá cũng như thay đổi cách đóng tút thuốc theo hướng giảm hiệu quả hình ảnh cảnh báo sức khỏe.

Bên cạnh đó, việc trưng bày giấu đi hình ảnh cảnh báo sức khỏe và sử dụng đội ngũ tiếp thị bán thuốc lá hùng hậu là cách được dùng khá phổ biến.

Thậm chí thuốc lá được trưng bày lẫn với các sản phẩm thông thường khác như kẹo, bánh… tạo ấn tượng rằng thuốc lá không phải là một sản phẩm độc hại. Điều này vô tình thúc đẩy hành vi mua và bắt đầu hút thuốc ở thanh thiếu niên, tạo ấn tượng rằng việc hút thuốc là được chấp nhận về mặt xã hội và khiến giới trẻ bị lôi cuốn. Ngoài ra, việc trưng bày này cũng làm những người đã cai thuốc có nguy cơ tái nghiện, gợi nhớ đến ham muốn hút thuốc trở lại ở những người đang cố gắng bỏ.

Thực tế những lời quảng cáo “có cánh” ẩn nấp dưới nhiều vỏ bọc như tri ân, cải tiến chất lượng… đã khiến nhiều người hiểu rằng, thuốc lá thơm ngon như một món ăn bổ dưỡng, đậm đà như một thứ đồ uống, làm họ hiểu sai về tác hại của thuốc lá. Thời gian vừa qua các sản phẩm thuốc lá mới được đưa vào thị trường tiêu thụ dưới nhiều hình thức.

Chiến thuật của ngành công nghiệp thuốc lá ngày càng đa dạng, tinh vi và liên tục thay đổi. Các doanh nghiệp lợi dụng kẽ hở trong quy định hiện hành đưa ra chiêu thức “né” luật. Chẳng hạn, một số công ty thuê các nữ nhân viên tiếp thị có hình thức bắt mắt để quảng bá sản phẩm.

Mặc dù không mang theo túi đựng thuốc lá, nhưng sau khi mời chào, nếu khách hàng có nhu cầu, họ mới đưa sản phẩm ra tiếp thị và mời dùng thử sản phẩm. Vì thế, số lượng thuốc lá bán ra thị trường vẫn khá lớn.

Anh Nguyễn Văn Thành (32 tuổi, ngụ Yên Phụ, Tây Hồ, Hà Nội) chia sẻ: “Thông thường những người nghiện thuốc lá sử dụng các sản phẩm quen thuộc bởi họ quen vị của loại sản phẩm đó.

Tuy nhiên, dạo gần đây nhiều sản phẩm mới ra đời có bao bì rất bắt mắt, hình thức đẹp, đặc biệt là những cải tiến chất lượng được ghi trên các sản phẩm khiến nhiều người thay đổi quan điểm, chuyển sang trải nghiệm những loại thuốc mới. Đặc biệt, một số hãng thuốc lá còn sử dụng chính sách khuyến mại để hấp dẫn người tiêu dùng như tặng bật lửa, giảm giá thuốc khi bóc tem trả lại…”.

“Kẽ hở” vì luật chưa “kín”?

Trong khi Việt Nam đã phê chuẩn Công ước khung về Kiểm soát Thuốc lá (FCTC)  từ năm 2004. Theo đó Việt Nam cần ban hành quy định cấm triệt để bất cứ hình thức trưng bày sản phẩm nào và cấm bày sản phẩm thuốc lá ở các điểm kinh doanh, kể cả đại lý cố định và người bán rong trên phố. So với yêu cầu này, thì Thông tư 78/2008/TT-BVHTTDL của Việt Nam vẫn còn yếu và là một kẽ hở để các công ty quảng cáo thuốc lá lách luật.

Theo Điều 13 FCTC quy định cấm quảng cáo, khuyến mại và tài trợ thuốc lá bao gồm cấm quảng cáo, khuyến mại, tài trợ thuốc lá từ lãnh thổ quốc gia tham gia FCTC và từ nước ngoài vào lãnh thổ quốc gia tham gia FCTC. Bên cạnh đó, Luật Phòng, chống tác hại thuốc lá tại Khoản 2, 3, 8 Điều 9 và Điều 16 có quy định các hành vi bị cấm, hoạt động tài trợ đối với thuốc lá.

Cụ thể, các các hành vi bị cấm gồm: quảng cáo, khuyến mại thuốc lá; tiếp thị thuốc lá trực tiếp tới người tiêu dùng dưới mọi hình thức; tài trợ của tổ chức, cá nhân kinh doanh thuốc lá, trừ trường hợp quy định tại Điều 16 của Luật này; sử dụng hình ảnh thuốc lá trên báo chí, xuất bản phẩm dành riêng cho trẻ em.

