Những mối khủng hoảng đe dọa tương lai EU

(PLVN) - Sự trỗi dậy của Trung Quốc với Sáng kiến Vành đai và Con đường, chính sách America First của tổng thống Mỹ Donald Trump, bất đồng về nhập cư, làn sóng dân tộc chủ nghĩa dâng cao, thiếu trọng lượng về ngoại giao trên trường quốc tế…, chưa bao giờ Liên hiệp châu Âu phải đối mặt với nhiều thách thức như hiện nay. 
Những mối khủng hoảng đe dọa tương lai EU Các nhà lãnh đạo các nước EU tham dự một sự kiện

Nội bộ EU thiếu gắn bó?

Liên hiệp châu Âu, được hình thành từ 28 nước có nền văn hóa khác nhau, khó có được một chính sách nhất quán để đối phó với Trung Quốc luôn đi theo định hướng từ trung ương, cũng như những thách thức mới. Đây là nhận định của Chủ tịch Viện Quan hệ Quốc tế Pháp (IFRI), Thierry de Montbrial bên lề hội thảo “Tương lai châu Âu trước sự cạnh tranh Mỹ -Trung” hồi giữa tháng 4/2019. 

Nữ nghị sĩ Đức, Franziska Brantner, tham gia hội thảo, cũng có nhận định tương tự: “Chúng ta (Liên hiệp châu Âu) sẽ không thể nào bảo vệ được bản sắc châu Âu nếu chỉ thông qua đối thủ  bên ngoài, mà cần phải tạo thêm được liên kết trong nội bộ”. 

Tuy nhiên, sự liên kết, vốn đã mỏng manh này, lại tiếp tục bị sứt mẻ do mỗi nước luôn đặt lên trên hết chủ quyền và quyền lợi của mình và do nội bộ lãnh đạo thiếu kiên quyết. Người dân Anh quyết định rời khỏi EU cũng vì “quyền tự chủ”. Phát biểu tại hội thảo của Viện IFRI, Bộ trưởng Kinh Tế Pháp Bruno Le Maire, thừa nhận : “Lần đầu tiên trong lịch sử EU, phương án chính trị của khối có thể bị biến mất” và cũng là “lần đầu tiên, một thành viên quyết định rời khỏi khối”. 

Giữa các nước Tây và Đông Âu còn tồn tại một hố sâu chia cắt. EU được xây dựng và hoạt động dựa trên trục hạt nhân Pháp - Đức. Trong một thời gian dài, các thành viên Đông Âu, thuộc khối Liên Xô cũ, có cảm giác bị Tây Âu coi thường, bị bỏ rơi và bản sắc của họ bị đe dọa.

Điều này giải thích phần nào việc các chính phủ Đông Âu có những quyết định trái ngược với lợi ích chung của khối. Theo Bộ trưởng Tài chính Pháp, đã đến lúc phải đặc biệt chú ý hơn đến Đông Âu vì “tất cả những quốc gia này, đặc biệt là Ba Lan, sẽ trở thành một trong những nước đóng vai trò chủ đạo cho việc kiến thiết châu Âu tương lai”.

Liên hiệp châu Âu trước hết được xây dựng như một dự án kinh tế, theo Hiệp ước Roma 1957. Phải chờ đến Hiệp ước Maastricht năm 1992 để châu Âu có một chính sách ngoại giao chung và đến năm 1997 với Hiệp ước Amsterdam mới có một vị trí đại diện cấp cao về đối ngoại. 

Tuy nhiên, chính sách đối ngoại lại là điểm yếu của khối cũng vì bất đồng. Các nước thành viên chỉ nhất trí được về hai vấn đề: “Trừng phạt” Nga sau khi Matxcơva sáp nhập bán đảo Crimée năm 2014 và ký thỏa thuận về hạt nhân Iran năm 2015. 

