Sự im lặng của nghệ sĩ đạo nhạc ở Việt Nam

(PLO) - Mỗi khi bị dính đến nghi án đạo nhạc, nhiều nghệ sĩ chọn im lặng, đùn đẩy trách nhiệm hoặc khăng khăng cho là nguyên tác, chứ ít ai thừa nhận mình học hỏi hay mượn ý tưởng từ những nghệ sĩ khác.
Sự im lặng của nghệ sĩ đạo nhạc ở Việt Nam Trang Pháp, nhạc sĩ Dương Khắc Linh từng gay gắt việc Sơn Tùng đạo nhạc.

Chỉ là sự “trùng hợp”?

Những ngày qua xôn xao vụ việc nhạc sĩ Dương Khắc Linh bất ngờ vướng nghi vấn đạo nhạc. Ca khúc “Đừng như thói quen” do anh sáng tác, được trình bày bởi JayKii và Ngọc Duyên Sara trong chương trình “Giai điệu chung đôi” được ca sĩ Trịnh Thăng Bình nhận xét “làm anh bỗng nhớ tới bài hát của mình, hình như 8 năm trước”. Ngay lập tức, nhạc sĩ Dương Khắc Linh giải thích: “Những ca khúc ballad có vòng hoà âm như vậy rất dễ giống nhau ở giai điệu. Quan trọng là lời khác, cách hát khác, người khác hát là đã thành một bài mới”. Phát ngôn này của nhạc sĩ đã nhanh chóng bị cộng đồng người hâm mộ phản đối và gây nhiều tranh cãi trái chiều. 

Dương Khắc Linh nhiều lần lên tiếng, nói rằng “sự giống nhau giữa các ca khúc này là sự trùng hợp ngẫu nhiên”; anh khẳng định “tôi không đạo nhạc, Jaykii cũng không và bản thân Trịnh Thăng Bình cũng đồng ý điều đó”. Tuy vậy, đó mới chỉ là ý kiến một chiều từ nhạc sĩ. Trước cơn bão dư luận, Jaykii và Ngọc Duyên Sara vẫn giữ im lặng, còn ca sĩ Trịnh Thăng Bình trả lời anh “sẽ không thay đổi phát ngôn về cảm nhận của mình”, còn việc đạo hay không thì khán giả sẽ là “trọng tài” quyết định.

Trong làng âm nhạc Việt, việc dính dáng tới nghi vấn đạo nhái nhạc, ý tưởng MV luôn luôn nhức nhối. Ca khúc “Đừng buông tay” đánh dấu sự trở lại của ca sĩ Lưu Hương Giang bị cho là trùng ý tưởng với MV “Hymn for the weekend” Cold Play. Bài hát “Đâu chỉ riêng em” của Mỹ Tâm cũng được lên án là có nhiều điểm giống bài hát nhạc Hoa “Tình lay động nhói đau” của nhạc sĩ, ca sĩ Hải Sinh. Có một thời, các ca khúc nào của Sơn Tùng M-TP cũng bị cho là trùng giai điệu với một bài hát khác: ca khúc “Cơn mưa ngang qua” có beat giống hệt một bài hát của nhóm nhạc xứ Hàn – Namolla Family, “Em của ngày hôm qua” lấy beat của “Every night”. Ngoài ra, nhiều ca sĩ khác như Bảo Thy, Đông Nhi, Tóc Tiên… đều từng bị dư luận chỉ trích gay gắt vì bắt chước phong cách hoặc đạo nhạc.  

 Đạo nhạc có nghĩa là ăn cắp giai điệu ca khúc và tự nhận đó là sáng tạo của bản mình. Tuy thật hay giả, là vô tình hay tình cờ, trước những tình huống như vậy, người nghệ sĩ càng cần có sự ứng xử khéo léo. Trên thế giới, câu chuyện “đạo nhạc” cũng không hề xa lạ bởi chính công chúng cũng rất khắt khe với nạn đạo, nhái sản phẩm trí tuệ của người khác. Nhiều nghệ sĩ quốc tế như: Meghan Trainor, Pharrell Williams, Ed Sheeran, Taylor Swift, Gwen Stefani, Madonna, Eric Clapton… đều bị tố cáo “đạo nhạc”.

