Dấu hiệu vi phạm trong hoạt động kinh doanh của chuỗi cửa hàng cầm đồ

(PLVN) - Trên mạng xã hội Facebook vài ngày gần đây có lan truyền hình ảnh hai cửa hàng cầm đồ tại khu vực phía Nam gắn biển hiệu “Cầm đồ Xanh” và “Thế giới cầm đồ”.
Hình ảnh các cửa hàng cầm đồ khiến nhiều người nhầm lẫn với Điện máy Xanh và Thế giới di động

Có thể vi phạm đạo đức kinh doanh

Theo ghi nhận, cả hai cửa hàng này đều sử dụng biển hiệu với màu sắc, phông chữ cũng như hình ảnh nhận diện thương hiệu gần y hệt hai hệ thống bán lẻ lớn là Điện Máy Xanh và Thế giới di động.

Việc những tấm biển hiệu kia xuất hiện khiến cho không ít người lầm tưởng Điện máy Xanh và Thế giới di động đã nhảy sang lĩnh vực… cầm đồ. Nhiều người cho hay, rõ ràng “cửa hàng cầm đồ xanh” và “thế giới cầm đồ” đã ăn cắp ý tưởng, lợi dụng sự nổi tiếng của thương hiệu, tên thương mại Điện máy xanh và Thế giới di động để xây dựng bảng hiệu cho mình. Phóng viên PLVN đã liên hệ phía Thế giới di động để ghi nhận ý kiến nhưng hiện công ty chưa có phản hồi. 

Trước tình huống này, luật sư Lê Quang Vinh, Công ty BROSS & Partners, chuyên gia về sở hữu trí tuệ có những phân tích để giúp bạn đọc có cái nhìn rõ hơn về vụ việc. Luật sư Vinh nêu: Hai biển hiệu ở cột bên phải ở bảng trên (xem ảnh) đều là của Công ty CP Thế giới di động trong khi ở cột bên trái tương ứng là hình ảnh biển hiệu nghi ngờ xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ của Công ty CP Thế giới di động.

Bằng cách so sánh, chúng ta có thể dễ dàng nhận thấy cấu trúc, cách trình bày của biển hiệu nghi ngờ xâm phạm thứ nhất dường như đã copy y nguyên một số yếu tố thuộc biển hiệu Điện Máy Xanh, cụ thể như viền của biển màu vàng bên trong nền biển màu xanh da trời, màu sắc chữ Cầm Đồ Xanh cũng có màu vàng sậm như cụm chữ Điện Máy Xanh. 

Tuy vậy sự khác nhau căn bản giữa 2 biển hiệu này ở chỗ biển hiệu nghi ngờ xâm phạm thứ nhất không copy logo hình người (được tạo thành bởi các hình thoi và hình tròn có màu đen) được đặt trên nền một hình tròn có nền màu vàng sẫm thuộc biển hiệu Điện Máy Xanh. Và thứ nữa là cụm từ màu vàng có mặt trên nền màu xanh da trời ở hai biển hiệu là khác nhau: Cầm Đồ Xanh và Điện Máy Xanh.

Gần tương tự như biển hiệu nghi ngờ xâm phạm thứ nhất, biển hiệu nghi ngờ xâm phạm thứ hai cũng copy có vẻ như gần y nguyên nền xám đen có viền màu vàng của biển hiệu Thegioididong. Sự khác nhau giữa 2 biển hiệu này cũng xuất hiện ở chỗ không có logo hình người (được tạo thành bởi các hình thoi và hình tròn có màu đen) được đặt trên nền một hình tròn có nền màu vàng sẫm trên biển hiệu nghi ngờ xâm phạm thứ hai. Và dòng chữ có mặt trên biển hiệu nghi ngờ xâm phạm thứ hai là “Thế giới cầm đồ” so với “thegioididong.com” ở biển hiệu Thegioididong.

Xét ở khía cạnh đạo đức kinh doanh cũng có thể có quan điểm cho rằng việc copy nêu trên bởi công ty cầm đồ là đạo, nhái hoặc ăn theo hình ảnh quen thuộc trong nhận diện thương hiệu của người khác. 

Luật không xử lý được?

Dưới góc độ pháp lý thì câu chuyện có thể hoàn toàn khác. Cụ thể là liệu Công ty CP Thế giới di động có thể sử dụng công cụ pháp lý để ngăn chặn thành công việc sử dụng của công ty cầm đồ có 2 biển hiệu nghi ngờ xâm phạm nêu trên hay không? 

