Tục cắm lá cây tươi bảo vệ trẻ sơ sinh của người Tày

(PLVN) - Các dân tộc thiểu số miền núi phía Bắc có rất nhiều tín ngưỡng thờ phụng, cũng như những điều kiêng kị độc đáo ít người biết. Trong đó việc người dân tộc Tày ở Bắc Kạn cắm chùm lá cây tươi trước cửa nhà để bảo vệ sức khỏe trẻ sơ sinh có lẽ hiếm thấy ở nơi đâu.

Xuất phát từ tình yêu trẻ nhỏ 

Từ xa xưa người dân tộc Tày coi con người là vốn quý, con người làm nên nền tảng gia đình và xã hội tốt đẹp. Vì thế, kể từ khi lọt lòng cho đến khi dựng vợ, gả chồng, rồi sinh nở, họ luôn thận trọng trong việc kiêng kị, nhằm tránh những điều xấu xảy ra. Nhất là đối với phụ nữ và trẻ sơ sinh thì việc kiêng khem lại càng được chú ý với rất nhiều thủ tục rườm rà, thậm chí là hủ tục.

Nhưng ngày nay, khi trình độ dân trí ngày càng phát triển, nhận thức của người dân càng được nâng cao, thì những hủ tục trong thời kỳ ở cữ, của người phụ nữ Tày cũng nhẹ nhàng hơn. Bà Hà Thị Dung người dân tộc Tày ở Bắc Kạn cho biết: “Đối với những tục lệ đặc trưng thì người dân tộc Tày vẫn duy trì. Tuy nhiên một số việc như kiêng tắm, kiêng ăn uống cũng bớt khắt khe hơn trước. Đối với người Tày chúng tôi vẫn giữ được tục cắm “bâư phật” (cắm chùm lá cây tươi trước cửa nhà)  bởi đây là tục lệ độc đáo riêng của dân tộc chúng tôi.”

Dân làng, bạn bè anh em của gia chủ tới chúc mừng cho gia đình có thành viên mới trong lễ đầy tháng của đứa trẻ

Người Tày có tục cắm bâư phật bên cửa ra vào khi trong nhà có người mới sinh em bé, thứ nhất là để báo tin với mọi người về việc vui của gia đình, thứ hai là để nhắc nhở hạn chế tiếp khách của gia chủ. Đây là một trong những tục lệ độc đáo của dân tộc Tày. Chùm lá tươi dùng để cắm có thể bất kỳ loại lá tươi nào nhưng thường là lá hương nhu và lá bưởi. Chùm này cắm khoảng 3 - 4 ngày sẽ thay chùm lá khác để đảm bảo chùm lá luôn tươi.

Cụ Hoàng Thị Quế một già làng người dân tộc Tày ở Bắc Kạn cho biết: “Tục cắm bâư phật có từ lâu đời. Do người Tày quan niệm khi đứa bé vừa mới lọt lòng hãy còn non nớt, giống như những mầm non cần cho đứa trẻ được yên tĩnh và cầu cho đứa bé ngoan ngoãn, khỏe mạnh và hay ăn chóng lớn.”

Theo tục lệ, khi nhìn thấy nhà nào có cắm chùm lá tươi, những người thân, họ hàng, người hàng xóm hay khách lạ không tự ý vào nhà. Nếu có việc, cần xin phép vào nhà hoặc đứng ở ngoài cửa nói khẽ, tránh làm đứa trẻ mới sinh giật mình. Người Tày còn kiêng kỵ nhất những người không sạch sẽ, những người “pác khôm” (ăn nói hàm hồ, ngoa ngoắt, ác khẩu). 

Ông Hà Văn Thắng già làng người dân tộc Tày  ở Bắc Kạn cho hay: “Nếu đã trót vào nhà do không tinh ý thấy chùm lá tươi thì chủ nhà lấy một nửa bát nước lã ra cho khách nhúng gấu áo của vạt trước vào bát nước rồi lấy nước đó vẩy nhẹ lên đầu đứa bé vài giọt - gọi là làm phép tẩy uế, trừ vía độc.”

