Những nỗ lực “cứu” chữ Nôm Dao

(PLO) - Chữ Nôm Dao của dân tộc Dao có quá trình phát triển và tồn tại hàng ngàn năm. Trước thực trạng chữ Nôm Dao có nguy cơ mai một, tỉnh Thanh Hóa đã giao nhiệm vụ cho Hội Dân tộc học và Nhân học tỉnh phối hợp với các nghệ nhân dân tộc Dao, sưu tầm, biên soạn bộ chữ và chương trình giảng dạy chữ Nôm Dao.
Những nỗ lực “cứu” chữ Nôm Dao Lớp học chữ Nôm của người Dao

Lớp trẻ ít biết tiếng mẹ đẻ

Đồng bào dân tộc Dao đông thứ 9 trong cộng đồng 54 dân tộc Việt Nam. Người Dao ở Việt Nam có trên 751.067 người, cư trú chủ yếu ở vùng rẻo cao của các tỉnh phía Bắc như: Quảng Ninh, Lạng Sơn, Cao Bằng, Thái Nguyên, Bắc Kạn, Bắc Giang, Phú Thọ, Hà Giang, Tuyên Quang, Yên Bái, Lào Cai, Lai Châu, Thanh Hóa… 

Cộng đồng dân tộc Dao tạo dựng nên các giá trị văn hóa truyền thống đặc sắc, từ việc canh tác nương rẫy, ruộng bậc thang đến kiến trúc làng bản, ẩm thực, trang phục truyền thống, tín ngưỡng. Trong đó nổi bật là chữ viết Nôm Dao, chữ Dao.

Đặc biệt ngôn ngữ người Dao thuộc hai phương ngữ chính là phương ngữ Miền vả (của người Dao Đỏ, Dao Quần Chẹt, Dao Tiền) và phương ngữ Mùn vả (của người Dao Quần Trắng, Dao Làn Tẻn). Hai phương ngữ này đều sử dụng chữ Nôm Dao.

Ở Thanh Hóa có 7 dân tộc anh em, trong đó có 3 dân tộc có chữ viết, người Dao là một trong số đó. Hiện toàn tỉnh có khoảng 6.000 người Dao sinh sống ở ba huyện chủ yếu là Mường Lát, Cẩm Thủy, Ngọc Lặc và còn bảo lưu được chữ viết cùng nhiều văn tự quý. Tuy nhiên, trên thực tế, đồng bào Dao đang ngày càng ít biết tiếng dân tộc mình, nhất là lớp trẻ gần như không có khái niệm gì về tiếng mẹ đẻ.

Nỗ lực bảo tồn chữ Nôm Dao

Đứng trước thực trạng chữ Nôm Dao có nguy cơ mai một, tỉnh Thanh Hóa đã giao nhiệm vụ cho Hội Dân tộc học và Nhân học tỉnh phối hợp với các nghệ nhân dân tộc Dao, sưu tầm, biên soạn bộ chữ và chương trình giảng dạy chữ Nôm Dao. Đồng thời, phối hợp với Sở GD&ĐT tổ chức hội nghị với các sở, ban, ngành liên quan để đóng góp hoàn thiện bộ chữ và chương trình dạy chữ Nôm Dao.

Ông Trần Văn Thịnh, Chủ tịch Hội Dân tộc học và Nhân học tỉnh Thanh Hóa cho biết: “Sau khi Hội hoàn thành nhiệm vụ sưu tầm, biên soạn bộ chữ và chương trình giảng dạy chữ Nôm Dao được tỉnh phê chuẩn vào tháng 3 năm 2015. Đây là bộ chữ Nôm Dao đầu tiên của cả nước được phê chuẩn. Bộ chữ đã được đưa vào giảng dạy trong cộng đồng người Dao tại huyện Ngọc Lặc, Cẩm Thủy.

Để thu hút được đồng bào tham gia học, Sở VH-TT&DL đã chỉ đạo Trung tâm Văn hóa tỉnh, phòng VHTT các huyện Ngọc Lặc, Cẩm Thủy, Mường Lát xây dựng đề án, chính sách thiết thực, động viên nghệ nhân mở các lớp truyền dạy do tỉnh, huyện tổ chức.

