Hà Nội làm đúng khi không cho ghi hình công chức trong buổi tiếp công dân

(PLO) - Dư luận bỗng sôi sục khi mới đây Hà Nội đã có quy định không cho phép ghi hình công chức trong trụ sở tiếp công dân. Nhiều ý kiến cho rằng, việc cấm ghi hình này là sai và nếu làm đúng thì tại sao phải sợ ghi hình. Song, có vẻ như việc tán thành hay phản đối vấn đề này được đưa ra xuất phát từ quan điểm lợi ích hơn là quan điểm toàn diện của một người hiểu biết pháp luật.
Hà Nội làm đúng khi không cho ghi hình công chức trong buổi tiếp công dân

Chuyện công dân bị dừng xe mang điện thoại ra “quay” cán bộ cảnh sát giao thông rồi đưa lên mạng xã hội khá phổ biến trong thời đại bùng nổ của Internet và điện thoại thông minh. Mỗi người ra đường đều có sẵn ít nhất một cái điện thoại có thể quay phim chụp ảnh và sẵn sàng tường thuật trực tiếp trên trang cá nhân về sự kiện mà họ là nhân vật chính hoặc nhân chứng. Không ít người sử dụng phương tiện này như một bảo bối để gây ảnh hưởng đến hành vi công vụ của công chức đang thực hiện công vụ, theo cả hướng tích cực và tiêu cực.

VKS tiếp công dân

Không phủ nhận việc ghi hình này đã có tác động đến hoạt động công vụ của lực lượng công chức trên hiện trường. Theo hướng tích cực, các anh công chức tự nhiên phải “chuẩn chỉnh” nếu không bị soi và xử lý kỷ luật. Theo hướng tiêu cực, nhiều công chức bị xử lý kỷ luật hoặc ít nhất cũng bị “ném đá” (bình luận tiêu cực) bởi những bình luận không thiện chí của những cư dân mạng.

Sự việc này đã tác động đến các cơ quan quản lý, đến mức đã có đề xuất cấm quay phim cảnh sát giao thông đang làm nhiệm vụ. Lập tức, ý tưởng này bị ném đá vì “không sai, sao phải cấm”. Vậy là khoảng trống vẫn tiếp tục để ngỏ và người tham gia giao thông vẫn tiếp tục ghi hình nếu họ muốn còn cán bộ làm nhiệm vụ thì buộc phải chuẩn chỉnh, nếu không muốn gánh hậu quả là bị ném đá hay bị kỷ luật.

Mới đây, TP Hà Nội có quy chế cấm công dân ghi hình công chức tiếp dân tại trụ sở tiếp công dân, tức là ghi hình buổi làm việc tiếp công dân. Dư luận lại được phen cãi nhau nảy lửa về vấn đề này. Không ít chuyên gia đồng tình nhưng cũng không phải không có người phản đối với đủ lý do. Cho rằng, không làm sai, sợ gì việc ghi hình hay việc cấm ghi hình như vậy là vi phạm luật tiếp cận thông tin… nhiều người cho rằng, TP Hà Nội đã làm không đúng.

Song, cũng như câu chuyện đã cũ về việc ghi hình cảnh sát giao thông, việc phản ứng kiểu tán thành hay phản đối một vấn đề dựa trên cảm tính hay quan điểm “nhóm lợi ích” đang làm méo mó một vấn đề cần tư duy nghiêm túc và phải là theo luật. Cấm ghi hình công chức, công dân sẽ ức chế vì họ không được làm gì họ muốn. Cho ghi hình công chức thì công chức ức chế vì trong quá trình làm việc, cứ bị cái máy quay dí vào mặt, mất tự do và tự tin để làm việc. Nếu cứ cãi nhau kiểu “góc nhìn lợi ích này” rõ ràng là không thể giải quyết được vấn đề quyền của công dân, công chức trước pháp luật. Vậy, lời giải cuối cùng cho vấn đề này là gì?

