Quan hệ Mỹ - Iran: Chưa kịp hòa lại đã... chiến!

(PLO) -  Với quyết định áp dụng trở lại những biện pháp trừng phạt Iran, Tổng thống Mỹ Donald Trump đã hoàn tất bước đi cuối cùng của việc Mỹ rút khỏi thỏa thuận về giải pháp cho vấn đề hạt nhân của Iran. 
Quan hệ Mỹ - Iran: Chưa kịp hòa lại đã... chiến! Một cuộc diễu hành lực lượng của Iran

Thỏa thuận này có tên gọi chính thức là Kế hoạch hành động tổng thể chung, viết tắt là JCPOA, được ký kết sau 10 năm đàm phán giữa Mỹ, Nga, Trung Quốc, Anh, Pháp, Đức và Iran hồi mùa hè năm 2015. Nội dung mấu chốt nhất của JCPOA là Iran ngừng làm giàu chất liệu phóng xạ và Mỹ, EU dỡ bỏ những biện pháp trừng phạt Iran. 

Thỏa thuận này được coi là một trong những thành tựu đối ngoại nổi bật nhất của Tổng thống Mỹ Barack Obama, người tiền nhiệm của ông Trump, và của EU. Nó mở ra triển vọng hòa giải và hòa bình giữa Mỹ và Iran. Hai nước này không có quan hệ ngoại giao và thù địch lẫn nhau kể từ cuộc Cách mạng Hồi giáo năm 1979 ở Iran. 

Hồi tháng 5 vừa qua, ông Trump đã quyết định rút nước Mỹ ra khỏi JCPOA. Với việc áp dụng trở lại các biện pháp trừng phạt Iran, ông Trump hủy hoại triển vọng hòa giải và hòa bình nói trên, làm cho mối quan hệ song phương này lại trở nên căng thẳng và thù địch, làm cho cả khu vực Trung Đông, Bắc Phi và vùng Vịnh lâu nay vốn đã rất bất an và bất ổn, vốn đã không thiếu chiến tranh và xung đột bạo lực trở nên còn trầm trọng và nguy hiểm hơn trước, chẳng khác nào lửa được đổ thêm dầu, hậu quả và hệ luỵ hiện thật không thể lường hết được.

Ông Trump rút nước Mỹ ra khỏi JCPOA vì muốn buộc Iran có thỏa ước khác với Mỹ không chỉ về vấn đề hạt nhân mà còn về cả nhiều vấn đề khác nữa liên quan đến lợi ích của Mỹ và của đồng minh của Mỹ ở khu vực. JCPOA chỉ xử lý vấn đề hạt nhân của Iran trong khi ông Trump nhìn nhận cả chương trình hạt nhân lẫn chương trình tên lửa của Iran đều là mối đe doạ an ninh đối với Mỹ. 

Ngoài ra, ông Trump còn nhằm tới mục tiêu là buộc Iran phải thay đổi toàn bộ chính sách đối với các đồng minh và đối tác của Mỹ ở khu vực. Có thể ông Trump tin rằng bằng cách áp dụng trở lại và gia tăng đến mức tối đa những biện pháp trừng phạt Iran, Mỹ sẽ buộc Iran phải chịu khuất phục và đàm phán ký kết thỏa ước mới với Mỹ. Muốn lại trừng phạt Iran thì Mỹ phải rút khỏi JCPOA. Giữa hai nước này hòa giải và hòa bình chưa đâu ra đâu thì đã lại căng thẳng và đối địch.

Phía Mỹ và cá nhân ông Trump tính toán như thế, nhưng thành công được hay không lại là chuyện khác. Iran đã biểu thị thái độ không nhượng bộ Mỹ và đáp trả Mỹ đến cùng. Giáo chủ Khamenei của Iran đã tuyên bố “Iran không có gì phải lo”. Iran có nhiều con “át chủ bài” để đối phó Mỹ, trong đó có cả biện pháp quyết liệt nhất là phong toả eo biển Hormuz. Tuy nhiên, có thể là một chuyện, có nên làm hay không là chuyện khác bởi việc phong toả eo biển này kéo theo nguy cơ xảy ra đụng độ quân sự trực tiếp giữa Mỹ và Iran. 

Mỹ đã tái áp dụng các biện pháp trừng phạt Iran

Mỹ rút khỏi JCPOA không có nghĩa là thỏa thuận này bị huỷ bỏ. EU, Nga và Trung Quốc muốn duy trì JCPOA và nếu Iran tiếp tục thực hiện JCPOA thì các đối tác kia vẫn phải có trách nhiệm đảm bảo cho Iran những lợi ích chính đáng từ thỏa thuận.

