Thời 4.0, cẩn trọng với “gián điệp” trong mỗi nhà

(PLVN) - Trong không gian kín được bao quanh bởi những bức tường, ít ai ngờ là có những 'gián điệp' đang rình rập, lén lút xâm nhập vào cuộc sống của chúng ta qua các vật dụng kết nối nhỏ gọn, hiện đại, hợp mốt...
Thời 4.0, cẩn trọng với “gián điệp” trong mỗi nhà Vật dụng kết nối internet nhiều tiện ích, nhưng cũng có khả năng “dòm ngó” người dùng

Đồ vật kết nối internet ngày càng phổ biến và được nhiều người ưa chuộng, từ các loại máy tính, điện thoại thông minh cho đến vật kết nối chăm sóc sức khỏe, trang thiết bị trong nhà, đồ dùng thể thao, đồ chơi … Vật dụng kết nối internet đúng là có nhiều tiện ích, nhưng trong thời đại dữ liệu cá nhân là một kho báu vô giá, thì không ai có thể chắc chắn là các đồ dùng này an toàn, các nhà sản xuất hoặc người thứ ba, nhất là tin tặc không lợi dụng chúng để rình mò, nghe lén các cuộc nói chuyện, đánh cắp thông tin cá nhân của người sử dụng … 

Nhà nghiên cứu Vincent Roca của Viện nghiên cứu quốc gia Pháp về công nghệ thông tin và tự động hóa INRIA giải thích: “Rõ ràng đồ vật nối mạng có thể được sử dụng để theo dõi chúng ta. Đó không phải là mục đích duy nhất, nhưng với hãng lớn như Google, Amazon, Facebook và các doanh nghiệp khác có liên quan trong lĩnh vực này, một trong những mục đích của họ là thu thập dữ liệu cá nhân người dùng”. 

Hồi cuối năm 2016, trang Biggy-Tech, chuyên về đồ vật nối mạng, dự báo là đến năm 2021, trên toàn thế giới sẽ có khoảng 50 tỉ vật dụng kết nối mạng, và khoảng 15% số đồ dùng mà chúng ta sử dụng hàng ngày sẽ được kết nối. 

Mối họa rình rập  

Người ta thường có xu hướng đề phòng khi ra bên ngoài, còn khi về đến nhà, trong không gian kín được bao quanh bởi những bức tường, ít ai ngờ là có những người rình rập, lén lút xâm nhập vào cuộc sống của họ qua các vật dụng kết nối nhỏ gọn, hiện đại, hợp mốt … để thu thập dữ liệu nhằm phục vụ các mục đích quảng cáo, chính trị hay thậm chí là thỏa mãn ý đồ xấu của các hacker, chẳng hạn xâm nhập vào hệ thống camera theo dõi an ninh để biết là không có ai ở nhà, vô hiệu hóa hệ thống báo động rồi đột nhập vào ăn trộm...

Cơ quan Fore Scout, chuyên về bảo mật, từng có báo cáo cho biết chỉ cần chưa đầy 3 phút là hacker có thể xâm nhập vào một vật dụng nối mạng. Khác với máy tính, đồ vật kết nối thường không có mật mã bảo vệ, phần mềm ít được cập nhật, nên dễ bị xâm nhập.

Bà Solange Ghernaouti, chuyên gia về an ninh mạng tại Đại học Lausanne, lưu ý: “Ngay khi chúng ta kết nối một đồ vật trên mạng internet, thì chính là cuộc sống của chúng ta được kết nối mạng. Khả năng theo dõi của những chiếc đồng hồ, đồ chơi nối mạng, điện thoại thông minh bị đánh giá thấp và thường không được giải thích rõ ràng, vì thế chúng ta không thể hiểu hết được”. 

Những vật dụng nào được hãng sản xuất hoặc các công ty có liên quan dùng để theo dõi nhiều nhất? Theo chuyên gia tin học và tự động hóaVincent Roca, đó là điện thoại smartphone, vật bất ly thân của nhiều người, kể cả khi đi ngủ.

