Giám đốc trung tâm CSAGA Nguyễn Vân Anh: 'Quy định về một số tội danh tình dục nghiêm trọng còn mơ hồ'

(PLVN) - Việc thầy giáo nhắn tin gạ tình học sinh, sờ mông, đùi học sinh hay vụ cưỡng hôn trong thanh máy đều được cơ quan công an kết luận: không đủ căn cứ kết luận tội dâm ô, với mức xử phạt được cho là quá nhẹ. Theo bà Nguyễn Vân Anh, Giám đốc Trung tâm nghiên cứu ứng dụng khoa học về giới – gia đình – phụ nữ và trẻ em vị thành niên (CSAGA), cần điều chỉnh pháp luật để đủ sức răn đe, ngăn chặn bạo lực -quấy rối tình dục
Giám đốc trung tâm CSAGA Nguyễn Vân Anh: 'Quy định về một số tội danh tình dục nghiêm trọng còn mơ hồ' Bà Nguyễn Vân Anh cho rằng tội QRTD trong điều luật còn mơ hồ

Từ việc xử phạt 200 ngàn đồng cho hành vi "cưỡng hôn" trong thang máy ở Hà Nội đang gây xôn xao dư luận, bà suy nghĩ gì?

- Các quy định trong Luật Hình sự về tội phạm tình dục như hiếp dâm, cưỡng dâm, dâm ô rất mơ hồ và thiếu cụ thể nhưng Tòa án tối cao không có văn bản hướng dẫn và Thẩm phán ở Việt nam lại không có chức năng diễn giải pháp luật. Ví dụ, điều 146 Bộ Luật Hình sự, thiếu quy định cụ thể thế nào là hành vi dâm ô.

Biện pháp xử phạt QRTD không nghiêm khắc và không tương xứng: Biện pháp xử lý hành vi QRTD không cấu thành các tội hình sự liên quan đến tình dục hiện nay chỉ sử dụng quy định tại Điều 5 “Có cử chỉ, lời nói thô bạo, khiêu khích, trêu ghẹo, xúc phạm danh dự, nhân phẩm của người khác” của “Nghị định 167/2013/NĐ-CP về xử phạt về vi phạm hành chính trong lĩnh vực an ninh, trật tự, an toàn xã hội; phòng, chống tệ nạn xã hội; phòng và chữa cháy, phòng, chống bạo lực gia đình” với mức xử phạt tối đa là 300 ngàn đồng.

Quy định về bồi thường thiệt hại của hành vi quấy rối tình dục không hợp lý: Không có quy định riêng về bồi thường thiệt hại đối với các hành vi QRTD. Trong khi quy định về bồi thường thiệt hại trong Luật Dân sự đối với các tổn thất về tinh thần do danh dự, nhân phẩm, uy tín bị xâm phạm không tương xứng với mức độ tổn thất của nạn nhân quấy rối tình dục. Bởi vì luật quy định mức tối đa của khoản bồi thường khi không thể thỏa thuận được chỉ là 10 tháng lương tối thiểu tại thời điểm giải quyết bồi thường.

Chúng tôi không thấy tính răn đe trong biện pháp xử lý vụ việc liên quan đến bạo lực tình dục, chẳng hạn như: Thầy giáo “sờ mông sờ đùi” nhiều học sinh lớp 5 không đủ căn cứ cấu thành tội dâm ô vì không phù hợp với quy định về tội dâm ô trong Bộ luật hình sự. Đỗ Mạnh Hùng chỉ bị lập biên bản xử phạm 200 nghìn đồng theo điều 5, Nghị định 167 khi cố tình tấn công để hôn một cô gái trong thang máy khu chung cư Gold Palm. Nghi phạm hiếp dâm trẻ em nữ 9 tuổi, gây hậu quả nghiệm trọng, có tiền án hình sự được tại ngoại trong quá trình điều tra. Chỉ sau khi báo chí lên tiếng mạnh mẽ mới tạm giam bị can.

Hệ thống luật pháp đã có lỗ hổng nào để cho những kẻ dâm ô thoát khỏi lao lý?

- Điều mà chúng tôi nhận thấy, hiện nay nhiều quy định về các tội danh liên quan đến tình dục chưa đầy đủ, tiềm ẩn nguy hiểm cho sự sức khoẻ, sự an toàn về thân thể cũng như nhân phẩm của công dân; các chế tài xử phạt tội phạm chưa tương xứng với mức độ nguy hiểm không đạt hiệu qủa giáo dục và răn đe; thiếu các cơ chế bảo vệ nạn nhân, cụ thể như sau:

Hệ thống pháp luật Việt Nam chưa có quy định pháp luật đầy đủ và hiệu quả về QRTD: Không có định nghĩa, phân loại và các biện pháp chế tài để xử lý các hành vi QRTD trong văn bản pháp luật mà chỉ có trong Bộ Quy tắc Ứng xử Phòng chống Quấy rối tình dục tại nơi làm việc.

