Những nỗ lực “cứu” chữ Nôm Dao

(PLO) - Chữ Nôm Dao của dân tộc Dao có quá trình phát triển và tồn tại hàng ngàn năm. Trước thực trạng chữ Nôm Dao có nguy cơ mai một, tỉnh Thanh Hóa đã giao nhiệm vụ cho Hội Dân tộc học và Nhân học tỉnh phối hợp với các nghệ nhân dân tộc Dao, sưu tầm, biên soạn bộ chữ và chương trình giảng dạy chữ Nôm Dao.
Những nỗ lực “cứu” chữ Nôm Dao Lớp học chữ Nôm của người Dao

Lớp trẻ ít biết tiếng mẹ đẻ

Đồng bào dân tộc Dao đông thứ 9 trong cộng đồng 54 dân tộc Việt Nam. Người Dao ở Việt Nam có trên 751.067 người, cư trú chủ yếu ở vùng rẻo cao của các tỉnh phía Bắc như: Quảng Ninh, Lạng Sơn, Cao Bằng, Thái Nguyên, Bắc Kạn, Bắc Giang, Phú Thọ, Hà Giang, Tuyên Quang, Yên Bái, Lào Cai, Lai Châu, Thanh Hóa… 

Cộng đồng dân tộc Dao tạo dựng nên các giá trị văn hóa truyền thống đặc sắc, từ việc canh tác nương rẫy, ruộng bậc thang đến kiến trúc làng bản, ẩm thực, trang phục truyền thống, tín ngưỡng. Trong đó nổi bật là chữ viết Nôm Dao, chữ Dao.

Đặc biệt ngôn ngữ người Dao thuộc hai phương ngữ chính là phương ngữ Miền vả (của người Dao Đỏ, Dao Quần Chẹt, Dao Tiền) và phương ngữ Mùn vả (của người Dao Quần Trắng, Dao Làn Tẻn). Hai phương ngữ này đều sử dụng chữ Nôm Dao.

Ở Thanh Hóa có 7 dân tộc anh em, trong đó có 3 dân tộc có chữ viết, người Dao là một trong số đó. Hiện toàn tỉnh có khoảng 6.000 người Dao sinh sống ở ba huyện chủ yếu là Mường Lát, Cẩm Thủy, Ngọc Lặc và còn bảo lưu được chữ viết cùng nhiều văn tự quý. Tuy nhiên, trên thực tế, đồng bào Dao đang ngày càng ít biết tiếng dân tộc mình, nhất là lớp trẻ gần như không có khái niệm gì về tiếng mẹ đẻ.

Nỗ lực bảo tồn chữ Nôm Dao

Đứng trước thực trạng chữ Nôm Dao có nguy cơ mai một, tỉnh Thanh Hóa đã giao nhiệm vụ cho Hội Dân tộc học và Nhân học tỉnh phối hợp với các nghệ nhân dân tộc Dao, sưu tầm, biên soạn bộ chữ và chương trình giảng dạy chữ Nôm Dao. Đồng thời, phối hợp với Sở GD&ĐT tổ chức hội nghị với các sở, ban, ngành liên quan để đóng góp hoàn thiện bộ chữ và chương trình dạy chữ Nôm Dao.

Ông Trần Văn Thịnh, Chủ tịch Hội Dân tộc học và Nhân học tỉnh Thanh Hóa cho biết: “Sau khi Hội hoàn thành nhiệm vụ sưu tầm, biên soạn bộ chữ và chương trình giảng dạy chữ Nôm Dao được tỉnh phê chuẩn vào tháng 3 năm 2015. Đây là bộ chữ Nôm Dao đầu tiên của cả nước được phê chuẩn. Bộ chữ đã được đưa vào giảng dạy trong cộng đồng người Dao tại huyện Ngọc Lặc, Cẩm Thủy.

