Không còn chỗ đứng cho những 'ông quan bàn giấy'?

(PLVN) - “Một người làm quan cả họ được nhờ”, quan niệm được nhiều thế hệ người Việt tôn sùng xưa nay có vẻ đang dần nhạt. Bởi cuộc sống hiện đại với những đặc thù mới sẽ không còn chỗ đứng cho những “ông quan bàn giấy”, “ông quan vô tích sự” nữa. 
Không còn chỗ đứng cho những 'ông quan bàn giấy'? Không gian học tích hợp và thực hành tại Trường Cao đẳng Công nghệ cao Hà Nội.

Thế nên, cảnh sinh viên các trường danh giá, dù khi thi đầu vào “chật như nêm” nhưng ra trường lại trở thành “xế” chở nước, chở gas đã không còn là hiếm. Trong khi đó, những cô, cậu bạn ngày nào rẽ ngang học nghề, bị bạn bè cười cợt, lại đàng hoàng sống với năng lực và thu nhập xứng đáng của mình… 

Câu chuyện của lạc đà trong sở thú

Ở một sở thú nọ, có cặp mẹ con lạc đà. Một hôm, lạc đà con hỏi mẹ: “Mẹ ơi, tại sao lạc đà lại có bướu?”. “Con trai à, bướu để trữ nước. Ta không thể sống trên sa mạc mà không có nước” – lạc đà mẹ trả lời. “ Thế tại sao chân mình lại dài và bàn chân tròn thế mẹ và còn lông mi nữa, thỉnh thoảng nó cọ cọ làm che tầm nhìn của con?” – lạc đà con vẫn tiếp tục hỏi.

“Con hỏi hay lắm, chân mình như thế để là phương tiện đi trên sa mạc tốt hơn bất cứ loài nào khác. Còn lông mi dài và dày là để bảo vệ mắt khỏi cát và gió sa mạc” – lạc đà mẹ từ tốn trả lời. “ Dạ con hiểu rồi, bướu là để trữ nước, chân để đi bộ, lông mi để che chắn khi sống trên sa mạc. Thế thì mình ở trong sở thú để làm gì hả mẹ?” – câu hỏi của lạc đà con là khiến lạc đà mẹ thật khó trả lời.

Kể lại câu chuyện của mẹ con lạc đà, Thạc sĩ Hoàng Khắc Hiếu – Khoa Tâm lý giáo dục, Đại học Sư phạm TP HCM muốn nói đến một vấn đề, đó là tiềm năng của lạc đà đã bị thui chột vì ở sai môi trường. Chọn cho mình một ngành nghề cũng là chọn một môi trường sống cho những tiềm năng. Nếu là lạc đà, phải tìm ra sa mạc. Nếu là cá, phải chọn nước. Nếu là chim, phải sống ở bầu trời. Là con người, nghề nghiệp phải hợp với tiềm năng của bản thân.

Thầy Hoàng Khắc Hiếu kể: “Khi giảng dạy tại các trường đại học, tôi thường làm một cuộc khảo sát nho nhỏ: “Nếu có cơ hội lần 2, anh chị nào đang ngồi đây quyết định sẽ chọn lại ngành học cho mình?”. Kết quả vô cùng bất ngờ: 60 – 70% giơ tay nhanh chóng. Có thể độ tin cậy không hoàn toàn, nhưng đó đáng để thừa nhận rằng, đó là một thực trạng gây sốc.

Khi điều tra lý do cụ thể, 2 lý do phổ biến nhất là: Học xong em mới thấy ngành này không giống em hình dung như hồi trước (tìm hiểu không kỹ);  Vì em thi theo bắt buộc của gia đình. Ba em bắt học ngành này để tốt nghiệp ba đưa vào công ty của ba, mẹ muốn em học ngành này để sau này giàu có.

Giờ thì “đã phóng lao nên phải theo lao”, các em tự ép mình học ngành mà mình không hứng thú, cũng chẳng phù hợp. Cuối cùng, các em cố học cho có, cố thi cho ra trường, đi làm thì trở thành những cái bóng vật vờ ở công sở nơi họ không thích, không phù hợp”.

