Vườn Kiều của người suốt đời đam mê văn hóa dân tộc

(PLVN) - Từ lòng say mê Truyện Kiều, cụ ông Phạm Văn Khoát (86 tuổi, KP4, TP Biên Hòa, tỉnh Đồng Nai) đã xây dựng nên khu vườn tái hiện con người, cảnh vật trong tác phẩm của Đại thi hào Nguyễn Du. Đến nay khu vườn trở thành địa chỉ tham quan của nhiều du khách.
Vườn Kiều của người suốt đời đam mê văn hóa dân tộc Một góc vườn Kiều

Cơ duyên với vườn Kiều

Cụ Phạm Văn Khoát, quê ở Ninh Bình. Năm 1954, ông theo gia đình vào Sài Gòn rồi năm 1959 chuyển về Biên Hòa sinh sống từ đó đến nay. Nói về cơ duyên với mảnh vườn, cụ tâm sự, năm cụ 25 tuổi. Ra biển ông thấy buồn nên thường đi dạo để giải khuây và cũng để cải thiện sức khỏe.

Một hôm đang đi dạo thì cụ nghe ai đó đọc lên mấy câu thơ. Cụ ghé đến hỏi thăm thì mới biết đó là mấy câu trích từ Truyện Kiều. Thấy hay, cụ bắt đầu tìm hiểu và đọc Truyện Kiều. Sau những lần đi tắm biển như thế và nhờ đọc Truyện Kiều mà lòng thanh thản, tâm hồn thoải mái... sức khỏe cụ dần hồi phục. Mỗi lần đi tắm biển, cụ Khoát lại đọc một chương Truyện Kiều. Cứ như thế cụ thuộc hết Truyện Kiều lúc nào không hay.

Cụ Khoát kể, năm 1995, cụ đi chúc Tết một người bạn vong niên ở gần nhà. Năm đó, nhà người bạn này được người cháu ở quê gửi vào biếu một cành đào Nhật Tân rất đẹp. Nhìn thấy cành đào, cụ lẩy mấy câu Kiều: “Trước sau nào thấy bóng người/ Hoa đào năm ngoái còn cười gió đông”. 

Nghe vậy, ông bạn rất thích liền giữ cụ ở lại để nói chuyện mãi đến chiều mới cho về. Sau đó về nhà, nghĩ ai cũng mê Truyện Kiều như thế sao mình không tìm cách đưa Truyện Kiều đến với nhiều người. Thế rồi cụ tìm trong vườn nhà thấy cây gì liên quan đến Truyện Kiều, được Truyện Kiều nói đến thì viết lên những câu thơ phù hợp với cây đó. Chẳng hạn như cây dao trong vườn, cụ viết mấy câu: “Hài văn lần bước dặm xanh/ Một vùng như thể cây quỳnh cành dao”. Dần dần cụ Khoát phát triển rộng khu vườn, dựng thêm tượng các nhân vật trong Truyện Kiều.

Trong suốt hơn 10 năm (1996-2007) cụ bắt tay xây dựng và hoàn thiện khu vườn sống động về con người, cảnh vật trong Truyện Kiều. Với mong muốn có sự cảm nhận thấu đáo để thiết kế vườn Kiều, cụ Khoát đã thực hiện hẳn một chuyến du ngoạn sang Trung Quốc - quê hương của nàng Kiều, nơi tiểu thuyết “Đoạn trường tân thanh” khai sinh. Trong gần nửa tháng trên xứ người, “vua heo” đã tìm đến những địa điểm đánh dấu từng bước trên con đường lưu lạc đầy giông tố của nàng Kiều như Triết Giang, Lâm Truy, sông Tiền Đường...

Vào năm 2005, Vườn Kiều của cụ được UBND tỉnh Đồng Nai trao giải Nhất cuộc thi “Phát huy sáng kiến, sáng tạo trong lao động, học tập”. Từ đó đến nay, rất nhiều khách đến tham quan Vườn Kiều của cụ Khoát.