Quy định cấm QRTD chỉ xuất hiện trong Bộ Luật Lao động trong khi hành vi QRTD diễn ra ở mọi nơi như trường học, bệnh viện, công viên và các địa điểm công cộng khác, kể cả trên các phương tiện giao thông, chứ không chỉ ở nơi làm việc và với các mối quan hệ xã hội đa dạng chứ không chỉ giới hạn trong quan hệ công việc.

Một bức tranh cổ động của CSAGA kêu gọi lên tiếng bảo vệ nhân phẩm con người

Có thông tin rằng bà đang tập hợp chữ ký cho thư kiến nghị lên Quốc Hội để sửa đổi, bổ sung hệ thống luật pháp để có quy định cụ thể hơn, chế tài nghiêm khắc hơn về tội QRTD?

- Chúng tôi gồm các công dân, nhóm và tổ chức tại Việt Nam đồng ý kí tên vào thư kiến nghị này đề xuất Quốc Hội Việt Nam xây dựng các quy định pháp lý và chính sách mới để ngăn ngừa bạo lực tình dục bao gồm nhưng không giới hạn trong các hành vi quấy rối tình dục, tấn công tình dục, dâm ô, cưỡng dâm và hiếp dâm.

Chúng tôi kêu gọi cộng đồng ký tên vào thư ngỏ để hy vọng có tiếng nói mạnh mẽ, góp phần xây dựng hệ thống pháp luật hoàn thiện, bảo vệ nạn nhân bị  quấy rối tình dục, tấn công tình dục, dâm ô, cưỡng dâm và hiếp dâm.

Trong thư kiến nghị này bà muốn đưa ra những vấn đề gì?

- Chúng tôi kiến nghị Quốc Hội nhanh chóng bổ sung và điều chỉnh các điều luật phù hợp để ngăn chặn, xử lý các hành vi bạo lực tình dục và giành lại công bằng cho các nạn nhân. Trong đó:
1. Có các quy định rõ ràng, chính xác về QRTD; có các các chế tài và biện pháp trừng phạt tương xứng với mức độ nguy hiểm của các hành vi QRTD để đảm bảo mọi hành vi bạo lực tình dục đối với nạn nhân ở bất cứ độ tuổi nào cũng đều phải bị trừng phạt thích đáng; có cơ chế hiệu quả trong việc xử lý tố cáo, thực hiện điều tra, truy tố thủ phạm và bảo vệ cho nạn nhân trong các vụ việc QRTD

2. Sửa đổi Bộ luật Hình sự, thêm tội danh mới về QRTD theo đó quy định các hành vi “QRTD mang tính chất thể chất như cố tình động chạm, tiếp xúc, sờ mó, vuốt ve, cấu véo, ôm ấp hay hôn cho trái ý muốn của nạn nhân hoặc bằng vũ lực; QRTD bằng lời nói gồm các nhận xét không phù hợp về mặt xã hội, văn hóa và không được mong muốn, bằng những ngụ ý về tình dục, bằng những lời đề nghị về tình dục không mong muốn và liên tục; QRTD bằng các hành vi phi lời nói bao gồm các ngôn ngữ cơ thể, khiêu khích, biểu hiện không đứng đắn, phô bày tài liệu khiêu dâm, tin nhắn, thư từ liên quan đến tình dục” là những yếu tố cấu thành tội phạm QRTD.

3. Sửa đổi Bộ luật dân sự, có quy định về bồi thường thiệt hại đối với các hành vi QRTD tương xứng và phù hợp.

4. Rà soát, sửa đổi và giải thích rõ các điều luật liên quan đến hiếp dâm, cưỡng dâm, dâm ô phù hợp để việc áp dụng và thực thi pháp luật trong thực tiễn hiệu quả và gần với công lý nhất. Ngoài ra, các quy định về các tội danh về dâm ô phải được mở rộng đến mọi độ tuổi. Những hành vi dâm ô đối với người dưới 16 tuổi sẽ bị coi là tình tiết tăng nặng.

- Xin cảm ơn bà!

Bà Nguyễn Vân Anh, Giám đốc Trung tâm nghiên cứu ứng dụng khoa học về giới – gia đình – phụ nữ và trẻ em vị thành niên (CSAGA), được Tạp chí Forbes bình chọn là một trong số 50 phụ nữ có ảnh hưởng nhất Việt Nam trong năm 2017
Tuấn Ngọc

Cùng chuyên mục

Hệ lụy pháp lý nào khi Vinaconex bị Tòa án buộc dừng thực hiện nghị quyết Đại hội đồng cổ đông?

Hệ lụy pháp lý nào khi Vinaconex bị Tòa án buộc dừng thực hiện nghị quyết Đại hội đồng cổ đông?