Bà Trần Thị Trang - Phó Vụ trưởng Vụ Pháp chế, Bộ Y tế đánh giá thực tiễn thực hiện các quy định về quảng cáo, khuyến mại, tài trợ thuốc lá, bà chỉ rõ những vấn đề tồn tại điển hình như: trưng bày quá 1 bao/tút thuốc của cùng 1 nhãn hiệu thuốc lá; dùng mô hình sản phẩm quảng bá hàng hóa thuốc lá; trưng bày giấu đi hình ảnh cảnh báo sức khỏe; dùng đội ngũ tiếp thị bán thuốc lá…

Theo bà Trang, nguyên nhân của tình trạng trên là do nhận thức về các quy định cấm quảng cáo, khuyến mại, tài trợ thuốc lá chưa tốt và tính tuân thủ quy định pháp luật về cấm quảng cáo, khuyến mại, tài trợ và trưng bày thuốc lá tại điểm bán chưa cao. Ngoài ra, lực lượng thanh tra mỏng, địa bàn rộng và chậm triển khai trong việc xử phạt từ phía các cán bộ thực thi nhiệm vụ, chưa đẩy mạnh sự phối hợp giữa các sở ngành liên quan... trong công tác kiểm tra, giám sát.

Bà Lê Thị Thu - Tổ chức Health Bridge Canada chia sẻ, một số cơ quan báo chí hiện nay vẫn đang vi phạm Luật Phòng, chống tác hại thuốc lá trong việc đăng tải hoạt động tài trợ của doanh nghiệp thuốc lá và vi phạm Công ước Khung FCTC trong việc phối hợp với doanh nghiệp thuốc lá thực hiện hoạt động tài trợ.

Thực tế cho thấy, để thực hiện tốt Công ước Khung các cơ quan chức năng liên quan cần thực hiện cấm toàn bộ mọi hình thức quảng cáo, khuyến mại, tài trợ thuốc lá, bao gồm cả hoạt động gọi là trách nhiệm xã hội của doanh nghiệp thuốc lá và khuyến cáo xuyên biên giới.

Đặc biệt, cần tăng cường thông tin, giáo dục, truyền thông về các quy định Luật Phòng, chống tác hại thuốc lá và Công ước Khung FCTC, cũng như tăng cường quản lý và phối hợp của các cơ quan chức năng trong việc giám sát và xử lý các vi phạm về quảng cáo, khuyến mại, tiếp thị của các công ty thuốc lá trên báo chí.

Đặng Thêm

Cùng chuyên mục

Đọc thêm

Bắt khẩn cấp 'nữ quái' cho vay lãi tới... 60%/năm

Bắt khẩn cấp 'nữ quái' cho vay lãi tới... 60%/năm
Đỗ Thị Hải có hành vi cho vay không thế chấp từ đầu năm 2018 đến nay. Ai không trả thì Hải cho giang hồ đến gây rối, đe dọa và siết tài sản có giá trị. Qua quy đổi, lãi suất người vay phải chịu từ 20% đến 60%/năm.

Kỷ luật cảnh cáo Phó Trưởng ban Dân vận Tỉnh ủy Quảng Ngãi

Kỷ luật cảnh cáo Phó Trưởng ban Dân vận Tỉnh ủy Quảng Ngãi
Ông Hồ Văn Thế đã vi phạm nguyên tắc tập trung dân chủ, không chấp hành chỉ đạo của Ban Thường vụ Tỉnh ủy và UBND tỉnh trong việc xem xét, xử lý đối với công chức vi phạm; vi phạm quy định của Nhà nước trong thực hiện các dự án đầu tư xây dựng các điểm định canh, định cư...

'Hoa đán' được chờ đợi nhất năm 2019

'Hoa đán' được chờ đợi nhất năm 2019
Năm 2018 của làng giải trí Hoa ngữ đã đi qua với rất nhiều biến động. Những tiểu Hoa đình đám bậc nhất cũng đã có nhiều sự thay đổi cả về đời tư lẫn sự nghiệp.
“Học để làm người” là triết lý giáo dục?

“Học để làm người” là triết lý giáo dục?

(PLVN) - Chiều nay (17/1), Hội đồng quốc gia giáo dục và phát triển nhân lực đã tổ chức phiên họp chuyên đề góp ý dự thảo Luật Giáo dục sửa đổi. Bộ trưởng Bộ GD&ĐT Phùng Xuân Nhạ, các Thứ trưởng: Nguyễn Thị Nghĩa, Nguyễn Hữu Độ, Lê Hải An cùng tham dự phiên họp. 

Khai trừ Đảng Đại tá công an 'tiếp tay' cho loạt sai phạm

Khai trừ Đảng Đại tá công an 'tiếp tay' cho loạt sai phạm
Xác định vi phạm của Đại tá Đỗ Minh Tân rất nghiêm trọng, có biểu hiện vụ lợi cá nhân, làm ảnh hưởng xấu đến uy tín của tổ chức đảng và ngành Công an..., Ủy ban Kiểm tra (UBKT) Trung ương quyết định thi hành kỷ luật bằng hình thức khai trừ ra khỏi Đảng đối với ông này.