Xung quanh vấn đề khá nhạy cảm này, chúng tôi có cuộc trao đổi với Luật sư Trần Văn Toàn, Đoàn luật sư TP Hà Nội để làm rõ hơn căn cứ cho việc cấm hay không cấm và chúng ta phải hành xử như thế nào cho đúng pháp luật, tư duy như thế nào cho phù hợp với quy tắc ứng xử chung.

Thưa Luật sư, ông có sợ bị “ném đá” khi tán thành hay phản đối quy định của TP Hà Nội về không cho phép ghi hình tại trụ sở tiếp công dân hay không?

Tôi không ngại những bình luận không tích cực, vì đó là những ý kiến đóng góp thật sự cần nghe. Những ý kiến khen không phải lúc nào cũng có giá trị và những ý kiến chê đôi khi là cái chúng ta cần để hoàn thiện mình.

Luật sư Trần Văn Toàn

Trong sự việc này, UBND TP Hà Nội cũng nên lắng nghe những ý kiến chỉ trích, bởi ít nhất nó cũng đại diện cho nhóm lợi ích bị ảnh hưởng bởi một quy định mà cơ quan này đưa ra, từ đó có thể tìm ra những giải pháp phù hợp cho vấn đề cần giải quyết là cấm hay không cấm ghi hình (quay phim, chụp ảnh) ở công sở, nơi tiếp công dân.

Ông có đọc những ý kiến khác nhau, thậm chí là ngược nhau về vấn đề này trên báo chí và mạng xã hội không và ông có đánh giá như thế nào về các ý kiến mà ông đã được biết thưa Luật sư?

Tôi cũng quan tâm đến vấn đề này và cũng có theo dõi các ý kiến trao đổi liên quan. Các ý kiến đưa ra thì đều được quy về hai nhóm là tán thành và phản đối. Tuy nhiên, cả các ý kiến tán thành và phản đối vấn đề này chưa tìm được lời giải hợp lý và có căn cứ cho lập luận của mình nên chưa được thuyết phục. 

Là người làm về pháp luật, tiếp xúc với công chức và cơ quan nhà nước nhiều, ông có ý kiến tán thành hay phản đối việc không cho ghi hình công chức khi thực hiện công vụ nói chung và thực hiện công vụ tại công sở nói riêng?

Đây là câu hỏi khá toàn diện. Công chức thi hành công vụ và thi hành công vụ tại công sở là hai vấn đề rất khác nhau mà không thể quy đồng làm một để so sánh. Do đó, nhiều người so sánh việc ghi hình cảnh sát giao thông và ghi hình công chức tại công sở là giống nhau, tôi cho rằng đó là cách nhận định không đúng.

Khi cảnh sát giao thông làm việc tại hiện trường, không gian làm việc là nơi công cộng và không có quy chế riêng cho không gian này như trụ sở cơ quan nhà nước. Khi công chức làm việc trong trụ sở cơ quan thì lại có quy chế riêng cho việc ra vào cơ quan và hành vi của công dân và công chức trong cơ quan nhà nước. Do đó, ta không được so sánh để kết luận bạn ghi hình anh cảnh sát giao thông được thì tại sao không ghi hình anh công chức trong công sở được.

Do đó, theo tôi thì đối với việc ghi hình công chức tại công sở bị điều chỉnh bởi hai lĩnh vực luật là dân sự và hành chính. Trong đó, pháp luật về dân sự điều chỉnh quyền nhân thân về hình ảnh còn pháp luật về hành chính điều chỉnh hành vi của công chức và công dân tại công sở. Hiện nay, đã có quy định của pháp luật về vấn đề này nên việc được hay không được ghi hình đã nói rất rõ, không phải tôi thích thì đồng ý và không thích thì phải đối việc này.

Vậy theo ông thì việc không cho công dân ghi hình công chức tại trụ sở cơ quan nhà nước là đúng pháp luật hay sai?