Để thu hút được đồng bào tham gia học, Sở VH-TT&DL đã chỉ đạo Trung tâm Văn hóa tỉnh, phòng VHTT các huyện Ngọc Lặc, Cẩm Thủy, Mường Lát xây dựng đề án, chính sách thiết thực, động viên nghệ nhân mở các lớp truyền dạy do tỉnh, huyện tổ chức.

Năm 2015, được sự quan tâm của tỉnh Thanh Hóa, lớp dạy chữ Dao đầu tiên được tổ chức tại thôn Sơn Lập, xã Cẩm Châu, huyện Cẩm Thủy đã thu hút được đông đảo người Dao theo học. Việc mở lớp không chỉ để mọi người hiểu về ngôn ngữ, chữ viết và văn hóa người Dao mà còn góp phần giữ gìn, bảo tồn nét đẹp văn hóa của dân tộc này.

Qua đó, phong trào học chữ Dao trong cộng đồng Dao ở Cẩm Châu đã có bước đột phá tích cực. Điển hình như thôn Sơn Lập có 160 hộ là đồng bào dân tộc Dao, khi mở lớp học, bà con đều chủ động đi đăng ký tham gia học.

Ngoài việc mở lớp tại các địa phương nêu trên, năm 2016, Hội Dân tộc học và Nhân học tỉnh Thanh Hóa còn phối hợp với Trường Đại học Hồng Đức mở lớp học chữ Nôm Dao nâng cao cho 44 nghệ nhân dân tộc Dao để làm giáo viên giảng dạy. Năm 2017, Hội mở thêm 9 lớp dạy chữ Nôm Dao cho 350 học viên người dân tộc Dao đến từ 7 thôn, bản trên địa bàn các huyện Ngọc Lặc, Cẩm Thủy. Tính đến nay có gần 400 học viên tham gia học chữ Nôm Dao.

Trước những tín hiệu đáng mừng trên, ông Trần Văn Thịnh phấn khởi cho biết: “Từ những lớp học này, chúng tôi hy vọng chữ Nôm Dao ở Thanh Hóa ngày một hồi sinh trong cộng đồng người Dao. Từ đó, những tri thức, bản sắc giá trị văn hoá của cha ông sẽ được tiếp thu, lưu giữ, bảo tồn và ngày càng phát triển mạnh mẽ”. 

Đức Thọ

Cùng chuyên mục

Đọc thêm

Xe biển xanh 'đi ăn tiệc' nhà lãnh đạo Bộ ngày nghỉ cuối tuần

Xe biển xanh 'đi ăn tiệc' nhà lãnh đạo Bộ ngày nghỉ cuối tuần
(PLVN) - Ngày 16/2, đường dây nóng của Báo Pháp luật Việt Nam nhận được nhiều tin phản ánh từ người dân về việc một số xe biển xanh được cho là chở một số cán bộ lãnh đạo thuộc một số cơ quan nhà nước đến dự tiệc tại nhà lãnh đạo Bộ Giao thông vận tải (GTVT) ở thôn Lộ Bao, xã Nội Duệ, huyện Từ Sơn, tỉnh Bắc Ninh.

Dâng sao giải hạn hay mang tiền 'vỗ béo' cho 'pháp sư'?

Dâng sao giải hạn hay mang tiền 'vỗ béo' cho 'pháp sư'?
(PLVN) - Do không hiểu rõ ý nghĩa của giải hạn nên nhiều người đã bỏ cả việc đón Tết, công việc đầu năm để mướt mải chạy theo những buổi giải hạn ở khắp các đền, chùa, miếu, phủ. Vì quá mê muội, cuồng tín, những buổi lễ dâng sao trở nên xô bồ, khi nhuốm màu kinh doanh, tiền bạc.
Bảo vệ cầm đầu nhóm công nhân trộm hơn 100 tấn than

Bảo vệ cầm đầu nhóm công nhân trộm hơn 100 tấn than

(PLVN) - Ngày 16/2, Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an thành phố Uông Bí mới ra quyết định tạm giữ hình sự 9 đối tượng cùng tang vật là 2 xe tải để điều tra về hành vi trộm cắp than tại khai trường của Công ty PT Vietmindo Energitama, xã Thượng Yên Công, thành phố Uông Bí, tỉnh Quảng Ninh.