Chỉ cần Iran tiếp tục tuân thủ nó thì chuyện đối địch và căng thẳng giữa Mỹ và Iran tự khắc cũng còn là chuyện giữa ba đối tác nói trên với Mỹ. EU đã kích hoạt quy trình pháp lý cần thiết trong EU để bảo vệ lợi ích của các doanh nghiệp của EU có quan hệ hợp tác kinh doanh với Iran.

Những quyết sách mới của Mỹ liên quan đến JCPOA và trừng phạt Iran gây khó khăn không nhỏ cho Iran nhưng đồng thời làm cho việc đạt được thỏa thuận mới thêm khó khăn bởi một khi phía Mỹ dễ dàng lật lọng như thế thì phía Iran càng phải thêm thận trọng và càng khó có thể tin Mỹ.

Ngoài mấy đồng minh và đối tác ở trong khu vực vốn thì địch với Iran và ganh đua với Iran giành vị thế của cường quốc khu vực cũng như vai trò lãnh đạo trong thế giới Hồi giáo ủng hộ Mỹ, các nước khác trên thế giới đều không đồng tình với việc Mỹ huỷ hoại JCPOA. 

Thỏa thuận này có thể chưa hoàn hảo, nhưng rõ ràng đã làm cho tình hình được hòa bình và ổn định hơn, đẩy lùi được nguy cơ chạy đua vũ trang hạt nhân ở khu vực. Ông Trump đang theo đuổi những ý đồ xa và rộng hơn, nhưng ở đây không phải cứ khác trước là không sai.

Washington không che giấu mục tiêu sau cùng là đạt được một thỏa thuận mới về hạt nhân với Teheran. Nhưng bên cạnh đó, chính quyền Hoa Kỳ lại liên tục đưa ra nhiều thông điệp khác nhau. 

Cố vấn an ninh của tổng thống Mỹ John Bolton nêu lên khả năng "thay đổi chế độ" ở Teheran. Ngoại trưởng Mike Pompeo tuyên bố đối lập Iran cần biết rằng Hoa Kỳ "sát cánh với họ". Nhưng rồi chính tổng thống Donald Trump sau khi đã có những lời lẽ rất gay gắt đe dọa Iran, lại thản nhiên thông báo ông để ngỏ cánh cửa đối thoại. Còn Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ, tướng James Mattis, hôm 27/7/2018 đã trấn an cộng đồng quốc tế rằng Washington không chủ trương lật đổ chế độ ở Teheran. 

Một số nhà phân tích nói đến tình trạng "trống đánh xuôi, kèn thổi ngược" trong chính sách của Mỹ đối với Iran. Ngược lại, một số khác nhận thấy là trong vấn đề hạt nhân Iran, dường như Donald Trump muốn áp dụng một chiến thuật tương tự như với Triều Tiên.

Nghĩa là dùng những lời lẽ đao to búa lớn đe dọa đối phương, làm gia tăng căng thẳng, để rồi dịu giọng, chìa bàn tay thân thiện, tổ chức một cuộc họp thượng đỉnh nặng phần trình diễn, và cuối cùng thông báo là đã đạt được thỏa thuận "tuyệt vời" với phía bên kia.

Thiên Nhai

Cùng chuyên mục

Đọc thêm

Đề cao trách nhiệm người đứng đầu cơ quan trong đảm báo trật tự an toàn giao thông

Đề cao trách nhiệm người đứng đầu cơ quan trong đảm báo trật tự an toàn giao thông
(PLVN) - Ngày 19/3, Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam (LĐLĐ) và Ủy ban An toàn giao thông (ATGT) Quốc gia đã tổ chức Hội nghị sơ kết 5 năm thực hiện chương trình phối hợp về “Tiếp tục đẩy mạnh hoạt động tuyên truyền, vận động về bảo đảm trật tự an toàn giao thông đối với cán bộ, công nhân, viên chức lao động (CNVCLĐ)” (giai đoạn 2014-2018) và ký chương trình phối hợp trong giai đoạn tới.
Nhiều hợp đồng xuất khẩu gạo lớn được ký kết

Nhiều hợp đồng xuất khẩu gạo lớn được ký kết

(PLVN) - Theo Hiệp hội Lương thực Việt Nam (VFA), những ngày đầu tháng 3/2019 đã ghi nhận nhu cầu nhập khẩu (NK) gạo tăng trở lại trên thị trường, với thỏa thuận giữa Việt Nam - Iraq, Malaysia và Cuba (đang đàm phán) cũng như một số nhu cầu mới từ Trung Quốc, với hạn ngạch NK 5 triệu tấn gạo sẽ sớm được xác nhận. 

