Quấy rối tình dục, cưỡng bức lao động...sự thật trong cuộc sống “địa ngục” của tu nghiệp sinh Nhật Bản

(PLO) - Khi các cuộc tranh luận diễn ra ngày càng quyết liệt, truyền thông Nhật Bản có những bài báo về "lao động cưỡng bức", "điều kiện như địa ngục", quấy rối tình dục và người lao động bị đối xử như "nô lệ".
Quấy rối tình dục, cưỡng bức lao động...sự thật trong cuộc sống “địa ngục” của tu nghiệp sinh Nhật Bản Thực tập sinh người Trung Quốc Li Jin (trái) và Wang Xile trong phòng trọ ở Hokota, tỉnh Ibaraki, Nhật Bản

Vỡ mộng ở đất nước mặt trời mọc

War Nu, 27 tuổi, rời làng ở miền trung Myanmar vào cuối năm ngoái để đến Nhật Bản. Cô đã vay gần 3.000 USD để trả cho công ty môi giới nhằm kiếm được một công việc trong ngành may mặc. Cô được hứa hẹn mức lương tốt và cả cơ hội học kỹ năng mới tại đất nước nổi tiếng công nghệ tiên tiến.

Thế nhưng, cô cuối cùng nhận được công việc đơn giản là đóng gói hàng may mặc vào hộp các tông từ 7h đến 22h hoặc thậm chí nửa đêm, 6 hoặc 7 ngày một tuần. Mức lương cơ bản của cô là 530 USD, chỉ bằng một nửa mức được hứa hẹn, cô còn bị ông chủ quát mắng liên tục. "Thật vô nhân đạo", cô nói. "Ngày nào tôi cũng bị căng thẳng, tôi rất lo lắng. Tôi không biết diễn tả thế nào thành lời. Tôi đã khóc rất nhiều".

War Nu đến Nhật Bản theo Chương trình Đào tạo Tu nghiệp sinh Kỹ thuật (TITP), được thiết kế để giảm bớt tình trạng thiếu lao động của Nhật và trợ giúp các quốc gia trong khu vực. Chương trình này đào tạo cho người lao động, chủ yếu là người châu Á, 3-5 năm trước khi cho họ về nước. 

Đối mặt với tình trạng dân số suy giảm và nhanh chóng già đi, Thủ tướng Nhật Shinzo Abe tháng này đệ trình một dự thảo luật trước quốc hội cho phép 345.000 lao động nước ngoài có tay nghề khá đến Nhật trong vòng 5 năm tới. Động thái này làm dấy lên tranh luận gay gắt tại quốc hội và cả trên truyền thông. Đảng đối lập chỉ trích kế hoạch của Abe là mơ hồ và hấp tấp.

Nhiều người nói rằng Abe trước hết cần dọn sạch "mớ hỗn độn" là chương trình đào tạo tu nghiệp sinh trước khi mở cửa cho thêm hàng trăm nghìn lao động nước ngoài.

"Với cái mác đào tạo kỹ thuật, chương trình này sử dụng người nước ngoài như lao động giá rẻ, có thể dễ dàng sa thải, để lấp đầy tình trạng thiếu lao động", Shiori Yamao, lãnh đạo đảng đối lập Dân chủ Hiến pháp, nói. "Chúng ta nên sửa đổi cách thiết kế chương trình này vì phẩm giá của quốc gia".

Khi các cuộc tranh luận diễn ra ngày càng quyết liệt, truyền thông Nhật Bản đã tập trung vào những vấn đề của TITP, với những bài báo về "lao động cưỡng bức", "điều kiện như địa ngục", quấy rối tình dục và người lao động bị đối xử như "nô lệ".