Người dân tộc Tày còn cho rằng chùm lá tươi sẽ giúp ngăn chặn được những loại ma tà, yêu quái, hung thần… có thể xâm nhập vào nhà ám ảnh đứa bé hoặc bắt mất hồn vía đứa bé. Tục cắm lá tươi còn có ý nhắc một số người đi đường xa về, hoặc vừa đi lao động, sản xuất nên mất vệ sinh, vào nhà nhiều khi vô ý bế ẵm cháu bé có thể làm ảnh hưởng đến sức khỏe cả mẹ và con. Khi đứa bé đầy tháng thì mới thôi cắm chùm lá tươi, từ đấy việc ra vào nhà mới trở lại bình thường. Họ hàng bạn bè lúc này nếu muốn tới thăm chúc mừng gia đình, thì sẽ tới vào dịp lễ đầy tháng hoặc những ngày sau đó.

Tục cắm “bâư phật” là một tục lệ cho tới nay vẫn được gìn giữ, có lẽ  do tục lệ mang một ý nghĩa nhân văn, về cách nghĩ cũng như  cách họ cư xử đối với trẻ nhỏ. Họ hi vọng ở những đứa trẻ, những mầm non của dân tộc, của xã hội, họ ưu tiên chăm sóc trẻ nhỏ với mong muốn chúng sẽ là những người tài giỏi.

Phụ nữ sinh em bé được miễn tiếp khách

Với người Tày không chỉ em bé sơ sinh mà sản phụ cũng được chăm sóc rất kỹ lưỡng.  Đối với những gia đình có con dâu sinh em bé, thì họ sẽ không tiếp khách. Người dân nơi đây quan niệm rằng nếu có khách tới nhà, sẽ không lường trước được người đó người xấu hay tốt, người đó có cao vía hay không. Bởi lẽ nếu những người vía cao sẽ át vía của trẻ, khiến trẻ quấy khóc, những người ăn nói chua ngoa, độc địa sẽ khiến cho trẻ sợ hãi, ảnh hưởng tới cả bà mẹ và đứa trẻ.

Người phụ nữ Tày cũng rất chú trọng tới ngoại hình. Sau sinh được một tuần thì mỗi sản phụ sẽ dùng một viên gạch nung ấm ấm, cho vào tấm vải sau đó chườm lên bụng dưới giúp tan đi phần mỡ thừa sau sinh. Việc này sẽ giúp người phụ nữ Tày có được vóc dáng thon gọn như lúc chưa mang bầu.

Đối với việc ăn uống, thì thực đơn của sản phụ sau sinh rất khắt khe, không được ăn đồ ăn nhạt, có nhiều nước, không ăn chua cay, không ăn tôm cua cá ốc vì dễ gây tiêu chảy, không ăn rau cải hay thịt trâu . Những món mà người mẹ có thể ăn là xôi, móng giò hầm đu đủ, trứng gà, cháo thịt nạc. Lý giải cho việc kiêng khem này  do sự tích lũy kinh nghiệm của các bà, các chị đi trước truyền thụ lại. Theo quan niệm thời xưa thì thời kỳ ở cữ của phụ nữ càng kiêng khem được thì sau này vừa tốt cho mẹ và con bấy nhiêu….

Ngày nay, khi trình độ dân trí ngày càng phát triển, nhận thức của người dân càng được nâng cao. Những hủ tục trong thời kỳ ở cữ của người phụ nữ Tày vì thế cũng nhẹ nhàng hơn, nhưng không phải vì thế mà bỏ qua sự kiêng cữ vì người dân tộc Tày từ xưa luôn đề cao thiên chức cao cả của người phụ nữ trong gia đình, nên việc kiêng cữ của người phụ nữ Tày sau sinh vẫn rất thận trọng.

