Trở về Tết xưa với “Sách Tết”

(PLO) - Sau 60 năm gián đoạn, “Sách Tết Kỷ Hợi 2019” trở lại, như món quà nhỏ cho ngày xuân thêm trọn vẹn, nối dài truyền thống làm sách Tết chưa xa...
Trở về Tết xưa với “Sách Tết” Nhà nghiên cứu Trịnh Bách, Tiến sĩ Nguyễn Anh Vũ - Giám đốc Nhà xuất bản Văn học và Nhạc sĩ Nguyễn Vĩnh Tiến trao đổi về cuốn sách

Thú văn chương tao nhã ngày xuân

Buổi ra mắt “Sách Tết Kỷ Hợi 2018” tại Nhà sách Cá chép (Nguyễn Thái Học, Hà Nội) có sự tham gia của Nhà nghiên cứu Trịnh Bách, Tiến sĩ Nguyễn Anh Vũ - Giám đốc Nhà xuất bản Văn học và Nhạc sĩ Nguyễn Vĩnh Tiến. 

Vào những ngày này, cách đây hơn 90 năm, “Sách xem Tết” năm Mậu Thìn 1928 của Tân Dân Thư Quán đã mở lối tiên phong cho thể loại sách Tết trong lịch sử xuất bản nước ta.

Với nội dung chủ yếu có hai mảng văn hài đàm và thơ vui, chấp bút bởi nhiều tên tuổi nổi tiếng làng văn, sách Tết mang lại cho độc giả những tiếng cười sảng khoái, những câu chuyện lời thơ giải trí nhẹ nhàng dí dỏm vào ngày đầu năm.

Do vậy, sách Tết ngày càng được ưa chuộng. Nhà nhà từ bắc chí nam đua nhau làm sách; hít hà mùi giấy mực, vui cái thú văn chương tao nhã ngày xuân đã trở thành cái lệ đầu năm với nhiều người.

Thế nhưng từ sau năm 1958, không còn ấn bản nào mang tên sách Tết, để lại trong lòng người đọc một khoảng trống tinh thần bâng khuâng, tiếc nhớ. Những tập sách mỏng khiêm nhường ấy, cũng như gốc mai, cành đào, bánh chưng, củ kiệu, quen thuộc dung dị là thế, nhưng bỗng vắng bẵng đi khiến cho cái tết chưa tròn, như người ta vẫn nôm na “có cái gì thiêu thiếu”.

Và bây giờ, với “Sách Tết Kỷ Hợi 2019”, những người làm sách mong muốn mang sách Tết trở lại, như món quà nhỏ cho ngày xuân thêm trọn vẹn. Sách có thể không phải để đọc ngay, mà là một thứ cho đủ lệ bộ tựa như mâm ngũ quả ngày Tết. Ra giêng ngày rộng tháng dài, lúc ấy mới giở cuốn sách Tết còn thơm mùi mực, nhẩn nha nhấm nháp không khí của ngày xuân. 

“Sách Tết Kỷ Hợi 2019” ghi lại những cảm xúc, suy tư, dấu ấn mang hơi thở của ngày hôm nay, đồng thời cũng khôi phục và lưu giữ các phong tục, hương vị Tết xưa của người Việt.

Cuốn Sách Tết

Phần văn là tổng hòa của những cái tết xưa và nay, từ miền quê đến chốn thị thành với “Tết quê” của Phan Cung Việt, “Ăn Tết với người lạ” của Nguyễn Thị Thu Huệ, “Nhớ một Tết xa” của Ma Văn Kháng, “Ở đâu Tết cũng vui” của Nguyễn Trí...

Phần Thơ cũng không thiếu những xúc cảm với những cái tết miền núi, hải đảo in hằn những dấu chân văn sĩ đã qua. Rồi những nốt nhạc xuân vui vang lên quyện vào cái chất “hùng” của sử xưa. Cái chất xưa còn được tiếp nối bằng những câu chuyện cổ tích “kể lại”, giúp nhịp điệu sách Tết giãn ra bằng những tiếng cười thư giãn.

Bên cạnh đội ngũ viết có tên tuổi, các họa sĩ minh họa cuốn sách cũng rất quen thuộc với bạn đọc như: Thành Chương, Lương Xuân Đoàn, Đỗ Hoàng Tường, Tạ Huy Long, Kim Duẩn… 

Hồi ức tục lệ Tết xưa

Với “Tết quê”, nhà văn Phan Cung Việt ghi lại hồi ức không khí rộn ràng đón Tết của gia đình nhà ngoại khi xưa: “Mẹ Thị tóc bạc phơ sẽ ra hái hai quả bưởi đường ngọt đến tận gan ruột mà chỉ quê Thị mới có.