Cụ Khoát nay đã tuổi cao với niềm trăn trở

Nỗi trăn trở 

Giờ đây, cụ Khoát tuổi đã cao, bệnh tim lại tái phát, không thể dẫn ra vườn được vì trời nắng. Từ ngày cụ Khoát bị bệnh, khu vườn như thiếu sức sống hơn vì không có ai thường xuyên chăm sóc. Thế nhưng, những cảnh vật trong khu vườn như khiến chúng tôi sống lại từng khoảng khắc trong quyển truyện Kiều của đại thi hào Nguyễn Du.

Trong Vườn Kiều, cụ Khoát lập bàn thờ Nguyễn Du để cho các đoàn đến tham quan, dâng hương. Tiếp đó, cụ cho đắp bức tượng thân mẫu của thi hào là bà Nguyễn Thị Tần (quê ở Bắc Ninh) và nữ sĩ Hồ Xuân Hương nổi tiếng một thời là người tình của Nguyễn Du. Một người mẹ từ cái nôi của văn hóa quan họ đã sinh ra Nguyễn Du và một người tình, người bạn thơ thân thiết.

Dạo một vòng thăm quan, chúng tôi ấn tượng nhất với Lầu Ngưng Bích nằm giữa ao sen, có hình lục giác, mái lợp ngói, có hai cây cầu dẫn lên lầu, trong lầu có treo họa đồ do cụ Khoát vẽ lại hành trình của những nơi nàng Kiều từng đến trong 15 năm lưu lạc. Từ Bắc Kinh (nơi gia đình Kiều ở) đến Lâm Truy, sông Tiền Đường... rồi đến Nam Kinh.

Lầu Ngưng Bích trong truyện Kiều là chỗ Tú Bà đưa Kiều ra đó sau khi bị Tú Bà bắt tiếp khách và nàng tự tử không thành. Cây cầu phía trước lầu Ngưng Bích có hai con chó bằng sứ treo hai câu thơ trong truyện Kiều: “Trước là Bạc Hạnh, Bạc Bà/ Bên thì Ưng Khuyển, bên là Sở Khanh”, “Khuyển, Ưng đã dắt mưu gian/ Đưa nàng xuống trước để an dưới thuyền”.

Ấn tượng nữa là bức tường bao quanh dài 30m với những nét chạm trổ tinh tế trên nền tường xi măng. Nó như bức họa đồ sộ lột tả nét đặc trưng nhất trong 20 chương của Truyện Kiều. Từ cảnh Kiều gặp Kim Trọng lần đầu tiên đến sau này, nàng được báo ân báo oán và trở về với tình xưa. Tất cả như hòa quyện trong những vần thơ, khúc Kiều gắn trên từng nhành cây, lối rẽ vào khu vườn. Thêm đó, gần 20 bức phù điêu trắng nghiêng mình dưới bóng cây, nào Thúy Kiều e lệ dưới hoa, nào Kim Trọng đĩnh đạc trên yên ngựa, rồi Vương Quan, Thúc Sinh hay Quan âm các... làm khách vãn cảnh có cảm tưởng như đang lạc vào thế giới của Truyện Kiều cách đây hơn 200 năm.

Trong căn phòng đầy những cuốn sách truyện Kiều, có quyển đã ố vàng theo thời gian, cụ Khoắt trăn trở: “Bây giờ lớn tuổi rồi, không chăm sóc được mảnh vườn, tất cả nhờ vào những người ở hội Kiều ở Đồng Nai thường xuyên tới lui trông nom. Công sức chục năm tỉa từng cành cây của tôi, chỉ hi vọng rằng mai sau con cháu gìn giữ để du khách đến thăm quan mỗi ngày”. Tiễn chúng tôi về, cụ Khoát ngâm lên vài câu Kiều vang lên cả một khu vườn. Với cụ, Truyện Kiều như đã thành tri kỷ, thấm vào tim gan và qua thời gian đã trở thành món ăn tinh thần giúp cụ tìm được sự an lạc tuổi già.