Kim Tuyến

Ý kiến bạn đọc

Ý kiến của bạn sẽ được biên tập trước khi đăng. Xin vui lòng gõ tiếng Việt có dấu

Cùng chuyên mục

Đọc thêm

Xuân Trường nguy cơ bị Buriram United thanh lý sớm

Xuân Trường nguy cơ bị Buriram United thanh lý sớm
2 trận đấu liên tiếp gần đây nhất, tiền vệ Xuân Trường không được ra sân. Thậm chí nguy cơ Xuân Trường bị thanh lý hợp đồng sớm khi CLB Buriram United vừa mới chiêu mộ thành công tiền vệ người Philippines. 

Ban Bí thư kỷ luật cảnh cáo Phó Đô đốc Nguyễn Văn Tình

Ban Bí thư kỷ luật cảnh cáo Phó Đô đốc Nguyễn Văn Tình
Các cơ quan chức năng đã tiến hành xem xét, xác định vi phạm, khuyết điểm và mức độ trách nhiệm cá nhân của Phó Đô đốc, Bí thư Đảng ủy, Chính ủy Quân chủng Hải quân Nguyễn Văn Tình là nghiêm trọng, ảnh hưởng xấu đến uy tín của tổ chức đảng, Quân đội và cá nhân ông Tình.
Bắt 'Năm người dơi' chuyên trèo tum trộm vàng ở Thanh Hóa

Bắt 'Năm người dơi' chuyên trèo tum trộm vàng ở Thanh Hóa

Năm thường đi xe khách vào Thanh Hóa, sau đó đi xe ôm "thám thính" các tiệm vàng. Đến tối thì trèo lên các tum của các tiệm vàng, đột nhập vào nhà và trộm cắp vàng. Toàn bộ số vàng trộm cắp được Năm đều đưa sang Trung Quốc bán được tổng số tiền hơn 3,2 tỷ đồng.

Kỷ luận cán bộ huyện nhận hơn 230 triệu đồng 'tiền cảm ơn' của nông dân

Kỷ luận cán bộ huyện nhận hơn 230 triệu đồng 'tiền cảm ơn' của nông dân
(PLVN) - UBND huyện Đô Lương (Nghệ An) mới quyết định kỷ luật cảnh cáo bà Trương Thị Lan Anh, chuyên viên Phòng Nông nghiệp huyện này, đồng thời luân chuyển sang phòng Kinh tế hạ tầng, do vi phạm trong việc chi trả tiền hỗ trợ mua máy cày, máy gặt lúa không đúng theo quy định pháp luật và nguyên tắc tài chính. 

Thừa Thiên Huế ra mắt kênh tương tác 'Chính quyền với báo chí'

Thừa Thiên Huế ra mắt kênh tương tác 'Chính quyền với báo chí'
(PLVN) -Nhằm phát huy vai trò cầu nối của báo chí để chính quyền và người dân được gần nhau hơn. Trong buổi gặp mặt kỷ niệm 94 năm Ngày Báo chí Cách mạng Việt Nam, tỉnh Thừa Thiên Huế đã ra mắt kênh thông tin tương tác “Chính quyền với báo chí”.

Bộ trưởng Lê Thành Long làm việc với tỉnh Trà Vinh: Đẩy mạnh giải quyết công tác quốc tịch, hộ tịch có yếu tố nước ngoài

Bộ trưởng Lê Thành Long làm việc với tỉnh Trà Vinh: Đẩy mạnh giải quyết công tác quốc tịch, hộ tịch có yếu tố nước ngoài
(PLVN) - Tiếp tục chuyến công tác tại ĐBSCL, ngày 19/6, đồng chí Lê Thành Long, Uỷ viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng, Bộ trưởng Bộ Tư pháp dẫn đầu Đoàn công tác đến thăm và làm việc với Tỉnh ủy, HĐND và UBND tỉnh Trà Vinh. Cùng ngày, Đoàn công tác cũng đã làm việc với Sở Tư pháp tỉnh và Cục THADS tỉnh Trà Vinh.

