Tránh bỏ lọt tội phạm xâm hại trẻ em: Chỉ điều luật thôi chưa đủ

(PLVN) - Thời gian gần đây, liên tiếp xảy ra nhiều vụ án xâm hại tình dục trẻ em, thậm chí có những vụ trọng án như cưỡng hiếp, giết hại trẻ em, xâm hại nhiều lần dẫn đến mang thai, xâm hại trẻ em còn quá nhỏ... Nhưng trên thực tế, việc xét xử nhiều vụ án còn kéo dài, không thống nhất giữa các cơ quan tiến hành tố tụng. Vấn đề đặt ra là làm thế nào để không bỏ lọt tội phạm xâm hại tình dục trẻ em? 

Khó khăn từ khâu tiếp nhận nguồn tin

Trong các vụ xâm hại trẻ em vì đối tượng bị xâm hại là trẻ em chưa có nhận thức đầy đủ kiến thức về xã hội, pháp luật, khi bị xâm hại thường mất cân bằng tâm sinh lý, dễ khủng hoảng về tinh thần, rất ít trường hợp trực tiếp tố giác tội phạm, thế nên “con đường” để nguồn tin đến với cơ quan chức năng thường rất khó khăn.

Mới đây, tại Hội thảo “Góp ý sổ tay cho lực lượng cảnh sát về nhận thức và ứng phó với tội phạm xâm hại tình dục trẻ em, Sổ tay kiểm sát viên giải quyết vụ án xâm hại tình dục trẻ em” do VKSNDTC phối hợp với Bộ Công an và Cơ quan Phòng, chống ma túy và tội phạm Liên Hợp quốc (UNODC) tổ chức, ông Khổng Ngọc Oanh - Đội trưởng Cục Cảnh sát hình sự, Bộ Công an cho biết, nguồn tin về tội phạm xâm hại tình dục trẻ em chủ yếu chuyển đến từ cơ quan công an phường, xã, thị trấn.

Một số trường hợp tố giác qua dịch vụ bưu chính, qua điện thoại hoặc qua các phương tiện thông tin khác đến Viện Kiểm sát, Công an. Đây là những khó khăn khi tiếp nhận nguồn tin.

Minh chứng cho vấn đề này, ông Phạm Trung Trực, Phó Thủ trưởng cơ quan cảnh sát điều tra Công an tỉnh Ninh Bình cho biết: Ninh Bình là tỉnh có số dân ít nhưng trung bình mỗi năm có khoảng 10 vụ xâm hại trẻ em, riêng 6 tháng đầu năm 2019 đã xảy ra gần 10 vụ, nhiều vụ có tính chất phức tạp như đối tượng phạm tội là người thân nạn nhân, phạm tội nhiều lần.

Hầu hết các vụ xảy ra tại tỉnh đều được tập trung điều tra và đưa ra xét xử nghiêm minh. Tuy nhiên, công tác đấu tranh với tội phạm này còn nhiều khó khăn, trước hết là do phong tục tập quán, nhận thức của nạn nhân, người nhà nạn nhân không biết thế nào là xâm hại, dâm ô; hoặc do lo ngại ảnh hưởng đến uy tín, danh dự của gia đình họ hàng nên không tố giác tội phạm, khi phát hiện thì hậu quả xảy ra đã rất nặng nề. 

Theo đại diện đến từ Bộ Công an, hiện nay lực lượng công an nói chung, đặc biệt là lực lượng công an cấp cơ sở nói riêng chưa được trang bị kiến thức về pháp luật nên lúng túng trong công tác nhận diện tội phạm, đánh giá tội phạm và thu thập tài liệu thu kiến thức ban đầu.

Trong khi xâm hại tình dục trẻ em là một loại tội phạm rất nhạy cảm, gặp nhiều khó khăn, vướng mắc và có những đặc trưng riêng. Họ đồng thời cũng thiếu kỹ năng làm việc với nạn nhân, người tố giác tội phạm vì điều này đòi hỏi một phương pháp điều tra thân thiện khi làm việc với trẻ em, đảm bảo những gì tốt nhất cho nạn nhân bị xâm hại.

“Có thể họ làm rất đúng luật nhưng lại áp dụng một cách nguyên tắc, máy móc. Các điều tra viên cần kỹ năng làm việc, chia sẻ thông cảm với nỗi đau của nạn nhân mới không làm tái tổn thương đối với nạn nhân”, ông Oanh cho biết. 

“Chìa khóa” để cứu trẻ em

Trước tình trạng trên, để tránh tình trạng bỏ lọt tội phạm xâm hại trẻ em, theo chỉ đạo của Ủy ban Tư pháp của Quốc hội, Bộ Công an đã phối hợp với ngành Kiểm sát nhân dân tổ chức lấy ý kiến để hoàn thiện “Sổ tay cho lực lượng cảnh sát về nhận thức và ứng phó với tội phạm xâm hại tình dục trẻ em” và “Sổ tay kiểm sát viên giải quyết vụ án xâm hại tình dục trẻ em”.