Ba câu hỏi lớn

Ngược lại, thất bại về ngoại giao thì nhiều hơn. Vẫn tại hội thảo của Viện IFRI, ông Bernardino Leon, chủ tịch Viện Hàn lâm Ngoại giao các Tiểu Vương quốc Ả Rập Thống Nhất, cựu đại diện của EU cho vùng Nam Địa Trung Hải, xếp những thất bại ngoại giao này vào “khủng hoảng về vai trò lãnh đạo”, trong số “bốn khủng hoảng” mà Liên hiệp châu Âu đang phải đối mặt: 

“Khủng hoảng chính trị, khủng hoảng các giá trị, khủng hoảng kinh tế - xã hội và khủng hoảng vai trò lãnh đạo, đó là bốn khủng hoảng đang đặt chúng ta vào tình trạng nguy hiểm. Sự sống còn của EU bị đe dọa.  Và chính sự đe dọa này cũng đẩy chúng ta vào tình trạng mất đoàn kết, được thể hiện trong chính sách ngoại giao (…) Chúng ta đã có trường hợp của Tunisia, chúng ta chứng kiến những gì đang diễn ra ở Algeri, Libya, Ai Cập, Syria… Tất cả đều là thất bại đối với EU! Những thất bại thật đáng tiếc!”.

Trước tất cả những thách thức trên, phát biểu trong hội thảo của Viện IFRI, nghị sĩ Jean-Louis Bourlanges, phó chủ tịch Ủy ban Đối ngoại của Hạ viện Pháp, cho rằng Liên hiệp châu Âu “phải trưởng thành, phải giao tiếp như giữa người lớn với nhau”.

“Chúng ta đã trưởng thành, đối mặt với những người muốn điều tốt cho mình, có những người thích làm điều xấu, hoặc bảo vệ quyền lợi, giá trị của họ. Và với những người đó, chúng ta phải có mối quan hệ tích cực. Và chính ở điểm này xảy ra vấn đề. 

Khó khăn không nằm ở chỗ quan hệ với Trung Quốc, với Nga hoặc với Hoa Kỳ ra sao mà nằm ở mối quan hệ giữa các nước thành viên. Chúng ta chưa bao giờ trả lời được ba câu hỏi. Chỉ khi nào đáp ứng được ba câu hỏi này mới có thể thành lập được một cộng đồng chính trị thực thụ. 

EU chưa có nhiều khả năng đáp trả trước những biện pháp tăng thuế hoặc rào cản thuế quan, như những gì tổng thống Mỹ đang áp dụng với Bruxelles (Hình minh họa)

Câu hỏi thứ nhất: Chúng ta là ai  Câu hỏi thứ hai: Liên hiệp châu Âu muốn làm chung việc gì? Chúng ta muốn làm gì riêng ở cấp Quốc gia? Câu hỏi cuối cùng: Chúng ta hoạt động như thế nào? Có nghĩa là làm thế nào để có được một mô hình dân chủ cho cả 27 thành viên. Chúng ta muốn bảo vệ điều gì và bảo vệ như thế nào? 

Đây là ba phần còn trống, chưa được điền vào. Một cách nào đó, chúng ta nghĩ rằng có thể tránh được những câu hỏi cơ bản trên. Và chính điểm này là nguồn gốc của xu hướng hoài nghi châu Âu và sự rón rén đầy lo ngại của chúng ta trong một thế giới ngập những hiểm họa. Liệu chúng ta có muốn trở thành cái gì đó trong thế kỷ XXI hay không?”. 

Ba ưu tiên để củng cố EU

Xây dựng một “thế lực thanh bình” (empire paisible) là tham vọng mà bộ trưởng Bruno Le Maire cho rằng châu Âu cần hướng tới. Và để có thể biến giấc mơ thành hiện thực, ông Le Maire nêu ba ưu tiên mà toàn khối phải đoàn kết thực hiện.

