Hát bội vẫn còn đất sống

(PLVN) - Giữa muôn vàn cái hay, cái mới mẻ của một thời đại công nghệ, người trẻ chỉ cần một chiếc smartphone là có thể vô tư thưởng thức những “món” nghệ thuật hiện đại, độc đáo và đa dạng trên toàn thế giới. Dường như những loại hình mang tính truyền thống, dân gian như hát bội, cải lương chưa đủ sức kéo người xem về phía mình, song không phải vì thế mà hết đất sống. 
Hát bội vẫn còn đất sống Lối diễn xuất của hát bội nặng tính ước lệ, điệu bộ đi đứng đều biểu lộ

Độc đáo hát bội 

Hát bội (còn gọi là hát bộ hay tuồng) được đánh giá là bộ môn nghệ thuật sân khấu mang tính ước lệ cao, phức tạp trong lối hát, điệu múa và đòi hỏi người hát không chỉ ở năng khiếu, kỹ thuật diễn mà phải có một lòng yêu nghề nồng nhiệt.

Ngày xưa, tuồng vốn chỉ hát trong cung đình, cho vua chúa và quan lại xem. Sau này, nó xuất hiện trong dân gian là bởi lẽ, người ta quan niệm “sống làm tướng, thác làm thần”, nên loại hình này được đem diễn ở các đình làng, nơi thờ các vị tướng, vị thần.

Ban đầu, tuồng chỉ xuất hiện ở miền Bắc, sau đó dần “bôn ba” vào miền Nam, từ tên gọi hát tuồng cũng chuyển thành hát bội (hay hát bộ). Hát bộ, từ “bộ” nghĩa là bộ tịch, ý chỉ động tác, diễn xuất. Còn tên hát bội, từ “bội” này nằm trong “thập bội”, nghĩa là hơn gấp nhiều lần, ý chỉ đây là loại hình nghệ thuật cao hơn những nghệ thuật khác.

Khi hát bội vào miền Nam, cách hát được biến tấu khác đi, sáng tạo theo bài bản riêng, màu sắc riêng. Người ta sẽ dựa theo một số giai điệu của đờn ca tài tử như bài đờn Nam Xuân, Nam Ai, Xuân Nữ... làm nên chất riêng của hát bội Nam Bộ. Theo thời gian, hát bội ở 3 miền dần có nét độc đáo, đặc trưng riêng biệt. 

Chưa đủ sức kéo người xem

Giữa muôn vàn cái hay, cái mới mẻ của một thời đại công nghệ, người trẻ chỉ cần một chiếc smartphone là có thể vô tư thưởng thức những “món” nghệ thuật hiện đại, độc đáo và đa dạng trên toàn thế giới.

Dường như những loại hình mang tính truyền thống, dân gian như hát bội, cải lương, múa rối... chưa đủ sức kéo người xem về phía mình. Tuy nhiên, hát bội vốn chủ yếu phục vụ cho các lễ hội, đình thần nên khi nào vẫn còn lễ hội, vẫn còn cúng đình thì khi đó hát bội vẫn còn đất sống.

Ở phương diện khác, có thể thấy cải lương và hát bội cùng là nghệ thuật trình diễn dân tộc. Ở tuồng, người ta chú trọng thủ pháp khoa trương cách điệu và ước lệ tượng trưng. Lối diễn nặng hơn cả cải lương hồ quảng, trong khi cải lương hồ quảng diễn nặng hơn cải lương.

Khán giả vẫn còn mê hát bội

Bởi vậy, cải lương dễ học, dễ diễn hơn hát bội rất nhiều. Đây là lí do để giải thích vì sao người ta đặt hát bội là môn nghệ thuật có tầm cao hơn những nghệ thuật khác. Thay vì trong cải lương người ta “hò ơi” thì hát bội phải “ư ử ư”. 

