Độc đáo kiến trúc những ngôi nhà Tulou

Hình ảnh kiến trúc độc đáo của những ngôi nhà Tulou Phúc Kiến.
Hình ảnh kiến trúc độc đáo của những ngôi nhà Tulou Phúc Kiến.
(PLO) -Những ngôi nhà hình tròn hoặc hình chữ nhật to lớn ở tỉnh Phúc Kiến, phía Tây Nam Trung Quốc được thiết kế trông giống như những đấu trường La Mã, là một trong những kiến trúc lịch sử tuyệt vời nhất của đất nước này. Nhưng hiện nay những ngôi nhà này đang trong tình trạng bị đe dọa vì không được trùng tu, bảo vệ. 

Tulou có nghĩa là “tòa nhà bằng đất”, bất khả xâm phạm. Các Tulou được xây dựng từ giữa thế kỷ 12 đến thế kỷ 20, tọa lạc ở vùng núi hiểm trở phía Nam tỉnh Phúc Kiến, Trung Quốc.

“Vương quốc nhỏ” với 800 người sinh sống

Một Tulou thường rộng, gồm nhiều tầng nhà và được xây hướng vào nhau theo hình tròn hoặc hình vuông. Tòa nhà có hình tròn giống hệt chiếc bánh rán vòng vì có sân rộng ở vị trí trung tâm và có thể chứa tới 800 người hoặc 80 hộ gia đình khác nhau. Các bức tường bên ngoài là một khối vững chắc được tạo ra từ hỗn hợp đất sét, gia cố bằng gỗ và những khuôn tre lớn. 

Thường một Tulou có 3 hoặc 4 tầng, toàn bộ khu nhà chỉ có một lối vào duy nhất dẫn vào sảnh chính và cửa sổ chỉ xuất hiện ở các tầng trên. Các gia đình ít người sinh sống tại các tầng thấp, còn các gia đình đông người lại sinh sống ở các tầng trên cao.

Một nhà Tulou như vậy thường gồm một tổng hòa nhiều gia đình nhỏ cùng sinh sống trong suốt nhiều thế hệ. Một số nhà Tulou lớn còn là nơi ở của một dòng họ duy nhất. Tất cả các gia đình trong một quần thể Tulou đều tồn tại trong một thể thống nhất và cùng được bảo vệ che chở lẫn nhau. 

Tất cả các phòng “nhà” đều xoay mặt vào nhà thờ tổ tiên, tượng trưng cho mối quan hệ bền chặt giữa người đang sống với người quá cố. Đặc biệt, các phòng trong nhà Tulou đều được xây dựng cùng kích cỡ, cùng các loại nguyên vật liệu, cùng cách thức trang trí ngoại thất, cùng cách kiến trúc cửa sổ và cửa nhà chính, không hề có kiểu nhà tôn quý trong kiến trúc của dạng nhà này. 

Bên cạnh không gian nhà ở như bản thân của nó, nhiều tiện nghi đi kèm như giếng nước, phòng thờ, các nhà tắm, phòng giặt ủi, kho chứa vũ khí đều được thiết kế nằm trong lòng nhà Tulou, thậm chí đất đai và các nông trại bao quanh nhà Tulou thì các thành viên cùng sinh sống trong nhà Tulou cùng chia sẻ hưởng lợi với nhau. Cư dân sinh sống tại nhà Tulou hầu hết đều làm nông nghiệp. Mỗi một gia đình nhỏ tại Tulou đều có các tài sản của riêng mình.

Hình ảnh kiến trúc độc đáo của những ngôi nhà Tulou Phúc Kiến.
Hình ảnh kiến trúc độc đáo của những ngôi nhà Tulou Phúc Kiến. 

Kiến trúc độc đáo

Các Tulou được xây dựng để chống lại những tên cướp có vũ trang tàn phá miền Nam Trung Quốc từ thế kỷ 12 đến thế kỷ 19. Người dân phía Nam tỉnh Phúc Kiến là những người đầu tiên xây dựng một Tulou như một pháo đài vững chắc. 