Nhưng thay vì “cãi nhau” trên dư luận, những người liên quan sẽ gặp mặt trực tiếp để giải thích và thương thuyết với nhau. Nếu không thể tìm được điểm chung, hai bên sẽ đưa ra tòa phân giải. Có những lúc số tiền bồi thường người nghệ sĩ phải bỏ ra không hề nhỏ để giải quyết. Điều đó cho thấy, những nghệ sĩ này đều rất tuân thủ luật pháp và tôn trọng bản quyền của nguyên tác. Mặc dù sự trùng lặp có thể vô tình hay ngẫu nhiên, họ luôn hướng tới một cách giải quyết để trả lời cho dư luận, họ có thể nhận lỗi nếu đó là sơ suất hay sự thiếu hiểu biết của mình trước người hâm mộ.  

Ở Việt Nam, mỗi khi các nghệ sĩ bị dính đến nghi ngờ “đạo nhạc”, họ thường giữ im lặng, hoặc lấy lý do “trùng hợp”, chứ ít người thừa nhận mình được ảnh hưởng hay học hỏi từ người nghệ sĩ này, mượn ý tưởng của người kia. Chỉ có một số trường hợp như ca sĩ Mỹ Tâm, khi bị nhạc sĩ Vũ Xuân Hùng tố cáo ca khúc “Anh thì không” vi phạm bản quyền, cô đã nhanh chóng gửi lời xin lỗi tác giả và gỡ bài hát xuống. MV “Sống xa anh chẳng dễ dàng” của nữ ca sĩ Bảo Anh suýt bị xóa khỏi YouTube vì sử dụng đoạn nhạc từ hai bản hòa âm của nhà soạn nhạc phim Ivan Torrent mà không xin phép. Ngay lập tức, cô đã liên lạc với tác giả để nhận lỗi và sẵn sàng nộp phí bản quyền cho đoạn nhạc đó.

Khi sản phẩm trí tuệ bị xâm phạm…

Theo quy định của pháp luật hiện hành, tại Luật Sở hữu trí tuệ 2005, sửa đổi, bổ sung năm 2009: Một bài hát được sáng tác ra là một tác phẩm âm nhạc được pháp luật bảo hộ quyền tác giả. Tác giả của ca khúc này có quyền đặt tên cho bài hát, đứng tên thật hoặc bút danh trên tác phẩm, có quyền không cho người khác sửa chữa, cắt xén hoặc chế lại lời, giai điệu của bài hát dưới bất kỳ hình thức nào gây phương hại đến danh dự và uy tín của tác giả.

Nếu ai đó lấy lại nhạc của bài hát của người khác, chỉnh sửa lại lời mà không được sự cho phép của tác giả, hành vi đó được xem là sao chép, vi phạm khoản 6 Điều 25 Luật Sở hữu trí tuệ 2005, sửa đổi năm 2009. Tác giả có quyền yêu cầu người đó phải gỡ bỏ bài hát của mình hoặc phải xin phép và trả tiền thù lao hợp lý cho tác giả, khởi kiện hoặc nhờ pháp luật can thiệp. Tùy theo tính chất và mức độ thực hiện, hành vi sao chép tác phẩm mà không xin phép tác giả có thể bị xử phạt vi phạm hành chính hoặc bị truy cứu trách nhiệm hình sự”. 

Tuy vậy, vẫn chưa có một văn bản pháp lý chính thức quy định và giải thích thế nào là đạo nhái nhạc. Vì thế, những tố cáo, nghi vấn như câu chuyện của ca sĩ Trịnh Thăng Bình - nhạc sĩ Dương Khắc Linh phải nhờ đến khán giả làm “trọng tài phán xử”. Nhưng khi sao Việt vướng phải nghi án đạo nhạc nước ngoài, thường câu chuyện sẽ căng hơn nhiều. Người nghệ sĩ vừa bị mất đi hình ảnh vừa có nguy cơ phải hầu tòa vì kiện tụng. Từ đó nhìn lại, có thể thấy môi trường giải trí Việt vẫn chưa thực sự khách quan và kiên quyết với vấn đề đạo nhái sản phẩm âm nhạc, nên hiện tượng này mới tràn lan như vậy. 