Nếu người hát hát không đúng tiết tấu thì người nghe chỉ nghe mấy từ “ư ư” mà không hiểu gì, nghe không rõ lời. Không phải “ư” ở đâu cũng được, mà phải có nhịp phách đàng hoàng. Dẫn chứng như câu: “Thập vạn ư hùng ư binh ử ử ư đáo trận ư ự tiền”, “Giục mã a phi đề quốc khúc tự đào khê mang ừ nới lộ”.

Ngày xưa, vì người ta thường hát theo truyện Tàu nên những câu từ mang đậm văn nho và đôi khi người hát họ chỉ biết câu là vậy thôi chứ cũng không hiểu hết, không dịch hết được đâu. Sau này, khi dạy lại cho con cháu, người ta bắt đầu viết lại những lời văn mới cho dễ hiểu.

Diễm Kiều

Cùng chuyên mục

Nhà sản xuất phim 'Vợ ba' bị phạt 50 triệu đồng

Nhà sản xuất phim 'Vợ ba' bị phạt 50 triệu đồng

(PLVN) - Thanh tra Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch đã quyết định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực văn hóa, thể thao, du lịch và quảng cáo đối với Công ty TNHH Ba Sắc Cầu Vồng do đã vi phạm: “thêm làm sai nội dung phim “Vợ ba” đã được phép phổ biến” được quy định tại điểm d, khoản 3, Điều 4, Nghị định số 158/2013/NĐ-CP ngày 12/11/2013 của Chính phủ với mức xử phạt là 50 triệu đồng.

Đọc thêm

Địa điểm ngắm ‘Mùa vàng Tam Cốc’ đẹp nhất Ninh Bình

Địa điểm ngắm ‘Mùa vàng Tam Cốc’ đẹp nhất Ninh Bình
(PLVN) - ‘Mùa vàng Tam Cốc’ ngắm trọn từ Hang Múa, tại sao lại là kỳ quan Ninh Bình? Nhắc đến những cánh đồng lúa chín đẹp bậc nhất Việt Nam, nhiều người sẽ nghĩ ngay đến những thửa ruộng bậc thang ở lưng chừng núi hay những cánh đồng trải dài bất tận ở miền Tây nhưng còn một địa điểm tuyệt đẹp khác đã nổi danh nhưng không phải ai cũng biết, lúa vàng ở Tam Cốc
Biến màn hình tivi thông thường thành màn hình cảm ứng

Biến màn hình tivi thông thường thành màn hình cảm ứng

(PLVN) - Là sản phẩm công nghệ được thiết kế nổi bật, phục vụ hội họp và giảng dạy, cho phép kết nối internet, cloud, với các thiết bị như smartphone, máy tính, màn hình tương tác; TouchPlus giúp biến một màn hình tivi thông thường thành một màn hình cảm ứng, hỗ trợ tối đa cho việc triển khai các nội dung giáo dục, đặc biệt trong thời đại phát triển của cuộc cách mạng công nghệ 4.0.

Thủ tướng hội kiến Nhà vua Na Uy

Thủ tướng hội kiến Nhà vua Na Uy
(PLVN) -Chiều tối ngày 24/5 (giờ Việt Nam), tại Oslo, hội kiến Nhà vua Na Uy Harald Đệ ngũ, Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc cho rằng những tình cảm hữu nghị gắn bó giữa nhân dân hai nước là cơ sở để quan hệ hợp tác Việt Nam-Na Uy đi vào chiều sâu, hiệu quả.

Xét xử “đại án” đền bù GPMB thủy điện Sơn La: Luật sư đề nghị triệu tập nguyên chủ tịch tỉnh Sơn La

Xét xử “đại án” đền bù GPMB thủy điện Sơn La:  Luật sư đề nghị triệu tập nguyên chủ tịch tỉnh Sơn La
(PLVN) - Tòa án nhân dân tỉnh Sơn La đã mở phiên tòa sơ thẩm xét xử 17 bị cáo liên quan đến vụ án sai phạm về đền bù giải phóng mặt bằng tại khu vực Nhà máy thủy điện Sơn La. Đây là lần thứ hai phiên tòa xét xử vụ án Cố ý làm trái quy định của Nhà nước về quản lý kinh tế gây hậu quả nghiêm trọng; Thiếu trách nhiệm gây hậu quả nghiêm trọng xảy ra tại huyện Mường La, tỉnh Sơn La. được đưa ra xét xử, trước đó phiên tòa bị tạm hoãn vì một số bị cáo vắng mặt.