Chuyên gia này nhấn mạnh: “Điện thoại di động là một trong những thiết bị chính thu thập thông tin cá nhân người dùng. Người ta sẽ có được những thông tin liên quan đến những mối quan tâm chính của chúng ta, thông qua các ứng dụng mà chúng ta cài đặt trên điện thoại. 

Ngoài ra, còn có các ứng dụng đặc biệt mang tính xâm nhập qua hệ thống định vị. Đó là trường hợp của các trợ lý ảo, chẳng hạn Assistant Google. Đó là các ứng dụng thường xuyên thu thập thông tin về vị trí người dùng. Chúng tôi đã tiến hành một số thử nghiệm cách nay 3-4 năm và phát hiện ra rằng chúng tôi bị định vị thường xuyên cứ 5 phút 1 lần, 24/24h, kể cả ban đêm, và khi tôi bắt đầu di chuyển thì mỗi phút tôi bị định vị 1 lần”. 

Cũng theo chuyên gia Vincent Roca, các trợ lý ảo kiểu như ứng dụng Google Home cũng thường nghe lén người dùng. Ông giải thích: “Chúng thường xuyên được kích hoạt bằng một câu “thần chú”, chẳng hạn “Ok Google”.

Khi các thiết bị kết nối không được kích hoạt, thì chúng ta có thể hy vọng là không bị nghe lén. Hiện nay, khi điện thoại hay loa thông minh bị xâm nhập và đánh cắp dữ liệu, thì chúng ta có thể hình dung là các vật dụng khác đương nhiên cũng có thể bị như vậy”. 

Đồ chơi “gián điệp”

Vào mùa Giáng sinh 2016, cơ quan kiểm tra giám sát CNIL của Pháp đã báo động về tình trạng không bảo đảm an ninh cho trẻ nhỏ do một số loại đồ chơi nối mạng gây ra.

Hãng sản xuất đồ chơi i-Que đã bị kiện vì sản xuất ra loại đồ chơi “gián điệp”

Nhà nghiên cứu Vincent Roca nhắc lại: “Cách nay hai năm, CNIL đã xác định được có những vấn đề lớn về an ninh liên quan đến các con thú nhồi bông mùa Giáng Sinh, một số thú nhồi bông không hề đảm bảo an ninh, vì rất dễ nghe lén các cuộc hội thoại, các lời nói của các cô cậu bé với thú nhồi bông. Điều đó gây ra những vấn đề lớn, vì đây là những thông tin liên quan đến những người dễ bị tác động. Sau đó, các đồ chơi nhồi bông này đã nhanh chóng bị rút khỏi thị trường”. 

Cũng trong năm 2016, các loại búp bê có tên “Người bạn Cayla của tôi” và “i-Que” do hãng đồ chơi Hồng Kông Genesis Toys sản xuất, bị phát hiện phát tán hàng ngàn dữ liệu về các thói quen của các gia đình. Mười tám hiệp hội của châu Âu và Mỹ đã đệ đơn kiện công ty Genesis Toys.

Báo chí Pháp hồi cuối năm 2017 đã chỉ rõ là các ứng dụng dành cho máy tính bảng và điện thoại thông minh và liên quan đến hai loại búp bê “Người bạn Cayla của tôi” và i-Que lén thu thập được rất nhiều loại dữ liệu khác nhau, chẳng hạn tên riêng của em nhỏ, tên trường học, nơi ở, sở thích về các chương trình truyền hình, các môn thể thao …

Nội dung hội thoại giữa các em nhỏ và búp bê sau đó được một doanh nghiệp chuyên về nhận biết tự động giọng nói phân tích. Gia đình các em không hề biết về những điều này. 

Một lỗ hổng gây lo ngại nhiều hơn: Các nhà điều tra của cơ quan kiểm tra giám sát CNIL của Pháp đã phát hiện ra là một người lạ ở bên ngoài tòa nhà, ở khoảng cách 9m, có thể dùng điện thoại di động để kết nối với búp bê qua Bluetooth mà không cần nêu danh tính, rồi nghe lén và ghi âm các cuộc hội thoại của các em nhỏ với búp bê, cũng như các cuộc trò chuyện trong gia đình gần nơi đặt búp bê.

