Ký ức bolero

(PLO) - Phải tất tả một mình trên con đường mòn trong rừng sâu vào lúc chập choạng hay nằm lười góc nhà sàn ven rừng, nghe mưa thả giọt trên mái tranh, vẳng tiếng vượn gọi bạn đều và lạnh như chuông chùa mới cảm nỗi cô độc đến chết được ở “Chiều mưa biên giới” hay “Mùa pensee nở”.
Ký ức bolero Ảnh minh họa

1. Vùng đất Lâm Đồng nằm ở phía nam Tây Nguyên, ngày trước đa số người K’Ho, Mạ sinh sống, với người Kinh là đất mới. Sau năm 1975 trở đi, người tứ xứ lũ lượt đổ về, Bắc, Trung, Nam đủ, có cả người Chăm, Khmer. Người ta đến đây bằng nhiều đường: Bị đánh tư sản, sau học tập cải tạo, đi làm ăn kinh tế mới và cả di dân tự do. Thập niên 80 – 90 của thế kỷ trước, rừng bạt ngàn, nên cư dân chỉ có một nghề là chui vào rừng. “Cao cấp” như tìm trầm, đào cổ vật đến xẻ gỗ, đốt than, đốn củi, nhẹ nhàng hơn, chẻ tăm nhang, đan sọt, hay cả đào đồi Mỹ kiếm rác. Sáng gieo chiều gặt nên ai cũng sống được dù chỉ khoảng nửa tháng lại có một cái xác trương phềnh nổi lên ở khúc quẩn của con sông thượng nguồn hay được nhóm bạn rừng lặng lẽ khiêng ra ngoài vì cây đè hay sốt rét.

Xứ sở này, ý niệm quê hương cứ nhàn nhạt, có phần cưỡng bức với người lớn, họ vẫn nghĩ về nơi khác. Chỉ đám 7x như tụi tôi, hầu hết lớn lên ở nơi đây và mơ hồ về nơi chôn nhau cắt rốn, mới dùng từ “về quê” khi đi đâu xa. Ba chục năm trước, lúc đó còn nhiều dị biệt về ăn ở, có thôn, xã chỉ toàn người Quảng Ngãi, Hà Nam Ninh hay Bến Tre, rồi phía bên này, bên kia… nhưng đóng dấu ấn trong tuổi thơ của đám trẻ con là thi thoảng, buổi tối đi nghe mấy ông già tụ với nhóm thanh niên tập dợt đờn ca để chuẩn bị dịp chào mừng gì đó. Người ghếch cây đờn rách khảy được vài gam vài điệu, ông nọ ôm bộ trống thủng bài nào cũng gõ nhịp kiểu “vịt luộc/chấm mắm gừng”. Đi lại vẫn mấy ca khúc chính trị, hồi đó gọi là nhạc nhẹ, như: “Trị An âm vang mùa xuân”, “Bài ca không quên” hay “Mùa xuân từ những giếng dầu”, “Em ở nông trường em ra biên giới”… Chỉ khác, mỗi lần nghe các bà chị ca “Bài ca tạm biệt” của nhạc sĩ Diệp Minh Tuyền, đám nhỏ tụi tôi lại mê mẩn vì nó cứ thủ thỉ, buồn buồn làm sao ấy, một chút ánh sáng đô thành, một chút liêu trai tăm tối như chính nơi đây. 

