Dân kiện chính quyền - Nhiều điểm nghẽn vì “quan” tắc trách: Cần cơ chế đủ mạnh

(PLO) - Không chỉ dừng lại ở việc thay đổi nhận thức, nhiều ý kiến đề nghị cần có chế tài xử lý trách nhiệm khi người đứng đầu cơ quan hành chính các cấp không thực hiện đầy đủ trách nhiệm của mình trong các vụ án hành chính theo quy định của pháp luật. Thậm chí, khi bình bầu thi đua, phải xếp là cán bộ, công chức và đảng viên không hoàn thành nhiệm vụ. 
Dân kiện chính quyền - Nhiều điểm nghẽn vì “quan” tắc trách: Cần cơ chế đủ mạnh Ảnh minh họa

Phải nhận thức lại

Theo một số ý kiến, việc Chủ tịch UBND hoặc đại diện UBND không tham dự phiên tòa có một phần đáng kể nguyên nhân xuất phát từ tâm lý không chấp nhận đối thoại ngang hàng với bên khiếu kiện - tức là người dân. Trong khi đó, theo luật định, khi có vấn đề và tòa án yêu cầu thì tất cả mọi chủ thể đều bình đẳng như nhau.

Trong trường hợp này, Chủ tịch UBND hoặc người đại diện phải làm việc ngang hàng với người dân chứ không thể làm việc với tư cách của một người lãnh đạo. Bên cạnh đó, hiện chúng ta chưa có chế tài nào bắt buộc bên bị kiện-tức Chủ tịch UBND, UBND phải tham gia đối thoại, phải ra tòa khi được triệu tập. Những vấn đề này khiến cho tỉ lệ Chủ tịch UBND hoặc người đại diện được ủy quyền không chịu đối thoại với dân, không chịu ra tòa ngày càng tăng. 

"Những việc qua giám sát đã chỉ rõ khuyết điểm như thế này mà chúng ta không chấn chỉnh, khắc phục được thì những cái úp mở, không rõ ràng, không chỉ rõ được thì làm thế nào khắc phục? Những vi phạm qua giám sát đã phát hiện thì Chính phủ phải chỉ đạo - cần thiết phải xử lý trách nhiệm" - Phó trưởng Ban Nội chính Trung ương Nguyễn Thái Học.

Theo Ủy viên Ủy ban Tư pháp Nguyễn Đức Sáu, việc Chủ tịch UBND, UBND nhận được giấy mời ra tòa là “chuyện hết sức bình thường” nhưng “hình như lãnh đạo khối ủy ban các cấp chưa quen”. “Chưa biết đúng - sai thế nào, chỉ cần có giấy của tòa là khó chịu, thấy như bị xúc phạm, bị tổn thương, bị coi thường. Chỗ này phải nhận thức lại”, ông Sáu đề cập. Phó trưởng Đoàn Đại biểu Quốc hội thành phố Đà Nẵng Nguyễn Bá Sơn cũng cho rằng dường như trong nhận thức của những người đứng đầu cơ quan hành chính các cấp vẫn “nặng” về “tôi có quyền, tôi là người đứng đầu ở địa phương”. Theo ông Sơn, đã đến lúc cần thay đổi nhận thức về vấn đề này.

Ông Nguyễn Đức Sáu chỉ ra rằng, luật đã quy định Chủ tịch UBND chỉ được ủy quyền đến cấp phó và trên thực tế có những nơi đã thực hiện rất tốt nên lãnh đạo các địa phương cần phải chỉnh đốn lại, phải tính toán một cách khoa học để thực hiện đúng luật định. Ông Sáu cũng đề nghị Bộ Tư pháp tham mưu cho Chính phủ, Chánh án Tòa án nhân dân Tối cao cần có những phản ánh để tạo cho Chủ tịch UBND có thói quen ra đối thoại với người dân, ra tòa theo đúng quy định… 