Như vậy, lỗ hổng an ninh nói trên có thể biến búp bê “Người bạn Cayla của tôi” và “i-Que” thành “gián điệp”. Điều nguy hiểm hơn nữa người lạ đó có thể giao tiếp được với các em, chẳng hạn bằng cách ghi âm các câu nói rồi cho phát qua thiết bị phát thanh của búp bê. 

Sự lựa chọn giữa tiện nghi và tính riêng tư 

Nhìn rộng ra, các vật dụng kết nối có tác hại hay không, chuyên gia Vincent Roca của INRIA đánh giá: “Khi tôi muốn điều khiển ánh sáng, bật tắt đèn mà không phải rời ghế ngồi, trong khi công tắc đèn chỉ cách chỗ tôi ngồi có vài bước chân, thì có những thông tin trao đổi sẽ được truyền qua internet, một số thông tin đó sẽ được truyền tải xuyên Đại Tây Dương.

Thỉnh thoảng, đặc biệt là khi chúng ta dùng những thiết bị kết nối có dung lượng lưu trữ cao, lượng thông tin bị truyền tải qua Đại Tây Dương là rất lớn trong khi tôi ngồi cách bóng đèn có vài mét. 

Điều đó gây ra những vấn đề không chỉ liên quan tới việc tôn trọng đời sống cá nhân hay quyền tự chủ, bởi vì đó là những doanh nghiệp nước ngoài, mà còn đặt ra những vấn đề về sinh thái. Thực ra, chúng ta có thể đặt câu hỏi về trách nhiệm của mỗi người trong việc làm tăng lượng thông tin truyền tải qua Đại Tây Dương, trong khi mà nếu làm theo cách thức truyền thống thì tôi hoàn toàn có thể làm một việc đơn giản là bật, tắt công tắc điện”. 

Sử dụng đồ vật theo phương thức truyền thống để hạn chế bị theo dõi từ xa, tránh bị đánh cắp dữ liệu cá nhân, hay hướng tới sự tiện nghi của các vật dụng kết nối internet thời công nghệ số và chấp nhận rủi ro là cuộc sống riêng tư bị dòm ngó? Mỗi người có nhu cầu và sự lựa chọn phù hợp với hoàn cảnh và sở thích riêng.

Chỉ có điều, mỗi đồ vật nối mạng được kích hoạt là một cánh cửa mở ra vô tình mời gọi những kẻ thích đột nhập với ý đồ xấu, một cánh cửa dẫn tới cuộc sống riêng tư và thói quen, cho dù là rất nhỏ, của mỗi người … mà không phải lúc nào chúng ta cũng hay biết và đề phòng được.

Nguyễn Trâm
Loading...

Cùng chuyên mục

Chuyển đổi số đem đến phương thức chăm sóc khách hàng khác biệt

Chuyển đổi số đem đến phương thức chăm sóc khách hàng khác biệt

(PLVN) - Nỗ lực nghiên cứu, triển khai và cung cấp các sản phẩm, giải pháp ứng dụng công nghệ hiện đại như điện toán đám mây, trí tuệ nhân tạo AI… của Tập đoàn VNPT trong giai đoạn chuyển đổi số hiện nay đã đem lại nhiều kết quả trong kinh doanh, phục vụ khách hàng. 

Đọc thêm

Sổ đỏ và ước mơ hồng

Sổ đỏ và ước mơ hồng
(PLVN) - Câu chuyện thu hồi sổ hồng của cư dân trong các chung cư do Tập đoàn Mường Thanh xây dựng đã được báo chí nói nhiều. Tuy nhiên, thực tiễn quản lý Nhà nước và thực tiễn pháp luật lại cho thấy nhiều vấn đề “ngoài Mường Thanh”.
Loading...
Vợ chồng doanh nhân hết lòng vì người nghèo

