TS Ngô Kiều Oanh, bà chủ Ba Vì Homestead: “Tiến sĩ lội ruộng” phát triển mô hình du lịch đặc biệt

(PLO) - Trang trại Đồng Quê Ba Vì (Ba Vì Homestead), cách trung tâm thành phố Hà Nội 49km, tọa lạc trên một khu đồi nhỏ, tựa lưng vào dãy núi Ba Vì. Nơi đây, địa hình thiên nhiên nông nghiệp đa dạng (rừng, hồ, ao, suối, sông ngòi), tiêu biểu cho một nền văn minh lúa nước Việt Nam cổ đại, thuộc châu thổ sông Hồng. Người có công rất lớn trong việc kiến tạo và phát triển mô hình du lịch đặc biệt này là TS Ngô Kiều Oanh.
TS Ngô Kiều Oanh, bà chủ Ba Vì Homestead: “Tiến sĩ lội ruộng” phát triển mô hình du lịch đặc biệt TS Ngô Kiều Oanh.

Tìm về thiên nhiên…

Từ lâu, vùng phụ cận nông nghiệp xung quanh chân núi Ba Vì đã được chọn là vùng bảo tồn, thuần hóa và phát triển đa dạng các giống gốc về một số sản phẩm chăn nuôi và trồng trọt bản địa. Hiện nay vẫn tồn tại và phát triển các cơ sở nghiên cứu của Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn như Trung tâm nghiên cứu bò và phát triển đồng cỏ Ba Vì, Trung tâm nghiên cứu dê cừu thỏ, Trung tâm nghiên cứu măng, dứa suối Hai, gà lơ go, các loài cây lâm nghiệp…

Cũng chính nơi đây, đã hình thành các làng nghề nông nghiệp truyền thống từ rất lâu đời như: Làng chè Ba Trại, làng Việt cổ Đá ong Đường Lâm, làng thảo dược người Dao Ba Vì và các trang trại, nông hộ chăn nuôi bò sữa, trồng rau lấy giống từ rau rừng, trồng hoa quả, nuôi ong mật, gà đồi, dê, thỏ, lợn, đà điểu, bò vàng Ba Vì. 

Cơ duyên đã đưa TS Ngô Kiều Oanh trở thành người nghiên cứu và làm quy hoạch du lịch cho vùng đất Sơn Tây từ năm 1987. Gắn bó với mảnh đất này nhiều năm, sau khi về hưu, bà tiếp tục về đây thực hiện ý tưởng xây dựng mô hình du lịch nông nghiệp – trang trại Đồng Quê Ba Vì (Ba Vì Homestead), tại xã Vân Hòa, huyện Ba Vì, tới nay đã được 10 năm.

Thực chất, đây là một hình thức phát triển mối giao hòa giữa tự nhiên, văn hóa và con người ở các đô thị với nông thôn, thông qua việc đến ở, nghỉ dưỡng (homestay), thưởng ngoạn danh lam thắng cảnh, trải nghiệm đời sống đồng quê và hưởng thụ các đặc sản thiên nhiên tươi sạch trong khung cảnh gia đình, làng quê ấm cúng.

Đến đây, du khách sẽ được tham gia trực tiếp vào các hoạt động nông nghiệp mang đậm dấu ấn văn hoá đồng quê Việt Nam dựa vào thiên nhiên như: Cấy lúa, úp nơm, bắt cá bằng những dụng cụ làm bằng tre, trồng và hái các loại rau rừng và rau thảo dược, xem cách làm mật ong, tự hái và sao chè khô, cho đà điểu, dê, cừu, thỏ, bò sữa ăn…

Với sức hấp dẫn và ý nghĩa toàn diện, lớn lao của mình, trang trại Đồng Quê Ba Vì đã được lãnh đạo Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn tặng giải thưởng Bông Lúa Vàng 2012 vì những cống hiến cho nông nghiệp và giáo dục văn hóa đồng quê Việt Nam.

Chính tại nơi đây, TS Ngô Kiều Oanh đã hướng dẫn cho từng gia đình cách trồng, chế biến chè sạch, cách bảo vệ, bảo tồn và phát triển các sản vật đặc trưng của địa phương. Và cũng tại đây, nhiều bản làng, nhiều nông hộ, người dân đã ý thức được việc nuôi dưỡng và bảo tồn giá trị văn hóa, từ đó nuôi sống và tạo ra kinh tế trên chính mảnh đất của mình. 

