Chuyện kỳ diệu về người lái chuyến phà cảm tử trên sông Lam

(PLO) - Những cột nước dữ dội bùng lên từ lòng sông đã giật tung xích của 2 chiếc ca nô, hất tung  phà lên trời. Con phà chìm dần, Nguyễn Đăng Chế bi sức ép nặng nổi bồng bềnh trên mặt sông. Mọi người chuẩn bị làm lễ mai táng, mẹ và vợ ông ngất lịm. Nhưng điều kỳ diệu đã xảy ra, đến 1 giờ sáng Nguyễn Đăng Chế hồi tỉnh...
Chuyện kỳ diệu về người lái chuyến phà cảm tử trên sông Lam Anh hùng Nguyễn Đăng Chế bên bến phà năm xưa.

Một thời hoa lửa

Năm 2014 Sở Giao thông Vận tải (GTVT) Nghệ An tổ chức Tọa đàm về xây dựng Lịch sử GTVT Nghệ An, trước thềm kỷ niệm 70 năm Ngày truyền thống. Có một người đàn ông cao lớn, giọng nói sang sảng, hào hùng tham luận nhiệt huyết. Ông nguyên là Trưởng phà kiêm Tự vệ trưởng phà Bến Thủy - Nguyễn Đăng Chế, người đã xung phong lái chuyến phà cảm tử, phá bom từ trường dày đặc trên dòng sông Lam và vừa được Nhà nước phong tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng Vũ trang nhân dân (LLVTND).

Nguyễn Đăng Chế sinh năm 1943 tại một ngôi làng bình dị như bao nhiêu làng quê khác thuộc xã Vĩnh Thành, huyện Yên Thành. Ông là con thứ 2 trong gia đình có 7 người con (anh trai đầu đã hy sinh tại chiến trường Campuchia). Tháng 7/1964, sau khi tốt nghiệp Trung cấp giao thông ông trở về Nghệ An nhận nhiệm vụ tại Ty Giao thông. Đó cũng là thời điểm đế quốc Mỹ bắt đầu thực hiện chiến tranh phá hoại miền Bắc lần thứ nhất, hòng cắt đứt mọi con đường chi viện cho miền Nam.

Khu IV cũ nói chung và Nghệ An nói riêng trở thành trọng điểm đánh phá. Ngày 5/8/1964 với chiến dịch “Mũi tên xuyên”, đế quốc Mỹ sử dụng 64 lần chiếc máy bay của hải quân đánh phá 4 căn cứ hải quân của ta ở miền Bắc, trong đó có Cửa Hội và khu dầu Vinh (Nghệ An) mở đầu cho cuộc chiến tranh. Dấu chân anh thanh niên Nguyễn Đăng Chế với nhiệm vụ khảo sát giao thông đã có mặt xuyên rừng, xuyên núi trên mặt trận giao thông thời chiến.

Chiến tranh ngày càng khốc liệt, Nghệ An và các tuyến chi viện cho đường 559 hứng chịu đến 75% bom đạn đế quốc Mỹ ném xuống miền Bắc, tương đương 40 – 45 vạn tấn/năm. Địch còn phong tỏa sông biển miền Bắc bằng ngư lôi, bom từ trường. Để thông luồng lạch, chỉ riêng năm 1967, Nguyễn Đăng Chế cùng các thành viên Đội rà phá bom từ trường do ông làm Đội trưởng đã rà phá được 200 quả địch ném xuống các tuyến đường, dòng sông, cửa biển.

Đáp ứng yêu cầu bảo đảm giao thông ở “yết hầu” Bến Thủy, bảo đảm điều tiết giao thông, tăng cường chi viện sức người sức của cho miền Nam; tháng 10/1969, khi đó mới 27 tuổi nhưng Nguyễn Đăng Chế đã được Ty Giao thông vận tải và Ban Bảo đảm giao thông Nghệ An chọn giao nhiệm vụ Trưởng phà Bến Thủy. Đây là thời điểm kết thúc chiến tranh phá hoại lần thứ nhất, nhu cầu vận tải vào chiến trường qua phà Bến Thủy tăng cao.

Thời điểm này, tập thể phà Bến Thủy đã được Nhà nước tuyên dương đơn vị Anh hùng LLVTND. Nhận nhiệm vụ, Nguyễn Đăng Chế không khỏi suy nghĩ: “Mình về nhận nhiệm vụ to lớn này đúng lúc phà vừa nhận danh hiệu Anh hùng LLVTND, một tập thể kiên cường, giàu thành tích là thế, anh em ở đây toàn những người dạn dày kinh nghiệm của 3 đại đội: Pháo binh Hoàng Mai, Pháo binh Nam Đàn và Công binh Bến Thủy, chắc là sẽ rất khó khăn để anh em thừa nhận”.

