Tranh cãi xung quanh đề xuất gộp Tết H’Mông vào Tết Nguyên đán

(PLO) - Mới đây, UBND xã Pà Cò (Mai Châu, Hòa Bình) có văn bản đề nghị người dân không ăn Tết cổ truyền của người H’Mông để chuyển sang ăn Tết Nguyên đán như cả nước. Việc “gộp Tết” này đã có nhiều ý kiến trái chiều. Về phía cơ quan quản lý, đại diện Cục Văn hóa cơ sở (Bộ VH-TT&DL) nêu quan điểm cơ quan nhà nước không nên can thiệp làm mất tính truyền thống, phong tục, tập quán của đồng bào các dân tộc cả nước. 
Tranh cãi xung quanh đề xuất gộp Tết H’Mông vào Tết Nguyên đán Tết người Mông độc đáo. Ảnh: Thanh Hà- TTXVN

Đề xuất gây tranh cãi 

Người Việt đón Tết Nguyên đán theo lịch âm, người H’Mông đón Tết theo lịch nông nghiệp. Khoảng cuối tháng 11 âm lịch, khi những bắp ngô trên gác bếp đã khô, lúa đã đóng cẩn thận vào bồ cũng là lúc người H’Mông bắt đầu ăn Tết. 

Ngày mùng 1 Tết H’Mông không cố định, mỗi năm có thể xê dịch rơi vào khoảng tháng 12 dương lịch. Đây là lúc bà con thu hoạch xong vụ mùa, các gia đình thay ban thờ cúng thần, tổ tiên, tạ ơn cha mẹ, thăm hỏi người thân và chơi hội. Tết là dịp lễ quan trọng nhất trong năm của người Mông và thường kéo dài trong khoảng 20 ngày gồm cả phần hội và phần lễ diễn ra đan xen nhau.

Trước Tết gia chủ làm sạch nhà tượng trưng bằng cách quét với ba cây tre tươi và nhiều hạt ngô màu đỏ; người dân sửa sang bàn thờ, nhà cửa, giã bánh dầy, thịt gà, mặc váy áo đẹp ăn mừng đón xuân. Mỗi nhà giã một chiếc bánh dày lớn làm “sân chơi” cho các thần linh. Ngày 30 tết, họ làm bánh dầy xong và mâm lễ cúng tổ tiên đón giao thừa.

Đêm 30, người H’Mông “treo niêu”, không ăn uống một ngày và tin rằng nếu ai ăn uống sẽ bị cháy nhà. Sáng mùng 1, mọi người được ngủ thẳng giấc mà không ai được đánh thức. Người H’Mông quan niệm rằng đây là giấc ngủ đầu năm, nếu đang ngủ mà bị gọi dậy tức là gọi sâu bọ về, cả năm mùa màng sẽ thất bát. Tết của người H’Mông đậm đà bản sắc với những tập tục, lễ nghi thể hiện văn hóa truyền thống độc đáo riêng và đề cao tính cộng đồng. 

Tết của người H’Mông diễn ra trước Tết Nguyên đán hơn một tháng. Nhưng vài năm gần đây, một số nơi, người H’Mông tổ chức đón Tết cổ truyền trùng với Tết Nguyên đán. Và mới đây, UBND xã Pà Cò (Mai Châu, Hòa Bình), ngày 18/12 có văn bản đề nghị người dân không ăn Tết cổ truyền của người H’Mông để chuyển sang ăn Tết Nguyên đán như cả nước.

Xã đề nghị các đơn vị thông báo đến toàn thể nhân dân để cùng thực hiện, từ Tết Kỷ Hợi năm 2019. Thông báo trên là kết quả của hội nghị tiếp giáp bốn xã Lóng Luông, Vân Hồ (Vân Hồ, Sơn La) và Pà Cò, Hang Kia (Mai Châu, Hòa Bình) tổ chức ngày 7/12/2018. Và gần 100% người dân đồng tình.

Ông Sùng A Màng - Chủ tịch xã Pà Cò lý giải, vì Tết H’Mông và Tết Nguyên đán cách nhau hơn một tháng gây ra những khó khăn nhất định cho người dân. Cụ thể, học sinh, sinh viên, người người con H’Mông làm ăn xa chỉ được nghỉ dịp Tết Nguyên đán.