Cháy hết mình với văn hóa dân tộc 

TS Ngô Kiều Oanh (quê gốc Vĩnh Kim, Tiền Giang) sinh ra và lớn lên trong một gia đình trí thức. Thân sinh bà là cố Bộ trưởng Ngô Tấn Nhơn, Bộ trưởng hai bộ (Kinh tế và Canh nông) đầu tiên của nước ta. Ông nội bà là cụ Ngô Minh Ứng, lớn lên trong một gia đình đại điền chủ có hàng ngàn mẫu ruộng, ông cũng là một trí thức yêu nước nổi tiếng ở Nam bộ.

Mẹ của TS Ngô Kiều Oanh đậu tú tài thời Pháp, nhiều năm làm việc trong tổ thư ký của Chủ tịch Hồ Chí Minh. Chị ruột của bà cũng là một nhà khoa học nổi tiếng - Giáo sư, Tiến sĩ khoa học, Nhà giáo Nhân dân Ngô Kiều Nhi, người đã được giải thưởng danh giá Kovalevskaya.

Năm 1967, bà được cử đi học ngành Điều khiển học thuộc Trường Đại học Năng lượng Mátxcơva. Năm 1981, theo đề nghị của Viện trưởng Viện Hàn lâm khoa học Liên Xô thời bấy giờ, bà sang Nga làm TS khoa học và trở về Việt Nam năm 1985, làm cán bộ nghiên cứu khoa học tại Viện Khoa học Việt Nam. 

Hiếm thấy một nữ tiến sĩ khoa học lại có một đam mê và tâm huyết lớn lao đối với sứ mệnh bảo vệ văn hóa truyền thống, các vùng quê, các làng nghề truyền thống hàng ngàn năm. TS Ngô Kiều Oanh cũng là người đã cùng nhóm phóng viên một tờ báo có trụ sở tại Hà Nội phát hiện và kiến nghị cơ quan chức năng để bảo vệ danh lam thắng cảnh văn hóa chùa Hương khỏi một dự án xây dựng nhà máy rác thải gần đó.

Được tự tay gieo hạt, trồng cây và nhặt rau, làm thành gỏi cuốn là một trải nghiệm đáng nhớ tại Ba Vì Homestead.

Bà cũng là người lên tiếng mạnh mẽ khi khu làng cổ Đường Lâm bị xâm hại, tham gia đấu tranh cho sự nguyên vẹn của khu vườn kỳ lạ Long An cùng vợ chồng nhà văn Hoàng Phủ Ngọc Tường và Lâm Thị Mỹ Dạ, đóng góp và bảo tồn việc cây đa nghìn năm tuổi ở Ba Vì…

Không chỉ thế, TS Ngô Kiều Oanh còn đi rất nhiều nơi trên thế giới, lăn lộn từ Nam chí Bắc, đến tận các vùng quê hẻo lánh, tới từng nhà người dân nghiên cứu, tìm hiểu. Tận mắt thấy hình ảnh những người nông dân nghèo khổ, bệnh tật vì thực phẩm bẩn, ô nhiễm, bệnh dịch, thời tiết khắc nghiệt, kinh tế khó khăn nên bà đã quyết tâm  tìm kiếm mô hình phù hợp để áp dụng vào nông nghiệp Việt Nam. Qua nhiều năm nghiên cứu, tìm tòi khắp năm châu, bốn biển bà nhận thấy mô hình du lịch nông nghiệp chính là một giải pháp rất quan trọng giúp người dân thoát ra khỏi vòng vây đói nghèo, bệnh tật.

“Để những nhà hoạch định chính sách, doanh nghiệp cũng như người nông dân hiểu được bản chất du lịch nông nghiệp là gì, cần làm gì và được gì, việc xây dựng ý tưởng cho mô hình là rất quan trọng. Một trong những điều cấu thành du lịch nông nghiệp chính là nông nghiệp hữu cơ: Các sản phẩm (sản vật) dùng cho du khách được sản xuất bằng phương pháp hữu cơ, dựa vào nền tảng tự nhiên, văn hóa nông nghiệp bản địa.

Một yếu tố quan trọng khác là sự hợp tác, xây dựng một cộng đồng gắn bó, tương tác, trung thực trong quá trình sản xuất nông nghiệp, tại các làng nghề nông nghiệp truyền thống và hoạt động du lịch ăn ở, tham quan”, TS Ngô Kiều Oanh chia sẻ.

Thượng tôn pháp luật, doanh nghiệp thành công 

“Khi được gắn kết song hành với du lịch, ngành Nông nghiệp rất phấn khởi vì họ sẽ được bán sản phẩm, nông dân kiếm được thu nhập, được giao lưu với khách du lịch. Từ đó, tạo động lực cho bà con suy nghĩ, phấn đấu khởi nghiệp, suy nghĩ cách bán hàng, đi học cách bán hàng”, TS Ngô Kiều Oanh cho biết.

