Tại sao cứ mưa lớn phố phường cả nước lại thành 'sông'?

(PLO) - Tốc độ đô thị hóa với quy hoạch đô thị theo kiểu “nay thay mai đổi” đã hình thành nên nhiều khu dân cư không theo quy hoạch. Cùng với đó là các dự án thoát nước được triển khai ì ạch, không hiệu quả khiến người dân vẫn phải thường trực nỗi lo “phố thành sông” mỗi khi vào mùa mưa.
Tại sao cứ mưa lớn phố phường cả nước lại thành 'sông'? Hà Nội sẽ hết ngập với những dự án chống ngập có kinh phí hàng nghìn tỷ đồng?

Những năm gần đây, việc đầu tư vào hệ thống thoát nước đô thị được cải thiện đáng kể. Đến nay, hầu hết các thành phố (TP), thị xã đều có các dự án đầu tư xây dựng mới hoặc cải tạo mở rộng hệ thống cấp thoát nước. Một số dự án đã và đang được triển khai bằng nguồn vốn vay ODA tại Hà Nội, TP HCM, Hải Phòng, Đà Nẵng, Vinh,... 

Nhưng tốc độ tăng dân số cơ học đã tạo thành sức ép không nhỏ cho hệ thống thoát nước ở các đô thị lớn, nhất là Hà Nội và TP HCM dù các TP này nằm trong danh sách các đô thị có hệ thống thoát nước tốt nhất.

Cả nước đều bị ngập úng cục bộ trong mùa mưa 

Theo số liệu từ  báo cáo của các công ty thoát nước và công ty môi trường đô thị, tất cả các TP, thị xã của cả nước đều bị ngập úng cục bộ trong mùa mưa với thời gian từ 2 giờ đến 2 ngày, độ ngập sâu lớn nhất là 1m. Ngoài các điểm ngập do mưa, tại một số đô thị còn có tình trạng ngập cục bộ do nước thải sinh hoạt và công nghiệp.

Ngập úng gây ra tình trạng ách tắc giao thông, nhiều cơ sở sản xuất dịch vụ ngừng hoạt động, du lịch bị ngừng trệ, hàng hoá không thể lưu thông. Hàng năm thiệt hại do ngập úng theo tính toán sơ bộ lên tới hàng nghìn tỷ đồng.

Nhìn ở Hà Nội, nghịch lý trong thoát nước là không chỉ ở các tuyến phố cũ, khu dân cư cũ (trừ khu vực 36 phố phường) mà ngay cả ở các tuyến phố mới mở, khu đô thị mới thì khả năng thoát nước cũng… kém như nhau. Mỗi lần có những trận mưa lớn là các tuyến phố ở khu vực Mỹ Đình, Trung Hòa, Nhân Chính, Thái Hà, Chùa Bộc, Vũ Trọng Phụng, Phạm Ngọc Thạch… lại ngập cục bộ trong một đến vài giờ đồng hồ vì lượng nước thoát quá chậm.

Sau 5 ngày nắng nóng kỷ lục đầu tháng 6 mới đây, Hà Nội đón “cơn mưa vàng” với việc một số tuyến phố thuộc các quận Cầu Giấy, Ba Đình, Bắc Từ Liêm, Đống Đa, Hà Đông lập tức ngập từ 0,1 m đến 0,3 m.

Còn TP HCM, từ nhiều năm nay, người dân phải sống chung với tình trạng ngập do mưa và triều cường. Mới đây, cơn mưa lớn rạng sáng 2/6 khiến nhiều tuyến đường ở trung tâm Sài Gòn ngập nặng.

Trong nhiều năm qua TP HCM đã đầu tư hàng chục nghìn tỷ đồng cho công tác chống ngập nhưng vừa xóa được nhiều điểm ngập ở nội thành, thì điểm ngập lại có xu hướng xuất hiện ở khu vực ngoại thành, chứ TP chưa “xử lý” được tình trạng ngập. 

Theo lý giải của chính quyền TP HCM, hạ tầng xã hội của TP, trong đó có hệ thống thoát nước, chỉ đáp ứng được 1/5 dân số, nhưng tình trạng biến đổi khí hậu khiến lượng mưa ngày càng lớn và đỉnh triều trên sông ngày càng cao khiến hệ thống thoát nước của TP “bất lực”.

Tuy nhiên, TS Hồ Long Phi, Giám đốc Trung tâm Quản lý nước và biến đổi khí hậu (Đại học Quốc gia TPHCM) chỉ ra nguyên nhân chính khiến TP HCM ngập ngày càng nặng là do quá trình đô thị hóa, bê tông hóa thiếu kiểm soát, san lấp kênh rạch nhưng công trình thoát nước chỉ được đầu tư nhỏ giọt, chưa đến 10% yêu cầu chống ngập theo tốc độ phát triển của TP. 