Theo Thạc sĩ Hoàng Khắc Hiếu, muốn có một nghề nghiệp hợp lý nhất, phải thỏa mãn cả 3 đỉnh của tam giác chọn nghề. Đó là Đam mê (muốn sống chung trọn đời với nghề nghiệp ấy, muốn có động lực để rèn luyện chuyên môn thì phải có sự yêu thích, có động cơ) – Năng lực (nghề nghiệp chọn phải hợp với tiềm năng của bản thân) – Cơ hội nghề nghiệp (một cái chậu có 10 con cá và một cái chậu có 2 con cá, hãy chọn lựa một cách khôn ngoan, cơ hội nghề nghiệp còn là cơ hội thực hiện ước mơ trong đời qua nghề nghiệp đó). Nhưng thông thường, cha mẹ chỉ yêu cầu con chỉ vì một tiêu chí duy nhất: cơ hội nghề nghiệp mà không tính đến những yếu tố quan trọng khác.

Sẽ không ân hận vì “cú bẻ lái cuộc đời”

Mùa thi năm 2019 có một tín hiệu đáng mừng là cả nước có hơn 886.000 thí sinh đăng ký dự thi, nhưng trong số này có đến hơn 233.000 em không đăng ký xét tuyển đại học mà chỉ xét tốt nghiệp. Số liệu này tăng cao nhất trong những năm gần đây.

Đã có những địa phương có con số thí sinh không đăng ký xét tuyển đại học rất cao.  Thực tế này cho thấy đã có sự thay đổi rõ rệt trong nhận thức của phụ huynh và học sinh về vấn đề học nghề.

85% học sinh có việc sau khi tốt nghiệp trường nghề đó là con số mà Tiến sĩ Trương Anh Dũng – Phó Tổng cục trưởng Tổng cục Giáo dục nghề nghiệp đưa ra. Năm 2017 là năm đầu tiên giáo dục nghề nghiệp đạt 100,2% chỉ tiêu tuyển sinh, so với kết quả tuyển sinh rất thấp của những năm trước đó. Đến thời điểm này, các cơ sở giáo dục nghề nghiệp cũng đã có kết quả tuyển sinh vượt trội so với cùng kỳ năm ngoái.

Tỷ lệ học sinh sau khi học nghề có việc làm tăng 5%.

Tỷ lệ học sinh có việc làm sau khi tốt nghiệp trường nghề đã tăng 5% thời gian gần đây, đưa con số học sinh trường nghề có việc ngay sau khi tốt nghiệp lên 85%, tại nhiều lễ tốt nghiệp ở các trường nghề, doanh nghiệp đã đến để tuyển người luôn với mức thu nhập bình quân nhiều ngành nghề rất tốt. 

Có thể nói, quyết định rẽ ngang đi học nghề không phải là quyết định dễ dàng gì với nhiều gia đình và bản thân mỗi người trẻ. Dù vẫn biết rằng xã hội đang quá “thừa thầy, thiếu thợ” và “ruộng bề bề không bằng có nghề trong tay”. 

Nguyễn Ngọc Lan là một cô gái xuất thân từ miền Tây Nam Bộ, hiện đang là đầu bếp trong một nhà hàng tiệc cưới ở Bình Dương với mức thu nhập ổn định. Cách đây nhiều năm, khi bạn bè cùng lớp hớn hở ôn luyện để thi vào cấp 3 thì Lan lại chọn cho mình con đường riêng – đó là đăng ký học nghề quản trị bếp và ẩm thực tại một trường trung cấp nghề.

Lan nghĩ rằng, ngay từ nhỏ Lan đã đam mê với việc nấu những bữa ăn thật ngon cho gia đình, người thân và hàng ngàn thực khách, nếu tiếp tục theo học 3 năm cấp 3 nữa thì e rằng đam mê sẽ bị mai một dần… Học trường nghề 3 năm, sau khi tốt nghiệp một thời gian, Ngọc Lan đã hành nghề đầu bếp, trải nghiệm cuộc sống tự lập, không còn phụ thuộc vào gia đình nhiều. Lan đang dự định học liên thông lên cao đẳng để nâng cao tay nghề và kiến thức chuyên môn.