Vợ chồng doanh nhân hết lòng vì người nghèo

(PLVN) - Mỗi năm, ông Đỗ Vi Tân - Chủ tịch Hội đồng quản trị Quỹ tín dụng nhân dân Mỹ Thạnh và bà Nguyễn Thị Thu Dung - Giám đốc điều hành Qũy tín dụng nhân dân (TDND) Mỹ Phước cùng tọa lạc ở thành phố Long Xuyên, tỉnh An Giang đều trích một phần quỹ phúc lợi làm công tác từ thiện xã hội, tài trợ học bổng cho học sinh-sinh viên nghèo, vượt khó; tặng quà, chia sẻ mất mát đau thương với hàng chục trẻ em bị bệnh bại não…

Những khác biệt cơ bản giữa động cơ xăng và động cơ dầu

Những khác biệt cơ bản giữa động cơ xăng và động cơ dầu
(PLVN) - Động cơ dầu ngày càng phổ biến hơn và dần trở thành lựa chọn rất đáng cân nhắc, đặc biệt trên các dòng SUV 7 chỗ. Hầu hết tất cả các mẫu xe này đều song song 2 lựa chọn động cơ dầu và động cơ xăng. Vậy động cơ nào sẽ là lựa chọn tốt và hiệu quả hơn?

Hiệu trưởng Trường ĐH Giáo dục nói về vấn đề tự chủ đại học

Hiệu trưởng Trường ĐH Giáo dục nói về vấn đề tự chủ đại học
(PLVN) - GS.TS. Nguyễn Quý Thanh, Hiệu trưởng Trường Đại học Giáo dục, Đại học Quốc gia Hà Nội nhận định, nếu các quy định trước đây đã tạo “bước chạy đà” cho các trường đại học trong quá trình tự chủ thì ngày 1/7/2019 là ngày đánh dấu “động tác giậm nhảy” của “những người nhảy xa” trong tiến trình này. 

Siết chặt kỷ cương trong thực hiện nhiệm vụ của cán bộ, công chức

Siết chặt kỷ cương trong thực hiện nhiệm vụ của cán bộ, công chức
(PLVN) - Phát biểu tại buổi kiểm tra và làm việc về công tác cải cách hành chính (CCHC) của tỉnh Sơn La diễn ra cuối tuần qua, Phó Thủ tướng Thường trực Chính phủ Trương Hòa Bình, Trưởng Ban Chỉ đạo CCHC của Chính phủ đã yêu cầu tỉnh Sơn La cần siết chặt kỷ luật, kỷ cương hành chính trong quá trình thực hiện nhiệm vụ, công vụ của đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức. 

Đồng Nai: Cán bộ địa phương lộng quyền 'bóp méo' Luật Đất đai

Đồng Nai: Cán bộ địa phương lộng quyền 'bóp méo' Luật Đất đai
(PLVN) - Sự việc kéo dài hơn 20 năm, với vô số lần người có đất khiếu kiện khiếu nại, vô số lần chính quyền địa phương từ tỉnh, huyện, xã vào cuộc xác minh ra các văn bản. Nửa đời người đã bỏ ra chỉ để theo kiện, bao đời lãnh đạo địa phương phải vào cuộc, thế nhưng rút cuộc đất vẫn bị để hoang, sự việc nhiều năm gây dư luận không tốt. Tất cả chỉ vì lý do pháp luật đất đai bị cán bộ địa phương lộng quyền bóp méo.

“Cuộc chiến” với người chung giường

“Cuộc chiến” với người chung giường
(PLVN) - Người ta nói đàn bà thường nhớ về những điều tốt đẹp mà đàn ông đã làm cho mình và dễ quên đi những khổ đau để mở lòng tha thứ. Nhưng khi giọt nước đã tràn ly, bạo lực gia đình trở thành tội ác thì liệu những người phụ nữ có thể quên?
Hợp tác xã vẫn phát triển chưa tương xứng tiềm năng

Hợp tác xã vẫn phát triển chưa tương xứng tiềm năng

(PLVN) - Mới đây, Bộ NN&PTNT tổ chức Hội nghị tổng kết 15 năm thực hiện Nghị quyết số 13-NQ/TW ngày 18/3/2002 về tiếp tục đổi mới, phát triển và nâng cao hiệu quả kinh tế tập thể, hợp tác xã (KTTT, HTX) trong lĩnh vực nông nghiệp. Phó Thủ tướng Chính phủ Vương Đình Huệ, Trưởng ban Chỉ đạo đổi mới phát triển KTTT, HTX tham dự, chỉ đạo tại hội nghị.