Là một người có liên quan trực tiếp đến vấn đề, ông Nguyễn Duy Hữu - Chánh án Tòa án nhân dân tỉnh Đắk Lắk – cho biết, trong 6 tháng đầu năm 2018, ở tỉnh này đã có 158 vụ án hành chính và việc giải quyết án hành chính diễn ra bình thường, theo đúng quy định của pháp luật. “Chủ tịch không đi được thì cử Phó Chủ tịch. Chúng tôi vẫn giải quyết đối thoại, xét xử bình thường. Tôi nghĩ rằng vấn đề để giải quyết án này là ở nhận thức, phải tập trung vào yếu tố nhận thức của các cấp chứ không phải ở tòa hay cơ quan nào cả”, ông nói. 

Không chỉ dừng lại ở việc thay đổi nhận thức, Ủy viên Ủy ban Tư pháp của Quốc hội Nguyễn Đức Sáu cũng đề nghị cần có chế tài xử lý trách nhiệm khi người đứng đầu cơ quan hành chính các cấp không thực hiện đầy đủ trách nhiệm của mình trong các vụ án hành chính theo quy định của pháp luật. “Hiến pháp quy định bản án đã có hiệu lực thì cơ quan nhà nước, tổ chức, đoàn thể phải nghiêm chỉnh chấp hành. Công chức nhà nước người đứng đầu ủy ban càng phải là gương mẫu mực hơn trong vấn đề này”, ông nói. Đồng quan điểm, ông Nguyễn Bá Sơn cũng nhấn mạnh sự cần thiết phải có cơ chế để xử lý khi người đứng đầu các cấp hành chính không thực hiện các quyền hành chính hoặc trách nhiệm của mình theo quy định của pháp luật. 

Đối với việc chấp hành án hành chính, một trong những nguyên nhân của khó khăn, vướng mắc được Chính phủ chỉ ra là pháp luật hiện hành đã quy định các chế tài xử lý trách nhiệm đối với người không chấp hành (như xử lý kỷ luật, truy cứu trách nhiệm hình sự, đăng tải công khai thông tin người không chấp hành án hành chính…) nhưng còn thiếu những biện pháp và cơ chế cụ thể, đủ mạnh để thực hiện những biện pháp cưỡng chế Thi hành án hành chính. Việc người có nghĩa vụ thi hành án hành chính cố tình không chấp hành án thì việc thi hành án rất khó khăn, làm ảnh hưởng đến quyền và lợi ích hợp pháp của cơ quan, tổ chức và cá nhân. Vì vậy, chính phủ đề nghị Ủy ban Tư pháp kiến nghị Quốc hội nghiên cứu sửa đổi, bổ sung Luật Thủ tục hành chính (TTHC) theo hướng quy định cụ thể các giải pháp để bảo đảm hiệu quả công tác thi hành án hành chính trong trường hợp này.

Mạnh tay hơn nữa

Rất trăn trở về những tồn tại, hạn chế trong việc chấp hành pháp luật về TTHC trong giải quyết các vụ án hành chính, thi hành các bản án, quyết định hành chính (QĐHC) đối với QĐHC, hành vi hành chính (HVHC) của Chủ tịch UBND, UBND đã được đoàn giám sát của Ủy ban Tư pháp của Quốc hội chỉ ra, Trưởng ban Nội chính Tỉnh ủy Thái Nguyên Hoàng Văn Hùng nhấn mạnh: việc Chủ tịch UBND, UBND là những người phải cung cấp chứng cứ thì lại không cung cấp cho tòa, thậm chí rất nhiều lần yêu cầu thì mới cung cấp.