Để ăn Tết H’Mông, họ rất khó khăn trong việc xin nghỉ: sinh viên phải xin nghỉ học (đúng mùa thi), người làm ăn xa thì nghỉ làm (công việc cuối năm ở cơ quan bộn bề). Mà nếu không về thì không còn Tết. Trong khi, họ được nghỉ Tết Nguyên đán dài ngày. Nếu các gia đình có người đi xa đã ăn Tết người H’Mông rồi, đến khi con cháu về lại tổ chức ăn Tết Nguyên đán nữa thì gây lãng phí.

Cần tôn trọng bản sắc văn hóa 

Chủ tịch xã Pà Cò khẳng định bỏ Tết H’Mông ăn Tết Nguyên đán không làm mất bản sắc văn hóa, bởi: “Nội dung, phong tục, tập quán trong Tết cổ truyền người H’Mông vẫn giữ nguyên, không bỏ chi tiết nào. Chỉ thời gian ăn Tết có sự thay đổi để thuận lợi cho các cháu học hành về nghỉ Tết”.

Trước đề xuất “gộp” Tết này, có nhiều ý kiến trái chiều. TS Trần Hữu Sơn - Phó chủ tịch Hội Văn nghệ dân gian Việt Nam cho rằng ý tưởng khuyến khích đồng bào dân tộc thiểu số bỏ Tết cổ truyền của họ để ăn Tết Nguyên đán có từ lâu, nhưng thế là không đúng, đi ngược lại quan điểm của UNESCO khuyến khích tôn trọng đa dạng văn hóa.

Dịp lễ Tết mỗi nơi luôn mang bản sắc văn hóa của từng tộc người và cần được tôn trọng như nhau, không nên coi văn hóa của nơi này là văn minh, nơi khác là lạc hậu để loại bỏ.

Đồng quan điểm trên, ông Lê Quang Thắng nhà nghiên cứu kinh tế, du lịch (Viện Hàn lâm Việt Nam) chia sẻ, có thể thấy “gộp Tết” ấy sẽ tiết kiệm chi phí, thời gian cho người dân nhưng tôi e rằng bản sắc dân tộc của họ sẽ phần nào bị phai nhạt, thậm chí bị hủy hoại văn hóa. Không phải ngẫu nhiên, bao đời nay, tổ tiên họ lại ăn Tết vào những ngày tháng 12 dương lịch.

Trong thế giới phẳng hiện nay, đa dạng văn hóa rất được coi trọng. Dù thế nào, mỗi dân tộc đều mong giữ được bản sắc văn hóa riêng của họ. Ví dụ, người Lào, bao nhiêu năm sinh sống ở Việt Nam nhưng họ vẫn dành thời gian về đất nước họ đón Tết.

“Theo tôi, không nên “gộp Tết”! Các nhà chính sách nên có sự ưu tiên cho những người dân tộc như: người đi làm, học sinh, sinh viên được nghỉ phép 2-3 ngày trong dịp lễ Tết của họ. Ngoài ưu tiên cho nghỉ, cơ quan có người dân tộc còn trích quỹ công đoàn để thưởng chút tiền Tết để động viên họ. Bởi họ là “di sản sống” bảo vệ đa dạng văn hóa các dân tộc”, theo ông Lê Quang Thắng.

GS.Nguyễn Chí Bền, nguyên Viện trưởng Viện Văn hóa nghệ thuật quốc gia Việt Nam lại có quan điểm khác. Theo ông, việc thay đổi lịch ăn Tết của dân tộc H’Mông cùng với Tết Nguyên Đán, chỉ là thời gian thay đổi (chậm hơn 1 tháng). Còn các phong tục, nghi lễ trong ngày Tết của người H’Mông không thay đổi. Hãy để người dân tộc tự quyết định thời gian ăn Tết của mình.

Các nhà quản lý, chính sách, văn hóa cần tôn trọng ý nguyện cộng đồng. Có thể, cùng trong một huyện, có xã vẫn đón Tết H’Mông theo thời gian cũ, có xã “gộp Tết”, chúng ta đều tôn trọng. Các nhà quản lý, văn hóa nên động viên, định hướng họ giữ được “linh hồn” Tết riêng có với những phong tục, nghi lễ, cốt cách của tổ tiên họ bao đời trao truyền. Đó mới là điều quan trọng.

