Ổn định ở Biển Đông không đến ngẫu nhiên

Thứ Tư, 5/12/2018 14:56 GMT+7
(PLO) - Đại sứ Australia tại Việt Nam Craig Chittick khẳng định, ổn định trong khu vực không đến ngẫu nhiên mà có sự nỗ lực của các nước, trong đó ASEAN đóng vai trò then chốt. 
Ổn định ở Biển Đông không đến ngẫu nhiên
Các đại biểu dự hội thảo.

Ngày 4/12, Học viện Ngoại giao, Đại sứ quán Vương quốc Anh và Đại sứ quán Australia phối hợp tổ chức Hội thảo quốc tế “Thúc đẩy hợp tác an ninh biển ở Biển Đông” nhằm tạo diễn đàn để các học giả, nhà nghiên cứu, hoạch định chính sách cùng các nhà ngoại giao thảo luận và chia sẻ kinh nghiệm, kiến thức về phương thức hợp tác cũng như giải quyết tranh chấp trên biển, đặc biệt là tại khu vực Biển Đông.

Đây là lần thứ 3 Học viện Ngoại giao và Đại sứ quán Anh phối hợp với các đối tác tổ chức hội thảo “Thúc đẩy hợp tác an ninh biển ở Biển Đông”. Hội thảo năm nay có sự tham gia của các diễn giả quốc tế và khu vực đến từ Ủy ban Luật pháp quốc tế LHQ, Anh, Australia, Pháp, Nhật Bản, Malaysia, Philippines và Việt Nam. 

Hội thảo bao gồm 3 phiên nội dung: kinh nghiệm khu vực và quốc tế về trên phân định biển và giải quyết tranh chấp trên biển; các khía cạnh pháp lý trong hoạt động và hợp tác giữa các lực lượng thực thi pháp lý trên biển; thúc đẩy hợp tác giữa các lực lượng thực thi pháp luật trên Biển Đông.

Phát biểu khai mạc hội thảo, TS. Phạm Lan Dung - Phó Giám đốc Học viện Ngoại giao - cho biết, những diễn biến gần đây trên Biển Đông đặt an ninh khu vực vào tình thế các quốc gia ven biển sử dụng lực lượng chấp pháp nhằm áp đặt sức mạnh trên biển, dẫn đến nhiều sự cố không mong muốn trên Biển Đông. Do đó, bây giờ là thời điểm để thảo luận thẳng thắn về tăng cường hợp tác giữa các lực lượng chấp pháp trong khu vực, hạn chế những va chạm đáng tiếc. 

Đại sứ Australia tại Việt Nam Craig Chittick khẳng định, ổn định trong khu vực không đến ngẫu nhiên, mà có sự nỗ lực của các nước, trong đó ASEAN đóng vai trò then chốt. 

Đại sứ Chittick cũng nêu rõ Australia chia sẻ với ASEAN và nhiều nước khác về tầm nhìn chung đối với khu vực và các nguyên tắc vận hành của hệ thống quốc tế; trong đó có giải quyết tranh chấp bằng các biện pháp hoà bình theo luật quốc tế, không sử dụng hoặc đe doạ sử dụng vũ lực, các quyền tự do hàng hải và hàng không được tôn trọng, và quyền lợi của các nước nhỏ hơn được bảo vệ.

Ông Steph Lysaght - Phó Đại sứ Anh tại Hà Nội - nhấn mạnh Vương quốc Anh chia sẻ lợi ích trong việc bảo an ninh hàng hải và hội thảo là một cơ hội quý báu để tăng cường hiểu biết về an ninh hàng hải và vai trò của tự do hàng hải đối với thương mại toàn cầu.

Về kinh nghiệm giải quyết tranh chấp lãnh thổ và tranh chấp vùng biển trong khu vực và trên thế giới, các diễn giả đã chia sẻ thực tiễn đa dạng về nhiều loại biện pháp hoà bình được sử dụng để dàn xếp các tranh chấp quốc tế.  

Ví dụ, biện pháp hoà giải bắt buộc được sử dụng thành công trong tranh chấp phân định biển giữa Australia và Đông Timor trên biển Timor; Malaysia giải quyết thành công nhiều tranh chấp lãnh thổ với Indonesia và Singapore bằng cách đưa ra Toà án công lý quốc tế (ICJ). 

Bên cạnh các biện pháp giải quyết tranh chấp có sự tham gia của bên thứ ba, các quốc gia còn đàm phán để đạt được các dàn xếp tạm thời có tính chất thực tiễn như khai thác chung dầu khí giữa Malaysia và một số nước láng giềng.

Một số bài học rút ra từ việc phân định biển, phân vùng hợp tác giữa Nhật Bản và Trung Quốc được các học giả, chuyên gia phân tích, mổ xẻ để đưa ra các kiến nghị đối với việc phân định biển và thúc đẩy hợp tác ở Biển Đông, nhất là trong lĩnh vực nghề cá.

Các diễn giả đã dành nhiều thời lượng để phân tích khuôn khổ pháp lý, các quy định cơ bản về vận hành hệ thống các cơ quan thực thi pháp luật tại một số quốc gia như Việt Nam, Pháp…

Nhiều ý kiến cho rằng các lực lượng thực thi pháp luật khu vực đã mở rộng nhanh chóng và đang được các quốc gia sử dụng mạnh mẽ để làm công cụ bảo vệ các yêu sách và lợi ích trên biển tại Biển Đông. Có ý kiến cho rằng chiến lược “vùng xám” gây ra nghi ngờ, làm suy yếu lòng tin giữa các lực lượng chấp pháp trên biển và gây mất ổn  định khu vực. 

Một số bài học hợp tác thành công giữa các lực lượng chấp pháp ở khu vực được chia sẻ, như mô hình hợp tác chống va chạm không mong muốn trên triển giữa Malaysia và Indonesia, mô hình tuần tra chung trong eo biển Malacca, hợp tác tuần tra chống cướp biển, diễn đàn cảnh sát biển các nước ASEAN, bản ghi  nhớ về đối xử với nhân đạo với ngư dân... 

Tuy nhiên,các học giả cũng chỉ ra rằng nhiều mô hình hợp tác hiện vẫn chưa phát huy hết vai trò, do đó, cần những thảo luận sâu hơn về vấn đề này trong tương lai. 

Một số ý kiến đề xuất được nêu ở hội thảo về hợp tác gồm bao mở rộng Bộ Quy tắc tránh đụng độ bất ngờ trên biển (CUES) áp dụng với các lực lượng thực thi pháp luật; tổ chức Khoá học về luật pháp quốc tế cho các lực lượng chấp pháp các nước ASEAN, tăng cường thúc đẩy các khuổn khổ hợp tác ba bên, nhiều bên, bên cạnh các tiến trình hợp tác của ASEAN…

Tin liên quan

Các tin khác