Hà Nội làm đúng khi không cho ghi hình công chức trong buổi tiếp công dân

(PLO) - Dư luận bỗng sôi sục khi mới đây Hà Nội đã có quy định không cho phép ghi hình công chức trong trụ sở tiếp công dân. Nhiều ý kiến cho rằng, việc cấm ghi hình này là sai và nếu làm đúng thì tại sao phải sợ ghi hình. Song, có vẻ như việc tán thành hay phản đối vấn đề này được đưa ra xuất phát từ quan điểm lợi ích hơn là quan điểm toàn diện của một người hiểu biết pháp luật.
Hà Nội làm đúng khi không cho ghi hình công chức trong buổi tiếp công dân

Chuyện công dân bị dừng xe mang điện thoại ra “quay” cán bộ cảnh sát giao thông rồi đưa lên mạng xã hội khá phổ biến trong thời đại bùng nổ của Internet và điện thoại thông minh. Mỗi người ra đường đều có sẵn ít nhất một cái điện thoại có thể quay phim chụp ảnh và sẵn sàng tường thuật trực tiếp trên trang cá nhân về sự kiện mà họ là nhân vật chính hoặc nhân chứng. Không ít người sử dụng phương tiện này như một bảo bối để gây ảnh hưởng đến hành vi công vụ của công chức đang thực hiện công vụ, theo cả hướng tích cực và tiêu cực.

VKS tiếp công dân

Không phủ nhận việc ghi hình này đã có tác động đến hoạt động công vụ của lực lượng công chức trên hiện trường. Theo hướng tích cực, các anh công chức tự nhiên phải “chuẩn chỉnh” nếu không bị soi và xử lý kỷ luật. Theo hướng tiêu cực, nhiều công chức bị xử lý kỷ luật hoặc ít nhất cũng bị “ném đá” (bình luận tiêu cực) bởi những bình luận không thiện chí của những cư dân mạng.

Sự việc này đã tác động đến các cơ quan quản lý, đến mức đã có đề xuất cấm quay phim cảnh sát giao thông đang làm nhiệm vụ. Lập tức, ý tưởng này bị ném đá vì “không sai, sao phải cấm”. Vậy là khoảng trống vẫn tiếp tục để ngỏ và người tham gia giao thông vẫn tiếp tục ghi hình nếu họ muốn còn cán bộ làm nhiệm vụ thì buộc phải chuẩn chỉnh, nếu không muốn gánh hậu quả là bị ném đá hay bị kỷ luật.

Mới đây, TP Hà Nội có quy chế cấm công dân ghi hình công chức tiếp dân tại trụ sở tiếp công dân, tức là ghi hình buổi làm việc tiếp công dân. Dư luận lại được phen cãi nhau nảy lửa về vấn đề này. Không ít chuyên gia đồng tình nhưng cũng không phải không có người phản đối với đủ lý do. Cho rằng, không làm sai, sợ gì việc ghi hình hay việc cấm ghi hình như vậy là vi phạm luật tiếp cận thông tin… nhiều người cho rằng, TP Hà Nội đã làm không đúng.

Song, cũng như câu chuyện đã cũ về việc ghi hình cảnh sát giao thông, việc phản ứng kiểu tán thành hay phản đối một vấn đề dựa trên cảm tính hay quan điểm “nhóm lợi ích” đang làm méo mó một vấn đề cần tư duy nghiêm túc và phải là theo luật. Cấm ghi hình công chức, công dân sẽ ức chế vì họ không được làm gì họ muốn. Cho ghi hình công chức thì công chức ức chế vì trong quá trình làm việc, cứ bị cái máy quay dí vào mặt, mất tự do và tự tin để làm việc. Nếu cứ cãi nhau kiểu “góc nhìn lợi ích này” rõ ràng là không thể giải quyết được vấn đề quyền của công dân, công chức trước pháp luật. Vậy, lời giải cuối cùng cho vấn đề này là gì?