Theo pháp luật hiện hành, Công ty CP Thế giới di động (chủ thể quyền) có thể bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ và chống cạnh tranh không lành mạnh bằng cách viện dẫn đến một hoặc nhiều đối tượng quyền sở hữu trí tuệ mà chủ thể quyền cho rằng họ có quyền đó và quyền đó được pháp luật bảo vệ. Những đối tượng quyền sở hữu trí tuệ mà chủ thể quyền có thể viện dẫn gồm: (1) xử lý hành vi xâm phạm quyền độc quyền nhãn hiệu đã đăng ký theo Điều 129 Luật sở hữu trí tuệ, (2) xử lý hành vi cạnh tranh không lành mạnh liên quan tới sở hữu trí tuệ theo Điều 130 Luật Sở hữu trí tuệ xâm phạm quyền độc quyền nhãn hiệu đã đăng ký, (3) xử lý hành vi xâm phạm quyền tác giả theo Điều 28 Luật Sở hữu trí tuệ. 

Theo quy tắc chung, để hành vi sử dụng 2 biển hiệu nghi ngờ xâm phạm là xâm phạm quyền nhãn hiệu và bản quyền tác giả, 4 căn cứ sau phải được thỏa mãn: (a) đối tượng bị xem xét thuộc phạm vi các đối tượng đang được bảo hộ dưới dạng nhãn hiệu, (b) có yếu tố xâm phạm trong đối tượng bị xem xét, (c) người thực hiện hành vi bị xem xét không phải là chủ thể quyền sở hữu trí tuệ và không phải là người được pháp luật hoặc cơ quan có thẩm quyền cho phép, và (d) hành vi bị xem xét xảy ra tại Việt Nam. 

Về khả năng xử lý hành vi xâm phạm quyền độc quyền nhãn hiệu đã đăng ký theo Điều 129 Luật Sở hữu trí tuệ thấy rằng điều kiện (a) và (b) nêu trên là quan trọng nhất. Theo đó, có căn cứ cho thấy cả 2 điều kiện này hoặc ít nhất một điều kiện không đáp ứng (nghĩa là khả năng gây nhầm lẫn cho khách hàng không tồn tại).

Do vậy, không có căn cứ xử lý chủ thể thực hiện hành vi quảng cáo 2 biển hiệu nghi ngờ xâm phạm vì: Cầm đồ Xanh, Thế giới cầm đồ khác với Điện Máy Xanh và Thegioididong.com về cấu trúc và phát âm dù cho cùng sử dụng chữ “Xanh”, “Thế Giới”, viền biển màu vàng và nền màu xanh nước biển...

Dịch vụ cầm đồ mang bản chất là dịch vụ cho vay vốn trên cơ sở cầm đồ là tài sản của khách hàng để đảm bảo nghĩa vụ hoàn trả tiền cho bên cầm đồ. Theo đó, nó hoàn toàn khác biệt với lĩnh vực kinh doanh sản phẩm đồ điện gia dụng và dịch vụ bán buôn bán lẻ đồ điện gia dụng.

Việc đánh giá xử lý hành vi cạnh tranh không lành mạnh theo Điều 130 Luật Sở hữu trí tuệ cũng gần tương tự như nhãn hiệu. Nghĩa là vẫn phải chứng minh được có khả năng gây nhầm lẫn, cụ thể gồm 2 điều kiện: (1) chủ thể quyền sử dụng trước chỉ dẫn thương mại một cách rộng rãi, ổn định trong hoạt động kinh doanh hợp pháp tại Việt Nam, được người tiêu dùng biết đến uy tín của chủ thể quyền và hàng hóa, dịch vụ mang chỉ dẫn thương mại đó. Và (2) bên nghi ngờ xâm phạm phải đã và đang sử dụng chỉ dẫn thương mại gây nhầm lẫn với chủ thể quyền. Nghĩa là chỉ dẫn thương mại đó một mặt phải gây nhầm lẫn với chỉ dẫn thương mại của chủ thể quyền và các chỉ dẫn thương mại đó phải gắn liền với hàng hóa/dịch vụ trùng hoặc tương tự với nhau. Theo quy tắc đó, chúng tôi thấy rằng 2 điều kiện trên, đặc biệt là điều kiện 2 không đáp ứng do lĩnh vực kinh doanh khác nhau.