Thống kê các vụ xâm hại trẻ em

Trong các cuốn sổ tay này đã cung cấp nhiều kiến thức là tiền đề, chìa khóa để mở ra giai đoạn điều tra, truy tố, xét xử được nhanh chóng và hiệu quả. Cẩm nang sổ tay điều tra quy định chặt chẽ chi tiết công tác ứng phó, quán triệt trách nhiệm của mỗi cán bộ công an; trang bị những kỹ năng và biện pháp phòng ngừa, tuyên truyền cho cán bộ công an, cộng đồng dân cư, nhà trường… hướng dẫn trẻ em ứng phó với các tình huống cụ thể; các thủ tục trình tự khi tiếp nhận tin báo, đảm bảo khởi tố nhanh chóng các vụ án xâm hại tình dục trẻ em.

Qua đó, đảm bảo việc điều tra, xét xử tội phạm xâm hại trẻ em đảm bảo thực thi Công ước của Liên Hợp quốc về quyền trẻ em và Luật Bảo vệ, chăm sóc và giáo dục trẻ em, bảo vệ trẻ em bị xâm hại tình dục, tránh làm tổn thương thêm các em, giữ bí mật đời tư của nạn nhân tại phiên tòa.

Tuy nhiên, theo ông Lê Việt Trung - Điều tra viên Phòng Hình sự, Công an TP Hà Nội, ngoài các nội dung hướng dẫn trong cuốn sổ tay dành cho công an và kiểm sát viên, cần bổ sung việc phối hợp giữa cơ quan điều tra và VKSND về khám nghiệm hiện trường, kiểm tra dấu vết thân thể nạn nhân và lời khai nạn nhân. Thực tế, nhiều vụ việc điều tra chậm trễ đã gây khó khăn cho việc khởi tố vụ án. "Cần có quy chế với các cơ quan giám định trong việc trả lời kết quả giám định.

Vì thực tế trong quá trình làm, trưng cầu giám định để có kết quả và quyết định giữ hay không giữ đối tượng, để ra các quyết định tố tụng là rất quan trọng. Thế nhưng có những trường hợp nhanh thì cũng 7 đến 9 ngày, thậm chí cả tháng, cơ quan giám định mới cho kết quả. Thế nên việc lưu giữ đối tượng và áp dụng các biện pháp tố tụng rất khó khăn cho Cơ quan điều tra và VKSND” - ông Lê Việt Trung cho biết. 

Tội phạm như vành nón, xét xử chỉ như chóp nón. Đó là ví von của ông Nguyễn Văn Bốn - Trưởng Phòng Thực hành công tố kiểm sát, VKSND tỉnh Hà Nam. Ông Bốn cho biết, hiện nay một số khái niệm theo quy định về hiếp dâm, cưỡng dâm, quan hệ tình dục, dâm ô với người độ tuổi 13 đến 16 tuổi chưa được giải thích rõ ràng nên trong thực tiễn có phần lúng túng.
Chẳng hạn, như thế nào là quan hệ tình dục khác, thế nào là bộ phận nhạy cảm… Những hành vi như thế cần phải có sự hướng dẫn, giải thích chính thống của cơ quan có thẩm quyền như Hội đồng Thẩm phán, TANDTC hoặc Ủy ban Thường vụ Quốc hội thì người thực hiện mới có thể áp dụng.
“Gần đây, các vụ việc liên quan đến đến xâm hại tình dục của trẻ em đã được giải quyết một cách hiệu quả hơn, nhưng tội phạm phạm tình dục trẻ em vẫn như mô hình hình chóp nón, tội phạm thật thì như hình vành nón, còn tội phạm được đưa ra xét xử chỉ như chóp nón” - ông Bốn chia sẻ. 
Hồng Minh

Cùng chuyên mục

Đọc thêm

Indonesia thắt chặt quy định về nhập khẩu rác thải

Indonesia thắt chặt quy định về nhập khẩu rác thải
(PLVN) - Bộ Môi trường và Lâm nghiệp Indonesia vừa cho biết sẽ thắt chặt các quy định liên quan đến nhập khẩu chất thải giấy. Thông báo này được đưa ra sau khi các quan chức Indonesia cho biết sẽ trả lại về Mỹ 5 container chứa rác thải độc hại được khai báo sai là phế liệu giấy.