Xung quanh vấn đề khá nhạy cảm này, chúng tôi có cuộc trao đổi với Luật sư Trần Văn Toàn, Đoàn luật sư TP Hà Nội để làm rõ hơn căn cứ cho việc cấm hay không cấm và chúng ta phải hành xử như thế nào cho đúng pháp luật, tư duy như thế nào cho phù hợp với quy tắc ứng xử chung.

Thưa Luật sư, ông có sợ bị “ném đá” khi tán thành hay phản đối quy định của TP Hà Nội về không cho phép ghi hình tại trụ sở tiếp công dân hay không?

Tôi không ngại những bình luận không tích cực, vì đó là những ý kiến đóng góp thật sự cần nghe. Những ý kiến khen không phải lúc nào cũng có giá trị và những ý kiến chê đôi khi là cái chúng ta cần để hoàn thiện mình.

Luật sư Trần Văn Toàn

Trong sự việc này, UBND TP Hà Nội cũng nên lắng nghe những ý kiến chỉ trích, bởi ít nhất nó cũng đại diện cho nhóm lợi ích bị ảnh hưởng bởi một quy định mà cơ quan này đưa ra, từ đó có thể tìm ra những giải pháp phù hợp cho vấn đề cần giải quyết là cấm hay không cấm ghi hình (quay phim, chụp ảnh) ở công sở, nơi tiếp công dân.

Ông có đọc những ý kiến khác nhau, thậm chí là ngược nhau về vấn đề này trên báo chí và mạng xã hội không và ông có đánh giá như thế nào về các ý kiến mà ông đã được biết thưa Luật sư?

Tôi cũng quan tâm đến vấn đề này và cũng có theo dõi các ý kiến trao đổi liên quan. Các ý kiến đưa ra thì đều được quy về hai nhóm là tán thành và phản đối. Tuy nhiên, cả các ý kiến tán thành và phản đối vấn đề này chưa tìm được lời giải hợp lý và có căn cứ cho lập luận của mình nên chưa được thuyết phục. 

Là người làm về pháp luật, tiếp xúc với công chức và cơ quan nhà nước nhiều, ông có ý kiến tán thành hay phản đối việc không cho ghi hình công chức khi thực hiện công vụ nói chung và thực hiện công vụ tại công sở nói riêng?

Đây là câu hỏi khá toàn diện. Công chức thi hành công vụ và thi hành công vụ tại công sở là hai vấn đề rất khác nhau mà không thể quy đồng làm một để so sánh. Do đó, nhiều người so sánh việc ghi hình cảnh sát giao thông và ghi hình công chức tại công sở là giống nhau, tôi cho rằng đó là cách nhận định không đúng.

Khi cảnh sát giao thông làm việc tại hiện trường, không gian làm việc là nơi công cộng và không có quy chế riêng cho không gian này như trụ sở cơ quan nhà nước. Khi công chức làm việc trong trụ sở cơ quan thì lại có quy chế riêng cho việc ra vào cơ quan và hành vi của công dân và công chức trong cơ quan nhà nước. Do đó, ta không được so sánh để kết luận bạn ghi hình anh cảnh sát giao thông được thì tại sao không ghi hình anh công chức trong công sở được.

Do đó, theo tôi thì đối với việc ghi hình công chức tại công sở bị điều chỉnh bởi hai lĩnh vực luật là dân sự và hành chính. Trong đó, pháp luật về dân sự điều chỉnh quyền nhân thân về hình ảnh còn pháp luật về hành chính điều chỉnh hành vi của công chức và công dân tại công sở. Hiện nay, đã có quy định của pháp luật về vấn đề này nên việc được hay không được ghi hình đã nói rất rõ, không phải tôi thích thì đồng ý và không thích thì phải đối việc này.

Vậy theo ông thì việc không cho công dân ghi hình công chức tại trụ sở cơ quan nhà nước là đúng pháp luật hay sai?

Đầu tiên, phải khẳng định công chức nhà nước có đầy đủ quyền nhân thân về hình ảnh của mình theo quy định của Bộ luật dân sự. Do đó, khi anh ta đang làm công vụ hay không làm công vụ, quyền nhân thân đó còn nguyên vẹn. Điều đó có nghĩa là việc ghi hình (quay phim và chụp ảnh) nếu không được sự đồng ý của anh ta là phạm luật. Điều này thì cơ quan nhà nước sử dụng công chức không thể quyết định thay công chức được.