Thứ nhất, Liên hiệp châu Âu cần có chủ quyền về tiền tệ. Dù đồng tiền chung được lưu hành từ 20 năm nay, nhưng khu vực đồng euro vẫn chưa hoàn thiện và vẫn chưa rút được hết bài học kinh nghiệm từ cuộc khủng hoảng tài chính năm 2008. Bộ trưởng Tài chính Pháp phát biểu: 

“Chúng ta chưa đi đến cùng của quá trình chuyển đổi. Chúng ta chưa có dũng cảm và táo bạo để thực hiện hoàn toàn những gì mà Liên minh kinh tế và tiền tệ phải làm. Từ giờ, trách nhiệm của 19 nước trong khối đồng euro là phải hoàn thiện khối này, củng cố và cung cấp cho khối những công cụ để có thể đối phó với bất kỳ cuộc khủng hoảng tài chính hoặc kinh tế nào có thể xảy ra”.

Ngoài ra, khu vực đồng euro cần có một ngân sách chung, một liên minh ngân hàng giữa các nước thành viên của eurozone. Mục tiêu cuối cùng là để euro có thể trở thành một ngoại tệ quy chiếu, ngang hàng với nhân dân tệ của Trung Quốc hay đô la Mỹ.

Ưu tiên thứ hai là xây dựng chủ quyền thương mại. Có nghĩa là “cự tuyệt những biện pháp trừng phạt bên ngoài lãnh thổ: Không một Nhà nước nào có thể làm cảnh sát thương mại của thế giới”. Khẳng định chủ quyền thương mại còn là khả năng đáp trả của Liên hiệp châu Âu trước những biện pháp tăng thuế hoặc rào cản thuế quan, như những gì tổng thống Mỹ đang áp dụng với Bruxelles.

Cuối cùng, Liên hiệp châu Âu phải có được chủ quyền về công nghệ. Tại sao châu Âu chưa thể có một nhà khổng lồ kỹ thuật số, hoặc không có riêng những Google, Facebook hay Amazon? Theo Bộ trưởng Le Maire, trước đây, ngoài thiếu khả năng tập trung công nghệ của mình, EU đã không thể đầu tư cho dự án tốn kém này.

“Nếu chúng ta muốn gây dựng được sức mạnh công nghệ này, cần phải đổi mới, cần phải đầu tư, nhưng cũng cần phải có khả năng bảo vệ công nghệ của chúng ta. Chuyện xảy ra với nhà sản xuất robot Kuka của Đức, mà Trung Quốc mua lại, nên là một bài học cho chúng ta. Chúng ta không có ý định trở thành những xưởng sản xuất cho thế giới bên ngoài. Chúng ta cũng không muốn tài trợ cho các phát minh và công nghệ để rồi những phát minh này lại rơi vào tay đối thủ kinh tế”. 

Điều chắc chắn là không thể thực hiện được những ưu tiên này một sớm một chiều, nhưng cần phải thực hiện ngay trong những tháng, những năm tới. Liên hiệp châu Âu phải khẳng định là một sức mạnh kinh tế, văn hóa, tài chính và độc lập hay để bị tan rã, xỏ mũi và cuối cùng là biến mất? 

Theo Bộ trưởng Kinh tế Pháp, ngoài những thách thức về kinh tế, tài chính, công nghiệp, nền văn hóa châu Âu cũng có thể bị biến mất cùng với phương án chính trị của EU. Nhưng liệu các nước thành viên có thực sự muốn đoàn kết để cùng thực hiện phương án này không?

Kim Tuyến (tổng hợp)

Cùng chuyên mục

Tăng cường kết nối để tiêu thụ sản phẩm

Tăng cường kết nối để tiêu thụ sản phẩm

(PLVN) - Sáng 14/6 tại Hà Nội, Bộ Công Thương phối hợp cùng Hiệp hội Các nhà bán lẻ Việt Nam (AVR) tổ chức Hội nghị kết nối tiêu thụ sản phẩm, tăng cường hoạt động liên kết trong chuỗi cung ứng hàng Việt Nam, hỗ trợ gắn kết bền vững giữa doanh nghiệp sản xuất và doanh nghiệp phân phối. 