Cốt lõi của nghệ thuật là sự sáng tạo, khán giả Việt ngày càng khắt khe với nghệ sĩ hơn về vấn đề này. Nhưng nhiều nghệ sĩ đã thực sự nghiêm túc trong việc sáng tác sản phẩm âm nhạc của mình hay chưa? Họ đã thực sự nghĩ tới hình ảnh và trách nhiệm của mình đối với người hâm mộ và những nghệ sĩ khác khi xử lý những xì-căng-đan liên quan đến đạo, nhái?. 

Đỗ Trang

Cùng chuyên mục

Khánh Ly hoài niệm về tuổi thanh xuân

Khánh Ly hoài niệm về tuổi thanh xuân

(PLVN) - "Nữ hoàng chân đất" Khánh Ly sẽ hoài niệm về thanh xuân, về quãng đời gắn bó với Trịnh Công Sơn trong hai đêm nhạc “Người về bỗng nhớ” diễn ra ngày 4,5/5 tại Nhà hát Lớn Hà Nội. Đồng hành với bà là giọng ca nam số 1 hiện nay - Divo Tùng Dương và nghệ sĩ saxophone Trần Mạnh Tuấn.

Đọc thêm

Khánh Ly hoài niệm về tuổi thanh xuân

Khánh Ly hoài niệm về tuổi thanh xuân
(PLVN) - "Nữ hoàng chân đất" Khánh Ly sẽ hoài niệm về thanh xuân, về quãng đời gắn bó với Trịnh Công Sơn trong hai đêm nhạc “Người về bỗng nhớ” diễn ra ngày 4,5/5 tại Nhà hát Lớn Hà Nội. Đồng hành với bà là giọng ca nam số 1 hiện nay - Divo Tùng Dương và nghệ sĩ saxophone Trần Mạnh Tuấn.
3 nước tập trận lớn đối phó tên lửa Nga

3 nước tập trận lớn đối phó tên lửa Nga

(PLVN) - Thụy Điển, Na Uy và Phần Lan sẽ tổ chức cuộc tập trận kéo dài 10 ngày mang tên “Gió Bắc” nhằm kiểm tra khả năng của hệ thống phòng không trong việc chống lại tên lửa mới Iskander của Nga.

Phân phối hàng Việt nhằm bảo vệ sức khỏe người tiêu dùng An Giang

Phân phối hàng Việt  nhằm bảo vệ sức khỏe người tiêu dùng An Giang
(PLVN) - Ngày 21/3, UBND tỉnh An Giang đã tổ chức hội nghị tổng kết 10 năm thực hiện Cuộc vận động “Người Việt Nam ưu tiên dùng hàng Việt Nam”. Theo Ban Chỉ đạo Cuộc vận động tỉnh An Giang, tín hiệu mừng là hàng Việt đã tiếp cận và chinh phục thành công người dân nông thôn tại tỉnh An Giang.
Xuyên đêm cứu thuyền viên người nước ngoài đi ngang vùng biển Hoàng Sa

Xuyên đêm cứu thuyền viên người nước ngoài đi ngang vùng biển Hoàng Sa

(PLVN) -Lúc 8h30 ngày 22/3, tàu SAR 412 thuộc Trung tâm phối hợp tìm kiếm cứu nạn hàng hải Việt Nam tại Đà Nẵng (Trung tâm II) đã đưa thuyền viên Michael Samorin (42 tuổi), quốc tịch Philippines về đến cảng Đà Nẵng kịp thời để chuyển đến Bệnh viện Đà Nẵng tiếp tục điều trị viên ruột thừa cấp.