Một buổi tiếp công dân. Ảnh minh họa

Có ý kiến cho rằng, khi đang làm công vụ thì anh ta không có quyền ngăn cản người khác ghi hình, đó là quan điểm sai trái. Bạn không bị tước đi bất cứ quyền dân sự nào kể cả khi bị xử lý hình sự nói gì đến việc thực hiện công vụ. Do đó, việc ghi hình công chức tại công sở, nơi anh ta đang thực hiện công vụ mà không có sự đồng ý của anh ta là không được phép.

Đối với cơ quan quản lý công sở và công vụ, việc ghi hình phải được xem xét dưới góc độ công vụ. Nếu việc khi hình phục vụ giải quyết công vụ thì phải do cơ quan nhà nước tiếp dân thực hiện và việc ghi hình này phải được đưa vào biên bản và phải được công dân đồng ý, vì ghi hình ảnh công dân. 

Việc công dân tự ý ghi hình ảnh công chức là sai về pháp luật dân sự và nó không có giá trị vì việc ghi hình không phục vụ mục đích công vụ mà phục vụ mục đích cá nhân. 

Do đó, tôi cho rằng, quy chế tiếp công dân của UBND TP Hà Nội mới ban hành là có căn cứ, đúng quy định của pháp luật và đáp ứng yêu cầu của thực tiễn.

Nhiều ý kiến cho rằng, việc không cho ghi hình như vậy sẽ hạn chế quyền tiếp cận thông tin của công dân và khiến cho công dân không có bằng chứng chống lại việc công chức lạm quyền hoặc thực hiện không đúng chuẩn mực công vụ, quan điểm của Luật sư về vấn đề này như thế nào?

Việc công dân đến làm việc với công chức và có được ghi hình buổi làm việc hay không thì không liên quan đến quyền tiếp cận thông tin. Việc không được tự do ghi hình cá nhân khác không làm mất đi quyền tiếp cận thông tin của bạn. Quan điểm này là không có cơ sở, thậm chí lôi hai vấn đề chả liên quan đến nhau để đặt cạnh nhau mà so sánh.

Trường hợp người dân vẫn lén ghi hình và phát tán trên mạng xã hội, pháp luật có quy định như thế nào để xử lý vấn đề này, thưa ông?

Các hình ảnh bị ghi lén (kể cả quay phim, ghi âm) mà được phát tán nhằm mục đích làm mất uy tín của người có hình ảnh liên quan thì người có hình ảnh có thể khởi kiện dân sự đối với người đã phát tán hình ảnh. Thậm chí, việc phát tán hình ảnh này nếu gây ra hậu quả xấu, hậu quả nghiêm trọng thì còn có thể bị xử lý hình sự.

Xin cảm ơn Luật sư!

 

Bình Minh

Ý kiến bạn đọc

Hatyah

Tôi không phục lý lẽ này. Xã hội luôn cần minh bạch và chứng cứ mới tạo ra luật pháp. Cấm là hình thức tước/ xâm hại quyền con người phải có điều kiện.

Nếu chỉ cơ quan ghi hình, ghi âm và khi có chuyện xảy ra (như vụ xâm hại cháu bé ở Thủ Đức, máy bị mất điện rất kịp thời, cái ác luôn có chỗ nấp) thì luật không kín kẽ, người bị xâm hại quyền, gây bất bình đẳng.

Người ghi tất nhiên phải phục vụ mục đích cá nhân: Yêu cầu sự chuẩn mực của cán bộ.

Nếu người ghi phục vụ ngoài mục đích chứng cứ đòi hỏi chuẩn mực thì mới không được phép (vd thấy cán bộ xinh chụp up lên mạng chơi, xấu thì up lên chê bai... mới là vi phạm).

Luật luôn đòi theo nguyên lý công bằng. Vì vậy theo quan điểm của tôi, cấm là vi phạm pháp luật mới đúng!.