“Anh là người điều hành chính quyền mà anh còn làm như thế thì ngược lại, nhân dân rất bức xúc vì trách nhiệm của chính quyền”, ông Hùng nói. Ông Hùng đề nghị phải công khai những bản án đã có hiệu lực pháp luật mà Chủ tịch UBND, UBND không tuân thủ, “chứ nếu rút kinh nghiệm như thế này mãi thì không ổn, năm 2018 số trường hợp không ra tòa còn cao hơn chứ không chỉ 31%... Bây giờ chúng ta quy định trách nhiệm của Chủ tịch UBND, thủ trưởng cơ quan nhưng chúng ta chưa xử lý ai nên chẳng ai làm cả. Tôi cho rằng chúng ta phải mạnh mẽ hơn, phải có giải pháp”, ông Hùng nói.

Theo ông Hùng, Chủ tịch UBND không chấp hành bản án tức là không chấp hành các quy định của pháp luật. “Anh không chấp hành bản án có nghĩa là anh không chấp hành pháp luật. Mà không chấp hành pháp luật thì không thể được xếp là hoàn thành nhiệm vụ được, mà phải xếp là cán bộ, công chức không hoàn thành nhiệm vụ, đảng viên không hoàn thành nhiệm vụ. Phải nói chuyện như thế thì mới xử lý được chứ nếu chúng ta không có giải pháp mạnh thì không ổn”, ông Hùng quyết liệt.

Ủy viên Ủy ban Tư pháp của Quốc hội Vũ Trọng Kim cũng cho biết, đoàn giám sát khi đi giám sát tại các tỉnh rất xúc động trước các vụ việc dân khiếu nại, khiếu kiện mà nhiều người ví von là “con kiến kiện củ khoai”, vậy nhưng lúc “con kiến” đi kiện thì “củ khoai” lại không chịu tham gia. “Như vậy là nhận thức pháp luật quá kém, trách nhiệm quá kém, vô cảm trước quần chúng. Nếu không xúc động trước những việc khó, việc khổ của dân thì tốt nhất là thôi- nghỉ đừng làm cán bộ cách mạng nữa. Làm chủ tịch, UBND thì quan hệ với người dân là số 1 chứ không phải là làm kinh tế”, ông Kim nói và đề nghị cần đưa vấn đề này lên, coi đó là trách nhiệm hàng đầu của Chủ tịch UBND và của UBND.

Có thể nói, chính quyền tích cực tham gia đối thoại với người dân sẽ mang đến những lợi ích thiết thực cho cả 2 bên. Với người dân, được trực tiếp đối thoại với lãnh đạo chính quyền sẽ khiến họ cảm thấy được tôn trọng, được lắng nghe. Thông qua đối thoại, họ có thể giãi bày được những tâm tư, bức xúc của mình; người dân sẽ biết được đâu là điều đúng, đâu là điều sai để có bước đi phù hợp. Đối với chính quyền, thực hiện tốt trách nhiệm và nghĩa vụ đã được quy định trong luật sẽ giúp họ nắm bắt được tâm tư, tình cảm của người dân để đưa ra được những chính sách trúng, đúng hoặc có những điều chỉnh kịp thời để đảm bảo các chủ trương, chính sách khi đi vào cuộc sống đạt hiệu quả cao. 

Như vậy, rõ ràng những tồn tại, hạn chế trong việc thi hành Luật TTHC của Chủ tịch UBND, UBND cần phải sớm được loại bỏ để đảm bảo thượng tôn pháp luật, tạo niềm tin trong dân, để chính quyền thực sự không có khoảng cách với người dân và để án hành chính không còn bị mang tiếng là “dân kiện quan”, hay “con kiến kiện củ khoai” vì những số tồn tại đã và đang xảy ra ở một số nơi. 