Đến tuổi 13, 15, sau buổi học chung, đi rừng chung là những buổi tối đám trẻ đang lớn ngồi ké chiếu nhậu của đàn anh. Lạ thật, trong bàn nhậu người ta đờn, hát thứ khác, dễ hiểu, dễ cảm, dễ gần. Nhất là khi hớp mấy ly xoay chừng, người nóng bừng, mê mê, đến câu “xin thật lòng trong câu hát đầu môi” (Rừng lá thấp) mà thấy nặng nặng, hay nghe chuyện tình trong Lan và Điệp mà trĩu lòng… Lúc ấy, người ta gọi là “nhạc vàng”. Một người lính tiền đồn, tên Lý Hoài Bảo sinh năm 1952, có cánh tay phải bị thương tật sau cuộc chiến, chỉ còn ngón trỏ cử động được, vừa đờn vừa hát. Tiếng đờn của ông Bảo da diết, chậm buồn, giọng ca ai oán. Ông vốn là trẻ mồ côi, lớn lên trong cô nhi viện ở Sài Gòn, đủ tuổi nhập ngũ làm lính biệt kích Lôi Hổ. Sau 1975, ông đi cải tạo và bỏ lên rừng, làm con nuôi một cặp vợ chồng người Hoa không con, quá nửa đời mới lấy vợ. Vợ ông, một người thanh niên xung phong đã lỡ thì, theo đoàn kinh tế mới từ ngoài Hà Nam vào đây. Thỉnh thoảng, góp vui với chồng trong buổi nhậu, bà lại cất giọng đầy da diết, như nhớ về tuổi thanh xuân bom đạn “dù cho núi cách sông ngăn, dễ gì chặn được duyên anh với nàng” (Câu hò bên bờ Hiền Lương).

2. Máy cát-sét là một thứ xa xỉ mà ông già thằng bạn, cựu nhân viên đại sứ quán Mỹ, đã mua hơn một cây vàng sau khi bán con trâu đực. Kèm theo chiếc Sony hai hộc băng đen bóng mới toanh là hai cuốn băng Phạm Duy. Cả đám trẻ tụ tập nhưng không nghe Phạm Duy vì chẳng hiểu gì, hết Thanh Tuyền, Phương Dung đến, Chế Linh… Mải mê nghe cho nhớ nhạc rồi chép lời ra sổ học thuộc lòng. Khi mỗi đứa biết chừng dăm bài, chung tiền mua rượu mang đến nhà mấy ông anh lớn mời nhậu. Có đám trẻ thêm xôm tụ, người già như ông Bảo cũng vui lây. 

Mò mẫm, tập tành mãi, mỗi thằng cũng lận lưng được mấy điệu, mấy bài. Ông Bảo dần trở thành người thân với nhóm trẻ, sau này ông trở thành bạn vong niên khi một đứa trong đám chúng tôi trở thành anh em cột chèo với ông. Thành thử vai vế tán loạn, khi gọi anh, lúc chú, khi lại kêu là “khứa”, đọc chệch theo người Hoa thành khứa Bẩu. Những đêm cao hứng, khi rượu ngà ngà, khứa Bẩu lại ôm đàn vừa hát vừa cố nhớ những bài lạ, có lẽ hàng chục năm rồi ông chưa từng hát lại. Khắc khoải như Chiều thương đô thị (Song Ngọc) đến nức nở thảm sầu của Chuyện loài cỏ đêm (Hoàng Trang), những khi ấy nhìn vào mắt ông óng ánh nước, tiếng ca như chực oà vỡ. 

Đến năm 1990, đám bạn bỏ học gần hết, phần vì đói nghèo phải căng ra kiếm sống, phần vì cái chữ xa xôi. Mấy thằng nghỉ học bắt đầu tập toẹ tán gái, mò đến thôn khác chơi bời. Lại cũng tụ tập một đám, lấy lòng con gái nhà người ta bằng đờn hát. Ở xứ tôi, lứa tôi, bolero bây giờ lan thành “bệnh dịch”. Nhưng với tôi, ám ảnh bolero không phải từ những đêm trăng cua gái, đó là những buổi chập choạng còn rảo chân ở góc rừng, vai đẩy chiếc xe thồ trĩu nặng, mắt nhìn những vạt rừng chập chùng, miệng thì thầm “kìa rừng chiều âm u rét mướt, người tìm về trong hơi giá buốt” mà tâm trạng cô độc, pha chút lãng tử, mãn nguyện mơ hồ.

