Đặc sắc Lễ hội Vua Hùng dạy dân cấy lúa dịp đầu năm

Nhân dân và du khách có cơ hội hòa mình vào không khí thành kính, trang nghiêm của các nghi thức truyền thống, từ nghi thức cáo yết, cúng Thần Nông, tế lễ, nhập vía Vua Hùng đến thực hành diễn xướng cảnh Vua Hùng dạy dân cấy lúa; tham gia các trò chơi dân gian vô cùng sôi nổi, hấp dẫn...
Đặc sắc Lễ hội Vua Hùng dạy dân cấy lúa dịp đầu năm

Lễ hội Vua Hùng dạy dân cấy lúa thường được tổ chức trong 2 ngày 14 - 15 tháng Giêng hàng năm tại đàn Tịch Điền, phường Minh Nông, TP Việt Trì (Phú Thọ). Việc UBND TP Việt Trì phục dựng lại lễ hội này là sự tri ân công lao to lớn của các Vua Hùng đã có công khai sáng nghề nông trong buổi đầu dựng nước. 

 Phần tế của các cụ cao niên trong phường dâng hương tưởng nhớ Vua Hùng.

Lễ hội Vua Hùng dạy dân cây lúa ở phường Minh Nông, thành phố Việt Trì tỉnh Phú Thọ là nét đặc sắc, độc đáo của vùng đất Tổ, nơi sản sinh và tụ hội nhiều giá trị văn hóa đặc sắc của dân tộc. Trải qua hàng ngàn năm lịch sử, mỗi địa phương vẫn lưu giữ những truyền thống văn hóa tín ngưỡng, lễ hội độc đáo gắn liền với thời đại Hùng Vương dựng nước.

Truyền thuyết Hùng Vương kể rằng, xưa kia, nhân dân chưa biết cày, cấy để làm ra thóc, gạo mà chỉ sống dựa vào rễ cây, rau dại, thịt thú rừng. Thấy vùng đất ven sông sau mỗi lần nước dâng, đất đai được phù sa bồi thêm màu mỡ, Vua Hùng mới gọi dân đến để dạy cách đắp bờ giữ nước. Một hôm, các con gái Vua Hùng theo dân đi đánh cá bên sông, thấy chim từng đàn bay lượn khắp bãi, chợt có một con chim thả bông lúa rơi trên mái tóc một Mị Nương, nàng đem bông lúa về trình với cha. Vua Hùng bấy giờ cho là điềm lành, liền bảo các Mị Nương ra bãi tuốt các bông lúa đó đem về. 

Mùa Xuân, Vua dạy các con và người dân lấy que nhọn chọc lỗ để tra hạt. Khi mạ lên, dân không biết cấy trồng nên Vua Hùng nhổ mạ, đem tới và lội xuống ruộng, cấy cho dân xem. Các Mị Nương và nhân dân từ đó cùng làm theo.

Nhớ ơn Vua Hùng, nhân dân đã tôn Vua làm ông tổ nghề nông, thường gọi là Thần Nông và dựng đàn Tịch Điền quay lưng về hướng Tây Nam, nơi xưa kia Vua đã dạy dân cấy lúa. Hàng năm, vào dịp đầu xuân mới, nhân dân địa phương lại tổ chức thực hành tín ngưỡng và sinh hoạt lễ hội để tưởng nhớ ơn Vua Hùng.

Dấu tích vật chất gắn với không gian thực hành lễ hội truyền thống trước đây, hiện vẫn còn tại ba khoảnh đất, nơi có đền Thượng (đầu xóm Giải Làng) thờ Cao Sơn Đại Vương; đền Trung (ở giữa xóm Giải Làng) thờ Ngọc Cảnh Đại Vương và đền Hạ (ở cuối xóm Giải Làng) thờ Nàng Nội, một nữ tướng thời Hai Bà Trưng.

Hiện nay, trong phạm vi không gian đền Thượng, người dân xây dựng một ngôi chùa thờ Phật và các nhân vật khác được dân làng tôn vinh, thờ phụng. Cách ba ngôi đền khoảng 1 km là đàn tế Vua, hay còn gọi là đàn Tịch Điền, được đặt trên khoảnh đất vua Hùng đến dạy dân cấy lúa năm xưa. Đây cũng là trung tâm tế lễ hàng năm của người dân làng Minh Nông khi mỗi kỳ bắt đầu thời vụ.

Sau một thời gian gián đoạn từ năm 2000 đến năm 2018, tỉnh Phú Thọ mới có điều kiện để phục dựng lại lễ hội Vua Hùng dạy dân cấy lúa với mong muốn tiếp tục bảo tồn, gìn giữ và phát huy những giá trị văn hóa của quê hương. Lễ hội thu hút sự quan tâm và tham gia nhiệt tình của đông đảo bà con nhân dân và du khách. Thông qua lễ hội góp phần khơi dậy lòng tự hào dân tộc, ý thức trách nhiệm của mỗi người, nhất là thế hệ trẻ trong xây dựng quê hương, đất nước ngày càng giàu đẹp, phồn vinh.