Tại Việt Nam, chủ trương đổi mới nông thôn về mọi mặt của Đảng và Chính phủ đã và đang tạo một môi trường thuận lợi cho việc phát triển du lịch nông nghiệp tại các làng nghề nông- lâm - ngư nghiệp truyền thống. Ngược trở lại, du lịch nông nghiệp sẽ là động lực thúc đẩy cho việc thực hiện phong trào nông thôn mới nhanh hơn và bền vững, bởi tham gia tích cực vào việc chuyển đổi cơ cấu kinh tế, mở rộng đầu ra của sản phẩm và bảo tồn văn hóa gốc của thôn quê, tạo nên giá trị về thương hiệu hàng hóa đặc thù.

Theo TS Ngô Kiều Oanh, để tạo một hệ sinh thái du lịch nông nghiệp bền vững, có 5 khó khăn cần vượt qua và chỉ có thể vượt qua khi có bàn tay điều phối của Nhà nước. Một là, cần có chủ trương nghiên cứu xây dựng nền tảng lý luận mang tính thực tiễn và đặc thù cho nền du lịch nông nghiệp truyền thống.

Hai là, xây dựng chính sách quy hoạch, bảo tồn các làng nghề truyền thống nông nghiệp gắn với du lịch cần sự liên kết chặt chẽ từ các cấp lãnh đạo đến các cộng đồng cư dân nông nghiệp (nông hộ, trang trại, các trung tâm khuyến nông lâm ngư nghiệp, các hợp tác xã).

Ba là, cần xây dựng bộ tiêu chuẩn hóa về sản phẩm du lịch nông thôn từ tên gọi đến nội dung hoạt động chuẩn xác để dễ dàng quảng bá. Bốn là, hỗ trợ kinh phí đào tạo kỹ năng cho các nông hộ về việc tiếp đón du khách và tiếp thị sản phẩm. Năm là, chiến lược quảng bá, truyền thông cần sự phối hợp tích cực từ các cơ quan báo chí.

Luôn miệt mài cống hiến, luôn sống và làm việc theo pháp luật, đó là những điều người ta tìm thấy ở TS Ngô Kiều Oanh. Người ta càng ấn tượng hơn về một nhà khoa học tâm huyết với văn hóa dân tộc, với làng quê Việt Nam và nhớ tới trang trại Đồng Quê, với những ý tưởng và nỗ lực, quá trình đấu tranh không ngừng nghỉ từ một người phụ nữ nhỏ bé nhưng kiên cường, mà mọi người vẫn gọi một cách thân thương là “Tiến sĩ lội ruộng”… 

Tận mắt thấy hình ảnh những người nông dân nghèo khổ, bệnh tật vì thực phẩm bẩn, ô nhiễm, bệnh dịch, thời tiết khắc nghiệt, kinh tế khó khăn nên bà đã quyết tâm  tìm kiếm mô hình phù hợp để áp dụng vào nông nghiệp Việt Nam. Qua nhiều năm nghiên cứu, tìm tòi khắp năm châu, bốn biển bà nhận thấy mô hình du lịch nông nghiệp chính là một giải pháp rất quan trọng giúp người dân thoát ra khỏi vòng vây đói nghèo, bệnh tật.

Thực chất, đây là một hình thức phát triển mối giao hòa giữa tự nhiên, văn hóa và con người ở các đô thị với nông thôn, thông qua việc đến ở, nghỉ dưỡng (homestay), thưởng ngoạn danh lam thắng cảnh, trải nghiệm đời sống đồng quê và hưởng thụ các đặc sản thiên nhiên tươi sạch trong khung cảnh gia đình, làng quê ấm cúng.

Đến đây, du khách sẽ được tham gia trực tiếp vào các hoạt động nông nghiệp mang đậm dấu ấn văn hoá đồng quê Việt Nam dựa vào thiên nhiên như: Cấy lúa, úp nơm, bắt cá bằng những dụng cụ làm bằng tre, trồng và hái các loại rau rừng , rau thảo dược, xem cách làm mật ong, tự hái, sao chè khô, cho đà điểu, dê, cừu, thỏ, bò sữa ăn…

Đỗ Trang

Cùng chuyên mục

Chủ tịch HĐQT HTX Nông nghiệp Trường Xuân: Thành công khi anh kỹ sư dám nghĩ khác, bỏ lương “ngàn đô” về quê lái máy cày

Chủ tịch HĐQT HTX Nông nghiệp Trường Xuân: Thành công khi anh kỹ sư dám nghĩ khác, bỏ lương “ngàn đô” về quê lái máy cày