M.Nguyệt

Ý kiến bạn đọc

Ý kiến của bạn sẽ được biên tập trước khi đăng. Xin vui lòng gõ tiếng Việt có dấu

Cùng chuyên mục

Thiêng liêng lá cờ đỏ sao vàng giữa trùng khơi ngư trường Tổ quốc

Thiêng liêng lá cờ đỏ sao vàng giữa trùng khơi ngư trường Tổ quốc

(PLVN) - Nhiều năm qua, Báo Pháp luật Việt Nam đã trao tặng hàng chục ngàn lá cờ đến ngư dân vùng biển mọi miền đất nước. Riêng chương trình “Chung tay xóa nghèo pháp luật về biên giới, biển đảo năm 2019” đã trao tận tay trên 3.000 lá cờ Tổ quốc cho các đội tàu cá đánh bắt xa bờ của tỉnh Kiên Giang, nhằm tiếp thêm sức mạnh, động viên bà con ngư dân chung tay giữ vững chủ quyền biển đảo.

Đọc thêm

Bà con TP Hà Tiên vui mừng nhận những phần quà từ chương trình “Chung tay xóa nghèo pháp luật về biên giới, biển đảo 2019”

Bà con TP Hà Tiên vui mừng nhận những phần quà từ chương trình “Chung tay xóa nghèo pháp luật về biên giới, biển đảo 2019”
(PLVN) - Tiếp tục hành trình đến với bà con nghèo vùng biên giới, đoàn công tác của Báo Pháp luật Việt Nam phối hợp cùng bộ chỉ huy Bộ đội Biên phòng tỉnh Kiên Giang đã đưa chương trình "Chung tay xóa nghèo pháp luật về biên giới biển đảo" năm 2019 về với bà con TP Hà Tiên, tỉnh Kiên Giang.

Thiêng liêng lá cờ đỏ sao vàng giữa trùng khơi ngư trường Tổ quốc

Thiêng liêng lá cờ đỏ sao vàng giữa trùng khơi ngư trường Tổ quốc
(PLVN) - Nhiều năm qua, Báo Pháp luật Việt Nam đã trao tặng hàng chục ngàn lá cờ đến ngư dân vùng biển mọi miền đất nước. Riêng chương trình “Chung tay xóa nghèo pháp luật về biên giới, biển đảo năm 2019” đã trao tận tay trên 3.000 lá cờ Tổ quốc cho các đội tàu cá đánh bắt xa bờ của tỉnh Kiên Giang, nhằm tiếp thêm sức mạnh, động viên bà con ngư dân chung tay giữ vững chủ quyền biển đảo.

Báo Pháp luật Việt Nam “Chung tay xóa nghèo pháp luật” về với Kiên Giang

Báo Pháp luật Việt Nam “Chung tay xóa nghèo pháp luật” về với Kiên Giang
(PLVN) - Chuyến công tác thiện nguyện xã hội "Chung tay xóa nghèo pháp luật" tại tỉnh Kiên Giang đã kết thúc tốt đẹp. Với những người làm Báo PLVN, những chuyến công tác thiện nguyện xã hội ấm áp nghĩa tình như thế này có ý nghĩa vô cùng to lớn trong việc bồi dưỡng tâm hồn, giáo dục tình yêu Tổ quốc, yêu đồng bào, tiếp tục lan tỏa những thông điệp đầy nhân văn của tờ Báo Pháp luật Việt Nam "Vì Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa", tờ báo được Đảng tin, dân yêu, doanh nghiệp đồng hành.

Cuộc chiến thương mại Nhật - Mỹ trong quá khứ

Cuộc chiến thương mại Nhật - Mỹ trong quá khứ
(PLVN) - Trong khi chính quyền Bắc Kinh đang đàm phán thỏa thuận chấm dứt chiến tranh thương mại Mỹ - Trung, mới đây một nhóm các nhà kinh tế học nổi tiếng của Trung Quốc đã tham gia thảo luận với các đối tác Nhật Bản để trả lời câu hỏi: Liệu Trung Quốc có thể tránh được "những thập kỷ mất mát" như Nhật Bản từng gặp trong quá khứ hay không.