Có thể khẳng định, Lễ hội Vua Hùng dạy dân cây lúa là một nét đẹp trong đời sống văn hóa của người Việt, thể hiện truyền thống đạo lý “Uống nước nhớ nguồn” từ ngàn đời của dân tộc Việt Nam. Tin tưởng rằng, nét đẹp ấy sẽ tiếp tục được các thế hệ con Lạc, cháu Hồng gìn giữ, bảo tồn và phát huy, thực sự trở thành sợi dây kết nối linh thiêng giữa thế hệ hôm nay, mai sau với cội nguồn dân tộc.

Lễ hội Vua Hùng dậy dân đi cấy lúa có hai phần gồm: Phần lễ và phần hội. Sau phần tế của các cụ cao niên trong phường là phần nhập vía Vua Hùng để dạy dân cấy lúa (phần hội). Phần hội diễn ra cuộc thi cấy lúa giữa các đội cùng nhiều trò chơi dân gian khác.

Phần nhập vía Vua Hùng dậy dân cấy lúa. 

Theo truyền thuyết về thời đại Hùng Vương, địa danh Minh Nông là tên gọi vùng đất khởi thủy của nghề nông, xưa thuộc Kẻ Nú hay làng Nú. Theo các nghiên cứu, Nú đồng nghĩa và đồng âm với Lú nghĩa là Lúa, cho nên Kẻ Nú còn gọi là Kẻ Lú hay Kẻ Lúa, nghĩa là Làng Lúa. Kẻ Nú xưa, nay là phường Minh Nông (TP Việt Trì) gồm các xóm: Hồng Hải (xóm Giải Làng), Thông Đậu (xóm Đõ), Minh Tân (xóm Nhúi), Minh Bột (xóm Đồi Ngược), Hòa Phong (đồi Lúa, đồi Rơm).

Sau nhiều năm nghiên cứu và phục dựng, lễ hội được tổ chức gắn với không gian trải dài theo đất phát tích, chính là sự khởi đầu cho chuỗi các hoạt động gắn với màu sắc linh thiêng của Giỗ Tổ Hùng Vương - Lễ hội Đền Hùng năm 2019, tạo nên điểm nhấn văn hóa tâm linh cho thành phố lễ hội về với cội nguồn dân tộc.

Mong muốn của người dân nơi đây cũng như khách thập phương Lễ hội Vua Hùng dạy dân cấy lúa được Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch xét duyệt là Di sản văn hóa phi vật thể Quốc gia, góp phần quy hoạch khu di tích trở thành địa điểm du lịch hấp dẫn, phục vụ đồng bào và du khách thập phương. 

Quang Thuận - Ngọc Phúc

Ý kiến bạn đọc

Ý kiến của bạn sẽ được biên tập trước khi đăng. Xin vui lòng gõ tiếng Việt có dấu

Cùng chuyên mục

Địa điểm ngắm ‘Mùa vàng Tam Cốc’ đẹp nhất Ninh Bình

Địa điểm ngắm ‘Mùa vàng Tam Cốc’ đẹp nhất Ninh Bình

(PLVN) - ‘Mùa vàng Tam Cốc’ ngắm trọn từ Hang Múa, tại sao lại là kỳ quan Ninh Bình? Nhắc đến những cánh đồng lúa chín đẹp bậc nhất Việt Nam, nhiều người sẽ nghĩ ngay đến những thửa ruộng bậc thang ở lưng chừng núi hay những cánh đồng trải dài bất tận ở miền Tây nhưng còn một địa điểm tuyệt đẹp khác đã nổi danh nhưng không phải ai cũng biết, lúa vàng ở Tam Cốc

Đọc thêm

Địa điểm ngắm ‘Mùa vàng Tam Cốc’ đẹp nhất Ninh Bình

Địa điểm ngắm ‘Mùa vàng Tam Cốc’ đẹp nhất Ninh Bình
(PLVN) - ‘Mùa vàng Tam Cốc’ ngắm trọn từ Hang Múa, tại sao lại là kỳ quan Ninh Bình? Nhắc đến những cánh đồng lúa chín đẹp bậc nhất Việt Nam, nhiều người sẽ nghĩ ngay đến những thửa ruộng bậc thang ở lưng chừng núi hay những cánh đồng trải dài bất tận ở miền Tây nhưng còn một địa điểm tuyệt đẹp khác đã nổi danh nhưng không phải ai cũng biết, lúa vàng ở Tam Cốc
Biến màn hình tivi thông thường thành màn hình cảm ứng

Biến màn hình tivi thông thường thành màn hình cảm ứng

(PLVN) - Là sản phẩm công nghệ được thiết kế nổi bật, phục vụ hội họp và giảng dạy, cho phép kết nối internet, cloud, với các thiết bị như smartphone, máy tính, màn hình tương tác; TouchPlus giúp biến một màn hình tivi thông thường thành một màn hình cảm ứng, hỗ trợ tối đa cho việc triển khai các nội dung giáo dục, đặc biệt trong thời đại phát triển của cuộc cách mạng công nghệ 4.0.