Hiệp hội Liên đoàn Luật sư Nhật Bản tháng trước đưa ra báo cáo kêu gọi xóa bỏ toàn bộ hệ thống tu nghiệp sinh. "Thực tế là rất ít tu nghiệp sinh được đào tạo", luật sư Masashi Ichikawa nói. Các luật sư cho biết vấn đề chính là tu nghiệp sinh không được chuyển sang làm việc cho chủ lao động khác theo điều kiện thị thực. Nếu họ than phiền, họ đối mặt với nguy cơ mất việc và bị trục xuất.

"Thông thường, người lao động có cơ hội chuyển việc nếu điều kiện công việc không thỏa đáng", Ichikawa nói. Nhưng các thực tập sinh thì "phải nín nhịn chịu đựng ngay cả khi họ bị áp bức hay vi phạm nhân quyền".

Trong báo cáo hàng năm về nạn buôn người, Bộ Ngoại giao Mỹ cho biết chương trình này đã dẫn đến một số vụ cưỡng bách lao động và người lao động phải trả hàng nghìn USD để kiếm được việc ở Nhật Bản, nhưng cuối cùng bị mắc kẹt trong những điều kiện tồi tệ.

Khoảng 270.000 người nước ngoài, nhiều người từ Trung Quốc, Philippines và Indonesia làm việc tại Nhật Bản theo chương trình TITP.  Một số người làm nông như hái dâu tây ở Ibaraki và rau diếp ở Nagano trong khi những người khác làm việc trong ngành sản xuất hoặc xây dựng. 

Gifu, thành phố trung tâm của ngành dệt may, ngày càng phụ thuộc vào lao động nước ngoài giá rẻ để duy trì tính cạnh tranh. Làm việc tại một công ty tên là King Style, War Nu cho biết cô bị cấp trên đối xử như một nô lệ hơn là một tu nghiệp sinh.

"Tôi liên tục phải chịu đựng những ngôn từ xúc phạm, tôi thậm chí không được phép nói chuyện với bạn bè", cô nói. "Nếu tôi không tuân theo lời ông ta, ông ta sẽ nói “người Myanmar không tốt” và dọa đuổi tôi về nước. Tôi rất sợ, nhưng tôi đã nín nhịn chịu đựng".

Hơn hơn 70% số cơ sở bị kiểm tra vi phạm

Bộ Ngoại giao Mỹ và Tổ chức Theo dõi Nhân quyền có trụ sở tại New York nói rằng người lao động thường vay mượn số tiền lớn để kiếm việc làm, nhưng cuối cùng phải làm việc nhiều giờ trong khi được trả lương dưới mức tối thiểu. Nhiều người làm việc trong điều kiện nguy hiểm hoặc không hợp vệ sinh, một số người đối mặt với nguy cơ bị phạt tiền nặng nếu họ không hoàn thành hợp đồng.

"Lạm dụng tình dục và các quy tắc vi phạm quyền riêng tư, chẳng hạn như cấm dùng điện thoại di động hay yêu đương, cũng là những vấn đề quan trọng", Tổ chức Theo dõi Nhân quyền cho biết.

Các hành vi lạm dụng này khiến nhiều công nhân bỏ trốn: Khoảng 7.000 người biến mất vào năm ngoái, thêm 4.300 người bỏ việc trong sáu tháng đầu năm nay. Nhiều người trở thành những lao động không có giấy tờ.

Công nhân nhà máy chế biến cá tại Kamaishi, Nhật. Khoảng 10% công nhân ở đây là thực tập sinh nước ngoài.

Nhận thấy chương trình mang đến tiếng xấu cho đất nước, Nhật Bản đã sửa luật vào năm 2017 để tăng cường giám sát các công ty có thể vi phạm quy tắc và thành lập Cơ quan Đào tạo Tu nghiệp sinh Kỹ thuật (OTIT) mới để giám sát chương trình.

Trước khi luật này có hiệu lực, một cuộc điều tra của Bộ Lao động Nhật năm 2017 đã cho thấy rằng chủ lao động vi phạm quy định tại hơn 4.000 địa điểm, tức hơn 70% số cơ sở bị kiểm tra, khi ép nhân viên làm việc nhiều giờ, thiếu an toàn, trả lương thấp hoặc không đủ.