Đầu tiên, phải khẳng định công chức nhà nước có đầy đủ quyền nhân thân về hình ảnh của mình theo quy định của Bộ luật dân sự. Do đó, khi anh ta đang làm công vụ hay không làm công vụ, quyền nhân thân đó còn nguyên vẹn. Điều đó có nghĩa là việc ghi hình (quay phim và chụp ảnh) nếu không được sự đồng ý của anh ta là phạm luật. Điều này thì cơ quan nhà nước sử dụng công chức không thể quyết định thay công chức được.

Một buổi tiếp công dân. Ảnh minh họa

Có ý kiến cho rằng, khi đang làm công vụ thì anh ta không có quyền ngăn cản người khác ghi hình, đó là quan điểm sai trái. Bạn không bị tước đi bất cứ quyền dân sự nào kể cả khi bị xử lý hình sự nói gì đến việc thực hiện công vụ. Do đó, việc ghi hình công chức tại công sở, nơi anh ta đang thực hiện công vụ mà không có sự đồng ý của anh ta là không được phép.

Đối với cơ quan quản lý công sở và công vụ, việc ghi hình phải được xem xét dưới góc độ công vụ. Nếu việc khi hình phục vụ giải quyết công vụ thì phải do cơ quan nhà nước tiếp dân thực hiện và việc ghi hình này phải được đưa vào biên bản và phải được công dân đồng ý, vì ghi hình ảnh công dân. 

Việc công dân tự ý ghi hình ảnh công chức là sai về pháp luật dân sự và nó không có giá trị vì việc ghi hình không phục vụ mục đích công vụ mà phục vụ mục đích cá nhân. 

Do đó, tôi cho rằng, quy chế tiếp công dân của UBND TP Hà Nội mới ban hành là có căn cứ, đúng quy định của pháp luật và đáp ứng yêu cầu của thực tiễn.

Nhiều ý kiến cho rằng, việc không cho ghi hình như vậy sẽ hạn chế quyền tiếp cận thông tin của công dân và khiến cho công dân không có bằng chứng chống lại việc công chức lạm quyền hoặc thực hiện không đúng chuẩn mực công vụ, quan điểm của Luật sư về vấn đề này như thế nào?

Việc công dân đến làm việc với công chức và có được ghi hình buổi làm việc hay không thì không liên quan đến quyền tiếp cận thông tin. Việc không được tự do ghi hình cá nhân khác không làm mất đi quyền tiếp cận thông tin của bạn. Quan điểm này là không có cơ sở, thậm chí lôi hai vấn đề chả liên quan đến nhau để đặt cạnh nhau mà so sánh.

Trường hợp người dân vẫn lén ghi hình và phát tán trên mạng xã hội, pháp luật có quy định như thế nào để xử lý vấn đề này, thưa ông?

Các hình ảnh bị ghi lén (kể cả quay phim, ghi âm) mà được phát tán nhằm mục đích làm mất uy tín của người có hình ảnh liên quan thì người có hình ảnh có thể khởi kiện dân sự đối với người đã phát tán hình ảnh. Thậm chí, việc phát tán hình ảnh này nếu gây ra hậu quả xấu, hậu quả nghiêm trọng thì còn có thể bị xử lý hình sự.

Xin cảm ơn Luật sư!