20:47 19/01/2019

Ngoc Tien Nguyen

Tôi ko đồng ý vs ý kiến của LS bởi lẽ LS ms phân tích 1 vế, trong khi vế còn lại là công dân muốn ghi lại đc bằng chứng sách nhiều của CC thì ko nói đến hay cố lờ đi.

17:11 19/01/2019

Nguyễn Hoàng

Thiết nghĩ việc ghi hình người khác đã và đang được thực hiện rất nhiều mà không có sự đồng ý của đương sự như hình lọt vào ảnh chụp, quay phim có bối cảnh nơi công cộng. Tuy nhiên, gần như hầu hết loại hình ảnh này không phục vụ cho một mục đích mà người xuất hiện trong hình thấy cần phải phản đối. Ở đây, khi tiếp dân...cán bộ thì hầu như không muốn (phản đối) việc bị ghi hình, ghi âm. Vấn đề nảy sinh là cán bộ đang thực hiện công vụ, và như vậy, công vụ là một nhiệm vụ của một công chức mà ta thường nói vì dân mà phục vụ, hưởng lương từ tiền thuế của người dân. Như thế, tại sao dân không được chụp ảnh, ghi âm người làm việc cho mình, do mình trã lương?

21:16 18/01/2019

Huỳnh Xuân Thủy

Tôi đồng tình với quy định của Chủ tịch UBND Thành phố Hà Nội về việc : Việc công dân muốn ghi âm, ghi hình tại trụ sở tiếp công dân phải được sự đồng ý của người có trách nhiệm tiếp công dân. Nhưng để đảm bảo vấn đề cán bộ, công chức lạm quyền hoặc có hành vi thiếu chuẩn mực, vi phạm quy định của Pháp luật thì cần có quy định bắt buộc trụ sở tiếp công dân phải ghi âm, ghi hình tất cả các buổi tiếp công dân và được lưu trữ để đảm bảo CBCC tuân thủ đúng quy trình, quy định tiếp công dân cũng như người dân yên tâm với việc tiếp công dân của các cơ quan công quyền. Cũng giống như quy định về việc cơ quan công an khi điều tra xét hỏi phải sử dụng thiết bị ghi âm, ghi hình được nhân dân ủng hộ vì trước đến nay rất nhiều vụ án liên quan đến việc mớm cung, bức cung, thậm chí dùng nhục hình đối với nghi phạm đã xẩy ra. Việc ghi âm, ghi hình sẽ làm giảm thiểu rất nhiều các sai phạm này. Tuy nhiên, quan điểm cá nhân tôi cho rằng giải thích của LS về Công chức khi thi hành công vụ thì quyền công dân không tách rời là không thuyết phục. Bởi lẽ công dân được điều chỉnh về Pháp luật dân sự, CBCC khi thi hành công vụ trước tiên được điều chỉnh bởi Pháp luật CBCC, nếu có dấu hiệu vi phạm về hình sự mới bị xem xét về góc độ hình sự. Khi đã bị truy cứu trách nhiệm hình sự thì họ không còn ở vị trí CBCC mà là bị cáo và phải chịu trách nhiệm của một công dân.

20:59 15/01/2019

Hữu Phú

Tôi rất đồng tình với ý kiến của Luật sư. Phân tích rất sâu sắc.

20:49 11/01/2019

Ý kiến của bạn sẽ được biên tập trước khi đăng. Xin vui lòng gõ tiếng Việt có dấu

Cùng chuyên mục

Dừng dự án đầu tư của doanh nghiệp vì “dư luận”, pháp luật đặt ở đâu?

Dừng dự án đầu tư của doanh nghiệp vì “dư luận”, pháp luật đặt ở đâu?

(PLVN) - Còn 2 ngày nữa Hội nghị phản biện dự án bất động sản và bến du thuyền Đà Nẵng sẽ được tổ chức. Đây không phải là lần đầu, công cụ dư luận được lãnh đạo TP Đà Nẵng sử dụng để đi đến các quyết định dừng dự án của nhà đầu tư. Nhưng lần này, cách sử dụng công cụ dư luận này liệu có phát huy tác dụng làm cơ sở để ra quyết định dừng dự án, hay sẽ phản tác dụng mà làm lộ rõ cách điều hành thiếu thượng tôn pháp luật của lãnh đạo chính quyền địa phương này.