Về khả năng xử lý xâm phạm bản quyền tác giả, chúng tôi thấy rằng căn cứ xác định yếu tố xâm phạm quyền tác giả là phạm vi bảo hộ quyền tác giả được xác định theo hình thức thể hiện bản gốc tác phẩm. Được xác định theo nhân vật, hình tượng, cách thể hiện tính cách nhân vật, hình tượng, tình tiết của tác phẩm gốc trong trường hợp xác định yếu tố xâm phạm đối với tác phẩm phái sinh. Trong khi đó, các yếu tố xâm phạm được coi là thỏa mãn khi và chỉ khi thuộc một trong các dạng như: a) bản sao tác phẩm được tạo ra một cách trái phép; b) tác phẩm phái sinh được tạo ra một cách trái phép; c) tác phẩm giả mạo tên, chữ ký của tác giả, mạo danh hoặc chiếm đoạt quyền tác giả. 

Như vậy, xem cách thể hiện biển hiệu của chủ thể quyền có thể thấy rằng ngoại trừ logo hình người được đặt trên nền một hình tròn có nền màu vàng sẫm có thể được xem là một tác phẩm mỹ thuật ứng dụng và được bảo hộ theo pháp luật về bảo hộ quyền tác giả. Nhưng các biển hiệu nghi ngờ xâm phạm không hề copy tác phẩm này. Do không còn có tác phẩm nào khác có mặt trên biển hiệu của chủ thể quyền nữa nên cũng không có căn cứ xử lý theo pháp luật quyền tác giả. 

​Quý Hoàng - Đạt Tiến

Ý kiến bạn đọc

Ý kiến của bạn sẽ được biên tập trước khi đăng. Xin vui lòng gõ tiếng Việt có dấu

Cùng chuyên mục

Đọc thêm

Lại động đất ở Điện Biên

Lại động đất ở Điện Biên
Vị trí tâm chấn được xác định tại khu vực giáp ranh giữa xã Sa Dung và Na Son (huyện Điện Biên Đông). Dư chấn kéo dài khoảng 3 - 4 giây.

Phạt chủ shop quần áo 2,5 triệu đồng vì đánh bà lao công

Phạt chủ shop quần áo 2,5 triệu đồng vì đánh bà lao công
(PLVN) - Chủ tịch UBND P.1, TP. Đông Hà, tỉnh Quảng Trị cho biết, đơn vị này vừa ra quyết định xử phạt hành chính 2,5 triệu đồng đối với Trần Thị Yến Ly (26 tuổi, chủ shop quần áo Ly Zym, đóng tại số 79 Nguyễn Trãi) về hành vi xâm phạm sức khỏe người khác theo điểm e, điều 5, Nghị định 167 của Chính phủ.

Chuyện trên xe buýt và những điều suy ngẫm

Chuyện trên xe buýt và những điều suy ngẫm
(PLVN) - Xe buýt có nhiều chuyện không ngờ, có những chuyện đau lòng như trộm cắp, có những việc nhân ái khi con người giúp đỡ lẫn nhau và có cả những chuyện đáng suy ngẫm khi người say bất ngờ nói lên những điều mà chỉ có người say mới nói được.

Quảng Ninh: Shophouse của BIM Group bị “tố” thiếu diện tích, chủ đầu tư “hứa” sẽ mời bên thứ 3 đo đạc lại

Quảng Ninh: Shophouse của BIM Group bị “tố” thiếu diện tích, chủ đầu tư “hứa” sẽ mời bên thứ 3 đo đạc lại
(PLVN) - Trước phản ánh của cư dân Lotus Residences  (Tập đoàn BIM Group) về việc diện tích mặt sàn thực tế theo Giấy chứng nhận QSDĐ của mỗi căn Shophouse bị chủ đầu tư “ăn bớt”, bà Lại Phương Nga (Trưởng phòng quản lý tài sản của công ty cổ phần đầu tư phát triển Syrena Việt Nam - thuộc Tập đoàn BIM Group) cho biết sẽ mời bên thứ 3 đo đạc lại, nếu thiếu sẽ khấu trừ tiền.

