Tổng Bí thư làm Chủ tịch nước: Hoàn thiện Nhà nước pháp quyền XHCN

(PLO) - Khi trao cho Tổng Bí thư trọng trách đứng đầu Nhà nước sẽ tạo tiền đề tích cực cho việc tiếp tục củng cố Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa, cũng là bước chuẩn bị quan trọng cả về cơ sở pháp lý và thực tiễn để đưa vấn đề này thành nền nếp trong bối cảnh mới của nước ta hiện nay.
Tổng Bí thư làm Chủ tịch nước: Hoàn thiện Nhà nước pháp quyền XHCN Ảnh minh họa

(Bài cuối)

Bước đột phá về đổi mới chính trị

Việc Quốc hội với số phiếu tín nhiệm cao bầu Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng vào chức vụ Chủ tịch nước được xem là bước đột phá trong đổi mới chính trị ở Việt Nam. 

Nước ta đã qua hơn 30 năm đổi mới và đạt được nhiều kết quả hết sức có ý nghĩa. Đổi mới về kinh tế có bước tiến lớn, đổi mới về chính trị cũng có chuyển động tương ứng, đồng bộ và hỗ trợ đắc lực cho đổi mới kinh tế, xã hội. Đảng không ngừng hoàn thiện hệ thống chính trị, Nhà nước pháp quyền và chính quyền địa phương.

Nhà nước đẩy mạnh các hoạt động đổi mới hoạt động lập pháp, cải cách hành chính và tư pháp; đẩy nhanh việc phân cấp, phân quyền cho địa phương; đề cao vai trò của Mặt trận trong giám sát và phản biện xã hội. Đảng cũng không ngừng phát triển dân chủ theo hướng: Tất cả quyền lực nhà nước đều thuộc về nhân dân; mọi đường lối, chính sách, pháp luật của Đảng và Nhà nước đều phải xuất phát từ nguyện vọng và quyền lợi chính đáng của nhân dân, được nhân dân tham gia góp ý kiến. 

Những năm qua, Đảng từng chủ trương thí điểm không tổ chức Hội đồng nhân dân (HĐND) cấp huyện, phường và đang triển khai rộng rãi mô hình bí thư cấp ủy đồng thời là chủ tịch HĐND các cấp, chỉ đạo sớm tổng kết mô hình bí thư cấp ủy đồng thời là chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp xã, huyện; đẩy mạnh việc điều chỉnh chức năng, nhiệm vụ của HĐND, Ủy ban nhân dân và tinh giản bộ máy các cấp...

Bên cạnh đó, Đảng luôn coi trọng việc đổi mới bộ máy của Đảng và hệ thống chính trị theo hướng tinh gọn, nâng cao hiệu lực, hiệu quả lãnh đạo, chỉ đạo, điều hành, đẩy mạnh việc hoàn thiện cơ chế kiểm sát quyền lực, ngăn ngừa sự lạm quyền, nghiên cứu thực hiện thí điểm hợp nhất một số cơ quan Đảng và Nhà nước tương đồng về chức năng, nhiệm vụ...

Như vậy, đổi mới về chính trị ở nước ta diễn ra liên tục, tuy thận trọng song đã có nhiều đột phá. Đất nước luôn cần sự ổn định chính trị, xã hội để thực hiện các mục tiêu dài hạn và ngắn hạn, song trên thực tế các bước đổi mới về chính trị luôn được thực hiện và hỗ trợ đắc lực cho tiến trình hội nhập và phát triển đất nước.

Thuận lợi trong hoạt động đối ngoại 

Có thể nói, việc Trung ương tín nhiệm đề cử Tổng Bí thư của Đảng để Quốc hội xem xét trao chức vụ Chủ tịch nước thể hiện nhận thức mới trong đổi mới về chính trị. Vấn đề này từng được thảo luận khá lâu, song vì nhiều lý do, đặc biệt do chưa đủ cơ sở pháp lý và thực tiễn để gắn quyền với trách nhiệm cũng như việc kiểm soát quyền lực của người có chức vụ cao nhất của cả Đảng và Nhà nước, nên chưa được thực hiện.