Trẻ em muốn gì trong Ngày Hạnh phúc?

Trẻ em muốn gì trong Ngày Hạnh phúc?
(PLVN) - Hôm nay (20/3) là Ngày quốc tế Hạnh phúc. Cách đây 7 năm, ngày 20/3/2012, ngày lễ quốc tế này sau khi tất cả 193 quốc gia thành viên nhất trí thông qua, đã được Đại hội đồng Liên Hợp quốc chính thức chọn không những để tôn vinh niềm hạnh phúc của nhân loại trên thế giới mà còn mang ý nghĩa biểu tượng là ngày của hành động, tích cực và nỗ lực nhiều hơn để xây dựng thế giới đại đồng, đem lại hạnh phúc cho người người trên trái đất.

Có được ủy thác ngay với tài sản đảm bảo cho một nghĩa vụ cụ thể?

Có được ủy thác ngay với tài sản đảm bảo cho một nghĩa vụ cụ thể?
(PLVN) - Ủy thác THADS được quy định tại Điều 55, 56, 57 của Luật THADS và Điều 16 Nghị định số 62/2015/NĐ-CP của Chính phủ. Tuy nhiên, trong quá trình áp dụng các quy định trên để thực hiện việc ủy thác, các cơ quan THADS gặp một số khó khăn, vướng mắc nhất định, đặc biệt là đối với các vụ án hình sự về kinh tế, tham nhũng, án tín dụng ngân hàng.

Vụ cả nghìn trẻ Bắc Ninh di xét nghiệm sán: Hành vi cung cấp thực phẩm 'bẩn' bị xử lý ra sao?

Vụ cả nghìn trẻ Bắc Ninh di xét nghiệm sán: Hành vi cung cấp thực phẩm 'bẩn' bị xử lý ra sao?
(PLVN) - Văn phòng Chính phủ đã có văn bản truyền đạt ý kiến chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Xuân Phúc về tình hình bệnh sán dây và ấu trùng sán lợn tại một số địa phương, trong đó có nội dung “giao Bộ Công an điều tra làm rõ thực phẩm bị nhiễm ấu trùng sán lợn tại tỉnh Bắc Ninh”.

Trường Đại học Ngoại thương tuyển sinh thạc sĩ, tiến sĩ năm 2019

Trường Đại học Ngoại thương tuyển sinh thạc sĩ, tiến sĩ năm 2019
(PLVN) - Hướng đến việc hiện thực hóa tầm nhìn chiến lược, phát triển của Trường Đại học Ngoại thương - trở thành một trung tâm nghiên cứu và đào tạo sau đại học hàng đầu về kinh tế, kinh doanh, quản trị, tài chính ngân hàng, pháp luật,… các chương trình đào tạo ở trình độ thạc sĩ và tiến sĩ tại Trường Đại học Ngoại thương luôn chú trọng đến nâng cao năng lực, kỹ năng làm việc; giải quyết tình huống cũng như khả năng nghiên cứu chuyên sâu trong các lĩnh vực chuyên môn của người học.
Lão nông gây dựng vườn bonsai bạc tỷ

Lão nông gây dựng vườn bonsai bạc tỷ

(PLVN) - Được mệnh danh là “thủ phủ hoa miền Tây”, TP Sa Đéc (Đồng Tháp) không chỉ là nơi hội tụ hàng ngàn chủng loại hoa kiểng, cây cảnh, mà còn là nơi có không ít “bàn tay vàng” nhà vườn. Trong đó, ông Nguyễn Phước Lộc (49 tuổi, ngụ ấp Khánh Nhơn, xã Tân Khánh Đông) là một người trồng bonsai có tiếng.

Đón dòng dầu đầu tiên từ mỏ Cá Tầm: “Ngọn lửa” sáng giữa bộn bề khó khăn ngành Dầu khí

Đón dòng dầu đầu tiên từ mỏ Cá Tầm: “Ngọn lửa” sáng giữa bộn bề khó khăn ngành Dầu khí
(PLVN) - Thành viên HĐTV Tập đoàn Dầu khí Việt Nam (PVN) Phan Ngọc Trung cho hay, việc đưa mỏ Cá Tầm vào khai thác có ý nghĩa quan trọng, là cơ sở để tập đoàn, Vietsovpetro, PVEP có thể duy trì ổn định sản lượng khai thác và tiếp tục đẩy mạnh hoạt động tìm kiếm thăm dò dầu khí ra các lô mới trong những năm tiếp theo.