Hay như một chiều mưa nằm trên nhà sàn ở bìa rừng, chờ cuối ngày thồ bông đót cho bạn, nhìn đom đóm lập loè, nghe “Đom đóm” từ máy cát-sét rè loa mà tưởng tượng “ngày xa xưa chơi trò đi trốn nhau, cho em đi tìm, gọi anh đom đóm ơi”. Bỗng, một sơn nữ đẹp như mơ hiện ra thật ở cửa rừng, trên vai gùi bao đót. Chỉ một khoảnh khắc đó, tôi đã phải mất ba năm ròng đi tìm cô sơn nữ ấy, đến khi giáp mặt mới biết mình không mơ. Bây giờ sau hai mươi bốn năm, mỗi khi ôm đàn, cất giọng, tưởng như mình vẫn chập chùng ở một cánh rừng, lâng lâng nhìn người con gái đang nhẹ bước, dần khuất sau nẻo đường quanh co. 

3. Sau khi đi đủ vòng 60 năm cuộc đời, trước khi mất chừng nửa năm, khứa Bẩu và đám chúng tôi đã bị tụi trẻ hất văng khỏi chiếu nhậu, trong đó có thằng con trai của ông. Cha chú đang mơ màng với “Mấy dặm sơn khê”, thằng con lại rống lên “thà là bỏ đi hết ta làm lại từ đầu, thà là bỏ đi hết ta chẳng nợ gì nhau”. Đêm đó, khứa Bẩu ngồi ở cửa, chờ đến nửa đêm khi thằng con trai mò về, ông lấy hết sức tát cho nó một cái. 

Ngày ông đi, cả đám ngồi quanh mộ ở lưng chừng đồi, mỗi người tiễn ông bằng một bài bolero, hát và khóc. Có lẽ với người nằm xuống, cái chết nhẹ như “về trong giấc an lành” (Chuyến xe ba người) nhưng với những người đứng xung quanh, chiếu rượu tối đó đã vắng thêm một người. Ngày mai ngày mốt, cái nhóm bolero sẽ thưa dần, thưa dần, nên ai nấy bảo nhau sẽ tiễn đưa nhau giống như những ngày đang sống.   

Đến bây giờ, có đứa đã ngồi sui vẫn cứ gân cổ “bolero đi” mỗi khi cả đám tụ tập bên chiếu rượu. Đứa ôm đàn chơi gì mặc kệ và dù cũng tạm phân biệt được đâu là bolero, tango habanera, rumba, bossa nova hay thứ gì gì nữa, nhưng ám ảnh đầu đời vẫn mãi “bolero đi”. 

Vĩnh Hoà

Ý kiến bạn đọc

Ý kiến của bạn sẽ được biên tập trước khi đăng. Xin vui lòng gõ tiếng Việt có dấu

Cùng chuyên mục

Buồn - vui phim Tết

Buồn - vui phim Tết

(PLVN) - Đã nhiều mùa Tết, thị trường phim Việt hiếm hoi những bộ phim chất lượng, thay vào đó, năm thì bị chê hài nhảm, năm thì bị tố chiêu trò, đấu tố lẫn nhau để câu khách. Tuy nhiên, năm nay, bên cạnh nỗi buồn vẫn le lói đâu đó những tín hiệu vui. Nhưng điều làm người yêu điện ảnh lo lắng nhất vẫn là câu chuyện đường dài.

Đọc thêm

Đẩy mạnh hợp tác với Hàn Quốc trong lĩnh vực phẫu thuật thẩm mỹ tại Hà Nội

Đẩy mạnh hợp tác với Hàn Quốc trong lĩnh vực phẫu thuật thẩm mỹ tại Hà Nội

Ngày 15/2, Bệnh viện Đa khoa Phương Đông ký thỏa thuận hợp tác với Sunflower Clinics, một trong những Trung tâm phẫu thuật thẩm mỹ hàng đầu tại Hàn Quốc. Mục đích của sự hợp tác này là hai bên cùng nhau phát triển và vận hành trung tâm phẫu thuật thẩm mỹ, nha khoa Implant và Trung tâm tế bào gốc chống lão hóa tại dự án Bệnh viện Đa khoa Phương Đông, cũng như cùng chia sẻ kiến thức chuyên môn và cơ sở vật chất để cùng phát triển.