Đây là những băn khoăn đúng đắn, nhất là việc lựa chọn cá nhân cụ thể. Tuy nhiên đến nay đã đủ cơ sở để tin rằng, hai chức vụ ấy do một người đảm nhiệm sẽ rất thuận lợi cho sự phát triển đất nước.

Về cơ sở pháp lý, việc người đứng đầu Đảng được giới thiệu bầu vào chức Chủ tịch nước là đúng với phương thức lãnh đạo của Đảng về bố trí cán bộ và phù hợp Hiến pháp (về quy định Đảng Cộng sản Việt Nam là lực lượng lãnh đạo Nhà nước và xã hội, các tổ chức của Đảng và đảng viên của Đảng hoạt động trong khuôn khổ Hiến pháp và pháp luật). 

Về lợi ích, khi Chủ tịch nước là người có tiếng nói quyết định về đường lối của Đảng và trực tiếp lãnh đạo việc thể chế hóa thành chính sách, pháp luật, cũng như thực hiện chức năng giám sát việc thực hiện sẽ giúp những quyết sách chiến lược của Đảng được chuyển hóa đầy đủ, đồng bộ vào mọi hoạt động của Nhà nước.

Chủ tịch nước thay mặt Nhà nước về đối nội và đối ngoại, được trao thẩm quyền tham gia và hủy điều ước quốc tế, có thể nêu quan điểm về những vấn đề quốc tế quan trọng trên cơ sở đường lối chung, nên để bảo vệ lợi ích quốc gia trong bối cảnh hội nhập quốc tế sâu rộng như hiện nay, phải là người có thẩm quyền cao mới có thể đưa ra quyết định nhanh chóng, chính xác, đồng bộ. 

Đảm nhiệm cùng lúc cả hai chức vụ này còn tạo thuận lợi cho các hoạt động đối ngoại của đất nước. Việc người đứng đầu đảng chính trị được trao chức vụ đứng đầu Nhà nước được chứng minh tính phù hợp, hiệu quả và đang được hầu hết các nước lựa chọn, kể cả các nước đi theo con đường xã hội chủ nghĩa.

Một vấn đề khiến không ít người băn khoăn là làm thế nào kiểm soát được quyền lực khi cả hai chức vụ đó được trao cho một người. Chúng ta có thể tin rằng, các quy định hiện hành nhìn chung đã đủ để kiểm soát bất kỳ cá nhân nào được trao trọng trách này. Cơ chế làm việc của Đảng và Nhà nước đều theo nguyên tắc tập trung dân chủ, “tập thể lãnh đạo, cá nhân phụ trách” và đều phải tuân thủ Hiến pháp, pháp luật.

Chẳng hạn, Quốc hội có quyền bầu, miễn nhiệm và bãi nhiệm Chủ tịch nước; Hiến pháp trao cho Quốc hội quyền bãi bỏ văn bản của Chủ tịch nước nếu trái với Hiến pháp, luật và quyết định của Quốc hội. Việc kiểm soát quyền lực còn được thực hiện bởi các cơ quan kiểm tra của Đảng, sự giám sát của cán bộ, đảng viên và nhân dân.

Quốc hội hiện đang đẩy mạnh đổi mới việc giám sát đối với hoạt động của các chức danh do Quốc hội bầu, như trách nhiệm giải trình, chất vấn, định kỳ lấy phiếu tín nhiệm... 

Thêm luồng sinh khí trong cải cách tư pháp

Việc Quốc hội lấy phiếu tín nhiệm đối với người được Quốc hội bầu ra, đồng thời đó là người đứng đầu của Đảng sẽ là dịp tốt để kiểm nghiệm sự tín nhiệm của nhân dân đối với Đảng. Điều này giúp mỗi thành viên của Đảng và bản thân Đảng chịu sự sàng lọc khắt khe hơn của nhân dân và do đó ngày càng mạnh mẽ hơn.