Nhân rộng gương điển hình tiên tiến trong thực hiện “Năm dân vận chính quyền” 2019

Nhân rộng gương điển hình tiên tiến trong thực hiện “Năm dân vận chính quyền” 2019
(PLVN) - Nhằm tiếp tục triển khai thực hiện hiệu quả “Năm dân vận chính quyền” 2019, Tổng cục Chính trị vừa có văn bản chỉ đạo, yêu cầu cấp ủy, chỉ huy các cơ quan, đơn vị tiếp tục quán triệt, triển khai thực hiện Kết luận số 114-KL/TW của Ban Bí thư Trung ương Đảng khóa XI, Quy định số 11-QĐ/TW ngày 18/2/2019 của Bộ Chính trị “về trách nhiệm của người đứng đầu cấp ủy trong việc tiếp dân, đối thoại trực tiếp với dân và xử lý những phản ánh, kiến nghị của dân”; tăng cường cải cách hành chính quân sự, cắt giảm thủ tục hành chính, ứng dụng công nghệ thông tin trong giải quyết công việc…
Giám sát thực hiện pháp luật trong lĩnh vực báo chí (Kỳ 1): Đồng hành cùng sự phát triển của đất nước

Giám sát thực hiện pháp luật trong lĩnh vực báo chí (Kỳ 1): Đồng hành cùng sự phát triển của đất nước

(PLVN) - Nhằm tạo điều kiện thuận lợi cho báo chí phát huy tinh thần xung kích trên mặt trận tư tưởng, nhất là trong công tác đấu tranh phòng chống tiêu cực, tham nhũng, mới đây, tại phiên thảo luận của Quốc hội về dự kiến Chương trình giám sát năm 2020, đại biểu Quốc hội đã đề nghị cần giám sát việc thực hiện chính sách pháp luật trong hoạt động báo chí. Tuy còn nhiều ý kiến khác nhau, nhưng vấn đề này một lần nữa khẳng định vai trò vô cùng quan trọng của báo chí đối với sự phát triển, đổi mới của đất nước, đồng thời đặt ra những yêu cầu và trách nhiệm nặng nề đối với những người làm báo.

Bác sĩ Quân đội không được làm giám đốc bệnh viện tư nhân

Bác sĩ Quân đội không được làm giám đốc bệnh viện tư nhân
(PLVN) - Người hành nghề tại cơ sở khám bệnh, chữa bệnh thuộc Bộ Quốc phòng được đăng ký hành nghề ngoài giờ và làm người chịu trách nhiệm chuyên môn kỹ thuật của một cơ sở khám bệnh, chữa bệnh ngoài giờ không thuộc Bộ Quốc phòng. Tuy nhiên, người hành nghề tại cơ sở khám bệnh, chữa bệnh thuộc Bộ Quốc phòng không được đăng ký là người đứng đầu của bệnh viện tư nhân hoặc cơ sở khám bệnh, chữa bệnh được thành lập và hoạt động theo Luật Doanh nghiệp, Luật Hợp tác xã.

Quy định về giám định y khoa để hưởng chế độ tai nạn lao động

Quy định về giám định y khoa để hưởng chế độ tai nạn lao động
(PLVN) - Công ty TNHH Esquel Garment Manufacturing Việt Nam hỏi: Trường hợp lao động của công ty là ông Nguyễn Văn Trung bị tai nạn lao động lần 1 vào ngày 18/11/2009, được Hội đồng Giám định y khoa (GĐYK) tỉnh Bình Dương kết luận mất sức lao động do thương tật 5% theo biên bản giám định thương tật số 92/2010/GĐYK-TNLĐ (giám định lần thứ 1) ngày 21/01/2010 và được cơ quan BHXH giải quyết chế độ tai nạn lao động ngày 23/02/2010. 

TP HCM loay hoay tìm bãi đậu xe cho doanh nghiệp

TP HCM loay hoay tìm bãi đậu xe cho doanh nghiệp
(PLVN) - Nhu cầu đậu đỗ của các loại xe trọng tải lớn là rất cao nhưng TP HCM lại chưa đáp ứng đủ nhu cầu khiến nhiều doanh nghiệp (DN) rơi vào cảnh khốn khổ. Về lâu dài, nếu không được giải quyết sớm sẽ dẫn đến việc các bãi xe tự phát mọc khắp nơi khiến tình trạng ùn tắc, kẹt xe càng trầm trọng.

Tai nạn nghiêm trọng ở Hòa Bình: Phó Thủ tướng chỉ đạo khẩn trương khắc phục hậu quả

Tai nạn nghiêm trọng ở Hòa Bình: Phó Thủ tướng chỉ đạo khẩn trương khắc phục hậu quả
(PLVN) - Phó Thủ tướng Thường trực Chính phủ, Chủ tịch Ủy ban ATGT Quốc gia - Trương Hòa Bình đã phân công ông Khuất Việt Hùng - Phó Chủ tịch Chuyên trách, cùng đoàn công tác của Ủy ban ATGT Quốc gia và các cơ quan của Bộ GTVT lên hiện trường để phối hợp cùng địa phương, chỉ đạo khắc phục hậu quả và thăm hỏi nạn nhân.
Một điều luật rất được ủng hộ

Một điều luật rất được ủng hộ

(PLVN) - Điều luật quy định về uống rượu bia thì tuyệt đối không được lái xe đã trải qua sự thăng trầm và có lúc tưởng chừng không đạt được trước khi được Quốc hội thông qua vào ngày 14/6 vừa qua.