Từ góc độ quản lý nhà nước về văn hóa, ông Vũ Việt Dũng – Phó Cục trưởng Cục Văn hoá cơ sở, Bộ VH-TT&DL đưa ra quan điểm, cơ quan nhà nước không nên can thiệp làm mất tính truyền thống, phong tục, tập quán của đồng bào các dân tộc cả nước. “Đồng bào người H’Mông có bỏ Tết cổ truyền để ăn Tết Nguyên đán hay không phải do thống nhất từ cộng đồng ở đó.”- ông Việt Dũng nhấn mạnh.

Thùy Dương

Cùng chuyên mục

Đọc thêm

Xuân Trường nguy cơ bị Buriram United thanh lý sớm

Xuân Trường nguy cơ bị Buriram United thanh lý sớm
2 trận đấu liên tiếp gần đây nhất, tiền vệ Xuân Trường không được ra sân. Thậm chí nguy cơ Xuân Trường bị thanh lý hợp đồng sớm khi CLB Buriram United vừa mới chiêu mộ thành công tiền vệ người Philippines. 

Ban Bí thư kỷ luật cảnh cáo Phó Đô đốc Nguyễn Văn Tình

Ban Bí thư kỷ luật cảnh cáo Phó Đô đốc Nguyễn Văn Tình
Các cơ quan chức năng đã tiến hành xem xét, xác định vi phạm, khuyết điểm và mức độ trách nhiệm cá nhân của Phó Đô đốc, Bí thư Đảng ủy, Chính ủy Quân chủng Hải quân Nguyễn Văn Tình là nghiêm trọng, ảnh hưởng xấu đến uy tín của tổ chức đảng, Quân đội và cá nhân ông Tình.
Bắt 'Năm người dơi' chuyên trèo tum trộm vàng ở Thanh Hóa

Bắt 'Năm người dơi' chuyên trèo tum trộm vàng ở Thanh Hóa

Năm thường đi xe khách vào Thanh Hóa, sau đó đi xe ôm "thám thính" các tiệm vàng. Đến tối thì trèo lên các tum của các tiệm vàng, đột nhập vào nhà và trộm cắp vàng. Toàn bộ số vàng trộm cắp được Năm đều đưa sang Trung Quốc bán được tổng số tiền hơn 3,2 tỷ đồng.

Kỷ luận cán bộ huyện nhận hơn 230 triệu đồng 'tiền cảm ơn' của nông dân

Kỷ luận cán bộ huyện nhận hơn 230 triệu đồng 'tiền cảm ơn' của nông dân
(PLVN) - UBND huyện Đô Lương (Nghệ An) mới quyết định kỷ luật cảnh cáo bà Trương Thị Lan Anh, chuyên viên Phòng Nông nghiệp huyện này, đồng thời luân chuyển sang phòng Kinh tế hạ tầng, do vi phạm trong việc chi trả tiền hỗ trợ mua máy cày, máy gặt lúa không đúng theo quy định pháp luật và nguyên tắc tài chính. 

Thừa Thiên Huế ra mắt kênh tương tác 'Chính quyền với báo chí'

Thừa Thiên Huế ra mắt kênh tương tác 'Chính quyền với báo chí'
(PLVN) -Nhằm phát huy vai trò cầu nối của báo chí để chính quyền và người dân được gần nhau hơn. Trong buổi gặp mặt kỷ niệm 94 năm Ngày Báo chí Cách mạng Việt Nam, tỉnh Thừa Thiên Huế đã ra mắt kênh thông tin tương tác “Chính quyền với báo chí”.

Bộ trưởng Lê Thành Long làm việc với tỉnh Trà Vinh: Đẩy mạnh giải quyết công tác quốc tịch, hộ tịch có yếu tố nước ngoài

Bộ trưởng Lê Thành Long làm việc với tỉnh Trà Vinh: Đẩy mạnh giải quyết công tác quốc tịch, hộ tịch có yếu tố nước ngoài
(PLVN) - Tiếp tục chuyến công tác tại ĐBSCL, ngày 19/6, đồng chí Lê Thành Long, Uỷ viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng, Bộ trưởng Bộ Tư pháp dẫn đầu Đoàn công tác đến thăm và làm việc với Tỉnh ủy, HĐND và UBND tỉnh Trà Vinh. Cùng ngày, Đoàn công tác cũng đã làm việc với Sở Tư pháp tỉnh và Cục THADS tỉnh Trà Vinh.