Khiển trách Chủ tịch, cảnh cáo Phó Chủ tịch tỉnh Đắk Nông

Khiển trách Chủ tịch, cảnh cáo Phó Chủ tịch tỉnh Đắk Nông
UBKT Trung ương quyết định thi hành kỷ luật bằng hình thức khiển trách đối với ông Nguyễn Bốn, Phó Bí thư Tỉnh ủy, Bí thư Ban cán sự đảng, Chủ tịch UBND tỉnh Đắk Nông; cảnh cáo đối với ông Trương Thanh Tùng, Tỉnh ủy viên, Ủy viên Ban cán sự đảng, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Đắk Nông.

Khen thưởng hơn 1.000 lượt tập thể, cá nhân Công an tỉnh Quảng Ninh

Khen thưởng hơn 1.000 lượt tập thể, cá nhân Công an tỉnh Quảng Ninh
(PLVN) - Ngày 16/1, Công an tỉnh Quảng Ninh tổ chức Hội nghị tổng kết công tác, phong trào thi đua Vì An ninh Tổ quốc năm 2018. Với những thành tích toàn diện đã đạt được trên tất cả các mặt công tác, năm 2018, đã có trên 1.000 lượt tập thể, cá nhân lực lượng Công an toàn tỉnh được các cấp khen thưởng. 
Bắt đối tượng cho vay lãi 20% tháng, thu bất chính hàng trăm triệu đồng

Bắt đối tượng cho vay lãi 20% tháng, thu bất chính hàng trăm triệu đồng

(PLVN) - Cơ quan cảnh sát điều tra (CSĐT) Công an huyện Đại Lộc, tỉnh Quảng Nam mới ra quyết định khởi tố vụ án, khởi tố bị can và lệnh bắt tạm giam đối với Hoàng Ngọc Vũ (SN 1989, trú xã Thủy Bằng, TX. Hương Thủy, tỉnh Thừa Thiên-Huế) về hành vi “cho vay lãi nặng trong giao dịch dân sự”.

Công tác THADS năm 2019: Nâng cao trách nhiệm trong quản lý ngành

Công tác THADS năm 2019: Nâng cao trách nhiệm trong quản lý ngành
(PLVN) - Tại Hội nghị triển khai công tác THADS năm 2019 diễn ra ngày 17/1, Tổng cục trưởng Tổng cục THADS Mai Lương Khôi yêu cầu toàn Hệ thống THADS, đặc biệt là các đơn vị thuộc Tổng cục cần phát huy tốt vai trò, trách nhiệm trong công tác quản lý ngành để phòng ngừa và hạn chế tối đa các vi phạm, nâng cao chất lượng tham mưu quản lý nhà nước trong công tác THADS.

Sữa Cô gái Hà Lan truyền cảm hứng biến điều không thể thành có thể

Sữa Cô gái Hà Lan truyền cảm hứng biến điều không thể thành có thể
(PLVN) - Với chủ đề “Đánh thức tiềm năng lãnh đạo trong bạn”, sữa Cô Gái Hà Lan (thuộc công ty FrieslandCampina Việt Nam) đã tổ chức các buổi Đối thoại nghề nghiệp với các phần chia sẻ “Khi điều không thể hoàn toàn là có thể” với các bạn sinh viên tại thành phố Hồ Chí Minh và Hà Nội trong những ngày qua.

Hơn 10.000 'tấm bánh nghĩa tình' trường Đại Nam trao cho người khó khăn

Hơn 10.000 'tấm bánh nghĩa tình' trường Đại Nam trao cho người khó khăn
Mỗi khi Tết đến, Xuân về, Trường Đại học Đại Nam lại tổ chức chương trình “Tấm bánh nghĩa tình”. 8 năm tổ chức, Trường Đại Nam đã quyên góp được hơn 1 tỷ đồng cùng với việc gói hơn 10.000 chiếc bánh chưng dành tặng cho những người có hoàn cảnh khó khăn, bệnh nhân nghèo, người già neo đơn, thương binh…
Nội soi tiêu hóa: Nhẹ nhàng như đi nghỉ dưỡng

Nội soi tiêu hóa: Nhẹ nhàng như đi nghỉ dưỡng

(PLVN) - Khi nhắc đến nội soi tiêu hóa người ta hay truyền tai nhau nỗi sợ hãi với những cơn đau, ói và cảm giác khó chịu. Thế nhưng, có những bệnh nhân đi nội soi tiêu hóa lại nhẹ nhàng như đi nghỉ dưỡng.

31.1°C

Hà Nội

SJC Hà Nội

Mua vào 36.520

Bán ra 36.520

VNIndex

3.41 0.37%