 

Bình Minh

Ý kiến bạn đọc

Huỳnh Xuân Thủy

Tôi đồng tình với quy định của Chủ tịch UBND Thành phố Hà Nội về việc : Việc công dân muốn ghi âm, ghi hình tại trụ sở tiếp công dân phải được sự đồng ý của người có trách nhiệm tiếp công dân. Nhưng để đảm bảo vấn đề cán bộ, công chức lạm quyền hoặc có hành vi thiếu chuẩn mực, vi phạm quy định của Pháp luật thì cần có quy định bắt buộc trụ sở tiếp công dân phải ghi âm, ghi hình tất cả các buổi tiếp công dân và được lưu trữ để đảm bảo CBCC tuân thủ đúng quy trình, quy định tiếp công dân cũng như người dân yên tâm với việc tiếp công dân của các cơ quan công quyền. Cũng giống như quy định về việc cơ quan công an khi điều tra xét hỏi phải sử dụng thiết bị ghi âm, ghi hình được nhân dân ủng hộ vì trước đến nay rất nhiều vụ án liên quan đến việc mớm cung, bức cung, thậm chí dùng nhục hình đối với nghi phạm đã xẩy ra. Việc ghi âm, ghi hình sẽ làm giảm thiểu rất nhiều các sai phạm này. Tuy nhiên, quan điểm cá nhân tôi cho rằng giải thích của LS về Công chức khi thi hành công vụ thì quyền công dân không tách rời là không thuyết phục. Bởi lẽ công dân được điều chỉnh về Pháp luật dân sự, CBCC khi thi hành công vụ trước tiên được điều chỉnh bởi Pháp luật CBCC, nếu có dấu hiệu vi phạm về hình sự mới bị xem xét về góc độ hình sự. Khi đã bị truy cứu trách nhiệm hình sự thì họ không còn ở vị trí CBCC mà là bị cáo và phải chịu trách nhiệm của một công dân.

20:59 15/01/2019

Hữu Phú

Tôi rất đồng tình với ý kiến của Luật sư. Phân tích rất sâu sắc.

20:49 11/01/2019

Ý kiến của bạn sẽ được biên tập trước khi đăng. Xin vui lòng gõ tiếng Việt có dấu

Cùng chuyên mục

Tuyên án vụ Vinasun kiện Grab: Cuộc chiến pháp lý chưa hồi kết

Tuyên án vụ Vinasun kiện Grab: Cuộc chiến pháp lý chưa hồi kết

(PLO) - Tuần qua, vụ kiện giữa Vinasun - Grab tạm có hồi kết với tỉ số 1 - 0 nghiêng về hãng taxi truyền thống. Các tài xế Vinasun vui mừng sau phán quyết của tòa, còn Grab phát đi thông báo cho rằng bản án sẽ tạo tiền lệ xấu, đi ngược lại cuộc Cách mạng 4.0 và họ sẽ kháng cáo. Như vậy, “đại chiến” pháp lý giữa Vinasun và Grab xem ra tiếp tục “nhùng nhằng”. 

Đọc thêm

 Hàng trăm người dân tụ tập đòi quyền lợi trong việc đầu tư đất đai tại khu vực Điện Bàn (Quảng Nam)

Hàng trăm người dân tụ tập đòi quyền lợi trong việc đầu tư đất đai tại khu vực Điện Bàn (Quảng Nam)

(PLVN) Ngày 17/1, hàng trăm người dân mua đất nền tại các khu đô thị do Công ty TNHH Sản xuất và Thương mại Bách Đạt (Bách Đạt Corp) làm chủ đầu tư, đã tập trung đòi quyền lợi sau những diễn biến bất thường liên quan đến hợp tác giữa Bách Đạt Corp và Công ty cổ phần Dịch vụ Bất động sản Hoàng Nhất Nam (Công ty môi giới Hoàng Nhất Nam Land, hành viên của Hoàng Nhất Nam Corp). 