Nửa đêm nín thở dự lễ 'Linh tinh tình phộc'

Nửa đêm nín thở dự lễ 'Linh tinh tình phộc'
(PLVN) - Đúng 0h, sau tiếng hô “Linh tinh tình phộc” của chủ tế, đèn, nến đều tắt. Người theo dõi dường như 'nín thở' khi đôi nam nữ thực hiện nghi thức “tình phộc”. Trong đêm tối, chủ tế nghe hô to ba lần: “Linh tinh tình phộc” đôi nam nữ cầm nõ và nường đâm vào nhau “phộc + phộc + phộc”...
Linh thiêng chuyện người lính Hà Nội một mình phá kho đạn vùng biên năm 79

Linh thiêng chuyện người lính Hà Nội một mình phá kho đạn vùng biên năm 79

(PLVN) - Dự cảm có thể con phải nằm lại nơi biên cương Tổ quốc, bà Thịnh lên thăm con vài lần trước khi cuộc chiến nổ ra và lúc nào bà cũng căn dặn con phải giữ mình, dù biết chiến tranh là mất mát... Rạng sáng 17/2/1979, anh Trần Ngọc Sơn đã dũng cảm hy sinh khi xung phong cảm tử phá kho vũ khí, tiêu diệt 70 tên xâm lược.

3 bước giúp bạn mua mỹ phẩm ưng ý

3 bước giúp bạn mua mỹ phẩm ưng ý
(PLVN) - Mỹ phẩm luôn là người bạn thân thiết của phụ nữ. Tuy nhiên, nguy cơ dị ứng da vì mua phải hàng giả luôn khiến nhiều chị em phải đau đầu, mỗi khi muốn mua một món mỹ phẩm mới. Chuyên mục Blog chị em hôm nay sẽ gợi ý cho các bạn 3 bước để mua được món mỹ phẩm ưng ý.

Làm gì khi dị vật chặn đường thở?

Làm gì khi dị vật chặn đường thở?
(PLVN) - Tình trạng trẻ em suýt chết vì bị hóc dị vật ngày càng nhiều. Theo các bác sỹ chuyên khoa, dị vật đường thở là những tai nạn có thể nguy hiểm ngay đến tính mạng nên phải được xử trí kịp thời. Tai nạn này gặp chủ yếu ở trẻ nhỏ. Bởi vậy, khi trẻ bị dị vật đường thở, người nhà có thể cấp cứu tại chỗ bằng cách. 

Lĩnh 19 năm tù vì nói dối con gái đang ở Anh để lừa đảo

Lĩnh 19 năm tù vì nói dối con gái đang ở Anh để lừa đảo
(PLVN) - Để có tiền tiêu xài cá nhân, Nguyễn Thị Hoa đã phao tin có con gái lớn đang ở Anh Quốc, cần thuê người làm để lừa đảo chiếm đoạt tài sản của 13 người. Hậu hành vi này, bà ta phải trả giá bằng bản án 19 năm tù về tội “Lừa đảo chiếm đoạt tài sản”.
Cách đối phó với bỏng cồn

Cách đối phó với bỏng cồn

(PLVN) - Bỏng cồn do nướng mực, bỏng cồn do bất cẩn, bỏng cồn khi đang làm thí nghiệm… là những vụ việc thương tâm khi vào Khoa Bỏng của Bệnh viện Sait Paul hay Viện Bỏng Quốc gia. 

31.1°C

Hà Nội

SJC Hà Nội

Mua vào 36.520

Bán ra 36.520

VNIndex

3.41 0.37%