Hoạt động này cũng góp phần thúc đẩy quá trình dân chủ hóa trong Đảng, để Đảng tiến tới bầu trực tiếp Tổng Bí thư của mình, do đó sẽ tìm được người đại diện xứng đáng nhất để ứng cử chức Chủ tịch nước trong giai đoạn mới. Bên cạnh những cơ chế hiện có, bản thân Đảng cũng đang tiếp tục tìm kiếm những cách thức kiểm soát quyền lực hữu hiệu, nhằm ngăn chặn sự tha hóa quyền lực ở các cấp, các lĩnh vực. 

Trong bối cảnh đất nước hiện nay, việc bầu Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng vào chức vụ Chủ tịch nước là rất phù hợp. Là đại biểu Quốc hội, việc bầu cử đồng chí với chức vụ đó hoàn toàn phù hợp Hiến pháp, pháp luật.

Với uy tín cao trong Đảng, Nhà nước và xã hội, đặc biệt là những hoạt động mạnh mẽ vừa qua của đồng chí trong việc chỉnh đốn Đảng và trên cương vị Trưởng ban Chỉ đạo Trung ương về phòng, chống tham nhũng, chắc chắn Tổng Bí thư sẽ tiếp thêm động lực và thổi luồng sinh khí mới cho các hoạt động Nhà nước, trong đó có hoạt động cải cách tư pháp. 

Là người từng giữ chức vụ Chủ tịch Quốc hội nên đồng chí am hiểu sâu sắc những nhu cầu cấp bách của việc hoàn thiện Nhà nước pháp quyền ở Việt Nam hiện nay, cũng như những thách thức của việc xây dựng và tổ chức thi hành luật.

Một điều đáng chú ý là Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng chính là người luôn trăn trở về việc kiểm soát quyền lực, thể hiện ở việc đồng chí đang thúc đẩy ban hành “Quy định của Bộ Chính trị về kiểm soát quyền lực và chống chạy chức, chạy quyền trong công tác cán bộ”, đề cao vai trò nêu gương và trách nhiệm của người đứng đầu, về văn hóa từ chức...

Như vậy, việc trao cho Tổng Bí thư của Đảng trọng trách đứng đầu Nhà nước sẽ tạo tiền đề tích cực cho việc tiếp tục củng cố Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa, cũng là bước chuẩn bị quan trọng cả về cơ sở pháp lý và thực tiễn để đưa vấn đề này thành nền nếp trong bối cảnh mới của đất nước.

PGS.TS Đặng Dũng Chí -(Học viện Chính trị Quốc gia Hồ Chí Minh)
Loading...

Cùng chuyên mục

Thủ tướng chỉ đạo Hội nghị xúc tiến tiến đầu tư, thương mại và du lịch tỉnh Lào Cai

Thủ tướng chỉ đạo Hội nghị xúc tiến tiến đầu tư, thương mại và du lịch tỉnh Lào Cai

(PLVN) - Sáng 20/7, tỉnh Lào Cai đã tổ chức Hội nghị xúc tiến đầu tư thương mại và du lịch tỉnh Lào Cai năm 2019 với chủ đề : Lào Cai – Điểm đến thành công” với mục đích kiến tạo cơ hội, kết nối các nhà đầu tư, doanh nghiệp trong nước và quốc tế. Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc đã tới dự và phát biểu chỉ đạo.

Đọc thêm

Loading...
Phát triển FLCHomes: bước đi chiến lược của Tập đoàn FLC trong lĩnh vực BĐS

Phát triển FLCHomes: bước đi chiến lược của Tập đoàn FLC trong lĩnh vực BĐS

(PLVN) -“Trên nền tảng kế thừa những giá trị cốt lõi sẵn có từ gần hai thập kỷ nay, Tập đoàn FLC đã quyết định phát triển thương hiệu FLCHomes với mục tiêu trở thành một thương hiệu chuyên nghiệp hàng đầu Việt Nam trong lĩnh vực đầu tư và phát triển bất động sản”, bà Hương Trần Kiều Dung, Phó Chủ tịch -  TGĐ Tập đoàn FLC kiêm Chủ tịch HĐQT FLCHomes phát biểu tại sự kiện “FLCHomes - Kế thừa giá trị - Tiếp bước thành công” diễn ra tối 17/07/2019 tại Trung tâm Hội nghị Quốc tế FLC Hạ Long (TP.Hạ Long, Quảng Ninh). 