Gặp mặt nhân chứng lịch sử “Phi công Mỹ ở Việt Nam”

Gặp mặt nhân chứng lịch sử  “Phi công Mỹ ở Việt Nam”
(PLVN) - Quỹ “Mãi mãi tuổi 20”, Trung tâm Lưu trữ Quốc gia III, Nhà xuất bản Thế giới, nhóm cựu chiến binh “Trái tim Người lính” cùng Tạp chí Môi trường và Đô thị Việt Nam vừa phối hợp tổ chức buổi gặp mặt nhân chứng lịch sử “Phi công Mỹ ở Việt Nam” - phiên bản tiếng Anh, đồng thời, công bố Cuộc vận động sưu tầm kỷ vật, di vật và tư liệu liên quan đến các cựu binh Mỹ và Việt Nam; ra mắt cuốn sách “Phi công Mỹ ở Việt Nam”. Sự kiện nhằm kỷ niệm 24 năm ngày bình thường hóa quan hệ ngoại giao Việt Nam - Hoa Kỳ và 75 năm lịch sử quan hệ Việt - Mỹ. 

Tuyển sinh ĐH, CĐ 2019: Cần tính toán kỹ lưỡng khi thay đổi nguyện vọng

Tuyển sinh ĐH, CĐ 2019: Cần tính toán kỹ lưỡng khi thay đổi nguyện vọng
(PLVN) - Từ hôm nay- ngày 22 đến 31/7, các thí sinh trong cả nước sẽ được điều chỉnh nguyện vọng xét tuyển vào đại học năm 2019 theo phương thức sử dụng kết quả thi. Tuy nhiên, các chuyên gia cho rằng, nếu điểm của các em ngang bằng như năm ngoái và ngành học đã thực sự yêu thích thì không nhất thiết phải thay đổi…

Chuyển đổi số đem đến phương thức chăm sóc khách hàng khác biệt

Chuyển đổi số đem đến phương thức chăm sóc khách hàng khác biệt
(PLVN) - Nỗ lực nghiên cứu, triển khai và cung cấp các sản phẩm, giải pháp ứng dụng công nghệ hiện đại như điện toán đám mây, trí tuệ nhân tạo AI… của Tập đoàn VNPT trong giai đoạn chuyển đổi số hiện nay đã đem lại nhiều kết quả trong kinh doanh, phục vụ khách hàng. 

Người lao động có thể được hỗ trợ khám, chữa bệnh nghề nghiệp?

Người lao động có thể được hỗ trợ khám, chữa bệnh nghề nghiệp?
(PLVN) - Trong  dự thảo Nghị định quy định chi tiết và hướng dẫn thi hành một số điều của Luật An toàn, vệ sinh lao động về bảo hiểm tai nạn lao động, bệnh nghề nghiệp bắt buộc, Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội đề xuất quy định về hỗ trợ khám bệnh nghề nghiệp cho người lao động.
10 năm cuộc vận động ưu tiên dùng hàng Việt tại Cần Thơ

10 năm cuộc vận động ưu tiên dùng hàng Việt tại Cần Thơ

(PLVN) - Cuộc vận động “Người Việt Nam ưu tiên dùng hàng Việt Nam” sau 10 năm phát động tại TP Cần Thơ đã tạo được sức lan tỏa lớn trong cộng đồng doanh nghiệp (DN) và người tiêu dùng (NTD). Hàng hóa của doanh nghiệp Việt chất lượng cao đã được người tiêu dùng tin cậy, ủng hộ nhiệt tình, xem như là lựa chọn hàng đầu khi có nhu cầu mua sắm.

31.1°C

Hà Nội

SJC Hà Nội

Mua vào 36.520

Bán ra 36.520

VNIndex

3.41 0.37%