Kenichi Tatezaki, phát ngôn viên của OTIT, cho biết trong tương lai các công ty bị phát hiện vi phạm quy định có thể bị cấm nhận lao động nước ngoài. Hiện chỉ có một công ty bị tước giấy phép, Tatezaki cho biết các cuộc điều tra khác đang được tiến hành.

Tuy nhiên, các nhà hoạt động nói rằng vẫn có ít thay đổi trong thực tế. "Các công ty Nhật không bị phạt", Myint Swe, chủ tịch Công đoàn của Công dân Myanmar cho biết. "Đây là phân biệt đối xử".

Các chuyên gia nói rằng chương trình này củng cố lối suy nghĩ rằng người nước ngoài là lao động giá rẻ chứ không phải là thành viên của xã hội, những người bỏ trốn là tội phạm chứ không phải là nạn nhân của lao động cưỡng bức.

Trung Quốc, Đài Loan và Hàn Quốc cũng phải đối mặt với tình trạng dân số già hóa, họ cũng sẽ cần nhiều lao động nước ngoài hơn trong những năm tới. Chính phủ Nhật Bản hiểu rằng họ cần phải cạnh tranh hơn nếu muốn thu hút những lao động nước ngoài tốt nhất, đó là lý do tại sao ông Abe đã quyết định giảm bớt hạn chế và chấp nhận cấp thị thực cho lao động có kỹ năng khá chứ chưa phải lành nghề.

Yoshihito Kawakami, luật sư chuyên bảo vệ công nhân bị lạm dụng nói: "Chính phủ đã hy vọng chương trình này sẽ cung cấp đủ lao động, nhưng cuối cùng họ nhận ra rằng họ không thể nói dối được nữa".

Takeyuki Hara, luật sư tại Công ty Luật Olympia đại diện cho King Style, cho biết công ty thừa nhận đã có hành vi vi phạm tiêu chuẩn lao động dưới dạng như chưa thanh toán lương. 

Với sự giúp đỡ của Myint Swe và JAM - Hiệp hội kim loại, máy móc và công nhân sản xuất Nhật Bản, War Nu đã được đổi việc và vẫn giữ được visa. Cô làm việc tại một nhà máy may khác ở Gifu có điều kiện tốt hơn nhiều. Cô và bạn bè giờ đã vui vẻ hơn rất nhiều.

Lực lượng lao động Nhật Bản trong độ tuổi từ 16 đến 64 đang giảm nhanh chóng, tuy nhiên, chính quyền của Thủ tướng Shinzo Abe khẳng định Nhật Bản sẽ không chấp nhận "chính sách nhập cư" để giải quyết tình trạng thiếu hụt lao động. Thay vào đó, nội các của ông Abe mở cửa cho lao động nước ngoài thông qua chương trình cấp thị thực tu nghiệp sinh.

Trong khuôn khổ chương trình, các công ty hoặc tổ chức Nhật mời lao động nước ngoài sang Nhật làm việc với tư cách là thực tập sinh muốn nâng cao kỹ năng nghề. Nhưng nhiều doanh nghiệp đã lợi dụng chương trình này để bóc lột người lao động, bắt công nhân làm thêm quá số giờ quy định, không trang bị bảo hộ lao động hoặc trả lương rẻ mạt.

Tuyến Kim (tổng hợp)

Cùng chuyên mục

Khi mẹ cha là 'nỗi ám ảnh thiên tài'…

Khi mẹ cha là 'nỗi ám ảnh thiên tài'…

(PLVN) - Là giáo viên ở một trung tâm ngoại ngữ, bên cạnh việc giảng dạy, hàng ngày tôi phải chứng kiến rất nhiều nỗi buồn của những đứa trẻ. Những nỗi buồn mang tên “cha mẹ”, những nỗi hoang mang mang tên “thiên tài”…

Đọc thêm

Tụ tập đánh bài ăn tiền tại quán trà sữa Ding Tea?