Thủ tướng hội kiến Nhà vua Na Uy

Thủ tướng hội kiến Nhà vua Na Uy
(PLVN) -Chiều tối ngày 24/5 (giờ Việt Nam), tại Oslo, hội kiến Nhà vua Na Uy Harald Đệ ngũ, Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc cho rằng những tình cảm hữu nghị gắn bó giữa nhân dân hai nước là cơ sở để quan hệ hợp tác Việt Nam-Na Uy đi vào chiều sâu, hiệu quả.

Xét xử “đại án” đền bù GPMB thủy điện Sơn La: Luật sư đề nghị triệu tập nguyên chủ tịch tỉnh Sơn La

Xét xử “đại án” đền bù GPMB thủy điện Sơn La:  Luật sư đề nghị triệu tập nguyên chủ tịch tỉnh Sơn La
(PLVN) - Tòa án nhân dân tỉnh Sơn La đã mở phiên tòa sơ thẩm xét xử 17 bị cáo liên quan đến vụ án sai phạm về đền bù giải phóng mặt bằng tại khu vực Nhà máy thủy điện Sơn La. Đây là lần thứ hai phiên tòa xét xử vụ án Cố ý làm trái quy định của Nhà nước về quản lý kinh tế gây hậu quả nghiêm trọng; Thiếu trách nhiệm gây hậu quả nghiêm trọng xảy ra tại huyện Mường La, tỉnh Sơn La. được đưa ra xét xử, trước đó phiên tòa bị tạm hoãn vì một số bị cáo vắng mặt.

Hải Phòng: Sở Xây dựng “xé rào” cấp phép cho doanh nghiệp

Hải Phòng: Sở Xây dựng “xé rào” cấp phép cho doanh nghiệp
(PLVN) - Mặc dù chưa có thỏa thuận của Bộ Nông nghiệp & Phát triển nông thôn về việc xây dựng nhà xưởng theo quy định, nhưng Công ty Cổ phần Đóng tàu Thái Bình Dương (khu 6, thị trấn Tiên Lãng, huyện Tiên Lãng) đã được Sở Xây dựng Hải Phòng cấp phép xây dựng cho dự án Nhà máy đóng mới và sửa chữa tàu biển Thái Bình Dương trên bãi sông Văn Úc. 
Tuyên Quang: Nghi vấn thẩm tra, thẩm định “khống” hồ sơ dự toán của dự án cấp nước sử dụng vốn vay của ngân hàng thế giới (WB)?

Tuyên Quang: Nghi vấn thẩm tra, thẩm định “khống” hồ sơ dự toán của dự án cấp nước sử dụng vốn vay của ngân hàng thế giới (WB)?

(PLVN) - Mặc dù dự án cấp nước sạch cho xã Ninh Lai, huyện Sơn Dương (tỉnh Tuyên Quang) do Trung tâm nước sạch và vệ sinh môi trường nông thôn tỉnh Tuyên Quang làm chủ đầu tư, có tổng giá trị hơn 20 tỷ đồng với nguồn vốn vay của ngân hàng thế giới (WB) tới 90%. Tuy nhiên, trong quá trình thực hiện các khâu, thủ tục thẩm tra, thẩm định dự toán và đấu thầu cho dự án này lại đang bị nghi ngờ không minh bạch.

Bắc Giang: Xử lý rác thải bằng công nghệ cao sẽ đảm báo các tiêu chuẩn về môi trường

Bắc Giang: Xử lý rác thải bằng công nghệ cao sẽ đảm báo các tiêu chuẩn về môi trường
(PLVN) - Thành phố Bắc Giang, tỉnh Bắc Giang đang thu hút các nhà đầu tư trong và ngoài nước với nhiều dự án trọng điểm để phát triển kinh tế, cơ sở hạ tầng và nâng cao chất lượng cuộc sống chi người dân. Cùng với quá trình đô thị hóa mạnh mẽ đã kéo theo lượng rác thải ngày càng nhiều. Vì vậy, vấn đề thu gom và xử lý rác thải triệt để, khoa học để hạn chế tối đa ô nhiễm môi trường là mục tiêu cấp thiết mà thành phố đang hướng đến. 

Nhà sản xuất phim 'Vợ ba' bị phạt 50 triệu đồng

Nhà sản xuất phim 'Vợ ba' bị phạt 50 triệu đồng
(PLVN) - Thanh tra Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch đã quyết định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực văn hóa, thể thao, du lịch và quảng cáo đối với Công ty TNHH Ba Sắc Cầu Vồng do đã vi phạm: “thêm làm sai nội dung phim “Vợ ba” đã được phép phổ biến” được quy định tại điểm d, khoản 3, Điều 4, Nghị định số 158/2013/NĐ-CP ngày 12/11/2013 của Chính phủ với mức xử phạt là 50 triệu đồng.

31.1°C

Hà Nội

SJC Hà Nội

Mua vào 36.520

Bán ra 36.520

VNIndex

3.41 0.37%