Bấm huyệt chữa say nắng

(PLO) - Trong y học cổ truyền, say nắng say nóng được gọi là chứng Trúng thử với cơ chế sinh bệnh là do: trên cơ sở chính khí hư suy (giảm sức đề kháng), hai nhân tố gây bệnh là thử nhiệt hoặc thử thấp xâm nhập vào cơ thể, uất lại và nung đốt làm hao tổn âm dịch mà tạo thành bệnh.

Nếu nặng thì thanh khiếu bị che phủ, kinh khí bế tắc gây nên hôn mê, nếu tân dịch bị hao tổn quá nhiều thì phát sinh chứng hư thoát.

Say nắng, say nóng thường thể hiện ở hai mức độ: Nhẹ thì đau đầu, hoa mắt, chóng mặt, tức ngực, lợm giọng, buồn nôn, khát nước, da nóng, không có mồ hôi, toàn thân mệt mỏi rã rời hoặc có biểu hiện bồn chồn, vật vã; Nặng thì ngoài các triệu chứng trên còn có thêm sắc mặt nhợt nhạt, vã mồ hôi, chân lạnh, thậm chí xuất hiện hôn mê bất tỉnh, co giật tứ chi.

Huyệt Thái xung.

Huyệt Thái xung.

Về mặt trị liệu, khi gặp tình trạng này phải hết sức nhanh chóng tiến hành các biện pháp sau đây:

    Khẩn trương đưa người bệnh đến chỗ râm mát, thoáng gió, cởi bỏ và nới rộng quần áo, cho uống một ít nước muối nhạt hoặc nước chín mát, dùng khăn thấm ướt nước lạnh hoặc rượu trắng lau các hốc tự nhiên như hõm nách, bẹn...

    Nếu nặng, bất tỉnh nhân sự thì lập tức dùng ngón tay cái lần lượt bấm mạnh huyệt nhân trung và thập tuyên. Vị trí huyệt nhân trung: ở điểm nối 1/3 trên với 2/3 dưới của rãnh nhân trung, giữa đáy rãnh. Vị trí huyệt thập tuyên: ở đỉnh cao nhất giữa 10 đầu ngón tay. Bấm các huyệt này có tác dụng khai khiếu (làm thức tỉnh) và tiết nhiệt (thải nhiệt, giải nhiệt). Sách Châm cứu khổng huyệt cập kỳ liệu pháp tiện lãm đã viết: “Thập tuyên là kỳ huyệt... dùng kim tam lăng hoặc kim lớn châm ra máu chủ trị tất cả các chứng mất thần cấp tính”.

    Dùng gốc bàn tay day lòng bàn tay, lòng bàn chân và chỗ hõm giữa thắt lưng của người bệnh (có thể dùng một chút rượu trắng để xoa) sao cho tại chỗ nóng lên là được. Trong tư thế bệnh nhân nằm sấp, xác định và day mạnh huyệt đại chuỳ nằm ở ngay dưới chỗ lồi lớn của ụ xương cổ thứ 7. Sau đó huyệt này có tác dụng thanh nhiệt và thông dương khí. Kinh nghiệm của cổ nhân thường phối hợp kích thích thập tuyên với đại chuỳ để trị sốt cao và chống say nắng.

    Nếu bệnh nhân đã tỉnh nhưng còn mệt thì dùng tay xoa, day và vê các ngón chân của người bệnh. Điều này rất có lợi vì như vậy tác động đến các huyệt vị như ẩn bạch, chí âm, hành gian, thái xung, đại đôn, lệ đoài, túc khiếu âm. Kế đó, dùng ngón tay cái nhẹ nhàng day huyệt thái dương và dọc theo hai lông mày với một lực vừa phải.

    Ngoài ra, theo kinh nghiệm dân gian, người ta còn có thể chọn dùng một trong các biện pháp kích thích hồi tỉnh như: dùng lá hẹ tươi hoặc nga bất thực thảo tươi hoặc gừng tươi hoặc tỏi tươi rửa sạch, giã nát, ép lấy nước để nhỏ vào lỗ mũi; dùng trầm hương và đàn hương đốt khói xông hai lỗ mũi... Khi bệnh nhân tỉnh, có thể cho uống nước sắc lá sen, lá hoắc hương và lá hương nhu tươi. Chú ý: dù người bệnh đã tỉnh hẳn vẫn không nên cho trở lại làm việc trong điều kiện nắng nóng ngay mà phải được nghỉ ngơi trong một thời gian thích đáng.