“Mở hàng” đầu năm bằng… “giải cứu” cà rốt

“Mở hàng” đầu năm bằng… “giải cứu” cà rốt
(PLVN) - Ngay trước Tết Kỷ Hợi, toàn bộ 15 siêu thị Big C miền Bắc đã tham gia “giải cứu” khoảng 30 tấn cà rốt của xã Đức Chính, huyện Cẩm Giàng (Hải Dương). Đây là xã trồng cà rốt lớn nhất miền Bắc. Mới đây, Big C lại tiếp tục một chiến dịch lớn giải cứu lượng cà rốt khổng lồ của tỉnh Hải Dương. 

Nhịp sống mới ở Tả Phìn

Nhịp sống mới ở Tả Phìn
(PLVN) - Tả Phìn là một trong những địa điểm du lịch sinh thái cộng đồng hấp dẫn của Lào Cai, nơi đây vốn nổi tiếng với vẻ đẹp hoang sơ mộc mạc cùng những sản phẩm thổ cẩm độc đáo và thuốc tắm truyền thống của đồng bào Dao đỏ. 

Ký ức đau thương, lịch sử hào hùng

Ký ức đau thương, lịch sử hào hùng
(PLVN) - Ngày 17/2, 40 năm trước, tiếng súng xâm lược đồng loạt nổ trên toàn tuyến biên giới 6 tỉnh phía Bắc trải dài 1.400km trên lãnh thổ thiêng liêng của Tổ quốc chúng ta. Bị phản bội và đánh lén, kẻ phát động một cuộc chiến quy mô nhưng không hề tuyên bố, thậm chí ém nhẹm mọi thông tin khi chiến sự diễn ra, thậm chí, những kẻ gây chiến còn "tố cáo" đến Liên Hợp quốc là Việt Nam xâm lược họ(?!). 

Buồn - vui phim Tết

Buồn - vui phim Tết
(PLVN) - Đã nhiều mùa Tết, thị trường phim Việt hiếm hoi những bộ phim chất lượng, thay vào đó, năm thì bị chê hài nhảm, năm thì bị tố chiêu trò, đấu tố lẫn nhau để câu khách. Tuy nhiên, năm nay, bên cạnh nỗi buồn vẫn le lói đâu đó những tín hiệu vui. Nhưng điều làm người yêu điện ảnh lo lắng nhất vẫn là câu chuyện đường dài.

Cứu tinh cho bệnh nhân đột quỵ, tai biến

Cứu tinh cho bệnh nhân đột quỵ, tai biến
(PLVN) - Với sự phát triển không ngừng của y học, giờ đây các bệnh nhân đột quỵ, tim mạch ở Cần Thơ nói riêng và khu vực Đồng bằng sông Cửu Long (ĐBSCL) nói chung không nhất thiết đi đến TP HCM hoặc sang nước ngoài để điều trị. Điều này, không những giúp gia đình giảm bớt thời gian, chi phí chữa trị mà còn mang đến cơ hội sống cao hơn gấp nhiều lần cho bệnh nhân đột quỵ.

Giỗ tổ Hùng Vương năm 2019 được nghỉ 3 ngày

Giỗ tổ Hùng Vương năm 2019 được nghỉ 3 ngày
(PLVN) - Bộ LĐTB&XH ban hành Thông báo về việc nghỉ lễ, tết năm 2019 đối với cán bộ, công chức, viên chức và người lao động của các cơ quan hành chính, sự nghiệp tổ chức chính trị, tổ chức chính trị - xã hội.