Đọc thêm

Du ký - du hành

Du ký - du hành

(PLVN) - Khái niệm du ký đã xuất hiện từ lâu, những cái tên nổi tiếng thế giới như Jack Kerouac, Laurie Lee, Jonathan Raban… qua những áng văn tuyệt vời về những chuyến hành trình miệt mài đến những vùng đất mới, gặp gỡ những con người mới; mà trong đó họ cũng tìm thấy bản thân mình. Người trẻ thời hiện đại dường như cùng đồng điệu với thôi thúc đó, cũng khao khát đi, trải nghiệm và ghi lại cuộc hành trình khám phá của riêng mình…

“Bão ngầm” cuộc khốc liệt đấu tranh bài trừ ma túy và tội phạm hình sự

“Bão ngầm” cuộc khốc liệt đấu tranh bài trừ ma túy và tội phạm hình sự
(PLVN) - Series phim “Bão ngầm” dài 45 tập kể về hành trình phá đường dây ma túy xuyên quốc gia của lực lượng cảnh sát phòng chống tội phạm về ma túy. Với những cuộc đấu mưu đầy cam go và những trận đánh khốc liệt vào hang ổ tội phạm, các đại cảnh hoành tráng, những màn võ thuật đỉnh cao,… "Bão ngầm" hứa hẹn sẽ là một trong series phim truyền hình ăn khách của mảng đề tài đấu tranh chống tội phạm

Bia miệng

Bia miệng
(PLVN) - Ngày tôi lơ ngơ bước chân vào làng báo, cầm bút tập tọe viết những dòng tin đầu tiên, một người bạn đồng nghiệp đi trước, trong lúc trà dư tửu hậu buông lời nhận xét: “Nghề của chúng ta góp phần tạo ra bia miệng. Thế nên, trước khi đăt bút viết hãy dành một phút nghĩ xem dòng chữ của mình sẽ để lại cho người, cho đời.” - câu chuyện của bạn vu vơ thôi, không ám chỉ dạy bảo ai cả, nhưng tôi nhớ mãi.
Không phải trò… 'mua vui'

Không phải trò… 'mua vui'

(PLVN) - Thời gian gần đây, mạng xã hội nóng lên bởi hàng loạt vụ “bom hàng” với giá trị lớn khiến các tài xế công nghệ lao đao. Đa phần dư luận bức xúc những người mua vô cảm, thậm chí độc ác trên nồi cơm của những tài xế nghèo. Chuyện tưởng nhỏ mà không hề nhỏ, khi mà mua bán hàng online hiện nay đang là xu hướng khá văn minh trong cuộc sống hiện đại…

Hoàn Kiếm - Hà Nội: Công trình xây dựng sai phép gây nứt nhà dân xung quanh

Hoàn Kiếm - Hà Nội: Công trình xây dựng sai phép gây nứt nhà dân xung quanh
(PLVN) - Mới đây, Báo PLVN nhận được đơn của bà Trần Thị Thuần (SN 1983 – là chủ sử dụng hợp pháp căn nhà số 16 – Bảo Khánh – Hàng Trống – Hoàn Kiếm – Hà Nội) kêu cứu về việc hộ gia đình số 18 – Bảo Khánh tiến hành xây dựng công trình nhà ở sai phép, gây nứt và ảnh hưởng tới sinh hoạt, kinh doanh của gia đình mình. Mặc dù đã làm đơn gửi các cấp, thế nhưng đến nay sự việc của bà Thuần vẫn chưa được giải quyết triệt để.

Hạn chót lúc bình minh và nỗi ám ảnh của thời gian

Hạn chót lúc bình minh và nỗi ám ảnh của thời gian
(PLVN) - “Mấy cái kim đồng hồ này sẽ tiếp tục chạy... nhưng không phải là vì chúng ta. Chúng ta cần phải rời khỏi đây khi trời sáng”. Từng bước đi của thời gian như thâu tóm toàn bộ mạch truyện và ám ảnh lên từng số phận trong “Hạn chót lúc bình minh”.