NHCSXH “bơm vốn”, người nghèo trên địa bàn thị xã Ba Đồn yên tâm làm giàu

NHCSXH “bơm vốn”, người nghèo trên địa bàn thị xã Ba Đồn yên tâm làm giàu
(PLVN) - Năm 2019, Phòng giao dịch Ngân hàng Chính sách xã hội (NHCSXH)  thị xã Ba Đồn đã bám sát các mục tiêu, nhiệm vụ chính trị của địa phương, triển khai có hiệu quả các chương trình cho vay vốn tín dụng ưu đãi đối với người nghèo và các đối tượng chính sách, tạo điều kiện thuận lợi cho người dân tiếp cận chính sách tín dụng ưu đãi để phát triển sản xuất, kinh doanh tăng thu nhập, ổn định đời sống, vươn lên thoát khỏi đói nghèo, giảm nghèo bền vững.
Bộ trưởng Tô Lâm khen lực lượng phá đường dây ma túy 'khủng' tại TP HCM

Bộ trưởng Tô Lâm khen lực lượng phá đường dây ma túy 'khủng' tại TP HCM

Đại tướng Tô Lâm, Bộ trưởng Bộ Công an mới gửi thư khen các lực lượng triệt phá đường dây ma túy xuyên quốc gia phá án, triệt xóa đường dây ma túy xuyên quốc gia có quy mô rất lớn do các đối tượng người nước ngoài và Việt Nam điều hành, vận chuyển; thu giữ khoảng 300kg ma túy đá và nhiều vật chứng liên quan.

Giám đốc trung tâm CSAGA Nguyễn Vân Anh: 'Quy định về một số tội danh tình dục nghiêm trọng còn mơ hồ'

Giám đốc trung tâm CSAGA Nguyễn Vân Anh: 'Quy định về một số tội danh tình dục nghiêm trọng còn mơ hồ'
(PLVN) - Việc thầy giáo nhắn tin gạ tình học sinh, sờ mông, đùi học sinh hay vụ cưỡng hôn trong thanh máy đều được cơ quan công an kết luận: không đủ căn cứ kết luận tội dâm ô, với mức xử phạt được cho là quá nhẹ. Theo bà Nguyễn Vân Anh, Giám đốc Trung tâm nghiên cứu ứng dụng khoa học về giới – gia đình – phụ nữ và trẻ em vị thành niên (CSAGA), cần điều chỉnh pháp luật để đủ sức răn đe, ngăn chặn bạo lực -quấy rối tình dục

Bộ Y tế yêu cầu dừng xét nghiệm chuẩn đoán sán dây lợn

Bộ Y tế yêu cầu dừng xét nghiệm chuẩn đoán sán dây lợn
(PLVN) - Công văn khẩn do Thứ trưởng Bộ Y tế Nguyễn Viết Tiến gửi UBND tỉnh Bắc Ninh ngày 21/3 nêu rõ quan điểm của Bộ Y tế, đề nghị UBND tỉnh Bắc Ninh chỉ đạo Sở Y tế và các cơ sở y tế trên địa bàn dừng việc lấy mẫu xét nghiệm Elisa để chẩn đoán sán dây lợn. 
Hệ lụy do khai thác đất, đá gây ô nhiễm ở Vĩnh Phúc

Hệ lụy do khai thác đất, đá gây ô nhiễm ở Vĩnh Phúc

(PLVN) - Nhiều năm nay việc khai thác tại các mỏ đá, mỏ đất trên địa bàn xã Minh Quang (Tam Đảo – Vĩnh Phúc) đã ảnh hưởng lớn tới cuộc sống của người dân. Mặc dù việc nổ mìn khai thác đá đã dừng lại nhưng các công ty vẫn tiếp tục sản xuất đá, gạch bê tông, cộng thêm các mỏ đất mới được khai thác khiến môi trường sống cũng như sinh hoạt của người dân nơi đây đảo lộn.
""

31.1°C

Hà Nội

SJC Hà Nội

Mua vào 36.520

Bán ra 36.520

VNIndex

3.41 0.37%

""