Tìm hướng phát triển du lịch miền Trung và Tây Nguyên

Tìm hướng phát triển du lịch miền Trung và Tây Nguyên
(PLVN) - Hôm nay (16/2), Hội nghị “Phát triển du lịch miền Trung và Tây Nguyên” sẽ khai mạc tại TP Huế (tỉnh Thừa Thiên - Huế). Hội nghị mang tầm quốc gia này hi vọng sẽ đưa ra được nhiều kế sách, chiến lược, cơ chế tháo gỡ khó khăn, khơi dậy tiềm năng du lịch của từng địa phương vốn hấp dẫn nhưng chưa được khai thác tương xứng với tiềm năng, thế mạnh hiện có. 

Xử lý ô nhiễm làng nghề chế biến nông sản: Đâu là giải pháp triệt để?

Xử lý ô nhiễm làng nghề chế biến nông sản: Đâu là giải pháp triệt để?
(PLVN) - Với quy mô sản xuất manh mún, mạnh ai nấy làm, nhà ai nhà nấy xả thải, dần dần các làng nghề chế biến nông sản ở huyện Hoài Đức (Hà Nội) biến thành điểm đen của ô nhiễm. Nhiều năm liền, các cấp chính quyền vẫn đau đầu giải bài toán ô nhiễm, thế nhưng đến nay vẫn chưa có đáp số cuối cùng.

Hà Nội: Tăng cường đảm bảo an toàn giao thông sau Tết

Hà Nội: Tăng cường đảm bảo an toàn giao thông sau Tết
(PLVN) - Sau kỳ nghỉ Tết, áp lực giao thông ở thành phố Hà Nội tăng vọt. Để tránh tình trạng mất trật tự và ùn tắc giao thông, Công an Hà Nội đã ra quân nhằm đảm bảo an toàn giao thông trên toàn địa bàn thành phố.

Mừng tuổi sách “tiếp lửa” văn hóa đọc cho thiếu nhi

Mừng tuổi sách “tiếp lửa” văn hóa đọc cho thiếu nhi
(PLVN) - Tặng sách vào dịp sinh nhật, dịp lễ, ngày kỷ niệm vốn không xa lạ, nhưng mừng tuổi bằng sách đầu năm thay vì tiền mặt dù vẫn còn là điều mới mẻ đối với nhiều cha mẹ. Đây là một nét sáng tạo truyền thống đáng lan tỏa, giúp duy trì và phát triển văn hóa đọc của thiếu nhi thời hiện đại vốn đang bị xao lãng bởi sự “lấn át” của công nghệ.

Buồn thay “thuốc phiện tâm linh”

Buồn thay “thuốc phiện tâm linh”
(PLVN) - Năm nay, ngày Lễ Tình nhân trùng với ngày Vía Thần Tài. Cho dù là ngày làm việc nhưng dân tình cứ nháo nhào cả lên với hoa hồng, với sô cô la, với cá lóc nướng và với vàng. Đáng chú ý là cả hai cái gọi là lễ hay vía này đều là thứ ngoại nhập và trở thành trào lưu như một hiện tượng xã hội chưa lâu.
Chuẩn bị kỷ niệm 60 năm Ngày truyền thống Bộ đội Biên phòng

Chuẩn bị kỷ niệm 60 năm Ngày truyền thống Bộ đội Biên phòng

(PLVN) - Tại Hội nghị Ban Tổ chức Lễ kỷ niệm diễn ra sáng qua (15/2), Thượng tướng Nguyễn Trọng Nghĩa - Phó Chủ nhiệm Tổng cục Chính trị, Trưởng Ban tổ chức cho biết, Lễ kỷ niệm 60 năm Ngày truyền thống Bộ đội Biên phòng (BĐBP) (3/3/1959 - 3/3/2019), 30 năm Ngày Biên phòng toàn dân (3/3/1989 - 3/3/2019) và đón nhận Huân chương Quân công hạng Nhất sẽ được tổ chức vào ngày 1/3 tới tại Hội trường Bộ Quốc phòng. 

31.1°C

Hà Nội

SJC Hà Nội

Mua vào 36.520

Bán ra 36.520

VNIndex

3.41 0.37%