Hào hứng với phong trào thể dục Bộ Y tế phát động

Hào hứng với phong trào thể dục Bộ Y tế phát động
(PLVN) - Trong phong trào tập thể dục thể thao, ngay từ đầu năm 2019, Bộ Y tế là cơ quan công sở đầu tiên ở Việt Nam bắt đầu tiến hành tập thể dục giữa giờ họp. Bộ này cũng đưa ra thông điệp kêu gọi người dân tăng cường vận động mọi lúc, mọi nơi. 
Những bông hoa đẹp trong phong trào thi đua 'dạy tốt, học tốt'

Những bông hoa đẹp trong phong trào thi đua 'dạy tốt, học tốt'

(PLVN) - 278 đại biểu thiếu nhi có hoàn cảnh khó khăn vươn lên học giỏi và 80 phụ trách thiếu nhi toàn quốc đã tham dự buổi lễ tuyên dương thiếu nhi vượt khó học giỏi toàn quốc lần III – 2019 vừa diễn ra tại TP HCM. Các em là những bông hoa đẹp nhất trong phong trào thi đua “dạy tốt, học tốt”, là tấm gương sáng trong học tập, tu dưỡng.

Kiểm soát chất lượng xăng dầu: Quản lý thị trường than bị “bó tay”

Kiểm soát chất lượng xăng dầu: Quản lý thị trường than bị “bó tay”
(PLVN) - Sau khi đường dây làm giả xăng dầu của Trịnh Sướng ở Sóc Trăng bị phanh phui, lực lượng quản lý thị trường (QLTT) là đơn vị đầu tiên được nhắc đến khi dư luận quy kết trách nhiệm liên quan. Nhưng, ít người biết, lực lượng này cũng đang gặp khó vì chỉ có nhiệm vụ quản lý, kiểm tra các điều kiện kinh doanh đối với các đơn vị kinh doanh, phân phối xăng dầu. 

Thực hiện Chỉ thị 40-CT/TW tại Thừa Thiên - Huế: Khẳng định hiệu quả tín dụng chính sách

Thực hiện Chỉ thị 40-CT/TW tại Thừa Thiên - Huế: Khẳng định hiệu quả tín dụng chính sách
(PLVN) - Sau 5 năm thực hiện Chỉ thị số 40-CT/TW của Ban Bí thư Trung ương Đảng về tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với tín dụng chính sách xã hội (Chỉ thị 40), hoạt động tín dụng chính sách trên địa bàn huyện Phú Vang (Thừa Thiên - Huế) đã góp phần tích cực vào công tác giảm nghèo, đảm bảo an sinh xã hội, ổn định chính trị, an ninh quốc phòng và xây dựng nông thôn mới.

Hội nghị Chính phủ về phát triển bền vững ĐBSCL

Hội nghị Chính phủ về phát triển bền vững ĐBSCL
(PLVN) - Hôm nay (18/6), Hội nghị đánh giá 2 năm triển khai Nghị quyết 120/NQ-CP của Chính phủ về phát triển bền vững Đồng bằng sông Cửu Long (ĐBSCL)  thích ứng với biến đổi khí hậu (BĐKH) diễn ra tại TP HCM sẽ tập trung vào một số vấn đề trọng tâm mang ý nghĩa “sống - còn” đối với vùng ĐBSCL.
Buýt nhanh triệu USD: Cho “khai tử” hay tồn tại? - Kỳ 1: Xe to, đôi khi chở toàn… gió!

Buýt nhanh triệu USD: Cho “khai tử” hay tồn tại? - Kỳ 1: Xe to, đôi khi chở toàn… gió!

(PLVN) - Cách đây 2 năm, khi khai trương tuyến buýt nhanh BRT đầu tiên ở Hà  Nội, Phó Chủ tịch UBND TP Nguyễn Quốc Hùng -  người được coi là “linh hồn” của dự án trên - cho rằng, sự kiện này đánh dấu bước phát triển vượt bậc của vận tải công cộng; là giải pháp giảm ùn tắc giao thông… Nhưng sau 2 năm vận hành, những con số mà tuyến này mang lại không giống lời lãnh đạo TP từng nói. 

31.1°C

Hà Nội

SJC Hà Nội

Mua vào 36.520

Bán ra 36.520

VNIndex

3.41 0.37%