Đọc thêm

Tụ tập đánh bài ăn tiền tại quán trà sữa Ding Tea?

Tụ tập đánh bài ăn tiền tại quán trà sữa Ding Tea?
(PLVN) - Quán cà phê, trà sữa là nơi để khách hàng thưởng thức ẩm thực, nghỉ ngơi, thư giãn, hay tán gẫu bạn bè… Nhưng tại cửa hàng trà sữa Ding Tea 148 Trần Duy Hưng (TP Hà Nội) lại xuất hiện nhóm người đến đánh bài ăn tiền ngay trên tầng 2 cửa hàng. Khi làm việc với đơn vị quản lý thì đơn vị này cho biết không thể kiểm soát được khách hàng có đánh bài hay không.

Ám ảnh mùa thi

Ám ảnh mùa thi
(PLVN) - “Những ngày ôn thi như địa ngục” - câu nói đầy ám ảnh của cậu bé, khi mới chỉ đang tuổi ăn, tuổi vui chơi học hành, em lại phải chịu một áp lực nặng nề bởi sự kỳ vọng quá lớn từ gia đình…

Những kỳ hè bị “đánh mất”

Những kỳ hè bị “đánh mất”
(PLVN) - Sẵn sàng “mở hầu bao” chi hàng chục triệu đồng cho con tham gia các khóa học trải nghiệm xa nhà, học thêm, học năng khiếu, học phát triển kỹ năng, phụ huynh có thu được kết quả như kỳ vọng hay đang vô tình “độc chiếm” mùa hè nghỉ ngơi của con cái?

Cánh báo biến chứng do chích thuốc trực tiếp vào khớp

Cánh báo biến chứng do chích thuốc trực tiếp vào khớp
(PLVN) - Mặc dù đã được cảnh báo về biến chứng có thể xảy ra khi tiêm thuốc trực tiếp vào khớp, nhưng không ít người vẫn chọn phương pháp này để nhanh chóng thoát khỏi cơn đau. Bên cạnh những bệnh nhân may mắn không xảy ra biến chứng thì có rất nhiều trường hợp phải chịu hậu quả nặng nề.
Người thầy đặc biệt trong thế giới lặng im

Người thầy đặc biệt trong thế giới lặng im

(PLVN) - Câu chuyện về người thầy khiếm thính Võ Duy Quang (sinh năm 1988), giáo viên Trường Nuôi dạy trẻ Khiếm thính Lâm Đồng là một hành trình dài của nghị lực và khát vọng vươn lên. Bằng cả nhiệt huyết và sự thông hiểu của mình, thầy đã tiếp thêm nghị lực để các học trò khiếm thính thêm tự tin, dám ước mơ và thực hiện mơ ước.

Cô gái trẻ nhảy cầu Bãi Cháy tự tử

Cô gái trẻ nhảy cầu Bãi Cháy tự tử
(PLVN) - Cô gái để lại đôi dép rồi gieo mình từ cầu Bãi Cháy xuống tự tử, vì trời tối mặc dù một số người dân phát hiện cô gái chuẩn bị nhảy cầu lao đến ngăn cản nhưng không kịp.

Washington cho phép dùng thi thể người làm phân hữu cơ

Washington cho phép dùng thi thể người làm phân hữu cơ
(PLVN) - Mới đây, bang Washington, Mỹ đã ký ban hành một đạo luật mới cho phép những người sắp qua đời tại bang này có thể lựa chọn chuyển thi thể của họ thành phân bón hữu cơ phục vụ việc trồng cây. Tuy nhiên, việc này đã nổ ra nhiều tranh cãi từ phía người dân. 