“Có quốc tịch Việt Nam, tôi sẽ lập gia đình, khai sinh cho con”

“Có quốc tịch Việt Nam, tôi sẽ lập gia đình, khai sinh cho con”
(PLVN) - Chiều 18/1, tại tỉnh Quảng Bình đã diễn ra buổi Lễ công bố và trao quyết định của Chủ tịch nước CHXNCN Việt Nam cho nhập quốc tịch Việt Nam đối với 18 người Lào di cư tự do trên biên giới Việt – Lào. Đối với 18 người, sự kiện này là như một lần nữa họ được sinh ra…

Lễ hội Pháo hoa quốc tế Đà Nẵng dẫn đầu Top 5 sự kiện văn hóa tiêu biểu nhất năm 2018

Lễ hội Pháo hoa quốc tế Đà Nẵng dẫn đầu Top 5 sự kiện văn  hóa tiêu biểu nhất năm 2018
(PLVN) -  Bộ VHTTDL mới đây đã công bố Top 10 sự kiện văn hóa, thể thao và du lịch tiêu biểu năm 2018 dựa trên kết quả bình chọn qua mạng và bỏ phiếu trực tiếp của hơn 100 nhà báo theo dõi ngành. Lễ hội Pháo hoa quốc tế Đà Nẵng 2018 (DIFF 2018) đứng đầu tiên trong 5 sự kiện văn hóa tiêu biểu nhất 2018.

Bộ Tư pháp ban hành Chương trình hành động thực hiện Nghị quyết số 01/NQ-CP của Chính phủ

Bộ Tư pháp ban hành Chương trình hành động thực hiện Nghị quyết số 01/NQ-CP  của Chính phủ
(PLVN) - Mới đây, Bộ trưởng Bộ Tư pháp đã ký Báo cáo số 13/BC-BTP tổng kết công tác năm 2018 và phương hướng, nhiệm vụ, giải pháp công tác năm 2019; ký Quyết định số 80/QĐ-BTP ban hành Chương trình hành động của ngành Tư pháp thực hiện Nghị quyết số 01/NQ-CP ngày 01/01/2019 của Chính phủ về những nhiệm vụ, giải pháp chủ yếu chỉ đạo điều hành thực hiện Kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội và dự toán ngân sách nhà nước năm 2019.

Thường trực Ban Bí thư: Công tác tổ chức mà sai thì khó khắc phục!

Thường trực Ban Bí thư: Công tác tổ chức mà sai thì khó khắc phục!
(PLVN) -Khẳng định tính tích cực của công tác tinh giản biến chế, nhưng theo Ủy viên Bộ Chính trị, Thường trực Ban Bí thư Trần Quốc Vượng, việc sắp xếp cần được thực hiện một cách thận trọng, chắc chắn, tránh cầu toàn, tránh nôn nóng “vì công tác tổ chức mà sai thì khó khắc phục".
Công bố lý do Phó Chánh Thanh tra tỉnh Quảng Nam tử vong

Công bố lý do Phó Chánh Thanh tra tỉnh Quảng Nam tử vong

Liên quan đến vụ Phó chánh Thanh tra tỉnh Quảng Nam tử vong bất thường tại cơ quan, ngày 18/1, Đại tá Nguyễn Viết Lợi, Giám đốc Công an tỉnh Quảng Nam xác nhận, sau quá trình điều tra, Công an tỉnh kết luận cái chết của ông Phan Tấn Nghị, Phó Chánh Thanh tra tỉnh Quảng Nam không có yếu tố tội phạm.

Thanh toán không dùng tiền mặt, TPBank mang đến nhiều ích lợi gia tăng cho khách hàng

Thanh toán không dùng tiền mặt, TPBank mang đến nhiều ích lợi gia tăng cho khách hàng
(PLVN) - Theo lãnh đạo TPBank, nghị quyết 02 của Chính phủ đi vào thực hiện sẽ không gây bất kỳ xáo trộn hay“bỡ ngỡ” nào với khách hàng TPBank, vì từ vài năm nay, khách hàng của nhà băng này đã thực hiện thanh toán nhiều loại phí dịch vụ qua eBank mà không phải giao dịch tiền mặt tại nhà hay đến tận điểm thu phí nữa.

31.1°C

Hà Nội

SJC Hà Nội

Mua vào 36.520

Bán ra 36.520

VNIndex

3.41 0.37%