    Vị trí huyệt


    Ẩn bạch: ở mé trong ngón chân cái, cách góc móng chân 0,1 tấc về phía sau.

    Chí âm: ở mé ngoài đầu ngón chân út, cách góc móng khoảng 0,1 tấc về phía sau.

    Hành gian: cách mép kẽ ngón chân 1 và 2 một khoảng 0,5 tấc.

    Thái xung: ở kẽ ngón chân 1 và 2, cách mép da 2 tấc.

    Đại đôn: ở mé ngoài ngón chân cái, tại điểm giữa đường nối góc ngoài móng chân và khớp liên đốt ngón chân cái.

    Lệ đoài: ở phía ngoài góc ngoài móng chân ngón thứ 2, cách góc móng chân 0,1 tấc về phía sau.

    Túc khiếu âm: Bên ngoài ngón chân thứ 4, cách góc móng chân chừng 0,1 tấc về phía sau.
    Theo BS. Thanh Trà / suckhoedoisong

    Ý kiến bạn đọc

    Ý kiến của bạn sẽ được biên tập trước khi đăng. Xin vui lòng gõ tiếng Việt có dấu

    Cùng chuyên mục

    Đọc thêm

    'Ngựa thồ' C-17 chở trực thăng của ông Trump đến Nội Bài

    'Ngựa thồ' C-17 chở trực thăng của ông Trump đến Nội Bài
    (PLVN) - Chiều nay (20/2), chiếc trực thăng Marine One cùng nhiều phương tiện, đồ dùng phục vụ đoàn Tổng thống Mỹ Donald Trump dự Hội nghị Thượng đỉnh Mỹ - Triều lần thứ 2 sẽ được tổ chức tại Hà Nội trong ít ngày tới đã được máy bay vận tải hạng nặng Boeing C-17 Globemaster III đưa đến sân bay Nội Bài.

    Thủ tướng chỉ thị cấp bách khống chế Dịch tả lợn châu Phi

    Thủ tướng chỉ thị cấp bách khống chế Dịch tả lợn châu Phi
    Nhận định nguy cơ dịch bệnh lây lan diện rộng, làm ảnh hưởng lớn đến phát triển chăn nuôi trong thời gian tới là rất cao, hôm nay, 20/2, Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc ra Chỉ thị về việc triển khai đồng bộ các giải pháp cấp bách khống chế bệnh dịch này.
    Cứu 4 thuyền viên gặp nạn trên biển

    Cứu 4 thuyền viên gặp nạn trên biển

    (PLVN) - Ngày 20/2, Đồn Biên phòng cửa khẩu cảng Thuận An, BĐBP Thừa Thiên Huế đã phối hợp với Hải đội 2 Biên phòng ứng cứu và đưa 4 thuyền viên gặp nạn vào bờ an toàn.
    Nữ sinh viên bán gà bị sát hại: Công an Điện Biên có chậm trễ?

    Nữ sinh viên bán gà bị sát hại: Công an Điện Biên có chậm trễ?

    (PLVN) - Ba mươi Tết, một gia đình mất con báo công an. Gần 3 ngày sau, khi vật chứng được tìm thấy và thi thể nạn nhân được người dân phát hiện, trình báo. Sau đó không lâu, Công an Điện Biên phối hợp với Cục Cảnh sát Hình sự (Bộ Công an)  lần lượt truy bắt được các nghi phạm. Bên cạnh số đông ý kiến ngợi ca chiến công của lực lượng chức năng thì có một số ý kiến cho rằng sự "vào cuộc" của công an là chậm trễ...

    31.1°C

    Hà Nội

    SJC Hà Nội

    Mua vào 36.520

    Bán ra 36.520

    VNIndex

    3.41 0.37%