Tiền tỷ đổ vào… dòng nước

Hệ thống thoát nước ở các đô thị đa số là hệ thống thoát nước chung, có tuổi thọ cả thế kỷ, chủ yếu để thoát nước mưa, ít khi được sửa chữa, duy tu, bảo dưỡng nên đã xuống cấp nhiều nên chỉ phục vụ khoảng 60% nhu cầu thoát nước của đô thị. 

Ở một số địa bàn mới được đô thị hóa, hệ thống thoát nước mưa lại chủ yếu là kênh, mương tưới tiêu nông nghiệp cũ, chưa có công trình đầu mối thoát nước và không đáp ứng được yêu cầu thoát nước của khu vực, dẫn đến tình trạng úng ngập nghiêm trọng.

Trong khi đó, việc xây dựng bổ sung được thực hiện một cách chắp vá, không theo quy hoạch lâu dài do chưa có quy hoạch về cấp thoát nước đô thị, cũng như chưa có sự phối hợp đồng bộ các công trình hạ tầng đô thị, nên dù chính quyền các TP đã rót cả tỷ USD đầu tư thì hệ thống thoát nước cũng vẫn chưa đáp ứng được yêu cầu phát triển đô thị.

Khắc phục tình trạng cứ mưa là ngập ở các đô thị, nhất là các TP lớn, cần giải pháp đồng bộ từ khía cạnh pháp lý, quản lý nhà nước tới quy hoạch và cải tạo hệ thống. Song song với việc triển khai các dự án thoát nước, chống ngập theo đúng quy hoạch, tiến độ, đảm bảo chất lượng, chính quyền các địa phương cần chú ý khắc phục những nguyên nhân “gốc” gây ngập, xuất phát từ chính các hoạt động và hành vi của con người. 

Trước mắt cần chống lấn chiếm, xả rác thải để duy trì diện tích ao, hồ, hệ thống thoát nước (cống, mương, rãnh…) khai thông dòng chảy để khai thác tối đa, lợi thế của sông, hồ trong việc trữ nước, thoát nước mỗi khi mưa lớn; bổ sung tính năng giám sát các cửa đập điều tiết, các trạm bơm...

Đặc biệt, chính quyền các đô thị phải chú trọng thực hiện quy hoạch về hệ thống thoát nước, đảm bảo các đô thị mới có diện tích hồ điều hòa, hệ thống cống tương ứng với mật độ dân số, không để hệ thống thoát nước “tí hon” phải phục vụ lượng nước “khổng lồ” từ sinh hoạt, sản xuất của người dân và nước mưa như hiện nay.

Nhưng trong khi chờ các dự án chống ngập, thoát nước hoàn thành, người dân Hà Nội, TP HCM và nhiều tỉnh, TP khác ở những điểm ngập còn lại sẽ vẫn phải... “sống chung với ngập nước” cùng những thiệt hại hữu hình và vô hình trong đời sống. 

Cuối tháng 6,  ông Võ Tiến Hùng, Tổng Giám đốc Công ty MTV Thoát nước Hà Nội thông tin, Công ty đang nghiên cứu giải quyết bằng hầm điều tiết nhân tạo đối với 4 điểm ngập úng cố hữu khu vực ngã 5 Đường Thành - Bát Đàn - Nhà Hoả, Nguyễn Khuyến, Cao Bá Quát. Theo đó, khi mưa ngập sẽ đưa nước về hầm sau đó điều tiết bằng hạ nguồn nước hoặc bơm tự động. Lượng nước này sẽ dùng để tưới cây hoặc dùng cho cứu hỏa. 

Dự kiến, hầm điều tiết có dung tích khoảng 2.000m3, đáp ứng được chứa nước và thoát nước khi lượng mưa 70mm/h. Dự tính kinh phí xây dựng vào khoảng 25 tỷ đồng và có thể rẻ hơn nếu nội địa hóa được. Đồng thời, Hà Nội sẽ thực hiện Số hóa hệ thống thoát nước để xây dựng cơ sở dữ liệu cho việc xây dựng, phát triển các công trình ngầm của TP; giúp nâng cao công tác quản lý, điều hành sản xuất và giải quyết thoát nước một cách hiệu quả nhất.

Tại hội nghị sơ kết 2 năm rưỡi thực hiện Chương trình giảm ngập nước giai đoạn 2016-2020 của TP HCM, ông Nguyễn Hoàng Anh Dũng, Phó Giám đốc Trung tâm Điều hành Chương trình chống ngập nước TP cho biết, đến năm 2020, TP sẽ hoàn thành chỉ tiêu giải quyết ngập do mưa và do triều. 