Tuy nhiên, ông đã vươn lên với tinh thần “Địch phá, ta cứ đi”, “Tất cả để chiến thắng” của toàn ngành GTVT vì sự nghiệp thống nhất đất nước.

Chuyến phà cảm tử

Ngày 6/4/1972 Mỹ trở lại ném bom miền Bắc với cường độ cao và khốc liệt hơn. Quân địch dùng máy bay B52 ném bom thành phố Hải Phòng, đánh phá khu vực kho xăng Đức Giang (Hà Nội) rồi “leo thang” chiến tranh bắn phá trên toàn miền Bắc. Để ngăn chặn con đường chi viện cho miền Nam, lần này Ních-xơn dùng thủ đoạn đánh chớp nhoáng kiểu “Đánh chết tươi đối phương ngay từ đòn phủ đầu”.

Phà Bến Thủy chở xe qua sông Lam. Trong những năm chiến tranh phá hoại, nơi đây được ví là ‘túi bom’, trọng điểm bắn phá ác liệt của không quân Mỹ.

Tháng 11/1972, phà Bến Thủy bị tắc hàng tuần do máy bay Mỹ ném bom nổ chậm và bom từ trường thế hệ mới. Phương án dùng thuyền khử từ rà phá không hiệu quả. Huy động tàu phóng từ hải quân cũng chưa rà phá hết được số lượng bom dưới lòng sông sâu, 

Trước tình hình đó, Trưởng phà Nguyễn Đăng Chế nêu sáng kiến dùng phà lớn, tốc độ nhanh, lướt trên bom với kích từ mạnh để bom nổ. Câu hỏi được ông Nguyễn Sỹ Hòa- Phó Chủ tịch tỉnh Nghệ An lúc đó đặt ra là “Ai sẽ là người chỉ huy con phà cảm từ này?”. Nguyễn Đăng Chế đã dõng dạc trả lời: “Tôi là phà trưởng, tôi trực tiếp chỉ huy con phà này!”.

15 giờ chiều 23/11/1972 Lễ xuất quân hay còn gọi là “Lễ truy điệu sống” người cảm tử được tổ chức. Con phà chở người chỉ huy dũng cảm rà trên sông đến vòng thứ 3 thì 2 quả bom từ phát nổ, kích thích những quả bom khác cùng phát nổ. Những cột nước dữ dội bùng lên từ lòng sông đã giật tung xích của 2 chiếc ca nô, hất tung phà lên trời. Con phà chìm dần, Nguyễn Đăng Chế bi sức ép nặng nổi bồng bềnh trên mặt sông. 

Tin báo Nguyễn Đăng Chế hy sinh lan nhanh. Mọi người chuẩn bị làm lễ mai táng, mẹ và vợ ông ngất lịm. Nhưng điều kỳ diệu đã xảy ra, đến 1 giờ sáng Nguyễn Đăng Chế hồi tỉnh. Ông được chuyển tuyến điều trị, với chế độ chăm sóc đặc biệt, sau một năm thì bình phục, trở lại vị trí phà trưởng. “Bây giờ nghĩ lại, mình mới thấy sợ. Không hiểu sao có thể trụ vững được qua từng ấy năm, với gian khổ, hiểm nguy đến thế”, ông Chế hồi tưởng.

Thời gian ấy Nguyễn Đăng Chế được tỉnh Nghệ An đề nghị làm hồ sơ phong tặng danh hiệu Anh hùng LLVTND, nhưng ông đã một mực chối từ. “Có biết bao nhiêu người đã anh dũng và nằm lại, có bao nhiêu người can đảm và lặng lẽ khác. Họ xứng đáng hơn mình. Mình có vinh dự được tặng danh hiệu chiến sỹ thi đua nhiều năm, được nhận Huân chương Kháng chiến hạng Ba của Chủ tịch nước trao tặng, ấy đã là xứng đáng rồi”, ông tâm sự. 

Ngày 31/12/1973, Đơn vị tự vệ phà Bến Thủy được Nhà nước tặng danh hiệu Anh hùng LLVTND lần thứ hai., trong đó có không ít đóng góp của vị Trưởng phà can trường Nguyễn Đăng Chế. “Mình góp phần cùng đơn vị trở thành anh hùng lần thứ 2 là hạnh phúc lắm rồi”, ông cười hiền, phóng khoáng.

Tuy nhiên, đất nước không quên ai. Ngày 26/4/2018, Chủ tịch nước Trần Đại Quang đã ký Quyết định phong tặng ông Nguyễn Đăng Chế danh hiệu Anh hùng LLVTND. Bởi đó là sự công bằng của lịch sử, không chỉ cá nhân ông, đó còn là ghi nhận máu xương của biết bao cán bộ ngành GTVT Nghệ An đổ xuống thời “hoa lửa”.