Kẻ giết người hàng loạt bị tuyên 42 án tử hình

Kẻ giết người hàng loạt bị tuyên 42 án tử hình
(PLVN) - Andrei Romanovich Chikatilo được đánh giá là một kẻ giết người hàng loạt “thông minh bậc nhất thế giới”. Với những cáo buộc tội tấn công tình dục, đánh đập và giết hại ít nhất 52 phụ nữ và trẻ em trong khoảng thời gian từ năm 1978 - 1990, ông ta được đặt biệt danh “Gã đồ tể khát máu vùng Rostov” hay “Máy xới đỏ vùng Rostov. 

WHO báo động bệnh sởi bùng phát toàn cầu

WHO báo động bệnh sởi bùng phát toàn cầu
(PLVN) - Theo số liệu từ Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) công bố, bệnh sởi đang gia tăng mạnh mẽ trên toàn cầu trong ba tháng đầu năm 2019. Tổ chức này cảnh báo, số lượng người nhiễm sởi đang bùng phát ở quy mô mạnh nhất trong lịch sử nhân loại. 

Bạc Liêu kỷ niệm 129 năm ngày sinh Chủ tịch Hồ Chí Minh

Bạc Liêu kỷ niệm 129 năm ngày sinh Chủ tịch Hồ Chí Minh
(PLVN) - Kỷ niệm 129 năm Ngày sinh Chủ tịch Hồ Chí Minh (19/5/1890 – 19/5/2019), sáng 19/5, cán bộ, viên chức Sở Văn hóa, Thông tin, Thể thao và Du lịch tỉnh Bạc Liêu đã tổ chức lễ viếng, dâng hương và báo công tại Đền thờ Bác Hồ ở xã Châu Thới, huyện Vĩnh Lợi (Bạc Liêu) - di tích lịch sử cấp quốc gia. Dịp này, Ban Quản lí di tích thuộc sở VH-TT-TT&DL cũng đã tổ chức Hội thi “Học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách HCM lần thứ nhất năm 2019”.

Đại lễ Phật đản 2019, chùa Thánh Quang tổ chức Lễ đón nhận kỷ lục Guinness

Đại lễ Phật đản 2019, chùa Thánh Quang tổ chức Lễ đón nhận kỷ lục Guinness
(PLVN) - Hòa chung không khí hân hoan của những người con Phật trên khắp Thế giới và mọi miền trong cả nước mừng Đại lễ Phật đản Liên Hợp quốc lần thứ 16 – Vesak 2019 (PL.2563 - DL.2019), sáng ngày 18/5 tại Khu quần thể di tích Thế giới tâm linh chùa Thánh Quang – Đình Đền Tướng Quốc (Yên Phong, Bắc Ninh) diễn ra Đại lễ Phật đản và Lễ đón nhận các kỷ lục. 

Lượng điện tiêu thụ vượt đỉnh, lập kỷ lục mới

Lượng điện tiêu thụ vượt đỉnh, lập kỷ lục mới
Mặc dù chưa phải nắng nóng đỉnh điểm nhưng những ngày giữa tháng 5 vừa qua sản lượng điện tiêu thụ đã thiết lập kỷ lục mới và vượt đỉnh của năm 2018, làm cho việc vận hành hệ thống điện quốc gia phải đối mặt với nhiều khó khăn, áp lực.
Thủ tướng: Cần xóa bỏ ngay thứ văn hóa không nhúc nhích

Thủ tướng: Cần xóa bỏ ngay thứ văn hóa không nhúc nhích

Sáng 19/5, tại Hà Nội, phát động phong trào “Cán bộ, công chức, viên chức thi đua thực hiện văn hóa công sở”, Thủ tướng nêu rõ, cần xóa bỏ ngay thứ văn hóa không nhúc nhích, để “nước đến chân mới nhảy”, đợi nhắc thì làm, sáng cắp ô đi chiều cắp về, đang trong giờ rời nhiệm sở không có lý do chính đáng. Không ăn lạm từng giây, từng phút, từng đồng thuế của người dân.

31.1°C

Hà Nội

SJC Hà Nội

Mua vào 36.520

Bán ra 36.520

VNIndex

3.41 0.37%