Lãnh đạo Bộ Tư pháp chúc mừng một số cơ quan báo chí

Lãnh đạo Bộ Tư pháp chúc mừng một số cơ quan báo chí
(PLVN) - Ngày 19/6, nhân kỷ niệm 94 năm Ngày Báo chí cách mạng Việt Nam (21/6/1925 - 21/6/2019), Đoàn cán bộ Bộ Tư pháp do Thứ trưởng Nguyễn Khánh Ngọc và Thứ trưởng Phan Chí Hiếu dẫn đầu đã đến tặng hoa chúc mừng một số cơ quan thông tấn, báo chí.
Cảnh giác với thủ đoạn của tội phạm cướp tại Hưng Yên

Cảnh giác với thủ đoạn của tội phạm cướp tại Hưng Yên

Mọi người dân, đặc biệt là phụ nữ không nên đi một mình bằng xe máy vào ban đêm trên các tuyến đường vắng người, thiếu ánh sáng. Người lái taxi, xe ôm không chở khách quá khuya trên một cung đường dài và những tuyến đường vắng ban đêm. Khi xảy ra cướp giật tài sản, người dân phải bình tĩnh nhận dạng đặc điểm đối tượng, phương tiện gây án, nhanh chóng thông báo cho cơ quan công an gần nhất...

Mẹ mất, con cái tranh giành tài sản thừa kế vì bản di chúc gây tranh cãi

Mẹ mất, con cái tranh giành tài sản thừa kế vì bản di chúc gây tranh cãi
(PLVN) - Bà Võ Thị Thế, ngụ tổ 10, xã An Hữu, huyện Cái Bè, tỉnh Tiền Giang đã chết cách đây 11 năm, nhưng nhiều năm qua, những người con của bà vẫn đâm đơn kiện tụng, tranh giành phân chia tài sản thừa kế và gây ra rất nhiều mâu thuẫn, tiêu cực trong gia đình chỉ vì nghi ngờ tính pháp lý của bản di chúc.

Quận Bình Tân, TP.HCM: Nhiều khuất tất trong vụ việc một mãnh đất cấp hai sổ đỏ

Quận Bình Tân, TP.HCM: Nhiều khuất tất trong vụ việc một mãnh đất cấp hai sổ đỏ
(PLVN) - Trong quá trình giải quyết khiếu nại, cơ quan chức năng không những không xác định rõ đối tượng, ban hành quyết định không đúng nội dung, không tống đạt quyết định cho người khiếu nại… Trái lại, thủ tục thẩm tra sơ sài, “dễ dàng” bỏ qua những yếu tố quan trọng thể hiện nhiều khuất tất trong quá trình cấp GCNQSDĐ.

Thi hành án dân sự Hà Nội: Cần siết chặt kỷ luật, kỷ cương hành chính

Thi hành án dân sự Hà Nội:  Cần siết chặt kỷ luật, kỷ cương hành chính
(PLVN) - Đó là yêu cầu của Tổng cục trưởng Tổng cục THADS Mai Lương Khôi tại buổi làm việc với cán bộ chủ chốt Cục THADS TP Hà Nội về kết quả công tác 8 tháng năm 2019 nhằm tháo gỡ khó khăn vướng và đề ra các giải pháp thực hiện chỉ tiêu, nhiệm vụ những tháng cuối năm. Phó Tổng cục trưởng Tổng cục THADS Nguyễn Văn Lực cùng tham dự.

Hải Phòng: “Sốc” với “quảng cáo” của Rose Club về “combo rượu ngon, gái đẹp, bóng cười phê ngất người“

Hải Phòng:  “Sốc” với “quảng cáo” của Rose Club về “combo rượu ngon, gái đẹp, bóng cười phê ngất người“
(PLVN) - Mặc dù chỉ đăng ký kinh doanh hộ cá thể với ngành nghề là phục vụ đồ uống nhưng cơ sở Rose Club (số 210 Núi Ngọc, tổ dân phố 18, thị trấn Cát Bà) lại hoạt động không khác gì một vũ trường với DJ, nhạc sàn, tiếp viên phục vụ mặc bikini và lời quảng cáo "có cánh": "combo rượu ngon, gái đẹp".

31.1°C

Hà Nội

SJC Hà Nội

Mua vào 36.520

Bán ra 36.520

VNIndex

3.41 0.37%