Nguyễn Đăng Chế là hội viên Hội VHNT Nghệ An, đã in 5 tập thơ. Năm 2015, ông đạt giải Ba Cuộc vận động sáng tác văn học về GTVT thể loại chùm thơ. Nguyễn Đăng Chế chính là thông gia của nhà thơ, nhạc sỹ nổi tiếng Nguyễn Trọng Tạo. Xin giới thiệu bài thơ về phà Bến Thủy của ông.

Dấu chân

Tặng các chiến sỹ phà Bến Thủy

Những người kéo phà đi sơ tán

để lại dấu chân

hoàng hôn ra đi

trở về mờ sáng...

Dấu chân

dấu chân

bùn đen máu lẫn

khắc vào đất và lòng bất khuất

như kẻ “tâm thần” ngất ngưỡng bến sông

Chí lớn gửi con phà chở chiến công ra trận

chẳng mơ giàu sang danh vọng

nơi đạn bom hủy diệt con người

Thời ấy qua rồi

phù sa lấp dấu vết

cầu lớn bắc qua ai người hay biết

Bến Thủy, máu nhỏ bàn chân...

(Năm 1999)

Ngô Đức Hành

Cùng chuyên mục

Đọc thêm

Siêu động đất sắp xảy ra ở Mỹ?

Siêu động đất sắp xảy ra ở Mỹ?
(PLVN) - Nhóm nghiên cứu từ Học viện Công nghệ California ở Pasadena, bang California, Mỹ vừa lên tiếng cảnh báo về khả năng một trận siêu động đất sắp xảy ra ở nước này.

Sử dụng vốn ngắn hạn cho vay trung, dài hạn: HoREA đề nghị giữ trần 40% đến hết năm 2020

Sử dụng vốn ngắn hạn cho vay trung, dài hạn: HoREA đề nghị giữ trần 40% đến hết năm 2020
(PLVN) - Đồng tình với chủ trương của Ngân hàng nhà nước (NHNN) về lộ trình hạn chế tín dụng đối với các lĩnh vực tiềm ẩn rủi ro như chứng khoán, bất động sản (BĐS), tín dụng tiêu dùng, song Hiệp hội BĐS TP HCM (HoREA) đề nghị cần lùi thời hạn áp dụng tỷ lệ tối đa 40% vốn ngắn hạn cho vay trung, dài hạn đến 31/12/2020 để DN có thời gian chuẩn bị...
Nghịch cảnh và nghịch lý

Nghịch cảnh và nghịch lý

(PLVN) - Một biệt thự hoành tráng bên cạnh một công trình hoang tàn hết sức tương phản nhau, nhưng có cùng một ông chủ là hình ảnh thường thấy trên các phương tiện truyền thông để minh họa khi phản ảnh những dự án nghìn tỷ “đắp chiếu” hoặc ở các địa phương còn nghèo mà lãnh đạo đã thích phô trương.

Bình luận dạo lừa đảo cướp Facebook tăng gấp 3 lần

Bình luận dạo lừa đảo cướp Facebook tăng gấp 3 lần
(PLVN) - Theo nghiên cứu mới nhất của Bkav, bất chấp nỗ lực của Facebook trong chiến dịch xóa tài khoản ảo, tại Việt Nam hình thức dùng các tài khoản ảo có hình đại diện sexy để comment dạo nhằm lừa đảo, cướp tài khoản Facebook vẫn tiếp tục gia tăng. Thống kê của Bkav cho thấy, sau 3 tháng, số lượng comment dạo lừa đảo trên Facebook đã tăng gấp 3 lần so với số liệu cuối tháng 12/2018.

Hội đồng nhân dân các tỉnh cần tăng cường hợp tác

Hội đồng nhân dân các tỉnh cần tăng cường hợp tác
(PLVN) - Ngày 22/4, tại huyện đảo Lý Sơn (Quảng Ngãi), Hội nghị Thường trực HĐND các tỉnh, thành phố Nam Trung bộ và Tây Nguyên lần thứ sáu với chủ đề: “Nâng cao chất lượng, hiệu quả hoạt động của Hội đồng nhân dân” chính thức diễn ra dưới  sự tham dự và chủ trì của Phó Chủ tịch Quốc hội Phùng Quốc Hiển.

Đừng lấy lý do không kiểm soát được mà sinh ra thủ tục

Đừng lấy lý do không kiểm soát được mà sinh ra thủ tục
(PLVN) - Hôm qua (22/4), Tổ công tác của Thủ tướng đã có cuộc kiểm tra, làm việc với đại diện 6 Bộ (Công Thương, Tài nguyên và Môi trường, Tài chính, Nông nghiệp và Phát triển nông thôn, Y tế, Lao động – Thương binh và Xã hội) để tháo gỡ các khó khăn, vướng mắc về cơ chế, chính sách mà doanh nghiệp đang gặp phải.