(PLVN) - Ngày 2/4/2019, TAND quận Đống Đa đã ban hành quyết định giải quyết khiếu nại của Tổng Công ty cổ phần XNK xây dựng Việt Nam (Vinaconex) đối với quyết định áp dụng biện pháp khẩn cấp tạm thời, dừng thực hiện nghị quyết phiên họp bất thường Đại hội đồng cổ đông của công ty. Một loạt các vấn đề pháp lý được đặt ra sau quyết định khá đặc biệt này.

Đọc thêm

'Nữ quái' tuổi 73 'giăng bẫy' lừa 3 bà bán vé số

'Nữ quái' tuổi 73 'giăng bẫy' lừa 3 bà bán vé số
Phao tin có người thân trúng vé số đặc biệt nên làm từ thiện và có nhu cầu mua vé số với số lượng lớn, bà Gái lừa lấy cả nghìn tờ vé số của 3 người phụ nữ ở Miếu Bà Chúa xứ (tỉnh Vĩnh Long)...

Bắn pháo hoa ở 3 điểm tại TP HCM chào mừng 30/4 - 1/5

Bắn pháo hoa ở 3 điểm tại TP HCM chào mừng 30/4 - 1/5
Chào mừng kỷ niệm 44 năm Ngày Giải phóng miền Nam, thống nhất đất nước và 133 năm Ngày Quốc tế Lao động, TP HCM sẽ bắn pháo hoa tầm cao tại 2 khu vực và bắn pháo hoa tầm thấp tại Công viên Văn hóa Đầm Sen.

Vị bác sĩ có biệt tài 'kết nối nụ cười trái tim'

Vị bác sĩ có biệt tài 'kết nối nụ cười trái tim'
(PLVN) - Đó là bác sĩ Võ Thành Trung - Giám đốc điều hành Viện thẩm mỹ Nhật Bản SBC (TP Hồ Chí Minh), cũng là người sáng lập ra Quỹ thiện nguyện “Kết nối nụ cười trái tim” giúp đỡ hàng ngàn hoàn cảnh khó khăn khắp mọi miền đất nước, giúp những người kém may mắn có thêm động lực và niềm tin trong cuộc sống…

Sự thật về việc “xây dựng không phép” tại Dự án nhà ở xã hội - Chung cư Đại Nam

Sự thật về việc “xây dựng không phép” tại Dự án nhà ở xã hội - Chung cư Đại Nam
(PLVN) - Công ty CP Đầu tư và Xây dựng Đại Nam - chủ Dự án công trình xây dựng nhà ở xã hội - Khu chung cư Đại Nam (chung cư Green Pearl) tại tổ 27, phường Phan Đình Phùng, TP Thái Nguyên vừa đưa ra văn bản, chứng cứ làm rõ sự thật về tin đồn "xây dựng không phép" tại Dự án này và có Công văn gửi Tỉnh ủy Thái Nguyên mong muốn các sở, ngành của tỉnh sớm giải quyết các thủ tục về đầu tư còn thiếu, để doanh nghiệp có thể khởi động lại dự án. 
OANA 44 - Hướng tới nền báo chí   chuyên nghiệp và sáng tạo

OANA 44 - Hướng tới nền báo chí chuyên nghiệp và sáng tạo

(PLVN) - “Vì một nền báo chí chuyên nghiệp và sáng tạo” là chủ đề của Hội nghị Ban chấp hành Tổ chức các hãng thông tấn châu Á-Thái Bình Dương (OANA) lần thứ 44 khai mạc sáng 19/4 tại Hà Nội, do Thông tấn xã Việt Nam (TTXVN) đăng cai tổ chức. 
Bảo vệ xe hơi trước cái nắng khủng khiếp của Hà Nội

Bảo vệ xe hơi trước cái nắng khủng khiếp của Hà Nội

(PLVN) - Cả nội và ngoại thất, thậm chí là cả động cơ của xe hơi sẽ bị ảnh hưởng nếu như bạn thường xuyên đỗ xe dưới trời nắng. Vậy làm thế nào để giảm thiểu vấn đề này, khi mùa hè đang đến gần, nhiệt độ ngoài trời có những thời điểm lên tới trên 40 độ C?

Chủ tịch tỉnh Bạc Liêu chủ trì buổi 'Cà phê doanh nhân'

Chủ tịch tỉnh Bạc Liêu chủ trì buổi 'Cà phê doanh nhân'
(PLVN) - Sáng 19/4, chủ tịch UBND tỉnh Bạc Liêu  Dương Thành Trung chủ trì buổi "Cà phê doanh nhân" để gặp gỡ, trao đổi với doanh nghiệp trên địa bàn tỉnh về tình hình sản xuất, kinh doanh và đầu tư cũng như về công tác quản lý, điều hành của các cơ quan nhà nước trên địa bàn. 

31.1°C

Hà Nội

SJC Hà Nội

Mua vào 36.520

Bán ra 36.520

VNIndex

3.41 0.37%