Ngư trường gặp khó khi nhiều tàu cá Kiên Giang bám bờ, không ra khơi

Ngư trường gặp khó khi nhiều tàu cá Kiên Giang bám bờ, không ra khơi
(PLVN) - Tình trạng nhiều tàu cá công suất lớn, đủ điều kiện đánh bắt xa bờ, chiếm gần một nửa tổng số phương tiện khai thác đánh bắt thủy sản của tỉnh Kiên Giang, không ra khơi đánh bắt đang ảnh hưởng bất lợi đến nghề khai thác thủy sản của địa phương này.

Mỹ - Hàn xúc tiến tập trận chung bất chấp cảnh báo từ Triều Tiên

Mỹ - Hàn xúc tiến tập trận chung bất chấp cảnh báo từ Triều Tiên
(PLVN) - Ông Choi Jong-kun - Thư ký của Tổng thống Hàn Quốc Moon Jae-in về vấn đề hòa bình - cho biết, một cuộc tập trận quân sự chung của Mỹ và Hàn sẽ diễn ra như dự kiến vào tháng tới, bất chấp cáo buộc của Triều Tiên rằng việc tiến hành cuộc tập trận này sẽ vi phạm thỏa thuận giữa Tổng thống Mỹ Donald Trump và nhà lãnh đạo Triều Tiên Kim Jong-un.

Tin sốc về cuộc hôn nhân của cựu vương Malaysia cưới vợ hoa hậu

Tin sốc về cuộc hôn nhân của cựu vương Malaysia cưới vợ hoa hậu
(PLVN) - Quốc vương Muhammad V của Malaysia – người thoái vị đầu năm nay- đã ly dị Hoa hậu Moscow 2015 Rihana Oxana Gorbatenko – theo thủ tục ly hôn của người Hồi giáo, hãng tin CNA dẫn lời luật sư của cựu vương xác nhận ngày 20/7. Con trai của cô Rihana dường như chưa được thừa nhận.

Chuyên gia Nga tiết lộ sức mạnh 'sát thủ bầu trời' Su-35

Chuyên gia Nga tiết lộ sức mạnh 'sát thủ bầu trời' Su-35
(PLVN) - Máy bay chiến đấu Su-35 của Nga có thể cạnh tranh với các máy bay thế hệ thứ 5 như F-22 và F-35 của phương Tây ở hầu hết mọi mặt, thậm chí còn vượt trội hơn so với đối thủ nước ngoài nhờ khả năng cơ động, ông Alexander Mikhailov - người đứng đầu Cục Phân tích Chính trị-Quân sự Nga – khẳng định.

Dự án đường trục chính 27m tại Pác Nặm -Bắc Kạn: Cần phải thu hồi Quyết định trái quy định của UBND huyện Pác Nặm

Dự án đường trục chính 27m tại Pác Nặm -Bắc Kạn: Cần phải thu hồi Quyết định trái quy định của UBND huyện Pác Nặm
(PLVN) - Ngày 14/7/2019 Báo PLVN đã đăng tải bài viết: “Dự án đường trục chính 27m tại Pác Nặm - Bắc Kạn: Vì sao người dân bức xúc?” nêu rõ những thắc mắc, băn khoăn của người dân nơi đây như: thu hồi đất vượt chỉ giới, giao đất trái quy định, sai đối tượng, vượt hạn mức… của chính quyền Pác Nặm. 