(PLVN) - Đó là anh Trần Hữu Chung - Chủ tịch HĐQT HTX Nông nghiệp Trường Xuân (địa chỉ tại xã Giao Lạc, huyện Giao Thủy, Nam Định). Với kỳ tích biến hơn 8 hecta đất chiêm trũng nhiễm phèn mặn, sản xuất kém hiệu quả thành vùng canh tác trù phú với các sản phẩm nông nghiệp sạch, anh Chung được mệnh danh là người mang lại sự đổi thay về tư duy sản xuất, tạo thu nhập ổn định cho nông dân địa phương, mở ra hướng đi mới cho nền nông nghiệp hàng hóa có giá trị kinh tế cao, bền vững, thân thiện với môi trường.

Đọc thêm

Siêu động đất sắp xảy ra ở Mỹ?

Siêu động đất sắp xảy ra ở Mỹ?
(PLVN) - Nhóm nghiên cứu từ Học viện Công nghệ California ở Pasadena, bang California, Mỹ vừa lên tiếng cảnh báo về khả năng một trận siêu động đất sắp xảy ra ở nước này.

Sử dụng vốn ngắn hạn cho vay trung, dài hạn: HoREA đề nghị giữ trần 40% đến hết năm 2020

Sử dụng vốn ngắn hạn cho vay trung, dài hạn: HoREA đề nghị giữ trần 40% đến hết năm 2020
(PLVN) - Đồng tình với chủ trương của Ngân hàng nhà nước (NHNN) về lộ trình hạn chế tín dụng đối với các lĩnh vực tiềm ẩn rủi ro như chứng khoán, bất động sản (BĐS), tín dụng tiêu dùng, song Hiệp hội BĐS TP HCM (HoREA) đề nghị cần lùi thời hạn áp dụng tỷ lệ tối đa 40% vốn ngắn hạn cho vay trung, dài hạn đến 31/12/2020 để DN có thời gian chuẩn bị...
Nghịch cảnh và nghịch lý

Nghịch cảnh và nghịch lý

(PLVN) - Một biệt thự hoành tráng bên cạnh một công trình hoang tàn hết sức tương phản nhau, nhưng có cùng một ông chủ là hình ảnh thường thấy trên các phương tiện truyền thông để minh họa khi phản ảnh những dự án nghìn tỷ “đắp chiếu” hoặc ở các địa phương còn nghèo mà lãnh đạo đã thích phô trương.

Bình luận dạo lừa đảo cướp Facebook tăng gấp 3 lần

Bình luận dạo lừa đảo cướp Facebook tăng gấp 3 lần
(PLVN) - Theo nghiên cứu mới nhất của Bkav, bất chấp nỗ lực của Facebook trong chiến dịch xóa tài khoản ảo, tại Việt Nam hình thức dùng các tài khoản ảo có hình đại diện sexy để comment dạo nhằm lừa đảo, cướp tài khoản Facebook vẫn tiếp tục gia tăng. Thống kê của Bkav cho thấy, sau 3 tháng, số lượng comment dạo lừa đảo trên Facebook đã tăng gấp 3 lần so với số liệu cuối tháng 12/2018.

Hội đồng nhân dân các tỉnh cần tăng cường hợp tác

Hội đồng nhân dân các tỉnh cần tăng cường hợp tác
(PLVN) - Ngày 22/4, tại huyện đảo Lý Sơn (Quảng Ngãi), Hội nghị Thường trực HĐND các tỉnh, thành phố Nam Trung bộ và Tây Nguyên lần thứ sáu với chủ đề: “Nâng cao chất lượng, hiệu quả hoạt động của Hội đồng nhân dân” chính thức diễn ra dưới  sự tham dự và chủ trì của Phó Chủ tịch Quốc hội Phùng Quốc Hiển.

Đừng lấy lý do không kiểm soát được mà sinh ra thủ tục

Đừng lấy lý do không kiểm soát được mà sinh ra thủ tục
(PLVN) - Hôm qua (22/4), Tổ công tác của Thủ tướng đã có cuộc kiểm tra, làm việc với đại diện 6 Bộ (Công Thương, Tài nguyên và Môi trường, Tài chính, Nông nghiệp và Phát triển nông thôn, Y tế, Lao động – Thương binh và Xã hội) để tháo gỡ các khó khăn, vướng mắc về cơ chế, chính sách mà doanh nghiệp đang gặp phải.