Ông bố đang sắp ban thờ, không quên đưa ít vải khô mùa trước còn thơm thoảng vị đường mật của trời đất. Cậu em ra ao vườn lùa cá, cô em dâu vào hạ buồng chuối xanh còn lại để nấu nồi canh cá gia truyền. Tiếng reo lên từ cuối vườn rộng của lũ trẻ cùng ông dồn con lợn chó để chuẩn bị xẻ thịt. Như chỉ quê Thị vườn rộng bát ngát mới có thú nuôi con lợn thả rông từ tết trước...”.

Còn nhà văn Ma Văn Kháng lại “Nhớ một cái Tết xa” với nỗi lo quen thuộc: “Đó là những năm tám mươi của thế kỷ trước. Sau cuộc chiến tranh dài ba mươi năm, lại đang ở thời kỳ bao cấp, đời sống của dân ta lúc này thật sự là đã ở vào tình cảnh vô cùng khốn khó. Cái ăn vốn là nỗi ẩn ức hàng ngày không buông tha ai, giờ cái Tết lại ập đến...”. 

Cũng mang đến những hoài niệm Tết xưa, nhà nghiên cứu Trịnh Bách xốn xang “Những ngày giáp Tết”: “Đêm ba mươi là lúc Tết nhất của Tết. Càng gần giờ giao thừa thì mọi người càng trở nên nghiêm túc hơn, “hiền” hơn. Bố mẹ tôi tự nhiên có vẻ nghiêm trang, nhưng nhã nhặn hơn ngày thường.

Bàn thờ giao thừa và bàn thờ gia tiên đã sẵn sàng. Bố tôi vẫn giữ được đôi tranh Thần Đồ, Uất Lũy cũ đem ra treo hai bên cửa ra vào dưới nhà, từ tối ba mươi Tết mỗi năm…”. “Rồi giao thừa đến. Hương khói nghi ngút. Mẹ tôi trở nên nghiêm trang, thành kính tối đa trong mỗi cử chỉ. Phấn son, nhưng mẹ vẫn mặc áo dài năm cũ khi cúng giao thừa.

Nhưng kiêng cữ như tránh quét nhà, to tiếng, nói dối… bắt đầu được tuân thủ”…. “Lúc mọi nhà cúng giao thừa và gia tiên xong, ở những năm được đốt pháo, pháo bắt đầu rền…”. 

Tin rằng, những chiêm nghiệm, đôi khi là hồi ức về tục lệ xưa, không khí đón Tết xưa của “Sách Tết Kỷ Hợi 2019” sẽ làm sống lại tuổi thơ của bao người. 

Thùy Dương

Cùng chuyên mục

Đọc thêm

Hành hung phóng viên, 3 đối tượng bị khởi tố

Hành hung phóng viên, 3 đối tượng bị khởi tố
(PLVN) - Viện Kiểm sát Nhân dân quận Cầu Giấy (TP Hà Nội) mới phê chuẩn quyết định khởi tố vụ án, khởi tố 3 bị can trong vụ hành hung phóng viên Tạp chí Thương Trường, xảy ra vào ngày 28/2/2019.

Siết chặt trách nhiệm của người phải thi hành án

Siết chặt trách nhiệm của người phải thi hành án
(PLVN) - Đây là yêu cầu của Bộ trưởng Bộ Tư pháp Lê Thành tại cuộc họp về định hướng xây dựng Nghị định sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định số 62/2015/NĐ-CP ngày 18/7/2015 của Chính phủ quy định chi tiết và hướng dẫn thi hành một số điều của Luật THADS diễn ra sáng 20/3. Thứ trưởng Đặng Hoàng Oanh cùng tham dự.