Trong khi đó, kỳ thi vào lớp 10 những năm vừa qua cho thấy một thực tế là số lượng học sinh tốt nghiệp THCS tăng mạnh, trong khi chỉ tiêu tuyển của các trường THPT có hạn. Khi không vào cấp III thì ở độ tuổi 15-16, các em sẽ đi đâu, làm gì, học gì?

Câu chuyện của Ngọc Lan cho thấy việc chuyển sang hệ trung cấp nghề ngay sau khi học sinh tốt nghiệp lớp 9 là một “cú bẻ lái” không tồi. Thay vì mất thêm 3 năm theo học THPT và 4 – 5 năm học đại học, ngay từ khi học xong lớp 9 như Ngọc Lan, học sinh học hệ trung cấp, cao đẳng và sẽ học nghề và gia nhập thị trường lao động sớm hơn. 

Tại một buổi giao lưu trực tuyến, Thứ trưởng Bộ LĐ-TB&XH Lê Quân cho biết thời gian qua, Bộ LĐ-TB&XH đã triển khai, cho phép các trường mở rộng mô hình đào tạo 9+ dành cho học sinh tốt nghiệp THCS. Mô hình 9+ đang được nhiều nước tiên tiến trên thế giới áp dụng như Đức, Nhật Bản, Hàn Quốc. Theo đó, học sinh hết lớp 9 được học chương trình kéo dài từ 3 - 5 năm tùy ngành nghề để nhận bằng cao đẳng, cử nhân thực hành, kỹ sư thực hành.

Hiện nay, Bộ LĐ-TB&XH đã có những giải pháp và cách làm để phân luồng người học bằng chính sách hấp dẫn người học như: Miễn học phí 100% cho học sinh tốt nghiệp THCS vào học trung cấp; miễn học phí trình độ trung cấp, cao đẳng cho các đối tượng chính sách xã hội, học theo chế độ cử tuyển, người học các nghề khó tuyển sinh nhưng xã hội có nhu cầu, nghề đặc thù; chính sách nội trú cho người học là người dân tộc thiểu số hộ nghèo, cận nghèo, người khuyết tật, học sinh phổ thông dân tộc nội trú; hỗ trợ chi phí và vay vốn để đi làm việc ở nước ngoài…

Ở góc độ khác, bà Trần Thị Cẩm Ngân - Phó Tổng Giám đốc Công ty Truyền thông giải trí và du lịch Việt Nam cho biết: “Có một thực tế là tại Việt Nam, nhiều người chạy đua nhau lên THPT, thi đại học đơn giản vì tấm bằng có giá mà không biết mình học để làm gì. Chúng tôi luôn đánh giá cao những người chọn nghề sớm.

Họ biết mình là ai, mình muốn gì và mình phải làm như thế nào. Nhiều người đến xin việc mà không hiểu rằng chúng tôi sẵn sàng trả lương cao cho một người biết làm việc chứ không cần những tấm bằng chỉ biết nói”.

Như vậy, nếu các bạn khác còn đằng đẵng con đường học cấp ba và đại học phía trước kéo dài gần chục năm mà chưa biết tương lai thế nào, các em học sinh chọn con đường học nghề đã biết trước con đường mình đã chọn, ra đời mình sẽ làm gì... 

Diệu Hương

Cùng chuyên mục

Đọc thêm

Khát vọng nâng tầm 'Cua biển Năm Căn'

Khát vọng nâng tầm 'Cua biển Năm Căn'
(PLVN) - Trên dải đất hình chữ S, có biết bao loài hải sản tươi ngon. Khi thưởng thức, thực khách sẽ không quên được mùi vị đặc trưng vốn có của nó. Trong số đó, có thể kể đến “Cua biển Năm Căn” (Cà Mau) - một thương hiệu đã được Hợp tác xã Cua biển Năm Căn xây dựng khá thành công.