Kiến nghị của Viện kiểm sát nhân dân trong thi hành án dân sự

Kiến nghị của Viện kiểm sát nhân dân trong thi hành án dân sự
(PLVN) - Điều 107 Hiến pháp năm 2013 quy định: “Viện kiểm sát nhân dân (VKSND) thực hành quyền công tố, kiểm sát hoạt động tư pháp”. Một trong những công tác của VKSND khi  thực hiện chức năng kiểm sát hoạt động tư pháp là kiểm sát việc thi hành án dân sự (THADS), thi hành án hành chính (THAHC).

Gương mặt trẻ tiêu biểu: Phi công thủy phi cơ đầu tiên của Việt Nam

Gương mặt trẻ tiêu biểu: Phi công thủy phi cơ đầu tiên của Việt Nam
(PLVN) - Đến nay, Thượng úy Nguyễn Văn Thuận đã có sáu năm gắn bó trên bầu trời, mặt biển với thủy phi cơ DHC-6, thực hiện hơn 1.450 giờ bay huấn luyện và nhiệm vụ tích lũy, đạt danh hiệu phi công quân sự cấp 1 - mục tiêu nghề nghiệp đối với bất cứ một phi công quân sự nào.

Đoàn đại biểu Chính trị cấp cao QĐND Lào thăm chính thức Việt Nam

Đoàn đại biểu Chính trị cấp cao QĐND Lào thăm chính thức Việt Nam
(PLVN) - Nhận lời mời của Đại tướng Lương Cường - Bí thư T.Ư Đảng, Chủ nhiệm Tổng cục Chính trị QĐND Việt Nam, Đoàn đại biểu Chính trị cấp cao QĐND Lào do Trung tướng Thongloi Silivong - Ủy viên T.Ư Đảng, Thứ trưởng Bộ Quốc phòng, Chủ nhiệm Tổng cục Chính trị QĐND Lào dẫn đầu thăm chính thức Việt Nam từ ngày 18 đến ngày 22/3/2019.

Từ ngày 1/4/2019: Không dùng tiền mặt nộp thuế và lệ phí cho cơ quan Hải quan

Từ ngày 1/4/2019: Không dùng tiền mặt nộp thuế và lệ phí cho cơ quan Hải quan
(PLVN) - Tổng cục Hải quan vừa có công văn yêu cầu hải quan các tỉnh, thành phố, kể từ ngày 1/4/2019 hướng dẫn DN thực hiện nộp các khoản vào NSNN (bao gồm tiền thuế, tiền chậm nộp, tiền phạt, tiền phí, lệ phí và các khoản thu khác) bằng hình thức thanh toán không dùng tiền mặt (chuyển khoản) hoặc nộp tiền mặt tại ngân hàng thương mại, để chuyển nộp vào tài khoản của cơ quan Hải quan tại Kho bạc Nhà nước.

Mở rộng chủ thể được yêu cầu đăng ký thế chấp

Mở rộng chủ thể được yêu cầu đăng ký thế chấp
(PLVN) - Hôm qua (19/3), Thứ trưởng Nguyễn Khánh Ngọc đã chủ trì cuộc họp nghe báo cáo về dự thảo Thông tư thay thế Thông tư liên tịch số 09/2016/TTLT-BTP-BTNMT (TTLT 09) về hướng dẫn đăng ký thế chấp bằng quyền sử dụng đất, tài sản gắn liền với đất. 
Tự chủ tài chính đối với trường đại học công lập: Coi chừng lạm thu!

Tự chủ tài chính đối với trường đại học công lập: Coi chừng lạm thu!

(PLVN) - Bị áp lực tăng thu do ngân sách nhà nước (NSNN) cấp kinh phí giảm dẫn đến một số Trường đại học công lập có tình trạng thu vượt, thu sai quy định, lạm thu các khoản thu ngoài quy định về thu học phí tại Nghị định  86/2015/NĐ-CP. Kết quả kiểm toán của Kiểm toán nhà nước (KTNN) cho thấy tại một số trường đại học công lập số thu học phí vượt quy định là hơn 14,5 tỷ đồng...
""

31.1°C

Hà Nội

SJC Hà Nội

Mua vào 36.520

Bán ra 36.520

VNIndex

3.41 0.37%

""