Giới thượng lưu Trung Quốc chi hàng trăm USD/giờ để con được 'Tây hóa'

Giới thượng lưu Trung Quốc chi hàng trăm USD/giờ để con được 'Tây hóa'
(PLVN) - Dưới sự hướng dẫn của thầy giáo, cô bé Danielle Liu mắt nhìn thẳng về phía trước, hai chân cẩn thận bước dọc theo một đường màu đỏ trên sàn nhà để làm sao cuốn sách lên trên đầu thăng bằng không bị rơi xuống đất… Đây chỉ là một phần nhỏ trong hàng loạt những lễ nghi phương Tây mà cô bé phải học để trở thành một “tiểu quý cô”, có xuất thân gia đình danh giá ở Trung Quốc. 
[Truyện ngắn] Thoát nợ

[Truyện ngắn] Thoát nợ

Quán cà phê ngột ngạt đông vì hình như người về hưu ngày càng tăng. Một dấu hiệu tiêu cực cho ngành dân số. Đám phụ nữ sồn sồn cũng thích điệu đà sang chảnh buổi sáng phải thưỡn thẹo ngồi quán chụp ảnh cúng “phây” rồi mới hổn hển đến cơ quan. 

Phóng viên trẻ và những bấp bênh nghề nghiệp

Phóng viên trẻ và những bấp bênh nghề nghiệp
(PLVN) - Công việc làm báo xếp thứ 5 trong 10 nghề được các bạn trẻ lựa chọn nhiều nhất hiện nay mặc dù đó là một công việc nhọc nhằn, gian nan và nguy hiểm... Trước những “màu hồng”, trước cánh cửa của làng báo như được ăn, được nói, được đi nhiều nơi thì thực tế, số phận những phóng viên trẻ có đẹp đến thế? 

Đóng cửa bảo nhau…

Đóng cửa bảo nhau…
(PLVN) - Làm báo bây giờ khó khăn trăm bề. Bạn đọc đã ít nhiều suy giảm niềm tin vào báo chí, trong làng báo lại có rất nhiều biểu hiện của sự mất đoàn kết. Khi tự thân những người làm báo còn “vạch áo cho người xem lưng”, hả hê với những sai phạm của nhau, thậm chí “bóc phốt” nhau thì làm cho nghề báo lại càng mất đi thế đứng của mình như một nghề nghiệp đã từng rất đẹp đẽ và đáng tự hào…

Lương tâm người làm báo

Lương tâm người làm báo
(PLVN) - So với các ngành nghề khác, nghề báo có những áp lực đặc thù. Người làm báo được coi là nhân chứng vô hình khắc họa lại thực tế một cách chân thực và khách quan nhất, mà không được can thiệp vào dòng chảy sự kiện hay làm méo mó lịch sử. Nhưng cùng với đó là những mâu thuẫn của người làm báo trước những nghịch cảnh. Trong quá khứ, đã có những bức ảnh, những câu chuyện báo chí có ảnh hưởng lớn đến nhân loại, nhưng đồng thời cũng mang đến bi kịch với chính tác giả.

Nhà báo xanh - học hỏi để yêu thương môi trường

Nhà báo xanh - học hỏi để yêu thương môi trường
(PLVN) - Chuyến xe chở kiến thức môi trường và kỹ năng báo chí đã lăn bánh được khắp các tỉnh thành Vĩnh Phúc, Quảng Ngãi, Hà Tĩnh, Hải Phòng… Mỗi chuyến đi là câu chuyện của những người trẻ làm báo, truyền đi những thông điệp bảo vệ môi trường, yêu thương cuộc sống xanh đầy ý nghĩa và nhân văn.
Giải thưởng nào rồi cũng sẽ qua đi…

Giải thưởng nào rồi cũng sẽ qua đi…

(PLVN) - Tôi nghĩ rằng, không riêng nghề báo mà với bất cứ nghề gì, ai cũng mong muốn sự thành công. Nhưng để có được thành công trong nghề báo, ngoài sự say mê, nhiệt huyết còn có cả sự dấn thân và cái Tôi cá nhân thể hiện trong mỗi tác phẩm của mình. 

31.1°C

Hà Nội

SJC Hà Nội

Mua vào 36.520

Bán ra 36.520

VNIndex

3.41 0.37%