Năm 2015, được sự quan tâm của tỉnh Thanh Hóa, lớp dạy chữ Dao đầu tiên được tổ chức tại thôn Sơn Lập, xã Cẩm Châu, huyện Cẩm Thủy đã thu hút được đông đảo người Dao theo học. Việc mở lớp không chỉ để mọi người hiểu về ngôn ngữ, chữ viết và văn hóa người Dao mà còn góp phần giữ gìn, bảo tồn nét đẹp văn hóa của dân tộc này.

Qua đó, phong trào học chữ Dao trong cộng đồng Dao ở Cẩm Châu đã có bước đột phá tích cực. Điển hình như thôn Sơn Lập có 160 hộ là đồng bào dân tộc Dao, khi mở lớp học, bà con đều chủ động đi đăng ký tham gia học.

Ngoài việc mở lớp tại các địa phương nêu trên, năm 2016, Hội Dân tộc học và Nhân học tỉnh Thanh Hóa còn phối hợp với Trường Đại học Hồng Đức mở lớp học chữ Nôm Dao nâng cao cho 44 nghệ nhân dân tộc Dao để làm giáo viên giảng dạy. Năm 2017, Hội mở thêm 9 lớp dạy chữ Nôm Dao cho 350 học viên người dân tộc Dao đến từ 7 thôn, bản trên địa bàn các huyện Ngọc Lặc, Cẩm Thủy. Tính đến nay có gần 400 học viên tham gia học chữ Nôm Dao.

Trước những tín hiệu đáng mừng trên, ông Trần Văn Thịnh phấn khởi cho biết: “Từ những lớp học này, chúng tôi hy vọng chữ Nôm Dao ở Thanh Hóa ngày một hồi sinh trong cộng đồng người Dao. Từ đó, những tri thức, bản sắc giá trị văn hoá của cha ông sẽ được tiếp thu, lưu giữ, bảo tồn và ngày càng phát triển mạnh mẽ”. 

Đức Thọ
Loading...

Cùng chuyên mục

Đình chỉ công tác tài xế bỏ bệnh nhân cấp cứu để đi đăng kiểm xe

Đình chỉ công tác tài xế bỏ bệnh nhân cấp cứu để đi đăng kiểm xe

(PLVN) - Bệnh viện Đa khoa tỉnh Bình Thuận xác nhận đã tạm đình chỉ tài xế Đặng Khánh Hòa - người lái xe cứu thương trên đường đưa bệnh nhân từ Bình Thuận chuyển tuyến lên Bệnh viện Chợ Rẫy (TP HCM) cấp cứu, đã khiêng băng ca cùng bệnh nhân xuống rồi "bỏ rơi" giữa đường để đưa xe đi đăng kiểm vì cho rằng xe đã hết hạn.

Đọc thêm

Du lịch trong nước chỉ với 500 ngàn đồng

Du lịch trong nước chỉ với 500 ngàn đồng
(PLVN) - Nhân kỷ niệm 44 năm thành lập Saigontourist (1/8/1975 - 2019) và vinh dự tiếp tục được công nhận vị trí đứng đầu 4 Giải thưởng Du lịch Việt Nam năm 2019 (về kinh doanh du lịch quốc tế, nội địa, nước ngoài và vận chuyển), Công ty Dịch vụ Lữ hành Saigontourist đang có chương trình ưu đãi lớn nhất trong năm, giảm đến 20 triệu đồng/khách tour nước ngoài, du lịch trong nước chỉ từ 500.000 đồng cùng hàng loạt dịch vụ đặt phòng, vé máy bay, thuê xe du lịch nhằm tri ân khách hàng.