BOT Đèo Cả Khánh Hòa cam kết tạo điều kiện để Đoàn kiểm tra hoàn thành nhiệm vụ

BOT Đèo Cả Khánh Hòa cam kết tạo điều kiện để Đoàn kiểm tra hoàn thành nhiệm vụ
(PLVN) - Từ ngày 20/3, đoàn kiểm tra trạm thu phí gồm có Tổng cục Đường bộ VN cùng đại diện các ban ngành liên quan bắt đầu tiến hành kiểm tra việc thu phí tại trạm Ninh Lộc (Khánh Hòa); Công ty Cổ phần đầu tư BOT Đèo Cả Khánh Hòa cam kết  tạo điều kiện hết sức để đoàn kiểm tra và báo chí, người dân thực hiện tốt nhất vai trò kiểm tra, giám sát để tiếp cận số liệu, thông tin và có nhận định chính xác về hoạt động thu phí đây.
Thời kỳ đáng buồn nhất lịch sử không lực Mỹ: Vì sao 'Con ma', 'Thần sấm' rụng như sung?

Thời kỳ đáng buồn nhất lịch sử không lực Mỹ: Vì sao 'Con ma', 'Thần sấm' rụng như sung?

(PLVN) - Chẳng có kinh nghiệm nào ngấm vào suy nghĩ của giới không quân Mỹ hơn chiến dịch không kích miền Bắc Việt Nam 1966 - 1973, khi phải trả giá bằng nhiều sinh mạng và phi cơ ở các khu rừng rậm của Đông Nam Á. Từ số báo này, PLVN xin giới thiệu loạt bài “Phần đáng buồn nhất của lịch sử không lực Mỹ”, với các thông tin được biên soạn từ tài liệu của Tiến sĩ Wayne Thompson, chuyên gia hàng không quân sự, người từng nghiên cứu về đề tài này từ khi còn phục vụ tại Trạm tình báo không quân Mỹ ở Đài Loan trong chiến tranh Việt Nam.

Tăng 8,36% giá điện từ hôm nay, 20/3

Tăng 8,36% giá điện từ hôm nay, 20/3
(PLVN) -  Từ hôm nay, 20/3, giá điện tăng thêm 8,36%. Cụ thể, giá bán điện bình quân sẽ tăng từ 1.720,65 đồng lên hơn 1.864 đồng một kWh (chưa gồm thuế VAT).

Căn hộ thông minh Amber Riverside thu hút cư dân Hà Thành

Căn hộ thông minh Amber Riverside thu hút cư dân Hà Thành
(PLVN) - Được ghi nhận là dự án nổi bật tại khu Nam Hà Nội, Amber Riverside xuất sắc với hơn 70% quỹ căn hộ đã có chủ sở hữu chỉ trong thời gian ngắn. Chung cư Amber Riverside tiếp tục khuấy động thị trường bất động sản quận Hai Bà Trưng bằng chính sách ưu đãi cực hấp dẫn ngay đầu năm 2019.

Sắp ra mắt thêm một dự án gần Savico Megamall, Aeon Mall Long Biên

Sắp ra mắt thêm một dự án gần Savico Megamall, Aeon Mall Long Biên
(PLVN) - Theo thông tin mới nhất, dự án TSG Lotus Sài Đồng của chủ đầu tư - Công ty Cổ phần Bất động sản Sài Đồng sẽ sớm ra mắt trong thời gian tới. Đây được đánh giá là dự án bổ sung vào nguồn cung căn hộ cao cấp đang thiếu hụt tại khu vực Sài Đồng, quận Long Biên. 
Người cán bộ không tham vọng làm quá nhiều việc

Người cán bộ không tham vọng làm quá nhiều việc

(PLVN) -“Người cán bộ Mặt trận phải hóa thân vào công việc, phải tiêu biểu, gương mẫu, phải nói đi đôi với làm, không tham vọng làm quá nhiều việc. Phải chọn đúng người, đúng việc để đảm bảo tính tin gọn, hiệu quả trong triển khai nhiệm vụ”.
'Vỗ rung long đờm' có ảnh hưởng lồng ngực của trẻ?

'Vỗ rung long đờm' có ảnh hưởng lồng ngực của trẻ?

(PLVN) - Bác sĩ Nguyễn Thị Thắm- Trưởng khoa phục hồi chức năng (Bệnh viện đa khoa Xanh Pôn, Hà Nội) trao đổi thông tin xung quanh phương pháp ép lồng ngực để đờm trong phổi đẩy ra (vỗ rung long đờm) đang được các "mẹ bỉm sữa" bàn luận xôn xao trên mạng xã hội.
""

31.1°C

Hà Nội

SJC Hà Nội

Mua vào 36.520

Bán ra 36.520

VNIndex

3.41 0.37%

""