Các bức tường nhà Tulou trông hiên ngang, vững chãi như một tòa cung điện, hoàn toàn vô hiệu hóa khi súng thần công tấn công. Mặt khác, cổng chính của nhà Tulou Phúc Kiến còn được sử dụng làm nơi phòng ngự hết sức kiên cố. Phần khung cổng được xây dựng bằng một khối đá granite cứng rắn, 2 cánh cổng nhà còn được làm từ một loại gỗ hết sức quý dày đến 13 cm, đã vậy mặt ngoài cổng nhà lại còn được gia cố thêm một lớp vách sắt tạo thành thứ áo giáp không gì công phá nổi. 

Nền nhà Tulou Phúc Kiến được dựng bằng đá, riêng phần mái nhà được kết dính vững như bàn thạch thường gồm 2 đến 3 tầng mái. Ngoài ra còn có một máng nước mưa hình tròn nằm trên đỉnh mái của nhà Tulou, mái này có tác dụng phòng ngừa nước mưa tạt vào làm hư hỏng tường nhà.

Phần móng nhà có chiều cao từ 1 đến 2 mét, tùy thuộc vào mực nước dâng trong vùng vào mùa lụt lội. Các vách tường nhà còn được được gia cố bằng đất cát, gạo nếp với các thanh tre dùng để dát lên tường khiến cho tường nhà không bị ẩm và mối mọt, kỹ thuật xây dựng nhà kiểu này hiện diện dưới thời nhà Tống.

Các cầu thang lên xuống nằm xung quanh các hành lang, thường 4 góc nhà có 4 cầu thang lên xuống như thế. Mỗi cầu thang dựng từ mặt đất lên đến tầng cao nhất của khối nhà. Hệ thống các giếng nước công cộng thường từ 2 hoặc 3 giếng được đào ngay tại trung tâm của giếng trời, nhiều nhà Tulou giàu có còn trang bị cả giếng nước ngay trong nhà ở dùng cho sinh hoạt của các thành viên.

Hình ảnh kiến trúc độc đáo của những ngôi nhà Tulou Phúc Kiến.
Hình ảnh kiến trúc độc đáo của những ngôi nhà Tulou Phúc Kiến. 

Cải tạo và kêu gọi giúp đỡ

Tháng 7/2008, 46 ngôi nhà Tulou lớn nhất và quan trọng nhất đã được UNESCO công nhận là di sản văn hóa thế giới và Tulou Phúc Kiến là thuật ngữ chính thức do UNESCO đặt cho. UNESCO chỉ ra rằng, những ngôi nhà Tulou là một dạng kiến trúc độc đáo, vừa nhằm mục đích phòng thủ lại vừa khuyến khích lối sống cộng đồng gắn kết bền chặt.

Mỗi một quần thể hình tròn hoặc hình chữ nhật như thể một ngôi làng, tất cả mọi người cùng sinh hoạt, vui chơi, nấu nướng… trong “vương quốc nhỏ bé” này. Không những thế, các nghi lễ như thờ cúng tổ tiên, đám cưới, đám giỗ… đều được tổ chức dưới sảnh chính. 

Hiện có khoảng hơn 20.000 Tulou như vậy đang tồn tại ở tỉnh Phúc Kiến, trong khi đó chỉ có 3.000 Tulou mới chính thức gọi là Tulou Phúc Kiến mà thôi và đang ở trong tình trạng bị bỏ rơi. Rất nhiều ngôi nhà Tulou hư hỏng nặng vì những người dân địa phương bỏ lên thành phố để làm ăn sinh sống. Được biết, từ năm 1990, nhiều người đã bắt đầu rời khỏi những ngôi nhà Tulou này và hiện nay chỉ còn khoảng 30 người từ 14 gia đình sinh sống ở đây mà thôi. 

Ông Lin Lusheng, người lớn lên trong một tòa nhà Tulou có tên Tòa nhà Taoshu ở làng Neilong của Phúc Kiến cũng lo lắng trước tình trạng này, “Tulou là một nơi vô cùng ý nghĩa đối với cuộc đời của tôi và những người đã và đang sống ở đây. Chúng tôi chung sống như những người thân trong một nhà, khi cha mẹ phải đi làm việc thì con cái của họ có thể ở nhà hàng xóm, trẻ con thường gõ của nhà nhau để cùng nhau ăn uống, vui chơi... trong khi xã hội hiện đại ngày nay, trẻ em thường không cảm nhận được sự vui vẻ đó”. 