Đình chỉ công tác tài xế bỏ bệnh nhân cấp cứu để đi đăng kiểm xe

Đình chỉ công tác tài xế bỏ bệnh nhân cấp cứu để đi đăng kiểm xe
(PLVN) - Bệnh viện Đa khoa tỉnh Bình Thuận xác nhận đã tạm đình chỉ tài xế Đặng Khánh Hòa - người lái xe cứu thương trên đường đưa bệnh nhân từ Bình Thuận chuyển tuyến lên Bệnh viện Chợ Rẫy (TP HCM) cấp cứu, đã khiêng băng ca cùng bệnh nhân xuống rồi "bỏ rơi" giữa đường để đưa xe đi đăng kiểm vì cho rằng xe đã hết hạn.
Loading...

“Khu nhà ở Cụm 9, phường Phú Thượng": Người dân mong muốn khiếu nại sớm được giải quyết

“Khu nhà ở Cụm 9, phường Phú Thượng": Người dân mong muốn khiếu nại sớm được giải quyết
(PLVN) - Nhiều hộ dân trú tại tổ 55, cụm 9, phường Phú Thượng, quận Tây Hồ tiếp tục phản ảnh, đã nhiều lần gửi đơn đến UBND TP.Hà Nội đề nghị làm rõ tính pháp lý cũng như việc thu hồi đất liên quan đến Dự án “Khu nhà ở cụm 9, phường Phú Thượng, quận Tây Hồ”, nhưng đến nay vẫn chưa được giải quyết dứt điểm…

Abbott ra mắt PediaSure công thức mới tại Việt Nam

Abbott ra mắt PediaSure công thức mới tại Việt Nam
Việt Nam là quốc gia đầu tiên tại châu Á được Abbott lựa chọn để giới thiệu công thức cải tiến này, đánh dấu cột mốc quan trọng tiếp theo của công ty trong cam kết giúp trẻ có nguy cơ thiếu hụt dinh dưỡng bắt kịp đà tăng trưởng và tối ưu tiềm năng phát triển của trẻ.

Khi bức màn giả dối, gian lận thi cử bị xé toạc...

Khi bức màn giả dối, gian lận thi cử bị xé toạc...
(PLVN) - Khi bức màn giả dối, gian lận thi cử bị xé toạc thì sự trung thực trở lại, kết quả của kỳ thi tốt nghiệp THPT vừa qua không những chỉ phản ánh sát thực tế chất lượng học tập của học sinh ở từng địa phương mà còn là một minh chứng không thể chối cãi cho việc gian trá nâng điểm xảy ra ở các tỉnh vào năm trước.

Nghĩ về hành trình 'trả nợ dân' của Bộ trưởng Đào Ngọc Dung

Nghĩ về hành trình 'trả nợ dân' của Bộ trưởng Đào Ngọc Dung
Giải quyết hồ sơ tồn đọng chưa bao giờ là dễ khi mà hồ sơ, giấy tờ gốc không còn; người giao nhiệm vụ, người biết sự việc và làm chứng đã mất... thì con số hơn 2.000 liệt sĩ và 2.600 thương binh được xác nhận mà phần đa là từ thời kỳ chống Pháp thật ý nghĩa dẫu cho có muộn mằn.

Đơn giản hóa thủ tục thanh toán lương với giải pháp mới của VPBank

Đơn giản hóa thủ tục thanh toán lương với giải pháp mới của VPBank
(PLVN) - Ngân hàng TMCP Việt Nam Thịnh Vượng (VPBank) vừa giới thiệu ra thị trường dịch vụ thanh toán lương sử dụng chứng từ điện tử dành cho khách hàng doanh nghiệp (DN), cho phép DN đơn giản hóa các thủ tục kế toán và tiết kiệm thời gian cũng như nguồn lực cho sự phát triển.
Nga nói về việc hợp tác với Ukraine sau bầu cử

Nga nói về việc hợp tác với Ukraine sau bầu cử

(PLVN) - Các liên lạc giữa nghị viện Nga và Ukraine phải được khởi động lại để hàn gắn mối quan hệ giữa Kiev và Moscow, Chủ tịch Ủy ban các vấn đề quốc tế của Duma Quốc gia Nga Leonid Slutsky nhấn mạnh.

31.1°C

Hà Nội

SJC Hà Nội

Mua vào 36.520

Bán ra 36.520

VNIndex

3.41 0.37%