Tụ tập đánh bài ăn tiền tại quán trà sữa Ding Tea?
(PLVN) - Quán cà phê, trà sữa là nơi để khách hàng thưởng thức ẩm thực, nghỉ ngơi, thư giãn, hay tán gẫu bạn bè… Nhưng tại cửa hàng trà sữa Ding Tea 148 Trần Duy Hưng (TP Hà Nội) lại xuất hiện nhóm người đến đánh bài ăn tiền ngay trên tầng 2 cửa hàng. Khi làm việc với đơn vị quản lý thì đơn vị này cho biết không thể kiểm soát được khách hàng có đánh bài hay không.

Ám ảnh mùa thi

Ám ảnh mùa thi
(PLVN) - “Những ngày ôn thi như địa ngục” - câu nói đầy ám ảnh của cậu bé, khi mới chỉ đang tuổi ăn, tuổi vui chơi học hành, em lại phải chịu một áp lực nặng nề bởi sự kỳ vọng quá lớn từ gia đình…

Những kỳ hè bị “đánh mất”

Những kỳ hè bị “đánh mất”
(PLVN) - Sẵn sàng “mở hầu bao” chi hàng chục triệu đồng cho con tham gia các khóa học trải nghiệm xa nhà, học thêm, học năng khiếu, học phát triển kỹ năng, phụ huynh có thu được kết quả như kỳ vọng hay đang vô tình “độc chiếm” mùa hè nghỉ ngơi của con cái?

Cánh báo biến chứng do chích thuốc trực tiếp vào khớp

Cánh báo biến chứng do chích thuốc trực tiếp vào khớp
(PLVN) - Mặc dù đã được cảnh báo về biến chứng có thể xảy ra khi tiêm thuốc trực tiếp vào khớp, nhưng không ít người vẫn chọn phương pháp này để nhanh chóng thoát khỏi cơn đau. Bên cạnh những bệnh nhân may mắn không xảy ra biến chứng thì có rất nhiều trường hợp phải chịu hậu quả nặng nề.
Người thầy đặc biệt trong thế giới lặng im

Người thầy đặc biệt trong thế giới lặng im

(PLVN) - Câu chuyện về người thầy khiếm thính Võ Duy Quang (sinh năm 1988), giáo viên Trường Nuôi dạy trẻ Khiếm thính Lâm Đồng là một hành trình dài của nghị lực và khát vọng vươn lên. Bằng cả nhiệt huyết và sự thông hiểu của mình, thầy đã tiếp thêm nghị lực để các học trò khiếm thính thêm tự tin, dám ước mơ và thực hiện mơ ước.

Cô gái trẻ nhảy cầu Bãi Cháy tự tử

Cô gái trẻ nhảy cầu Bãi Cháy tự tử
(PLVN) - Cô gái để lại đôi dép rồi gieo mình từ cầu Bãi Cháy xuống tự tử, vì trời tối mặc dù một số người dân phát hiện cô gái chuẩn bị nhảy cầu lao đến ngăn cản nhưng không kịp.

Washington cho phép dùng thi thể người làm phân hữu cơ

Washington cho phép dùng thi thể người làm phân hữu cơ
(PLVN) - Mới đây, bang Washington, Mỹ đã ký ban hành một đạo luật mới cho phép những người sắp qua đời tại bang này có thể lựa chọn chuyển thi thể của họ thành phân bón hữu cơ phục vụ việc trồng cây. Tuy nhiên, việc này đã nổ ra nhiều tranh cãi từ phía người dân. 

Khi mẹ cha là 'nỗi ám ảnh thiên tài'…

Khi mẹ cha là 'nỗi ám ảnh thiên tài'…
(PLVN) - Là giáo viên ở một trung tâm ngoại ngữ, bên cạnh việc giảng dạy, hàng ngày tôi phải chứng kiến rất nhiều nỗi buồn của những đứa trẻ. Những nỗi buồn mang tên “cha mẹ”, những nỗi hoang mang mang tên “thiên tài”…
Phụ huynh 'cuồng' điểm hay con?