Lãnh đạo Bộ Tư pháp chúc mừng một số cơ quan báo chí

Lãnh đạo Bộ Tư pháp chúc mừng một số cơ quan báo chí
(PLVN) - Ngày 19/6, nhân kỷ niệm 94 năm Ngày Báo chí cách mạng Việt Nam (21/6/1925 - 21/6/2019), Đoàn cán bộ Bộ Tư pháp do Thứ trưởng Nguyễn Khánh Ngọc và Thứ trưởng Phan Chí Hiếu dẫn đầu đã đến tặng hoa chúc mừng một số cơ quan thông tấn, báo chí.
Cảnh giác với thủ đoạn của tội phạm cướp tại Hưng Yên

Cảnh giác với thủ đoạn của tội phạm cướp tại Hưng Yên

Mọi người dân, đặc biệt là phụ nữ không nên đi một mình bằng xe máy vào ban đêm trên các tuyến đường vắng người, thiếu ánh sáng. Người lái taxi, xe ôm không chở khách quá khuya trên một cung đường dài và những tuyến đường vắng ban đêm. Khi xảy ra cướp giật tài sản, người dân phải bình tĩnh nhận dạng đặc điểm đối tượng, phương tiện gây án, nhanh chóng thông báo cho cơ quan công an gần nhất...

Mẹ mất, con cái tranh giành tài sản thừa kế vì bản di chúc gây tranh cãi

Mẹ mất, con cái tranh giành tài sản thừa kế vì bản di chúc gây tranh cãi
(PLVN) - Bà Võ Thị Thế, ngụ tổ 10, xã An Hữu, huyện Cái Bè, tỉnh Tiền Giang đã chết cách đây 11 năm, nhưng nhiều năm qua, những người con của bà vẫn đâm đơn kiện tụng, tranh giành phân chia tài sản thừa kế và gây ra rất nhiều mâu thuẫn, tiêu cực trong gia đình chỉ vì nghi ngờ tính pháp lý của bản di chúc.

Quận Bình Tân, TP.HCM: Nhiều khuất tất trong vụ việc một mãnh đất cấp hai sổ đỏ

Quận Bình Tân, TP.HCM: Nhiều khuất tất trong vụ việc một mãnh đất cấp hai sổ đỏ
(PLVN) - Trong quá trình giải quyết khiếu nại, cơ quan chức năng không những không xác định rõ đối tượng, ban hành quyết định không đúng nội dung, không tống đạt quyết định cho người khiếu nại… Trái lại, thủ tục thẩm tra sơ sài, “dễ dàng” bỏ qua những yếu tố quan trọng thể hiện nhiều khuất tất trong quá trình cấp GCNQSDĐ.

Thi hành án dân sự Hà Nội: Cần siết chặt kỷ luật, kỷ cương hành chính

Thi hành án dân sự Hà Nội:  Cần siết chặt kỷ luật, kỷ cương hành chính
(PLVN) - Đó là yêu cầu của Tổng cục trưởng Tổng cục THADS Mai Lương Khôi tại buổi làm việc với cán bộ chủ chốt Cục THADS TP Hà Nội về kết quả công tác 8 tháng năm 2019 nhằm tháo gỡ khó khăn vướng và đề ra các giải pháp thực hiện chỉ tiêu, nhiệm vụ những tháng cuối năm. Phó Tổng cục trưởng Tổng cục THADS Nguyễn Văn Lực cùng tham dự.

Hải Phòng: “Sốc” với “quảng cáo” của Rose Club về “combo rượu ngon, gái đẹp, bóng cười phê ngất người“

Hải Phòng:  “Sốc” với “quảng cáo” của Rose Club về “combo rượu ngon, gái đẹp, bóng cười phê ngất người“
(PLVN) - Mặc dù chỉ đăng ký kinh doanh hộ cá thể với ngành nghề là phục vụ đồ uống nhưng cơ sở Rose Club (số 210 Núi Ngọc, tổ dân phố 18, thị trấn Cát Bà) lại hoạt động không khác gì một vũ trường với DJ, nhạc sàn, tiếp viên phục vụ mặc bikini và lời quảng cáo "có cánh": "combo rượu ngon, gái đẹp".

31.1°C

Hà Nội

SJC Hà Nội

Mua vào 36.520

Bán ra 36.520

VNIndex

3.41 0.37%