Xem xét năng lực các Cục, Vụ trưởng từng đỗ 'thủ khoa' ở Bộ GTVT

Xem xét năng lực các Cục, Vụ trưởng từng đỗ 'thủ khoa' ở Bộ GTVT
(PLVN) - Sau 5 năm triển khai thi tuyển và bổ nhiệm các chức danh lãnh đạo cấp trưởng thông qua thi tuyển, giờ là thời điểm một số chức danh ở Bộ GTVT đã hoặc sắp hết nhiệm kỳ 5 năm. Bộ này đang trong giai đoạn rà soát, xem xét năng lực, mức độ tín nhiệm đối với các chức danh này.

TP Thái Bình: Dự án đất nông nghiệp chuyển đổi “biến mất”; biệt thự, nhà tầng không phép đua nhau “mọc” lên

TP Thái Bình: Dự án đất nông nghiệp chuyển đổi “biến mất”; biệt thự, nhà tầng không phép đua nhau “mọc” lên
(PLVN) - Cả dự án đất cấy lúa kém hiệu quả chuyển đổi sang mục đích nuôi, trồng thủy sản bị biến tướng thành đất ở. Các cá nhân đua nhau xây dựng nhà tầng kiên cố, thậm chí cả biệt thự mái thái hoành tráng như chốn vô pháp, vô cương. Đó là thực tế đã và đang xảy ra tại thôn Vũ Trường, xã Vũ Chính, TP Thái Bình, tỉnh Thái Bình.

Hải Phòng: Sau vụ khách hàng phun môi nhập viện cấp cứu, TMV Ngọc Dung bị xử phạt 25 triệu đồng

Hải Phòng:  Sau vụ khách hàng phun môi nhập viện cấp cứu, TMV Ngọc Dung bị xử phạt 25 triệu đồng
(PLVN) - Mới đây, Thanh tra Sở Y tế Hải Phòng đã ban hành quyết định xử phạt đối với thẩm mỹ viện Ngọc Dung (số 205B Lạch Tray, quận Ngô Quyền, Hải Phòng) vì đã bán thuốc cho người bệnh, điều mà 1 thẩm mỹ viện không được phép thực hiện. Quyết định xử phạt được ban hành sau khi Sở Y tế Hải Phòng lập đoàn kiểm tra xác minh thông tin 01 khách hàng nhập viện cấp cứu khi tiến hành phun môi tại Thẩm mỹ viện này.

Bố đánh chết con gái vì nghi bị trộm tiền

Bố đánh chết con gái vì nghi bị trộm tiền
(PLVN) - Phát hiện cặp con gái có số tiền 3,6 triệu đồng, Phong chạy xuống bếp phát hiện số tiền mình cất đã “không cánh mà bay” nên tức tốc tra hỏi. Dù con gái một mực phủ nhận, người cha vẫn hành hung con đến tử vong.

“Đại tiệc” ưu đãi trị giá hàng chục tỷ đồng nhân dịp Khai trương Bamboo Airways Tower 265 Cầu Giấy

“Đại tiệc” ưu đãi trị giá hàng chục tỷ đồng nhân dịp Khai trương Bamboo Airways Tower 265 Cầu Giấy
(PLVN) -Hàng nghìn vé máy bay Bamboo Airways siêu ưu đãi cùng loạt combo sản phẩm độc đáo từ hệ sinh thái Tập đoàn FLC được tung ra trong chương trình, hứa hẹn sẽ biến Sự kiện khai trương Tòa tháp Bamboo Airways Tower 265 Cầu Giấy trở thành một trong những hoạt động tâm điểm của tháng 5/2019 tại Hà Nội. 

Thủ tướng thăm một số ‘địa chỉ đỏ’ tại Saint Petersburg

Thủ tướng thăm một số ‘địa chỉ đỏ’ tại Saint Petersburg
(PLVN) -Sáng nay, 21/5 (giờ địa phương), tại TP. Saint Petersburg, tiếp tục các hoạt động trong chuyến thăm chính thức Liên bang Nga, Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc, Phu nhân và Đoàn cấp cao Việt Nam đã đến viếng, đặt vòng hoa tại Khu tưởng niệm-Nghĩa trang Piskaryovskoye, thăm Khu lưu niệm Lenin, thăm Chiến hạm Rạng Đông, dự triển lãm về văn hóa Việt Nam tại Cung điện Mùa Đông…

31.1°C

Hà Nội

SJC Hà Nội

Mua vào 36.520

Bán ra 36.520

VNIndex

3.41 0.37%