Nguyên Chủ tịch nước Lê Đức Anh từ trần

Nguyên Chủ tịch nước Lê Đức Anh từ trần
(PLVN) - Theo tin từ Ban Bảo vệ, chăm sóc sức khỏe cán bộ Trung ương: đồng chí Lê Đức Anh, sinh năm 1920, nguyên Ủy viên Bộ Chính trị, nguyên Chủ tịch nước, sau một thời gian lâm bệnh, mặc dù được Đảng, Nhà nước, tập thể các giáo sư, bác sỹ tận tình cứu chữa, gia đình hết lòng chăm sóc, nhưng do tuổi cao, sức yếu, đồng chí đã từ trần vào hồi 20 giờ 10 phút, ngày 22/4/2019 tại nhà Công vụ, số 5A, phố Hoàng Diệu, Thành phố Hà Nội.

TAND TP Biên Hòa (Đồng Nai): Vụ kiện sáu năm bị thẩm phán “ngâm tôm”

TAND TP Biên Hòa (Đồng Nai): Vụ kiện sáu năm bị thẩm phán “ngâm tôm”
(PLVN) - Bà Bảy mặt chữ còn không rõ, không biết quy định pháp luật ra sao, nên sáu năm qua nhiều lần năn nỉ xin tòa… gọi mình ra xét xử trong vụ tranh chấp hợp đồng mua bán nhà mà bà là nguyên đơn. Thế nhưng toà không chấp nhận, cứ “ngâm tôm” vụ án, trả lời nguyên nhân không rõ ràng. Vì sao lại có chuyện mong mình bị xử như trên? Vì nếu tòa cứ “ngâm tôm” vụ án như thế, mảnh đất bà đã mua hơn 20 năm nay không thể làm giấy, không thể xây nhà…
“Nóng” mua bán ma túy qua biên giới

“Nóng” mua bán ma túy qua biên giới

(PLVN) - Thời gian gần đây, mua bán ma túy qua biên giới gia tăng đột biến. Các đối tượng áp dụng công nghệ hiện đại, hình thành những đường dây buôn lậu, vận chuyển hàng hóa liên tỉnh, xuyên quốc gia, có sự móc nối giữa các đối tượng trong nước với nước ngoài, sẵn sàng chống trả quyết liệt khi bị bắt giữ hàng hóa.

NSƯT Minh Vượng luôn khiến cuộc đời thêm thi vị

NSƯT Minh Vượng luôn khiến cuộc đời thêm thi vị
(PLVN) - “Cuộc đời này, ai cũng nhìn thấy nhau vui như ngày Tết thì có phải hân hoan biết bao nhiêu không. Tôi có thể khẳng định rằng trong giới, tôi chưa từng chơi xấu ai, kể cả những người đã chơi xấu tôi, tôi cũng không để bụng. Cho đi nghĩa là nhận lại”- NSƯT Minh Vượng tâm sự. 

850.000 USD hỗ trợ phụ nữ Việt Nam thích ứng với BĐKH

850.000 USD hỗ trợ phụ nữ Việt Nam thích ứng với BĐKH
(PLVN) - Ngày 22/4, Cơ quan Liên Hợp quốc về Bình đẳng giới và Trao quyền cho phụ nữ (UN Women) tổ chức hội thảo tham vấn cho dự án “Sinh kế bền vững cho phụ nữ nông thôn trong bối cảnh biến đổi khí hậu và rủi ro thiên tai (BĐKH&RRTT)”.

Quân khu 1 tập huấn cán bộ giảng dạy chính trị năm 2019

Quân khu 1 tập huấn cán bộ giảng dạy chính trị năm 2019
(PLVN) - Thực hiện Kế hoạch số 447/KH – CCT ngày 1/4/2019 của Cục Chính trị Quân khu về tổ chức tập huấn cán bộ giảng dạy chính trị năm 2019. Sáng ngày 22/4 tại Sư đoàn BB3, Quân Khu 1, Cục Chính trị Quân khu đã tổ chức khai mạc lớp tập huấn cán bộ giảng dạy chính trị năm 2019 cụm 1 
Không đùa với các giá trị nhân bản

Không đùa với các giá trị nhân bản

(PLVN) - Một sự xúc phạm không nhỏ tới tâm khảm người dân là hình ảnh những vỏ hộp và chai nước chấm được xếp thành mô hình Lăng Chủ tịch Hồ Chí Minh nhằm trưng bày và khuyến mãi, giảm giá. Chẳng có thể biện minh nào cho ý đồ làm đủ cách để bán được hàng, kể cả việc hạ thấp những giá trị được coi là linh thiêng, nhân bản.

31.1°C

Hà Nội

SJC Hà Nội

Mua vào 36.520

Bán ra 36.520

VNIndex

3.41 0.37%