Khi người trẻ chạm tay vào chứng tích chiến tranh

Khi người trẻ chạm tay vào chứng tích chiến tranh
(PLVN) - Những chuyến tham quan đi tìm hiểu thực tế tại các di tích lịch sử, tận mắt chứng kiến di tích chiến tranh, những di vật của các anh hùng liệt sĩ để lại được xem là có ý nghĩa và hiệu quả thiết thực hơn hết đối với học sinh, sinh viên ngày nay. Từ đó, những người trẻ thấu hiểu hơn về lịch sử đấu tranh kiên cường, đầy vẻ vang của các thế hệ cha ông đi trước. 
Ca sỹ Thái Thùy Linh: 'Thiện nguyện đối với tôi là sự cứu rỗi'

Ca sỹ Thái Thùy Linh: 'Thiện nguyện đối với tôi là sự cứu rỗi'

(PLVN) - Thái Thùy Linh là cái tên được nhiều người biết tới kể từ sau cuộc thi “Sao Mai - điểm hẹn” năm 2004. Người hâm mộ yêu mến Thái Thùy Linh không chỉ bởi  giọng hát, phong cách biểu diễn cá tính mà còn bởi tấm lòng thiện nguyện của cô đối với những mảnh đời khốn khó trong cuộc sống.  

Xôn xao quanh chuyện cái lu: Lên mạng để vui, hay gây chiến?

Xôn xao quanh chuyện cái lu: Lên mạng để vui, hay gây chiến?
(PLVN) - Những ngày gần đây, dư luận cả nước xôn xao trước đề xuất trang bị lu cho người dân để chống ngập của đại biểu HĐND TP HCM Phan Thị Hồng Xuân (Chủ tịch Hội Hữu nghị Việt Nam - Đông Nam Á, Phó chủ tịch kiêm tổng thư ký Hội Dân tộc học - nhân học TP HCM). Dường như, những cuộc thóa mạ triền miên không bao giờ dứt, từ “miếng mồi” này tới “miếng mồi” khác…

Điều chưa biết về nữ thủ khoa khối C toàn quốc

Điều chưa biết về nữ thủ khoa khối C toàn quốc
(PLVN) - Được cô giáo truyền cảm hứng, Hoàng Thị Thái Bảo ấp ủ giấc mơ trở thành giáo viên văn nên quyết định chuyển từ khối D1 sang khối C. Chuyển khối muộn so với các bạn nhưng nhờ bí quyết riêng của mình, nữ sinh xứ Nghệ đã làm nên kỳ tích trong kỳ thi THPT quốc gia năm 2019 khi đã trở thành thủ khoa khối C toàn quốc.

Tổng thống Donald Trump dưới góc nhìn tâm lý học

Tổng thống Donald Trump dưới góc nhìn tâm lý học
(PLVN) - Cuốn sách tập hợp các bài viết của các bác sĩ tâm lý và chuyên gia tâm thần học, trong đó phân tích tình trạng sức khỏe tâm thần của tổng thống Mỹ đương nhiệm Donald Trump và cảnh báo những nguy hiểm có thể kéo theo từ tình trạng đó.

[Truyện ngắn] Người trở về

[Truyện ngắn] Người trở về
Cỡ hai mươi năm ông mới về thành phố. Phố xá mênh mang đã đổi thay nhiều. Chỉ những di tích thì dường như vẫn còn vẹn nguyên. Cả kỷ niệm đã được đặt tên, cùng với con phố, như vừa mới diễn ra hôm qua. Như gió hồ Bạch Đằng nồng nàn chở theo cả ước vọng.
Bồi đắp tâm hồn để những người viết trẻ không sống vô ơn!

Bồi đắp tâm hồn để những người viết trẻ không sống vô ơn!

(PLVN) - Chẳng ở nơi đâu mà đau thương, mất mát hiện hữu mồn một như ở xứ sở này. Một đất nước mà xã nào cũng có nghĩa trang liệt sỹ. Còn ở những nơi chiến trận, bom đạn quân thù ác liệt trút xuống thì mỗi ngọn cỏ, nhành hoa mọc lên cũng đều thấm từ máu của những người nằm xuống. Như Đồng Lộc, Truông Bồn, Khe Sanh, Đường 9 Nam Lào, Quảng Trị…và những địa danh khác dọc con đường Trường Sơn huyền thoại. Bao chàng trai, cô gái tuổi đôi mươi xả thân cho Tổ quốc mãi mãi không về. 

31.1°C

Hà Nội

SJC Hà Nội

Mua vào 36.520

Bán ra 36.520

VNIndex

3.41 0.37%