Hãy đặt mình vào vị trí của người dân

“Khi đã bị công dân khởi kiện thì Chủ tịch UBND, UBND phải cầu thị, đối thoại. Còn khi đã thua rồi, tòa án đã ra phán quyết thì Chủ tịch UBND, UBND phải gương mẫu chấp hành. Chúng ta cũng thử đặt mình vào vị trí của người dân- bị tác động trực tiếp bởi QĐHC, HVHC- mà bị cơ quan nhà nước đối xử như vậy thì có chấp nhận được không? Chủ tịch UBND, UBND muốn không phải ra tòa thì phải làm sao để không bị kiện. Muốn không bị kiện thì ngay từ đầu phải ban hành QĐHC, có HVHC đúng. Trong trường hợp bị người dân kiện và đảm bảo rằng mình không sai; dám chắc rằng tất cả những căn cứ pháp lý, những căn cứ nội dung của mình là đúng thì lẽ ra rất muốn ra tòa để chứng minh rằng công dân kiện như vậy là sai. Nhưng chúng tôi ngờ rằng, trong nhiều trường hợp, Chủ tịch UBND, UBND không muốn ra tòa án là do không chắc lắm về QĐHC, HVHC của mình. Nếu là đúng thì có vấn đề gì đâu”. (Chủ nhiệm Ủy ban Tư pháp của Quốc hội Lê Thị Nga)

Hà Dung

Cùng chuyên mục

Đọc thêm

Quật ngã kẻ cướp xe ôm, đưa nạn nhân đi cấp cứu trong đêm

Quật ngã kẻ cướp xe ôm, đưa nạn nhân đi cấp cứu trong đêm
Người lái xe ôm chủ động cho xe máy đâm vào gốc cây ven đường làm xe đổ, đồng thời vùng vẫy để thoát sự khống chế và tri hô. Tùng ngồi sau bị ngã song vẫn cố cầm dao cứa vào cổ nạn nhân với ý đồ cướp xe máy đến cùng. Khi thấy bóng công an, Tùng vùng chạy, được khoảng 10m thì bị quật ngã, bắt giữ...

Cảnh báo bệnh sởi người lớn diễn biến phức tạp

Cảnh báo bệnh sởi người lớn diễn biến phức tạp
Thông tin từ bệnh viện Bạch Mai, trạng bệnh sởi người lớn có chiều hướng gia tăng và diễn biến phức tạp. Chuyên gia cảnh cáo, bất kỳ người lớn nào chưa từng mắc sởi hay chưa tiêm phòng cần bổ sung mũi tiêm này càng sớm càng tốt...

Chọn ô tô Nhật hay Hàn?

Chọn ô tô Nhật hay Hàn?
(PLVN) - Nếu bạn lăn tăn giữa xe hơi Hàn Quốc hay xe của Nhật bản, thì hãy tìm hiểu về những yếu tố sau đây để đưa ra quyết định cho mình.

Bộ Công an 'vào cuộc' xác minh thông tin về Asanzo

Bộ Công an 'vào cuộc' xác minh thông tin về Asanzo
Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc giao Bộ Tài chính chủ trì, phối hợp với Bộ Công an, Bộ Công Thương và các cơ quan liên quan khẩn trương kiểm tra, xác minh thông tin báo chí phản ánh vụ việc Công ty cổ phần Điện tử Asanzo nhập khẩu sản phẩm sản xuất tại nước khác gắn nhãn xuất xứ Việt Nam.
Khát vọng nâng tầm 'Cua biển Năm Căn'

Khát vọng nâng tầm 'Cua biển Năm Căn'

(PLVN) - Trên dải đất hình chữ S, có biết bao loài hải sản tươi ngon. Khi thưởng thức, thực khách sẽ không quên được mùi vị đặc trưng vốn có của nó. Trong số đó, có thể kể đến “Cua biển Năm Căn” (Cà Mau) - một thương hiệu đã được Hợp tác xã Cua biển Năm Căn xây dựng khá thành công.

Cách nhận biết xe tua ngược đồng hồ công tơ mét

Cách nhận biết xe  tua ngược đồng hồ công tơ mét
(PLVN) - Với đa số người mua xe ô tô, một chiếc xe được sử dụng nhiều hay ít sẽ dựa vào số km lớn hay nhỏ. Lợi dụng quan niệm đó, một bộ phận người bán đã cố tình tua ngược công - tơ - mét của xe để đánh lừa người mua. Mục đích là để tăng giá bán xe.