Hải Phòng: Sở Xây dựng “xé rào” cấp phép cho doanh nghiệp

Hải Phòng: Sở Xây dựng “xé rào” cấp phép cho doanh nghiệp
(PLVN) - Mặc dù chưa có thỏa thuận của Bộ Nông nghiệp & Phát triển nông thôn về việc xây dựng nhà xưởng theo quy định, nhưng Công ty Cổ phần Đóng tàu Thái Bình Dương (khu 6, thị trấn Tiên Lãng, huyện Tiên Lãng) đã được Sở Xây dựng Hải Phòng cấp phép xây dựng cho dự án Nhà máy đóng mới và sửa chữa tàu biển Thái Bình Dương trên bãi sông Văn Úc. 
Tuyên Quang: Nghi vấn thẩm tra, thẩm định “khống” hồ sơ dự toán của dự án cấp nước sử dụng vốn vay của ngân hàng thế giới (WB)?

Tuyên Quang: Nghi vấn thẩm tra, thẩm định “khống” hồ sơ dự toán của dự án cấp nước sử dụng vốn vay của ngân hàng thế giới (WB)?

(PLVN) - Mặc dù dự án cấp nước sạch cho xã Ninh Lai, huyện Sơn Dương (tỉnh Tuyên Quang) do Trung tâm nước sạch và vệ sinh môi trường nông thôn tỉnh Tuyên Quang làm chủ đầu tư, có tổng giá trị hơn 20 tỷ đồng với nguồn vốn vay của ngân hàng thế giới (WB) tới 90%. Tuy nhiên, trong quá trình thực hiện các khâu, thủ tục thẩm tra, thẩm định dự toán và đấu thầu cho dự án này lại đang bị nghi ngờ không minh bạch.

Bắc Giang: Xử lý rác thải bằng công nghệ cao sẽ đảm báo các tiêu chuẩn về môi trường

Bắc Giang: Xử lý rác thải bằng công nghệ cao sẽ đảm báo các tiêu chuẩn về môi trường
(PLVN) - Thành phố Bắc Giang, tỉnh Bắc Giang đang thu hút các nhà đầu tư trong và ngoài nước với nhiều dự án trọng điểm để phát triển kinh tế, cơ sở hạ tầng và nâng cao chất lượng cuộc sống chi người dân. Cùng với quá trình đô thị hóa mạnh mẽ đã kéo theo lượng rác thải ngày càng nhiều. Vì vậy, vấn đề thu gom và xử lý rác thải triệt để, khoa học để hạn chế tối đa ô nhiễm môi trường là mục tiêu cấp thiết mà thành phố đang hướng đến. 

Nhà sản xuất phim 'Vợ ba' bị phạt 50 triệu đồng

Nhà sản xuất phim 'Vợ ba' bị phạt 50 triệu đồng
(PLVN) - Thanh tra Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch đã quyết định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực văn hóa, thể thao, du lịch và quảng cáo đối với Công ty TNHH Ba Sắc Cầu Vồng do đã vi phạm: “thêm làm sai nội dung phim “Vợ ba” đã được phép phổ biến” được quy định tại điểm d, khoản 3, Điều 4, Nghị định số 158/2013/NĐ-CP ngày 12/11/2013 của Chính phủ với mức xử phạt là 50 triệu đồng.

31.1°C

Hà Nội

SJC Hà Nội

Mua vào 36.520

Bán ra 36.520

VNIndex

3.41 0.37%