Khi mẹ cha là 'nỗi ám ảnh thiên tài'…

Khi mẹ cha là 'nỗi ám ảnh thiên tài'…
(PLVN) - Là giáo viên ở một trung tâm ngoại ngữ, bên cạnh việc giảng dạy, hàng ngày tôi phải chứng kiến rất nhiều nỗi buồn của những đứa trẻ. Những nỗi buồn mang tên “cha mẹ”, những nỗi hoang mang mang tên “thiên tài”…
Phụ huynh 'cuồng' điểm hay con?

Phụ huynh 'cuồng' điểm hay con?

(PLVN) - Chỉ cần trường học thi xong học kỳ 2, có điểm, chuẩn bị tổng kết năm... cũng là lúc nhiều phụ huynh vui buồn theo điểm của con. Nhiều người khóc ròng khi con không giỏi toàn diện như mong muốn của mình. Và trong cuộc đua quay cuồng về điểm, về trường danh giá của phụ huynh… có một người bị “bỏ quên”, đó là học sinh…

Cuộc đua của thầy, trò lĩnh đủ

Cuộc đua của thầy, trò lĩnh đủ
(PLVN) - Dư luận chưa kịp lắng xuống trước vụ thầy giáo làm học sinh lớp 8 mang bầu, cô giáo bắt học sinh quỳ thì clip cô giáo liên tiếp đánh nhiều học sinh tiểu học trong giờ kiểm tra bài tiếp tục dậy sóng. Trước những vụ bạo hành liên tiếp xảy ra, gây hoang mang dư luận, được lý giải bởi bệnh thành tích trong giáo dục…

Đâu là nơi giáo dục trẻ em tuyệt vời nhất thế giới?

Đâu là nơi giáo dục trẻ em tuyệt vời nhất thế giới?
(PLVN) - Không trừng phạt để giáo dục trẻ. Dạy chúng hiểu sự thất bại, cách tự học hay cho trẻ rèn luyện sự tự lập từ bé như tự đi về nhà, tự sắp xếp đồ đạc cá nhân… Một số nền giáo dục thành công trên thế giới đã có cách tiếp cận khác biệt hẳn so với người Việt Nam về phương pháp giáo dục trẻ em như thế.

Em xa chốn đô thành…

Em xa chốn đô thành…
(PLVN) - Nhiều người mặc định rằng, trẻ em thành thị với đầy đủ điều kiện vật chất sẽ có cuộc sống hạnh phúc, thành đạt hơn trẻ em nông thôn. Thế nhưng, ở nhiều miền quê nghèo, vẫn có những đứa trẻ lớn lên vui vẻ, học hành thành tài…

Không còn chỗ đứng cho những 'ông quan bàn giấy'?

Không còn chỗ đứng cho những 'ông quan bàn giấy'?
(PLVN) - “Một người làm quan cả họ được nhờ”, quan niệm được nhiều thế hệ người Việt tôn sùng xưa nay có vẻ đang dần nhạt. Bởi cuộc sống hiện đại với những đặc thù mới sẽ không còn chỗ đứng cho những “ông quan bàn giấy”, “ông quan vô tích sự” nữa. 

Du lịch gia đình không còn quá khó

Du lịch gia đình không còn quá khó
(PLVN) - Bận tâm lớn nhất của các bậc phụ huynh khi lựa chọn những chuyến du lịch gia đình vào mùa hè, đó là làm sao cho con cái được thoải mái và được tiếp cận nhiều trò chơi phù hợp mà bản thân vẫn có thời gian thư giãn nghỉ ngơi. Trên thực tế, đây không phải là vấn đề nan giải!.

Từ phim 'Vợ ba' - Đừng đưa trẻ ra làm 'mồi' câu view'

Từ phim 'Vợ ba' - Đừng đưa trẻ ra làm 'mồi' câu view'
(PLVN) - Bộ phim như “Vợ ba” hay những gameshow, chương trình nghệ thuật đưa trẻ em làm “mồi nhử”, ‘câu view”, có thể vi phạm quyền trẻ em, tăng thêm vấn nạn quấy rối, xâm hại tình dục trẻ em, đã bị cấm chiếu trên toàn quốc từ tối 20/5.

31.1°C

Hà Nội

SJC Hà Nội

Mua vào 36.520

Bán ra 36.520

VNIndex

3.41 0.37%