Hiện nay, du lịch là nguồn hỗ trợ cho nhiều người dân sống trong những ngôi nhà Tulou, trong khi người khác đang có xu hướng tới những thành phố sầm uất để làm ăn và chỉ trở về nhà vào các ngày lễ, tết để đoàn tụ các thành viên trong gia đình. 

Trước thực trạng đáng lo ngại như vậy, người đàn ông 34 tuổi này đã nảy ra một ý tưởng về dự án “Hao Cuobian”. Bắt đầu từ năm 2015, ông đã tự bỏ tiền, đồng thời kêu gọi các mạnh thường quân giúp đỡ, hỗ trợ để cải tạo những tòa nhà Tulou đang ở trong tình trạng hư hại, đồng thời giáo dục người dân còn lại sinh sống ở đây tự ý thức bảo vệ và giữ gìn di sản tuyệt vời mà chỉ người Phúc Kiến mới có. 

Cho đến nay, thông qua những nỗ lực kêu gọi tài trợ, ông Lin Lusheng đã có được số tiền là 17.400 USD để thực hiện việc cải tạo những tòa nhà Tulou và hiện công việc này vẫn đang được tiếp tục tiến hành.

Ngoài việc thực hiện các dự án cải tạo, ông Lin Lusheng còn tổ chức các khóa học ngoại khóa tại chính những tòa nhà Tulou nơi ông lớn lên, dạy cho khoảng 60 trẻ em biết về lịch sử, kiến trúc tuyệt vời của các Tulou nhằm tăng thêm phần tự hào và thúc đẩy dự án bảo tồn và giữ gìn Tulou cho thế hệ sau.../. 

Tin cùng chuyên mục

Cuộc thi nhảy Dalat Best Dance Crew 2024 hứa hẹn sôi động, hấp dẫn.

'Đại tiệc' âm nhạc xuyên suốt dịp lễ 30/4-1/5 tại Đà Lạt

(PLVN) - Ngoài 2 chương trình lễ hội âm nhạc chính diễn ra từ 27 đến 30/4, tại các khu du lịch, phòng trà ở Đà Lạt (Lâm Đồng) đều có các chương trình ca hát để phục vụ người dân, du khách trong dịp nghỉ lễ ngày Chiến thắng 30/4 và ngày Quốc tế lao động 1/5 năm nay.

Đọc thêm

200 nghìn bông hoa bách hợp khoe sắc tại Khu vườn âm nhạc

Tuần lễ hoa bách hợp gìn giữ và tôn vinh giá trị nghệ thuật về một loài hoa đặc trưng của người Hà Nội (ảnh Duy Tiến)
(PLVN) -  “Tuần lễ hoa bách hợp 2024” với chủ đề “Khu vườn âm nhạc - tinh khôi bách hợp tháng 4” diễn ra từ 19 - 28/4 tại bán đảo Skyline (Hà Nội) mong muốn gìn giữ và tôn vinh giá trị nghệ thuật về một loài hoa đặc trưng của người Hà Nội cùng nhiều hoạt động văn hoá, nghệ thuật đặc sắc...

Lương Thùy Linh trở thành Đại sứ Văn hóa đọc TP HCM

Lương Thùy Linh trở thành Đại sứ Văn hóa đọc TP HCM
(PLVN) - Sáng 19/4, Lễ Khai mạc Ngày sách và Văn hóa đọc Việt Nam lần 3 - năm 2024 do Sở Thông tin và Truyền thông TP HCM tổ chức đã chính thức diễn ra. Hoa hậu Lương Thùy Linh xuất hiện tại sự kiện với vai trò Đại sứ Văn hóa đọc TP HCM nhiệm kỳ 2024-2025.

“Thần tượng Bolero” Tô Ngọc Hà chìm đắm sắc màu Hà Nội

“Thần tượng Bolero” Tô Ngọc Hà chìm đắm sắc màu Hà Nội (ảnh V.H)
(PLVN) -  Từng tốt nghiệp Học viện Âm nhạc quốc gia Việt Nam, là học trò của nữ ca sĩ Anh Thơ, Tô Ngọc Hà lại chọn theo dòng nhạc Bolero, trữ tình, lãng mạn…Với chất giọng trầm ấm, ngọt ngào nữ ca sĩ thể hiện tình yêu Hà Nội qua những sắc màu thời gian.