Cách nhận biết xe tua ngược đồng hồ công tơ mét

Cách nhận biết xe  tua ngược đồng hồ công tơ mét
(PLVN) - Với đa số người mua xe ô tô, một chiếc xe được sử dụng nhiều hay ít sẽ dựa vào số km lớn hay nhỏ. Lợi dụng quan niệm đó, một bộ phận người bán đã cố tình tua ngược công - tơ - mét của xe để đánh lừa người mua. Mục đích là để tăng giá bán xe.

Người đắm say với thư họa danh nhân

Người đắm say với thư họa danh nhân
(PLVN) - Được sống hòa mình với môn nghệ thuật yêu thích là hạnh phúc của lão họa sĩ Lê Vũ – “ông chủ” phòng tranh số 43 Tôn Thất Tùng, TP Nha Trang, tỉnh Khánh Hòa. Lão họa sĩ cả đời khổ vì nghệ thuật, có lúc thấy mình bị nghệ thuật hành nhưng ông luôn biết cách dung hòa trong cuộc đời đầy biến cố.

Vedan Việt Nam vinh dự nhận Giải Vàng Chất lượng Quốc gia năm 2018

Vedan Việt Nam vinh dự nhận Giải Vàng Chất lượng Quốc gia năm 2018
(PLVN) - Ngày 23/6/2019 tại Hà Nội, Công ty CP Hữu hạn Vedan Việt Nam (Vedan Việt Nam) đã vinh dự đón nhận Giải Vàng Chất lượng Quốc gia năm 2018 do Thủ tướng Chính phủ trao tặng cho các doanh nghiệp - tổ chức có thành tích xuất sắc trong sản xuất, kinh doanh và nâng cao chất lượng sản phẩm. 
Mỹ - Trung duy trì thương thảo về thương mại trước thượng đỉnh G20

Mỹ - Trung duy trì thương thảo về thương mại trước thượng đỉnh G20

(PLVN) - Thứ trưởng Bộ thương mại Trung Quốc Wang Shouwen ngày 24/6 cho biết, các nhà đàm phán thương mại của nước này và Mỹ vẫn đang duy trì liên lạc để bàn về những cách thức nhằm giải quyết tranh cãi giữa 2 nước trước cuộc gặp dự kiến giữa các nguyên thủ quốc gia tại Hội nghị thượng đỉnh G-20 diễn ra ở Nhật Bản vào cuối tuần này.

3 người mất tích do mưa lũ tại Lai Châu, Lào Cai

3 người mất tích do mưa lũ tại Lai Châu, Lào Cai
(PLVN) -Mưa lớn kèm theo sạt lở đất đã gây thiệt hại nghiêm trọng tại tỉnh Lai Châu và Lào Cai khiến 3 người mất tích. Trong khi đó tại Hà Giang, mưa to kèm giông lốc đã khiến 1 người chết, 3 người bị thương.

“Săn” BĐS nghỉ dưỡng – bài toán kinh tế của nhà đầu tư

“Săn” BĐS nghỉ dưỡng – bài toán kinh tế của nhà đầu tư
Bất động sản nghỉ dưỡng Việt Nam hiện đang phát triển nhanh so với các nước trong khu vực. Giữa bối cảnh nhiều chủ đầu tư cũ - mới gia nhập thị trường đã tạo nên sự cạnh tranh khốc liệt. “Săn” dự án như thế nào cho hiệu quả là bài toán khó khăn đối với các nhà đầu tư.

Ngập tràn ưu đãi từ thẻ TDQT VietinBank Diners Club

Ngập tràn ưu đãi từ thẻ TDQT VietinBank Diners Club

(PLVN) - Nhằm gia tăng tiện tích và mang đến nhiều trải nghiệm đặc quyền cho khách hàng doanh nghiệp (KHDN), từ ngày 22/4/2019 VietinBank chính thức phát hành độc quyền thẻ tín dụng quốc tế (TDQT) DN VietinBank Diners Club tại Việt Nam. Đây sẽ là một chiếc thẻ TDQT “quyền lực”, là một giải pháp tài chính hoàn hảo dành riêng cho KHDN.