Nguyên Chủ tịch nước Lê Đức Anh từ trần

Nguyên Chủ tịch nước Lê Đức Anh từ trần
(PLVN) - Theo tin từ Ban Bảo vệ, chăm sóc sức khỏe cán bộ Trung ương: đồng chí Lê Đức Anh, sinh năm 1920, nguyên Ủy viên Bộ Chính trị, nguyên Chủ tịch nước, sau một thời gian lâm bệnh, mặc dù được Đảng, Nhà nước, tập thể các giáo sư, bác sỹ tận tình cứu chữa, gia đình hết lòng chăm sóc, nhưng do tuổi cao, sức yếu, đồng chí đã từ trần vào hồi 20 giờ 10 phút, ngày 22/4/2019 tại nhà Công vụ, số 5A, phố Hoàng Diệu, Thành phố Hà Nội.

TAND TP Biên Hòa (Đồng Nai): Vụ kiện sáu năm bị thẩm phán “ngâm tôm”

TAND TP Biên Hòa (Đồng Nai): Vụ kiện sáu năm bị thẩm phán “ngâm tôm”
(PLVN) - Bà Bảy mặt chữ còn không rõ, không biết quy định pháp luật ra sao, nên sáu năm qua nhiều lần năn nỉ xin tòa… gọi mình ra xét xử trong vụ tranh chấp hợp đồng mua bán nhà mà bà là nguyên đơn. Thế nhưng toà không chấp nhận, cứ “ngâm tôm” vụ án, trả lời nguyên nhân không rõ ràng. Vì sao lại có chuyện mong mình bị xử như trên? Vì nếu tòa cứ “ngâm tôm” vụ án như thế, mảnh đất bà đã mua hơn 20 năm nay không thể làm giấy, không thể xây nhà…
“Nóng” mua bán ma túy qua biên giới

“Nóng” mua bán ma túy qua biên giới

(PLVN) - Thời gian gần đây, mua bán ma túy qua biên giới gia tăng đột biến. Các đối tượng áp dụng công nghệ hiện đại, hình thành những đường dây buôn lậu, vận chuyển hàng hóa liên tỉnh, xuyên quốc gia, có sự móc nối giữa các đối tượng trong nước với nước ngoài, sẵn sàng chống trả quyết liệt khi bị bắt giữ hàng hóa.

NSƯT Minh Vượng luôn khiến cuộc đời thêm thi vị

NSƯT Minh Vượng luôn khiến cuộc đời thêm thi vị
(PLVN) - “Cuộc đời này, ai cũng nhìn thấy nhau vui như ngày Tết thì có phải hân hoan biết bao nhiêu không. Tôi có thể khẳng định rằng trong giới, tôi chưa từng chơi xấu ai, kể cả những người đã chơi xấu tôi, tôi cũng không để bụng. Cho đi nghĩa là nhận lại”- NSƯT Minh Vượng tâm sự. 

850.000 USD hỗ trợ phụ nữ Việt Nam thích ứng với BĐKH

850.000 USD hỗ trợ phụ nữ Việt Nam thích ứng với BĐKH
(PLVN) - Ngày 22/4, Cơ quan Liên Hợp quốc về Bình đẳng giới và Trao quyền cho phụ nữ (UN Women) tổ chức hội thảo tham vấn cho dự án “Sinh kế bền vững cho phụ nữ nông thôn trong bối cảnh biến đổi khí hậu và rủi ro thiên tai (BĐKH&RRTT)”.

Quân khu 1 tập huấn cán bộ giảng dạy chính trị năm 2019

Quân khu 1 tập huấn cán bộ giảng dạy chính trị năm 2019
(PLVN) - Thực hiện Kế hoạch số 447/KH – CCT ngày 1/4/2019 của Cục Chính trị Quân khu về tổ chức tập huấn cán bộ giảng dạy chính trị năm 2019. Sáng ngày 22/4 tại Sư đoàn BB3, Quân Khu 1, Cục Chính trị Quân khu đã tổ chức khai mạc lớp tập huấn cán bộ giảng dạy chính trị năm 2019 cụm 1 
Không đùa với các giá trị nhân bản

Không đùa với các giá trị nhân bản

(PLVN) - Một sự xúc phạm không nhỏ tới tâm khảm người dân là hình ảnh những vỏ hộp và chai nước chấm được xếp thành mô hình Lăng Chủ tịch Hồ Chí Minh nhằm trưng bày và khuyến mãi, giảm giá. Chẳng có thể biện minh nào cho ý đồ làm đủ cách để bán được hàng, kể cả việc hạ thấp những giá trị được coi là linh thiêng, nhân bản.

31.1°C

Hà Nội

SJC Hà Nội

Mua vào 36.520

Bán ra 36.520

VNIndex

3.41 0.37%