Trao giải thưởng cuộc thi sáng tác tranh cổ động tuyên truyền kỷ niệm 70 năm Chiến thắng Điện Biên Phủ

Qua 2 tháng phát động, Ban Tổ chức đã nhận được hơn 1.000 tác phẩm tham gia 02 cuộc thi Cuộc thi sáng tác tranh cổ động tuyên truyền kỷ niệm 70 năm Chiến thắng Điện Biên Phủ và 65 năm Ngày mở đường Hồ Chí Minh - Ngày truyền thống Bộ đội Trường Sơn. (Ảnh: Bảo Châu)
(PLVN) - Sáng ngày 17/4/2024, tại Hà Nội, Cục Văn hóa cơ sở tổ chức Trao giải thưởng cuộc thi sáng tác tranh cổ động tuyên truyền kỷ niệm 70 năm Chiến thắng Điện Biên Phủ (7/5/1954 - 7/5/2024) và 65 năm Ngày mở đường Hồ Chí Minh - Ngày truyền thống Bộ đội Trường Sơn (19/5/1959 - 19/5/2024).

Các nghệ sĩ, tiktoker tránh phạm luật khi quảng cáo

Nhiều nghệ sỹ nổi tiếng đã quảng cáo cho FXT Token, một loại tiền hoạt động dưới hình thức đa cấp tại Việt Nam. (Ảnh: Zing.vn).
(PLVN) - Trước thực trạng các nghệ sĩ quảng cáo, người nổi tiếng, tiktoker giới thiệu thực phẩm chức năng, thực phẩm bảo vệ sức khỏe sai sự thật, không đúng công dụng, các ngành chức năng đã tuyên truyền quy định của pháp luật về quảng cáo, xử lý nghiêm các tổ chức, cá nhân, đặc biệt các văn nghệ sĩ vi phạm.

Chuyện bí ẩn về bút danh Đoàn Chuẩn - Từ Linh

Những câu chuyện xung quanh việc sáng tác chung của Đoàn Chuẩn và Từ Linh cho đến nay, vẫn còn là bí mật. (Ảnh: Vàng Son một thuở)
(PLVN) - Trong hầu hết các sáng tác của mình, nhạc sĩ Đoàn Chuẩn thường ký bút danh Đoàn Chuẩn - Từ Linh. Về cái tên Đoàn Chuẩn - Từ Linh có rất nhiều giai thoại. Cho đến tận bây giờ, nhiều người vẫn không thể giải thích hay làm sáng tỏ được việc viết nhạc và lời của hai ông trong các sáng tác.

Phận đời sầu thương của nhạc sĩ Đỗ Lễ

Phận đời sầu thương của nhạc sĩ Đỗ Lễ
(PLVN) - Đỗ Lễ được nhiều người biết đến nhờ những bản tình ca buồn như: “Sang ngang”, “Mắt buồn”, “Ngày tạm biệt”... Những lời ca day dứt, đau thương đã vận vào cuộc đời người nghệ sĩ tài hoa, bạc mệnh này.

Những tài liệu quý về chiến dịch lịch sử Điện Biên Phủ

Những tài liệu quý về chiến dịch lịch sử Điện Biên Phủ tại Trung tâm Lưu trữ quốc gia III (Ảnh: Thùy Dương).
(PLVN) - Trong số tài liệu bảo quản tại Trung tâm Lưu trữ quốc gia III (Cục Văn thư và Lưu trữ nhà nước, Bộ Nội vụ), khối tài liệu về chiến dịch lịch sử Điện Biên Phủ và Hội nghị Giơ-ne-vơ năm 1954 là một trong những khối tài liệu phản ánh một phần lát cắt của lịch sử dân tộc vẻ vang, hào hùng giữa thế kỷ XX.

Cảm nhận nhạc Đỗ Bảo ở “Khung trời khác”

Cảm nhận nhạc của Đỗ Bảo giản đơn, mộc mạc, nhưng rất sâu lắng và tinh tế (ảnh NVCC).
(PLVN) - Khung trời khác, là cảm nhận của một chàng ca sỹ Hà Nội về những bài hát do chính một nhạc sỹ Hà Nội sáng tác. Vẫn là những ca khúc quen thuộc của nhạc sỹ Đỗ Bảo, nhưng lại rất mới, rất khác so với những bản thu âm mà khán giả từng nghe trước đó.