Phụ huynh 'cuồng' điểm hay con?

(PLVN) - Chỉ cần trường học thi xong học kỳ 2, có điểm, chuẩn bị tổng kết năm... cũng là lúc nhiều phụ huynh vui buồn theo điểm của con. Nhiều người khóc ròng khi con không giỏi toàn diện như mong muốn của mình. Và trong cuộc đua quay cuồng về điểm, về trường danh giá của phụ huynh… có một người bị “bỏ quên”, đó là học sinh…

Cuộc đua của thầy, trò lĩnh đủ

Cuộc đua của thầy, trò lĩnh đủ
(PLVN) - Dư luận chưa kịp lắng xuống trước vụ thầy giáo làm học sinh lớp 8 mang bầu, cô giáo bắt học sinh quỳ thì clip cô giáo liên tiếp đánh nhiều học sinh tiểu học trong giờ kiểm tra bài tiếp tục dậy sóng. Trước những vụ bạo hành liên tiếp xảy ra, gây hoang mang dư luận, được lý giải bởi bệnh thành tích trong giáo dục…

Đâu là nơi giáo dục trẻ em tuyệt vời nhất thế giới?

Đâu là nơi giáo dục trẻ em tuyệt vời nhất thế giới?
(PLVN) - Không trừng phạt để giáo dục trẻ. Dạy chúng hiểu sự thất bại, cách tự học hay cho trẻ rèn luyện sự tự lập từ bé như tự đi về nhà, tự sắp xếp đồ đạc cá nhân… Một số nền giáo dục thành công trên thế giới đã có cách tiếp cận khác biệt hẳn so với người Việt Nam về phương pháp giáo dục trẻ em như thế.

Em xa chốn đô thành…

Em xa chốn đô thành…
(PLVN) - Nhiều người mặc định rằng, trẻ em thành thị với đầy đủ điều kiện vật chất sẽ có cuộc sống hạnh phúc, thành đạt hơn trẻ em nông thôn. Thế nhưng, ở nhiều miền quê nghèo, vẫn có những đứa trẻ lớn lên vui vẻ, học hành thành tài…

Không còn chỗ đứng cho những 'ông quan bàn giấy'?

Không còn chỗ đứng cho những 'ông quan bàn giấy'?
(PLVN) - “Một người làm quan cả họ được nhờ”, quan niệm được nhiều thế hệ người Việt tôn sùng xưa nay có vẻ đang dần nhạt. Bởi cuộc sống hiện đại với những đặc thù mới sẽ không còn chỗ đứng cho những “ông quan bàn giấy”, “ông quan vô tích sự” nữa. 

Du lịch gia đình không còn quá khó

Du lịch gia đình không còn quá khó
(PLVN) - Bận tâm lớn nhất của các bậc phụ huynh khi lựa chọn những chuyến du lịch gia đình vào mùa hè, đó là làm sao cho con cái được thoải mái và được tiếp cận nhiều trò chơi phù hợp mà bản thân vẫn có thời gian thư giãn nghỉ ngơi. Trên thực tế, đây không phải là vấn đề nan giải!.

Từ phim 'Vợ ba' - Đừng đưa trẻ ra làm 'mồi' câu view'

Từ phim 'Vợ ba' - Đừng đưa trẻ ra làm 'mồi' câu view'
(PLVN) - Bộ phim như “Vợ ba” hay những gameshow, chương trình nghệ thuật đưa trẻ em làm “mồi nhử”, ‘câu view”, có thể vi phạm quyền trẻ em, tăng thêm vấn nạn quấy rối, xâm hại tình dục trẻ em, đã bị cấm chiếu trên toàn quốc từ tối 20/5.

31.1°C

Hà Nội

SJC Hà Nội

Mua vào 36.520

Bán ra 36.520

VNIndex

3.41 0.37%