An Nhiên

Cùng chuyên mục

Đọc thêm

Đốt rẫy làm hơn 5 hecta rừng tràm bị thiêu rụi

Đốt rẫy làm hơn 5 hecta rừng tràm bị thiêu rụi
(PLVN) - Chiều 23/2, thông tin từ Đồn Biên phòng Lăng Cô, huyện Phú Lộc, tỉnh TT- Huế cho biết trên địa bàn vừa xảy ra  một vụ cháy làm hơn 5 hecta rừng bị thiêu rụi tại cánh rừng tràm thuộc tổ dân phố Hói Dừa (thị trấn Lăng Cô).
Chủ tịch Triều Tiên Kim Jong Un sẽ thăm hữu nghị chính thức Việt Nam

Chủ tịch Triều Tiên Kim Jong Un sẽ thăm hữu nghị chính thức Việt Nam

(PLVN) - Bộ Ngoại giao ngày 23/2 ra thông cáo cho biết, nhận lời mời của Tổng Bí thư Ban Chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản Việt Nam, Chủ tịch nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam Nguyễn Phú Trọng, Chủ tịch Đảng Lao động Triều Tiên, Chủ tịch Ủy ban Quốc vụ nước Cộng hoà dân chủ nhân dân Triều Tiên Kim Jong Un sẽ thăm hữu nghị chính thức Việt Nam trong những ngày sắp tới.

Kẻ gian lấy cắp hàng loạt nắp cống trên tuyến đường 10 làn xe đẹp nhất Hạ Long

Kẻ gian lấy cắp hàng loạt nắp cống trên tuyến đường 10 làn xe đẹp nhất Hạ Long
(PLVN) - Theo phản ánh của người dân, hiện nay, kẻ gian đã lấy cắp hàng loạt nắp cống trên tuyến đường 10 làn xe đoạn qua địa bàn các phường Đại Yên, Hà Khẩu, Hùng Thắng (TP Hạ Long), tiềm ẩn nguy cơ mất ATGT rất cao, đặc biệt là vào buổi tối, khi tầm quan sát của người điều khiển phương tiện tham gia giao thông bị hạn chế.

Khẩn trương điều tra hành vi ném đá vào xe ô tô chạy trên cao tốc Hạ Long - Hải Phòng

Khẩn trương điều tra hành vi ném đá vào xe ô tô chạy trên cao tốc Hạ Long - Hải Phòng
(PLVN) - Sáng 22/2, đại diện Ban quản lý cầu Bạch Đằng trên cao tốc Hạ Long – Hải Phòng cho biết, trong những ngày vừa qua, một số lái xe ô tô đến khu vực trạm thu phí cầu Bạch Đằng thông báo và nhờ kiểm tra giúp một số vết nứt trên kính, vết tích trên thân xe bị một số kẻ đứng trên cầu vượt Tiền Phong (thị xã Quảng Yên, Quảng Ninh) ném đá trúng.

26 năm lần gia phả truy ra thủ phạm vụ án mạng: Phá án kiểu 0.4 thời 4.0

26 năm lần gia phả truy ra thủ phạm vụ án mạng: Phá án kiểu 0.4 thời 4.0
(PLVN) - Tòa án ở thành phố Lancaster thuộc bang Pennsylvania của nước Mỹ vừa tuyên một người đàn ông 50 tuổi án tù chung thân về tội đã tấn công, đánh đập, cưỡng hiếp và sát hại một nữ giáo viên vào tháng 12/1992. Tức là người này phạm tội cách đây đã 26 năm mà đến tận bây giờ mới bị đưa ra xét xử và tuyên án. Lý do đơn giản chỉ là mãi đến vừa rồi thủ phạm mới bị lần ra và bắt giữ. 

Giới nhà giàu săn lùng “đá trời” – “miếng mồi” cho những siêu lừa

Giới nhà giàu săn lùng “đá trời” – “miếng mồi” cho những siêu lừa
(PLVN) - Độc, quý hiếm là những đặc tính khiến cho thiên thạch lâu nay trở thành những món đồ thu hút sự quan tâm của giới có tiền. Tuy nhiên, cũng chính vì hiếm, vì tính “độc nhất vô nhị” của những thiên thạch mà việc xác minh tính thật – giả của chúng trở nên khó khăn. Nhiều vụ lừa đảo bán thiên thạch đã được ghi nhận trong thời gian qua.

31.1°C

Hà Nội

SJC Hà Nội

Mua vào 36.520

Bán ra 36.520

VNIndex

3.41 0.37%