Người đắm say với thư họa danh nhân

Người đắm say với thư họa danh nhân
(PLVN) - Được sống hòa mình với môn nghệ thuật yêu thích là hạnh phúc của lão họa sĩ Lê Vũ – “ông chủ” phòng tranh số 43 Tôn Thất Tùng, TP Nha Trang, tỉnh Khánh Hòa. Lão họa sĩ cả đời khổ vì nghệ thuật, có lúc thấy mình bị nghệ thuật hành nhưng ông luôn biết cách dung hòa trong cuộc đời đầy biến cố.

Vedan Việt Nam vinh dự nhận Giải Vàng Chất lượng Quốc gia năm 2018

Vedan Việt Nam vinh dự nhận Giải Vàng Chất lượng Quốc gia năm 2018
(PLVN) - Ngày 23/6/2019 tại Hà Nội, Công ty CP Hữu hạn Vedan Việt Nam (Vedan Việt Nam) đã vinh dự đón nhận Giải Vàng Chất lượng Quốc gia năm 2018 do Thủ tướng Chính phủ trao tặng cho các doanh nghiệp - tổ chức có thành tích xuất sắc trong sản xuất, kinh doanh và nâng cao chất lượng sản phẩm. 

Mỹ - Trung duy trì thương thảo về thương mại trước thượng đỉnh G20

Mỹ - Trung duy trì thương thảo về thương mại trước thượng đỉnh G20
(PLVN) - Thứ trưởng Bộ thương mại Trung Quốc Wang Shouwen ngày 24/6 cho biết, các nhà đàm phán thương mại của nước này và Mỹ vẫn đang duy trì liên lạc để bàn về những cách thức nhằm giải quyết tranh cãi giữa 2 nước trước cuộc gặp dự kiến giữa các nguyên thủ quốc gia tại Hội nghị thượng đỉnh G-20 diễn ra ở Nhật Bản vào cuối tuần này.

3 người mất tích do mưa lũ tại Lai Châu, Lào Cai

3 người mất tích do mưa lũ tại Lai Châu, Lào Cai
(PLVN) -Mưa lớn kèm theo sạt lở đất đã gây thiệt hại nghiêm trọng tại tỉnh Lai Châu và Lào Cai khiến 3 người mất tích. Trong khi đó tại Hà Giang, mưa to kèm giông lốc đã khiến 1 người chết, 3 người bị thương.

“Săn” BĐS nghỉ dưỡng – bài toán kinh tế của nhà đầu tư

“Săn” BĐS nghỉ dưỡng – bài toán kinh tế của nhà đầu tư
Bất động sản nghỉ dưỡng Việt Nam hiện đang phát triển nhanh so với các nước trong khu vực. Giữa bối cảnh nhiều chủ đầu tư cũ - mới gia nhập thị trường đã tạo nên sự cạnh tranh khốc liệt. “Săn” dự án như thế nào cho hiệu quả là bài toán khó khăn đối với các nhà đầu tư.

Ngập tràn ưu đãi từ thẻ TDQT VietinBank Diners Club

Ngập tràn ưu đãi từ thẻ TDQT VietinBank Diners Club
(PLVN) - Nhằm gia tăng tiện tích và mang đến nhiều trải nghiệm đặc quyền cho khách hàng doanh nghiệp (KHDN), từ ngày 22/4/2019 VietinBank chính thức phát hành độc quyền thẻ tín dụng quốc tế (TDQT) DN VietinBank Diners Club tại Việt Nam. Đây sẽ là một chiếc thẻ TDQT “quyền lực”, là một giải pháp tài chính hoàn hảo dành riêng cho KHDN.

31.1°C

Hà Nội

SJC Hà Nội

Mua vào 36.520

Bán ra 36.520

VNIndex

3.41 0.37%