Thận trọng với du lịch trực tuyến

Thận trọng với du lịch trực tuyến
(PLVN) - Xu hướng thương mại điện tử ngày càng phát triển thì sự lớn mạnh của các trang đại lý trực tuyến là điều tất yếu. Tuy nhiên thị trường du lịch trực tuyến ở Việt Nam hiện nay đang đối mặt nhiều bất cập, ví như hiện tượng tự phong sao “ảo”, bán phá giá, lừa đảo trực tuyến, trốn thuế… khiến các cơ quan chức năng ngày càng “đau đầu” hơn với bài toán quản lý.  
Hạ tầng du lịch Quảng Ngãi: những bước đi đầu tiên

Hạ tầng du lịch Quảng Ngãi: những bước đi đầu tiên

(PLVN) - Là tỉnh có nhiều lợi thế về tài nguyên thiên nhiên, danh lam thắng cảnh và hàng trăm di sản văn hóa mang giá trị nhân văn lâu đời, những năm gần đây, Quảng Ngãi đang từng bước khai thác tiềm năng để khẳng định vị trí trong bản đồ du lịch Việt Nam. 

Khám phá thế giới tiện ích 5 sao tại “thiên đường nghỉ dưỡng bốn mùa” FLC Sầm Sơn

Khám phá thế giới tiện ích 5 sao tại “thiên đường nghỉ dưỡng bốn mùa” FLC Sầm Sơn
(PLVN) - Check-in với sắc xanh mát lành ở bể bơi vô cực trên cao, thả lỏng toàn thân trong những liệu pháp massage tinh tế, chiêu đãi vị giác với đa dạng hải sản tươi ngon, thưởng ngoạn vẻ đẹp của sân golf 18 hố... là những trải nghiệm tuyệt vời mà du khách không thể bỏ qua trong mỗi kỳ nghỉ dưỡng tại FLC Sầm Sơn. 

Thứ trưởng Trung Quốc được bầu làm Tổng giám đốc FAO

Thứ trưởng Trung Quốc được bầu làm Tổng giám đốc FAO
(PLVN) - Theo tin từ Bộ Ngoại giao, ngày 23/6, trong khuôn khổ Đại hội đồng Tổ chức Lương thực và Nông nghiệp của Liên hợp quốc (FAO) lần thứ 41 đã diễn ra phiên bỏ phiếu bầu chức danh Tổng giám đốc FAO nhiệm kỳ 2019 – 2023 từ danh sách 3 ứng viên đại diện cho các nước Trung Quốc, Pháp và Grudia.

Ngày 30/6 chính thức ra mắt dự án Green Pearl Bắc Ninh

Ngày 30/6 chính thức ra mắt dự án Green Pearl Bắc Ninh
(PLVN) - Dự kiến, sáng ngày 30/6 tới đây, sự kiện “Cơ hội đầu tư BĐS Bắc Ninh & Ra mắt chính thức dự án Green Pearl Bắc Ninh” sẽ được tổ chức tại khách sạn Hilton Ha Noi Opera (số 1 Lê Thánh Tông, Hoàn Kiếm, Hà Nội).
MSB phối hợp G7 taxi triển khai thanh toán qua mã QR và thẻ không tiếp xúc

MSB phối hợp G7 taxi triển khai thanh toán qua mã QR và thẻ không tiếp xúc

(PLVN) - Nhằm mang đến những trải nghiệm tốt nhất cho khách hàng trong việc thanh toán ở mọi lĩnh vực, ngày 21/6/2019, Ngân hàng TMCP Hàng Hải Việt Nam (MSB) đã ký thỏa thuận hợp tác toàn diện với thương hiệu taxi G7. Theo đó, MSB sẽ cung cấp các phương thức thanh toán số thuận tiện, an toàn cho khách hàng sử dụng dịch vụ taxi G7.

31.1°C

Hà Nội

SJC Hà Nội

Mua vào 36.520

Bán ra 36.520

VNIndex

3.41 0.37%